III SA/Wr 371/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-08-19

Skład orzekający: Marcin Miemiec, Anna Moskała, Maciej Guziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca obowiązek dołączania do wniosku o dotację imiennego wykazu uczniów z danymi osobowymi, opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz oświadczenia o zgodności organizacji wczesnego wspomagania rozwoju z przepisami, a także określająca szczegółowe wymogi dotyczące dowodów księgowych potwierdzających poniesione wydatki, przekracza delegację ustawową wynikającą z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy nie przekracza delegacji ustawowej wynikającej z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten upoważnia organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli ich wykorzystania. Wymogi dotyczące danych osobowych uczniów, opinii o wczesnym wspomaganiu rozwoju oraz szczegółowe wymogi dotyczące dokumentowania wydatków są niezbędne do prawidłowego ustalenia wysokości dotacji, jej rozliczenia oraz skutecznej kontroli jej wykorzystania, a tym samym mieszczą się w granicach przyznanego upoważnienia.
Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący niepubliczne przedszkole, zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w L. zmieniającą uchwałę w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji na zadania oświatowe. Zarzucił jej naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o rachunkowości, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej. W szczególności kwestionował obowiązek dołączania imiennego wykazu uczniów z danymi osobowymi, opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, oświadczenia o zgodności organizacji wczesnego wspomagania rozwoju z przepisami, a także szczegółowe wymogi dotyczące dowodów księgowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędziowie sędzia NSA Anna Moskała, , sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Ewa Bogulak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. R. na § 1 ust. 3, ust. 4, ust. 5 , ust. 8 lit. a uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie trybu udzielania, rozliczania dotacji na zadania oświatowe gminy realizowane w szkołach i placówkach oświatowych, prowadzonych na terenie miasta Lubina przez osoby prawne i fizyczne oddala skargę. W dniu [...] marca 2015 r. Rada Miejska w L. podjęła Uchwałę nr [...] zmieniającą uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie trybu udzielania, rozliczania dotacji na zadania oświatowe gminy realizowane w szkołach i placówkach oświatowych, prowadzonych na terenie miasta L. przez osoby prawne i fizyczne. J. R. (dalej: skarżący, strona), prowadzący niepubliczne przedszkole w L., reprezentowany przez pełnomocnika, po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wniósł skargę na powyższy akt, w części, to jest w zapisach: § 1 ust. 3; § 1 ust. 4; § 1 ust. 5; § 1 ust. 8 lit a). Zarzucając uchwale w zaskarżonej części: naruszenie prawa materialnego, to jest przepisu art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), w zw. z naruszeniem: - art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty, - art. 29 w zw. z art. 26 ust. 2 pkt 2) i z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r. , poz. 1182 ze zm.), - art. 90 ust. 1a w zw. z art. 71 b ust. 2a ustawy o systemie oświaty, - art. 90 ust. 3e ustawy o systemie oświaty, poprzez przekroczenie granic delegacji ustawowej dla stanowienia prawa miejscowego; naruszenie prawa materialnego, to jest przepisu art. 21 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. 2013, poz.330 ze zm.). Mając na uwadze powyższe wniósł o: 1. stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej całości; 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych. Odnośnie § 1 ust. 3 uchwały z dnia [...] marca 2015 r., podniesiono w skardze, że tym przepisem do § 2 uchwały z dnia [...] grudnia 2009 r. dodano punkt 8) o brzmieniu: "W odniesieniu do przedszkoli niepublicznych do informacji, o której mowa w punkcie 7) należy dołączyć imienny wykaz uczniów obejmujący: imię i nazwisko, datę urodzenia, adres zamieszkania, datę przyjęcia do przedszkola, datę zaprzestania uczęszczania do przedszkola". Wskazano, że przepis § 2 pkt 7) uchwały z dnia [...] grudnia 2009 r., regulując zasady obliczania miesięcznej dotacji dla potrzeb jej wypłacania przyjmował, że podstawą do obliczania dotacji w danym miesiącu jest informacja dotycząca miesięcznej liczby uczęszczających uczniów, według stanu na pierwszy dzień miesiąca, złożona do 15 dnia każdego miesiąca, zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały. Natomiast, według zmiany uchwały, obecnie konieczne będzie dodatkowo podawanie szczegółowych danych osobowych uczniów przy każdej miesięcznej informacji (imię i nazwisko, datę urodzenia, adres zamieszkania, datę przyjęcia do przedszkola, datę zaprzestania uczęszczania do przedszkola). Podniesiono w uzasadnieniu, że organ prowadzący przedszkole niepubliczne jest administratorem danych osobowych. Zatem, bez zgody rodziców nie może samodzielnie, dowolnie udostępniać danych osobowych dzieci. Podstawą przekazania gminie dotującej danych jest art. 29 w zw. z art. 26 ust. 2 pkt 2) i z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Z przepisu art. 26 ww. ustawy wynika obowiązek zapewnienia przez administratora danych szczególnej pieczy i ochrony tych danych. Ponadto, dla określenia dopuszczalnego zakresu przekazywania danych, kluczowe znaczenie ma ich przeznaczenie, co oznacza, że dane winny być przekazywane jedynie w zakresie niezbędnego dla osiągnięcia określonego celu. Natomiast w niniejszej sprawie, przeznaczeniem tym jest możliwość określenia przez gminę wieku dziecka, a więc czy podlega obowiązkowi przedszkolnemu oraz miejsca (gminy) jego zamieszkania (szczególnie zamieszkania w innej gminie, do której gmina zwraca się o zwrot dotacji). Przeto żądane w uchwale dane nie są niezbędne dla potrzeb udzielenia dotacji. Stosownie bowiem do przepisu art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty, dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75% ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego - pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Ponadto, jeśli nawet analizować wymagane dane pod kątem potrzeb rozliczenia dotacji, wystarczające jest –zdaniem skarżącego - wskazanie gminie nr PESEL dziecka i miejscowości zamieszkania (bez skonkretyzowanego adresu). Dopiero, w przypadku niemożności zidentyfikowania dziecka i jego miejsca zamieszkania na podstawie tych danych, na odrębny umotywowany wniosek złożony w trybie art. 29 ust. 3 ustawy o ochronie danych osobowych, organ prowadzący przedszkole powinien udostępnić wskazane dane. Dodatkowo podniesiono, że skoro według § 2 pkt 7) uchwały z 15 grudnia 2009 r. informacja dotycząca miesięcznej liczby uczęszczających uczniów podawana jest według stanu na pierwszy dzień miesiąca, to żądanie informacji o dacie przyjęcia dziecka do przedszkola i dacie zaprzestania uczęszczania do przedszkola jest zupełnie pozbawione racjonalnych podstaw i wewnętrznie niespójne. Odnośnie § 1 ust. 4 uchwały z dnia [...] marca 2015 r., podniesiono w skardze, że tym przepisem do § 2 uchwały z dnia [...] grudnia 2009 r. dodano punkt 9) o brzmieniu: "W przypadku wczesnego wspomagania rozwoju do informacji, o której mowa w punkcie 7 dołącza się opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o której mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy o systemie oświaty". Wskazano, że przepis § 2 pkt 7) uchwały z dnia [...] grudnia 2009 r., regulujący zasady obliczania miesięcznej dotacji przyjmował, że podstawą do obliczania dotacji w danym miesiącu jest informacja dotycząca miesięcznej liczby uczęszczających uczniów, według stanu na pierwszy dzień miesiąca, złożona do 15 dnia każdego miesiąca, zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały. Natomiast według zmiany, w przypadku uczniów objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, konieczne będzie dodatkowo przedkładanie przy każdej miesięcznej informacji opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Podniesiono w uzasadnieniu, że według art. 90 ust. 1a ustawy o systemie oświaty, jedynym warunkiem dla niepublicznego przedszkola prowadzącego wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, aby otrzymać dotację, jest podanie właściwemu organowi informacji o planowanej liczbie dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju. Żaden przepis ustawy nie wymaga, by wraz z wnioskiem, a tym bardziej w przypadku comiesięcznych informacji, przedkładać opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Weryfikacji istnienia takich opinii organ może dokonać w trybie kontroli, przeprowadzanej stosownie do art. 90 ust. 3e ustawy o systemie oświaty. Ponadto comiesięczne składanie opinii budzi kontrowersje także dlatego, że nie wiadomo, czy ma być składana co miesiąc ta sama opinia, czy też organ wymaga comiesięcznej jej aktualizacji przez osoby do tego uprawnione - co byłoby już rażącym kuriozum, dalece wykraczającym poza delegację ustawową. Opinie te, zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Odnośnie § 1 ust. 5 uchwały z dnia [...] marca 2015 r. podniesiono w skardze, że tym przepisem do § 2 uchwały z dnia 15 grudnia 2009 r. dodano punkt 10) o brzmieniu: "Organ prowadzący dołącza do wniosku o udzielenie dotacji oświadczenie, że organizacja wczesnego wspomagania rozwoju dzieci odbywa się zgodnie z zasadami określonymi przez ministra właściwego do spraw oświaty w rozporządzeniu dotyczącym organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci". Wskazano w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 90 ust. 1a ustawy o systemie oświaty, niepubliczne przedszkola, które zgodnie z art. 71 b ust. 2a ustawy prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jedno dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że osoba prowadząca przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Z tego przepisu wynika, że jedynym warunkiem dla niepublicznego przedszkola prowadzącego wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, aby otrzymać dotację, jest podanie właściwemu organowi informacji o planowanej liczbie dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju. Tym samym obowiązek przyznania dotacji na podstawie art. 90 ust. 1a nie jest uzależniony od składania jakichkolwiek, dodatkowych oświadczeń. Odnośnie § 1 ust. 8 lit a) uchwały z dnia [...] marca 2015 r., podniesiono w skardze, że przepisem § 1 ust. 8 do § 4 uchwały z dnia 15 grudnia 2009 r. dodano punkt 8) w brzmieniu: "Organ prowadzący zobowiązany jest do prowadzenia rachunku bankowego dla każdego typu szkoły oraz do prowadzenia dokumentacji finansowo - księgowej w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych wydatków bieżących finansowanych z dotacji. a. Dowód księgowy potwierdzający poniesione (zapłacone) wydatki, musi zawierać: - sporządzony w sposób trwały opis: Wydatek w wysokości..........złotych sfinansowany przez Gminę Miejską L., dotyczący ..............(nazwa przedszkola); • informację, jakie było przeznaczenie tego wydatku; - określenie miesiąca, w którym wydatek został poniesiony (zapłacony); - pieczęć i podpis osoby reprezentującej organ prowadzący." Wskazano, że do pierwszej części zapisu zasadniczo nie można mieć uwag, poza celowością powielania w uchwale takiego obowiązku, który i tak wynika z przepisów szczególnych (np. ustawy o rachunkowości). Niemniej w § 1 ust. 8 lit a) uchwały z [...] marca 2015 r., wprowadzono wymogi co do treści dokumentu księgowego, w sposób sprzeczny z prawem. Uchwała nie może bowiem modyfikować treści dokumentu księgowego, jaka została określona w art. 21 ustawy z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości. Jeśli zaś nie modyfikuje, to nie ma potrzeby powielania zapisu ustawowego w uchwale. Następnie wskazano w uzasadnieniu skargi, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego na przedmiotową uchwałę zostało poprzedzone wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skierowanym do właściwego organu, który zaskarżoną uchwałę wydał. Ponadto wskazano, że jako organ prowadzący niepubliczne przedszkole i beneficjent dotacji podmiotowo – celowych, skarżący ma interes prawny do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] marca 2015 r. W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska w L. wniosła o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty przedstawione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Wskazano w uzasadnieniu, że art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a i 2a-3b oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Zgodnie zatem z art. 90 ust 4 ustawy, jednostka samorządu terytorialnego otrzymała kompetencje: po pierwsze - do ustalenia trybu udzielania i rozliczania między innymi dotacji, o której mowa w art. 90 ust. 1a, 2b ustawy, a po drugie - do ustalenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości jej wykorzystania, uwzględniając w szczególności podstawy obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczania dotacji. Podniesiono, że w świetle powyższego, uchwała Rady Miejskiej w L. z dnia [...] marca 2015 r., stanowi wykonanie ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 90 ust. 4 ustawy. Odnośnie zaskarżonego § 1 pkt 3 uchwały, wprowadzającego obowiązek przedstawienia co miesiąc przez przedszkola niepubliczne imiennego wykazu uczniów obejmującego: imię i nazwisko, datę urodzenia, adres zamieszkania, datę przyjęcia do przedszkola, datę zaprzestania uczęszczania do przedszkola, wskazano w odpowiedzi, że służy on ustaleniu prawidłowej kwoty należnej przedszkolu niepublicznemu dotacji oraz dokonaniu rozliczeń z gminami, w których zamieszkują uczniowie korzystający z usług przedszkola niepublicznego - stosownie do art. 90 ust. 2c ustawy. Podniesiono, że postulowane zawężenie danych do PESEL-u dziecka i miejscowości jego zamieszkania, nie pozwolą na prawidłowe udzielanie dotacji, gdyż PESEL dziecka nie daje możliwości do ustalenia adresu jego zamieszkania. W ewidencji ludności prowadzonej przez gminę wykazywany jest adres zameldowania, a nie zamieszkania. Ograniczanie zaś danych zamieszkania do miejscowości nie daje możliwości gminie pokrywającej koszty dotacji do ewentualnej weryfikacji faktu zamieszkania ucznia na jej terenie. Z kolei brak daty przyjęcia dziecka do przedszkola i daty zaprzestania korzystania z jego usług - uniemożliwia dokładne określenie kwoty dotacji przysługującej za faktyczny okres uczęszczania danego dziecka do przedszkola. Odnośnie § 1 pkt 5 zaskarżonej uchwały; podniesiono – powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne –że obowiązek złożenia przez organ prowadzący wczesne wspomaganie rozwoju dzieci oświadczenia, iż odbywa się ono zgodnie z zasadami określonymi przez ministra właściwego do spraw oświaty w rozporządzeniu dotyczącym organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, znajduje oparcie w art. 90 ust. 4 u.s.o. Odnośnie wprowadzenia mocą § 1 pkt 4 zaskarżonej uchwały obowiązku przedłożenia, w przypadku wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci oraz wprowadzenie wymogu co do opisu dokumentów potwierdzających dokonanie wydatków, wskazano, że te żądania mają swoje oparcie w przepisach art. 90 ust. 3e, 3f i 3g ustawy, wprowadzający kontrolę wykorzystania dotacji oraz w szczególnych zasadach weryfikacji wydatkowania środków publicznych przez podmioty nie wchodzące w skład sektora finansów publicznych. Z powołaniem na orzecznictwo sadowo – administracyjnej podniesiono, że dla oceny legalności zapisów zaskarżanej uchwały nie bez znaczenia jest również okoliczność, że to z woli ustawodawcy organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego zostały wyposażone w prerogatywę do stanowienia przepisów określających zasady kontroli. Gdyby bowiem prawo kontroli wykorzystania środków publicznych miało być realizowane wyłącznie poprzez prawo wglądu w dokumentację i prawo wstępu do przedszkoli, ustawodawca nie zawarłby w ustawie stosownej delegacji. Podniesiono, że przepis art. 90 ust 3f ustawy o systemie oświaty należy interpretować w ten sposób, że mocą przepisów ustawy, w ramach przyznanego uprawnienia do kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji, osoby prowadzące kontrolę mają prawo wstępu na teren placówki oświatowej oraz prawo do przeglądania stosownej dokumentacji przedszkolnej. Jest to zatem zespół zagwarantowanych ustawowo uprawnień podmiotów kontrolujących, którym musi towarzyszyć obowiązek znoszenia takich działań przez podmioty podlegające kontroli. Niemniej jednak w ramach przyznanego prawa, zgodnie z ustawową delegacją dopuszczalne jest określenie w aktach prawa miejscowego innych warunków niezbędnych do realizacji celu w postaci kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych. Cel ten może być osiągnięty poprzez ustanowienie obowiązku składania comiesięcznego rozliczenia z wykorzystania środków pieniężnych, obowiązku odpowiedniego opisywania faktur, a także obowiązku sporządzania w zakresie niezbędnym do kontroli, odpisów lub wyciągów z dokumentów, jak również udzielania pisemnych odpowiedzi lub wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, a wśród nich – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – także aktów prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej w dalszych wywodach jako "p.p.s.a."). Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Natomiast stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej uchwały naruszającej prawo. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skargi, jeśli zaskarżony akt jest zgodny z przepisami prawa materialnego i procesowego (art. 151 p.p.s.a.). W sprawie skarga - z uwagi na materię podlegającą regulacji w drodze zakwestionowanej uchwały - dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, a więc jej rozpoznanie pozostaje w kompetencji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarżący - w ocenie Sądu - dopełnił wymogu skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, gdyż wystąpił z takim wezwaniem do Rady Miasta w L. Skarżący zasadnie swój interes prawny wywiódł z faktu prowadzenia na terenie miasta L. niepublicznego przedszkola dotowanego przez miasto. Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie są postanowienia Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] marca 2015 r. zmieniającej uchwalę nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie trybu udzielania, rozliczania dotacji na zadania oświatowe gminy realizowane w szkołach i placówkach oświatowych, prowadzonych na terenie miasta L. przez osoby prawne i fizyczne. Zaskarżona uchwała stanowi wykonanie ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 90 ust. 4 ustawy z ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.; dalej: ustawa; u.s.o.). Zgodnie z jego postanowieniami, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Zgodnie zatem z art. 90 ust. 4 ustawy, jednostki samorządu terytorialnego otrzymały kompetencje: po pierwsze - do ustalania trybu udzielania i rozliczania między innymi dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a, 2b ustawy, a po drugie - do ustalenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawy obliczania dotacji, zakres danych które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Art. 94 Konstytucji RP stanowi, iż organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Oznacza to, że organy administracji publicznej nie posiadają kompetencji do stanowienia prawa miejscowego z przekroczeniem delegacji przewidzianej w ustawie. Akt wykonawczy musi spełniać wymogi zawarte w delegacji ustawowej, a skoro uchwała rady gminy podjęta na podstawie upoważnienia ustawowego jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym na obszarze gminy, stąd też powinna odpowiadać wymogom, jakie stawiane są przepisom powszechnie obowiązującym. Akt wykonawczy musi regulować tylko i wyłącznie sprawy z zakresu spraw przekazanych w upoważnieniu ustawowym i musi regulować te sprawy zgodnie z wytycznymi ustawowymi zawartymi w upoważnieniu. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej części uchwały z dnia [...] marca 2015 r. zgodnie wskazanymi powyżej kryteriami stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu, a zarzuty skarżącego w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżony § 1 ust. 3 uchwały zmieniającej stanowi, że w odniesieniu do przedszkoli niepublicznych do informacji, o której mowa w punkcie 7) należy dołączyć imienny wykaz uczniów obejmujący: imię i nazwisko, datę urodzenia, adres zamieszkania, datę przyjęcia do przedszkola, datę zaprzestania uczęszczania do przedszkola.. Negowane przez skarżącego regulacje zamieszczone w tym przepisie dotyczą więc zakresu danych, jakie winny zostać zawarte we wniosku o udzielenie dotacji, przedstawienia co miesiąc przez przedszkola niepubliczne imiennego wykazu uczniów obejmującego: imię i nazwisko, datę urodzenia, adres zamieszkania, datę przyjęcia do przedszkola, datę zaprzestania uczęszczania do przedszkola. W tym zakresie podnieść należy, że wskazane w art. 90 ust. 4 ustawy, upoważnienie jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia trybu udzielania dotacji oraz trybu rozliczania dotacji, dotyczy także wymogów formalnych wniosku o udzielenie dotacji – zawarcia danych, które pozwolą na ustalenie wysokości dotacji, jej zaplanowanie i rozliczanie. Stąd też, zdanie Sądu, zakres danych wymaganych tym przepisem zaskarżonej uchwały nie wykracza poza ustawowe umocowanie. Stosownie do art. 90 ust. 2b ustawy, dotacje dla niepublicznych przedszkoli, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75% ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego - pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Natomiast stosownie do art. 90 ust. 2c ustawy, jeżeli do przedszkola, o którym mowa w ust.2b, uczęszcza uczeń niebędący mieszkańcem gminy dotującej to przedszkole, gmina, której mieszkańcem jest ten uczeń, pokrywa koszty dotacji udzielonej zgodnie z ust .2b. Z powyższych przepisów wynika zatem, że dotacja przysługuje na ucznia uprawnionego do uczęszczania do przedszkola i faktycznie uczęszczającego do niego. Ponadto wynika konieczność dokonania rozliczeń z gminami, w których zamieszkują uczniowie korzystający z usług przedszkola niepublicznego. Ustalenie wysokości należnej dotacji, jej rozliczenie, wymaga niewątpliwie danych odnośnie uprawnionych do korzystania z przedszkola, ich zamieszkania. Można niewątpliwie to dokonać w oparciu o informacje pozyskane od podmiotu prowadzącego przedszkole niepubliczne, w oparciu o dane wskazane w zaskarżonym postanowieniu uchwały. Podanie jedynie (jak chce skarżący) nr PESEL –u dziecka, miejscowości jego zamieszkania, jak trafnie wskazał organ, nie jest wystarczające do uzyskania niezbędnych danych, a tym samym do właściwego ustalenia kwoty dotacji, dokonania rozliczenia pomiędzy zainteresowanymi gminami. Można zatem stwierdzić, że skoro od przedszkola innych placówek mogą być żądane przez organ dotujący informacje niezbędne do prawidłowego wyliczenia i udzielenia dotacji, to tym samym sprecyzowanie zakresu żądanych we wniosku o udzielenie dotacji informacji, które służą identyfikacji podmiotu dla potrzeb związanych z przyznaniem dotacji, uznać należy za zgodne z ustawą. Podkreślić należy dodatkowo, że stosownie do art. do art. 90 ust. 3e ustawy o systemie oświaty, organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowości wykorzystania dotacji przyznanych placówkom z budżetów tych jednostek. Zgodzić się należy wiec, że stanowiskiem organu, że żądnie przedstawienia co miesiąc przez przedszkola niepubliczne imiennego wykazu uczniów obejmującego: imię i nazwisko, datę urodzenia, adres zamieszkania, datę przyjęcia do przedszkola, datę zaprzestania uczęszczania do przedszkola, służy umożliwieniu ustalenia prawidłowej kwoty należnej przedszkolu niepublicznemu dotacji, dokonaniu rozliczenia prawidłowego i uzasadnionego ich wykorzystania oraz umożliwia dokonania rozliczeń z gminami, w których zamieszkują uczniowie korzystający z usług przedszkola niepublicznego. W wiec, wykonywaniu zadania w zakresie kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowej. Nie można przy realizacji tych zadań mówić, jak chce skarżący, o naruszeniu przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Niewątpliwie, wskazane w zaskarżonym przepisie uchwały dane, są niezbędne do realizacji zgodnie z przepisami prawa, nałożonego przez ustawę na gminę zadania w zakresie przyznawania i rozliczania dotacji oświatowej. Służą ustaleniu prawidłowej kwoty należnej przedszkolu niepublicznemu dotacji (na uprawnionego ucznia), służą ocenie prawidłowego i uzasadnionego ich wykorzystania oraz umożliwiają dokonanie rozliczenia pomiędzy gminami. Ustanawiając zatem zaskarżonym przepisem § 1 ust. 3 uchwały, zakres wniosku o przyznanie dotacji, organ gminy nie przekroczył delegacji ustawowej, gdyż zakwestionowana przez skarżącego regulacja dotyczy wymagań formalnych jakie winny spełnić podmioty ubiegające się o przyznanie dotacji, oraz trybu rozliczania dotacji, jak i trybu kontroli. Wprowadzenie w uchwale, wydanej na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy, dodatkowych warunków udzielania dotacji jest prawnie dopuszczalne. Nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego, dotyczące wadliwości § 1 ust. 4 zaskarżonej uchwały o brzmieniu: "W przypadku wczesnego wspomagania rozwoju do informacji, o której mowa w punkcie 7 dołącza się opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o której mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy o systemie oświaty". Jak również dotyczące § 1 ust. 5 zaskarżonej uchwały w brzmieniu: "Organ prowadzący dołącza do wniosku o udzielenie dotacji oświadczenie, że organizacja wczesnego wspomagania rozwoju dzieci odbywa się zgodnie z zasadami określonymi przez ministra właściwego do spraw oświaty w rozporządzeniu dotyczącym organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci". Zdaniem skarżącego, żaden przepis ustawy nie wymaga, by wraz z wnioskiem o dotację, a tym bardziej w przypadku comiesięcznych informacji, przedkładać opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, czy oświadczenie w sprawie organizacji wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 90 ust. 1a ustawy o systemie oświaty, niepubliczne przedszkola, które zgodnie z art. 71 b ust. 2a ustawy prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jedno dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że osoba prowadząca przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Natomiast stosownie do art. 71b ust.2a ustawy, w przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, w innych formach wychowania przedszkolnego oraz w ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5, a także w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną. Z kolei, zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy, opinie o potrzebie wczesnego rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Natomiast szczegółowe warunki organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, o których mowa w art. 71b ust. 2a, określane są w drodze stosowanego rozporządzenia (art. 71b ust. 7 ustawy). Z powyższego wynika, że postanowienia § 1 ust. 4 i 5 uchwały związany są z dotacją w wyższej stawce referencyjnej (w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jedno dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego) z uwagi na charakter opieki – prowadzenie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (art. 90 ust. 1a ustawy). Wynika, że prowadzenie wspomaganie wczesnego rozwoju dziecka wymaga stosownej opinii i właściwej organizacji. Niewątpliwie uznać należy, że taka sytuacja, uprawnia organ samorządowy do uzyskania stosownej opinii o takim wspomaganiu dziecka a także oświadczenia wnioskodawcy co do zgodności organizacji wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, dla prawidłowego wyliczenia i efektywnego przekazywania dotacji. Ustanawiając zatem zaskarżonym przepisem § 1 ust. 4 i 5 zakres wniosku o przyznanie dotacji, organ gminy nie przekroczył delegacji ustawowej, regulacja dotyczy wymagań formalnych jakie winny spełnić podmioty ubiegające się o przyznanie dotacji, a nie ograniczenia uprawnienia do dotacji. Podkreślić należy, że weryfikacji istnienia takich opinii, właściwej organizacji wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, organ może niewątpliwie dokonać w trybie kontroli przeprowadzanej stosownie do art. 90 ust. 3e ustawy o systemie oświaty. Odnośnie zaskarżonego § 1 ust. 8 uchwały, zawierającego przepisy związane z dokumentowaniem środków pochodzących z dotacji i ich wykorzystaniem, Sąd nie podziela zarzutów skarżącego związanych z brakiem podstaw prawnych do zobowiązania podmiotu dotowanego do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków otrzymanych z dotacji oraz wydatków dokonanych z tych środków. Stanowi on: "Organ prowadzący zobowiązany jest do prowadzenia rachunku bankowego dla każdego typu szkoły oraz do prowadzenia dokumentacji finansowo - księgowej w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych wydatków bieżących finansowanych z dotacji. a. Dowód księgowy potwierdzający poniesione (zapłacone) wydatki, musi zawierać: - sporządzony w sposób trwały opis: Wydatek w wysokości..........złotych sfinansowany przez Gminę Miejską L., dotyczący ............ ."..(nazwa przedszkola); • informację, jakie było przeznaczenie tego wydatku; - określenie miesiąca, w którym wydatek został poniesiony (zapłacony); - pieczęć i podpis osoby reprezentującej organ prowadzący." Wskazać należy w tym zakresie, że organ upoważniony został do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji, jak również do określenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, a także zakres danych, które winny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania (art. 90 ust .4 ustawy). Dodatkowo wskazać należy, że przepis art. 90 ust. 3d zd. drugie przewiduje, że dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących. Z przepisem tym powiązany jest przepis art. 90 ust. 3e ustawy stanowiący, że organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetu tych jednostek. Wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że organy jednostek samorządu terytorialnego uprawnione są m.in. do określenia nie tylko zakresu danych, które winny być zawarte we wniosku o rozliczenie wykorzystania dotacji, ale także do określenia rodzaju dokumentów, które mają służyć ustaleniu tego, czy beneficjenci dotacji wykorzystują otrzymane środki w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z celami określonymi w art. 90 ust. 3d ustawy, Uznać należy w tym stanie, że skoro przepis art. 90 ust. 4 uprawnia do szczegółowego określania procedury kontroli oraz zakresu elementów poddanych kontroli, przy zastosowaniu kryterium prawidłowości wykorzystania środków, a więc zgodności z celami, którym udzielone dotacje mają służyć, że postanowienia uchwały stanowią rozwinięcie tej regulacji. Skoro bowiem ustawa precyzuje przeznaczenie dotacji, (stanowiąc, że dotacje przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań m.in. przedszkoli w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, że mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących przedszkola (art. 90 ust. 3d ustawy), organy jednostek samorządu terytorialnego mogą więc kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych przedszkolom z budżetu tych jednostek. Czyli poza dotychczasowymi kompetencjami, związanymi z kontrolą faktycznej liczby uczniów w dotowanych przedszkolach, kontrola obejmuje obecnie także rozliczenie dotacji pod kątem wykorzystania jej na zadania bieżące w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Nałożone w kwestionowanych przepisach obowiązki nie wykraczają poza to, co jest konieczne dla zapewnienia skutecznej kontroli prawidłowości wykorzystanych dotacji, nie stanowią nadmiernego obciążenia i w żaden sposób nie ograniczają prawa do dotacji. Upoważniając organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do określenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, ustawodawca pozostawił tym organom taki margines swobody regulacyjnej, który jest konieczny dla stworzenia przepisów gwarantujących skuteczną kontrolę. Zatem wbrew zarzutom skargi, zobowiązanie podmiotów uprawnionych do prowadzenia dokumentacji finansowej w sposób umożliwiający jednoznaczne określenie sposobu wykorzystania dotacji nie wykracza poza granice upoważnienia ustawowego Skoro z mocy delegacji zawartej w art. 90 ust. 4 u.s.o. organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego zostały umocowane do określania szczegółowych warunków co do sposobu (trybu) prowadzenia kontroli oraz oznaczenia granic (zakresu) kontroli, to z tego przepisu należy zatem wywodzić umocowanie do nałożenia obowiązku prowadzenia sprawozdawczości z wykorzystania środków publicznych. W sprawie nie można uznać, jak chce skrzący, że mamy do czynienia z modyfikować treści dokumentu księgowego, jaka została określona w art. 21 ustawy z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości. Zaskarżony przepis uchwały, stanowi jedynie uszczegółowianie zapisu ustawowego, nie można zatem uznać, że w tym przypadku mamy do czynienia z istotnym naruszenia prawa, skutkującym koniecznością jego wyeliminowania z porządku prawnego. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło