II SA/Ke 670/15
WyrokWSA w Kielcach2015-08-19
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Dorota Chobian, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód z wynajmu lokalu mieszkalnego, opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym, powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a w szczególności, czy jego utrata kwalifikuje się jako dochód utracony w rozumieniu ustawy?Ratio decidendi
Dochód z wynajmu lokalu mieszkalnego, opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym i niebędący częścią prowadzonej działalności gospodarczej, jest uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Utrata dochodu z tego tytułu nie jest traktowana jako dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ponieważ przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki utraty dochodu, a wynajem lokalu nie jest wśród nich wymieniony. Ponadto, dziecko, którego miejsce pobytu zostało ustalone przy matce, a na które ojciec płaci alimenty, nie jest wliczane do składu rodziny ojca przy ustalaniu kryterium dochodowego.Stan faktyczny
Skarżący J. H. ubiegał się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego na syna M. H. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że dochód skarżącego z roku 2013 (będącego rokiem bazowym) z gospodarstwa rolnego i wynajmu lokalu mieszkalnego, po pomniejszeniu o alimenty na drugiego syna W. H., przekraczał kryterium dochodowe na osobę w rodzinie. Skarżący kwestionował sposób ustalenia dochodu, twierdząc, że dochód z najmu powinien być uznany za utracony, a syn W. H. powinien być zaliczony do składu rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2015r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. H., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 30.01.2015r. J. H. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna M. H.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił przyznania J. H. świadczenia z funduszu alimentacyjnego wnioskowanego na rzecz M. H.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy – na który składa się dochód z wynajmu domu oraz dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący 820,57 zł – przekracza kwotę progową 725,00 zł o 95,57 zł.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł J. H., domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy i uwzględnienia utraty dochodu z tytułu najmu lokalu mieszkalnego. Odwołujący się wyjaśnił, że z dniem 31.05.2013r. umowa najmu została rozwiązana przez wynajmującego, a budynek będący spadkiem po zmarłym ojcu przejął brat P. H.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. H., uchyliło ww. decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w ponownie prowadzonym postępowaniu należy uzupełnić akta sprawy o oświadczenie J. H. (złożone po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej) oraz inne dowody potwierdzające, iż aktualnie odwołujący nie uzyskuje dochodu z tytułu najmu budynku mieszkalnego, a nieruchomością tą włada jego brat P. H..
W oświadczeniu z dnia 20.04.2015r. J. H. wyjaśnił, że od 1.06.2013r. nie uzyskuje dochodu z tytułu najmu budynku mieszkalnego w [...]. Od tego bowiem dnia przedmiotową nieruchomością włada jego brat. Ponadto od dnia 30.06.2015r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, wykreślając ją z ewidencji.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego wnioskowanego na rzecz M. H., ponownie wskazując, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie – na który składa się dochód z wynajmu domu oraz dochód z gospodarstwa rolnego – przekracza kwotę progową 725,00 zł o 95,57 zł. Odnosząc się do dochodu z wynajmu domu organ wskazał na konieczność zaliczenia go do dochodu, za czym przemawia art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 7.09.2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r. poz. 1228 ze zm.). Organ wyjaśnił również, że dochód z działalności gospodarczej został uznany za utracony. Jednocześnie organ podkreślił, że do rodziny strony zaliczył syna W. H., powołując się w tym zakresie na wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 5.02.2014r. o sygn. akt I C 1553/13. Orzeczeniem tym rozwiązano przez rozwód małżeństwo C. i J. H., powierzono wykonanie władzy rodzicielskiej nad W. H. obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu dziecka w miejscu zamieszkania matki C. H. i zasądzono od J. H. na rzecz syna W. alimenty w kwocie po 200,00 zł miesięcznie.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ I instancji powołał m. in. art. 1a, art. 9 ust. 1, 2, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 15, art. 18, art. 20, art. 20, art. 25 ustawy z dnia 7.09.2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł J. H., wyjaśniając że z tytułu najmu lokalu do końca maja 2013r. uzyskiwał przychód – nie zaś dochód. Ponadto nie uwzględniono poniesionych przez niego kosztów uzyskania przychodu, poza kwotą opłaconego podatku. Odwołujący się wskazał, że syn W., pomimo że sąd ustalił jego miejsce zamieszkania przy matce, nadal jest jego dzieckiem i ma obowiązek utrzymania go i sprawowania nad nim opieki. W konsekwencji ponosi w tym zakresie koszty w znacznie większym zakresie niż jego matka. Poza utrzymywaniem syna i sprawowaniem nad nim opieki przez 72 - 74 godzin w każdym tygodniu roku (matka zajmuje się nim 94-96 godzin), łoży na jego utrzymanie 350 zł miesięcznie, kupuje wszystko, co jest potrzebne od zabawek, żywności, odzieży, zapewnienia rozrywek, po koszty związane z utrzymaniem mieszkania, koszty związane z odbieraniem go z miejsca zamieszkania i odwożenia (ok. 130 km w jedną stronę).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję podkreśliło, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Kolegium przytoczyło także treść art. 2 pkt 4, 5, 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 3 pkt 2 oraz art. 3 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015r. poz. 114 ze zm.) oraz art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.11.1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998r. nr 144, poz. 930 ze zm.).
Kierując się treścią ww. przepisów organ wskazał, że:
1. dochodami stanowiącymi podstawę ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, są dochody z roku kalendarzowego 2013r., poprzedzającego okres 2014/2015, za jaki J. H. ubiega się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego;
2. zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że J. H. w roku bazowym 2013 uzyskał dochód z tytułu:
- prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,4826 ha przeliczeniowych,
- prowadzonej działalności gospodarczej,
- wynajmu lokalu mieszkalnego w [...];
3. dochód J. H. w 2013r. z gospodarstwa rolnego wynosił 15.729,58 zł (5,4826 ha x 2.869,00 zł). Stosownie bowiem do obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23.09.2014r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2013r. (M. P. z 2014r. poz. 827), przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2013r. 2.869 zł;
4. z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26.01.2015r. wynika, że w roku bazowym 2013 J. H. uzyskał dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 27.255,09 zł, a po odliczeniu od tego dochodu podatku należnego w wysokości 2.126,00 zł, dochód ten stanowił kwotę 25.129,09 zł;
5. z przedłożonej do akt sprawy informacji z Centralnej Ewidencji Informacji Działalności Gospodarczej wynika, że J. H. z dniem 1.07.2014r. wyrejestrował z ww. ewidencji prowadzoną przezeń działalność gospodarczą – co, stosownie do art. 2 pkt 17 lit. e ustawy, oznacza utratę dochodu spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej; z kolei zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego; w rezultacie brak było podstaw do doliczania do dochodu z 2013r. dochodu uzyskanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej;
6. dochód J. H. należało pomniejszyć o kwoty alimentów, jakie świadczył w 2013r. na rzecz drugiego syna W. H. w łącznej wysokości 600 zł, tj. 50 zł miesięcznie;
7. z zaświadczenia o wysokości należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 26.01.2015r. wynika, że J. H. w 2013r. uzyskał przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w formie ryczałtu w wysokości 15.750 zł, zaś po odliczeniu od tego dochodu należnego zryczałtowanego podatku w wysokości 1.339 zł, dochód ten stanowił kwotę 14,411 zł.
Odnosząc się do ostatniej z ww. kwestii Kolegium wyjaśniło, że działalność polegająca na wynajmie lokalu nie była prowadzona przez J. H. w ramach działalności gospodarczej – co potwierdza załączona do akt sprawy informacja z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej. Ponadto z treści załączonych do akt sprawy oświadczeń J. H. oraz jego brata P. H. nie wynika, aby wnioskodawca zbył na rzecz brata przedmiotową nieruchomość w sposób prawem przewidziany. Na tę okoliczność nie przedłożono żadnych dowodów, natomiast z treści ww. oświadczeń wynika, że władanie przez P. H. nieruchomością w [...] ma jedynie charakter sprawowania nad nią opieki, gdyż – jak wskazał brat odwołującego się w oświadczeniu z dnia 27.04.2015r. – włada nią z uwagi na odległe miejsce zamieszkania brata J. H., który nie miał możliwości zadbania o budynek. W konsekwencji, zdaniem organu, brak było podstaw prawnych do uznania ww. dochodu uzyskanego z tytułu najmu lokalu za dochód utracony, o jakim mowa w art. 2 pkt 17 ustawy.
Reasumując Kolegium wskazało, że łączny dochód, który należało uwzględnić – to jest dochód z gospodarstwa rolnego oraz dochód z tytułu wynajmu lokalu mieszkalnego – wyniósł 30.140,58 zł. Po pomniejszeniu tego dochodu o kwoty alimentów, jakie świadczył J. H. w 2013r. na rzecz drugiego syna (600 zł) pozostaje kwota 29.540,58 zł, wobec czego miesięczny dochód rodziny J. H. wyniósł 2.461,71 zł. W przeliczeniu na osobę w rodzinie złożonej z dwóch osób, to jest J. H. oraz jego syna M. H. daje to dochód 1.230,85 zł, przekraczający o 505,85 zł kryterium dochodowe wynoszące 725 zł, uprawniające do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Odnosząc się do stanowiska organu I instancji w przedmiocie zaliczenia do składu osobowego rodziny J. H. syna W. H. Kolegium wskazało, że ustalenie organu stoi w sprzeczności z definicją rodziny wynikającą z treści art. 2 pkt 12 ustawy. Wyrokiem z dnia 5.02.2014r. Sąd Okręgowy Wydział I Cywilny zasądził bowiem od pozwanego J. H. na rzecz syna W. H. alimenty w kwocie po 200 zł.
Skargę na ww. decyzję organu odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. H., domagając się "unieważnienia" tego rozstrzygnięcia oraz wydania wyroku przyznającego mu prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na syna M.. Zdaniem skarżącego, obecna ustawa dyskryminuje osoby uzyskujące dochód z tytułu najmu, wykonywania prac dorywczych, sprzedaży samochodów itp., od których podatnik odprowadza podatek dochodowy i rozlicza go na podstawie PIT 28. Dochody te nie zostały bowiem ujęte w katalogu dochodów mogących podlegać utracie (art. 2 pkt 17 ustawy). W tym zakresie skarżący wskazał, że najem jest pracą zarobkową, wobec czego dochody z tego tytułu mieszczą się w katalogu dochodów utraconych z art. 2 pkt 17 ustawy. Skarżący podkreślił, że w dniu składania wniosku o przyznanie prawa do świadczenia alimentacyjnego nie miał możliwości uzyskania dochodu z tytułu najmu budynku mieszkalnego. Zakwestionował ponadto brak zaliczenia do składu osobowego rodziny syna W. wskazując, że w sytuacji gdy rodzic zobowiązany do alimentacji płaci na dziecko alimenty oraz sprawuje nad dzieckiem opiekę w sposób uzgodniony z drugim rodzicem lub ustalony wyrokiem sądowym, nie przestaje on być rodzicem i rodziną dziecka i to dziecko nadal wchodzi w skład jego rodziny. Skarżący zwrócił także uwagę, że interpretacja przepisów ustawy zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji świadczy o tym, iż podatnik nie może wybrać dobrowolnie sposobu rozliczania się z dochodu, gdyż jest dyskryminowany. Tym samym dochód uzyskiwany z tego samego źródła powinien podlegać takim samym ocenom i być tak samo kwalifikowany. Końcowo skarżący zacytował fragment uzasadnienia decyzji Kolegium z dnia 30.03.2015r., a następnie odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji wskazał, że aktualne stanowisko Kolegium jest odmienne od poprzednio prezentowanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i wyjaśniając, że poprzednia decyzja – z uwagi na swój kasacyjny charakter – nie stanowiła merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tym samym nie jest możliwe rozstrzygnięcie o uprawnieniach stron postępowania administracyjnego w oparciu o zasady słuszności, czy względy wynikające z zasad współżycia społecznego. Brak jest także możliwości uwzględnienia wniosku skarżącego o zasądzenia na jego rzecz konkretnej kwoty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, gdyż rozstrzygnięcia takiego nie przewidują przepisy ustawy P.p.s.a., w szczególności art. 145 § 1. Należy przy tym wskazać, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania w postępowaniu sądowadministracyjnym jest materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez właściwe organy w danej sprawie. W konsekwencji sąd administracyjny nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych w danej sprawie administracyjnej, a jedynie bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z dnia 23.01.2007r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31, uchwała NSA wydana w pełnym składzie z dnia 26.10.2009r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSA WSA 2010, Nr 1, poz.1, s.29 uzasadnienia). Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, orzekającym o zgodności albo niezgodności z prawem aktu lub czynności organu administracji. Z kolei stosownie do art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania J. H. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, wnioskowanego na rzecz jego syna M. H. W uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć organy wskazały, że miesięczny dochód skarżącego z roku bazowego 2013r., w przeliczeniu na osobę w rodzinie, przekraczał kryterium dochodowe, od którego spełnienia ustawodawca uzależnił przyznanie świadczenia. Jak wynika bowiem z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7.09.2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r. poz. 1228 ze zm.), zwanej dalej ustawą, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo (art. 9 ust. 1 ustawy). Przez dochód rozumie się natomiast dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych, podobnie jak dochód rodziny (art. 2 pkt 4 i 5 ustawy). W odniesieniu do dochodu członka rodziny ustawodawca sprecyzował, że oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a (art. 2 pkt 5 a ustawy). Z kolei stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy okresem świadczeniowym jest okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej J. H., składając w dniu 30.01.2015r. wniosek, ubiegał się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2014/2015. Nie może zatem budzić wątpliwości, że dochodem na podstawie którego należało ocenić jego prawo do świadczeń, jest dochód z 2013r.
W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z przepisami art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j: Dz. U. z 2015r. poz. 114) dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Z kolei stosownie do art. 3 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy przez dochód rozumie się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób m. in.:
- przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r. poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
- deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne
- dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego.
Z zebranego w aktach administracyjnych materiału dowodowego wynika, że w 2013r. J. H. uzyskał dochód:
1. z prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,4826 ha przeliczeniowych w kwocie 15.729,58 zł (5,4826 ha x 2.869,00 zł); jak wynika bowiem z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23.09.2014r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2013r. (M. P. z 2014r. poz. 827) przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z ha przeliczeniowego wynosił w 2013r. 2.869 zł;
2. z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 25.129,09 zł (po odliczeniu należnego podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 2.126,00 zł) – co potwierdza zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26.01.2015r.;
3. w wysokości 14.411 zł (po odliczeniu od osiągniętego w 2013r. przychodu – 15.750 zł należnego zryczałtowanego podatku 1.339 zł) – co potwierdza zaświadczenie o wysokości należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26.01.2015r.
Dodatkowo zaznaczyć trzeba, że z przedstawionych przez stronę potwierdzeń przelewów wynika, że w 2013r. łączna kwota alimentów, jakie świadczył na rzecz drugiego syna - W. H., wyniosła 600 zł, tj. 50 zł miesięcznie. Ponadto, jak wynika z Centralnej Ewidencji Informacji Działalności Gospodarczej skarżący z dniem 1.07.2014r. wyrejestrował z ww. ewidencji prowadzoną działalność gospodarczą. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 17 lit. e ustawy jest to w jej rozumieniu utrata dochodu spowodowana wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Z kolei stosownie do art. 9 ust. 3 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W rezultacie brak było podstaw do doliczania do dochodu rodziny skarżącego z 2013r. dochodu uzyskanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie dochód pomniejszono o kwoty alimentów, jakie świadczył na rzecz drugiego syna - W. H., tj.600 zł (50 zł miesięcznie) – stosownie do art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Jak wynika z materiału dowodowego, w szczególności informacji z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej (k. 27 akt administracyjnych), działalność polegająca na wynajmie lokalu nie była prowadzona przez skarżącego w ramach działalności. Kwota osiągnięta z tego tytułu wyniosła 14.411 zł – co potwierdza zaświadczenie o wysokości należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych (k. 9 akt administracyjnych) oraz oświadczenie skarżącego z dnia 31.10.2014r. (k. 28 akt administracyjnych). W tym miejscu należy podkreślić, że ustawa z dnia 20.11.1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998r. nr 144, poz. 930 zm.) reguluje opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym niektórych przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne m. in. z przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 1 pkt 2).
Mając na uwadze treść art. 2 pkt 17 ustawy, Kolegium trafnie uznało, że brak jest podstaw prawnych do uznania ww. dochodu uzyskanego przez skarżącego z najmu lokalu za dochód utracony. Przepis art. 2 pkt 17 ustawy w sposób enumeratywny wymienia bowiem powody utraty dochodu:
a) uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego,
b) utratę prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c) utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d) utratę zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,
e) wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej,
f) utratę zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Wśród cyt. powyżej jednostek redakcyjnych ustawodawca nie wymienił utraty dochodu z tytułu wynajmu lokalu (uzyskiwanego poza prowadzoną działalnością gospodarczą) wobec czego niezasadna jest argumentacja skarżącego o konieczności odliczenia od jego dochodu uzyskanego w 2013r. kwoty z tytułu wynajmu lokalu.
Sąd podziela również ustalenia Kolegium w zakresie uzyskanego przez J. H. w 2013r. dochodu, kwalifikującego się do oceny pod katem spełnienia określonego w art. 9 ust. 2 ustawy kryterium dochodowego. Organ słusznie uznał, że łączny dochód, który należało w tym zakresie uwzględnić – to jest dochód z gospodarstwa rolnego (15.729,58 zł) oraz dochód z tytułu wynajmu lokalu mieszkalnego (14.411 zł) – wyniósł 30.140,58 zł. Dochód ten zasadnie pomniejszono o kwoty alimentów jakie świadczył J. H. w 2013r. na rzecz drugiego syna W. H. (łącznie 600 zł) – co daje kwotę 29.540,58 zł (2.461,71 zł miesięcznie).
Obliczając, stosownie do wymogu art. 9 ust. 2 ustawy, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie Kolegium zasadnie wskazało, że rodzina J. H. składa się z dwóch osób. Jak wynika bowiem z wyroku Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny z dnia 5.02.2014r. (k. 7, 8 akt administracyjnych):
- wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim W. H. powierzono obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu dziecka w miejscu zamieszkania matki C. H., ustalając że kontakty pozwanego J. H. z małoletnim synem odbywać się będą zgodnie z porozumieniem stron;
- kosztami utrzymania i wychowania syna stron W. H. obciążono oboje rodziców, zasądzając od pozwanego J. H. na rzecz syna alimenty w kwocie po 200 zł miesięcznie, płatne do 10 dnia każdego miesiąca do rąk matki C. H..
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 pkt 12 lit. a, c ustawy, do rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego oraz rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz. Skoro zatem ww. wyrokiem miejsce pobytu W. H. ustalono jako miejsce zamieszkania matki C. H., a ponadto zobowiązano J. H. do łożenia alimentów na rzecz syna to brak było podstaw do zaliczenia W. H. do składu osobowego rodziny skarżącego. W konsekwencji miesięczny dochód rodziny skarżącego z roku 2013 – 2.461,71 zł, należało podzielić przez 2 (rodzina ta składa się ze skarżącego oraz jego syna M. H.), co daje kwotę 1.230,85 zł, przekraczającą o 505,85 zł kryterium dochodowe wynoszące 725 zł.
Ubocznie jedynie zauważyć trzeba, że nawet gdyby przyjąć, że rodzina skarżącego składa się z trzech osób, to i tak kryterium dochodowe nie byłoby spełnione, gdyż miesięczny dochód na osobę wynosiłby 820,57 zł, przekraczając o kwotę 95,57 zł ww. kryterium dochodowe.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy podkreślić, że przytoczone wyżej przepisy ustaw w sposób ścisły określają zasady przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nie dopuszczając w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Tym samym organy administracji są związane ich treścią i nie mogą odstąpić od ich stosowania we wskazanym przez skarżącego zakresie.
Odnosząc się do zastrzeżeń J. H. co do odmiennej – od zawartej w zaskarżonej obecnie decyzji – interpretacji przez Kolegium kwestii utraty dochodu z wynajmowania lokalu w poprzedniej decyzji tego organu z dnia 30.03.2015r. wskazać trzeba, że rozstrzygnięcie to zostało wydane w trybie art. 138 § 2 K.p.a. W konsekwencji, z uwagi na kasacyjny charakter tego rozstrzygnięcia, brak było podstaw do odnoszenia się w jej treści do meritum sprawy – gdyż wskutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wróciła do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. zdanie drugie - przekazując sprawę organ odwoławczy może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W doktrynie wskazuje się, że zalecenia wiążą organ I instancji jedynie co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś wybór sposobu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należą do wyłącznej kompetencji organu I instancji (zob. Andrzej Wróbel (w:) Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, stan prawny na 1.02.2015r., Lex Omega).
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło