II OSK 267/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-20

Skład orzekający: Jerzy Siegień, Andrzej Gliniecki, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę może kwestionować ustalenia zawarte w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Organ architektoniczno-budowlany jest związany ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i nie może ich weryfikować ani postępować wbrew nim w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które stanowiły podstawę wydania decyzji o warunkach zabudowy, nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. D. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę hali magazynowej. Skarżąca kwestionowała zgodność inwestycji z warunkami zabudowy i naruszenie interesów osób trzecich, w tym hałas i ingerencję w środowisko. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 października 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień /spr./ Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Tomasz Świstak Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 384/15 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 384/15, oddalił skargę M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Starosta B., po rozpatrzeniu wniosku spółki z o.o. K., decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę budynku hali magazynowej (hala namiotowa) w zabudowie wolnostojącej na działce nr [...] w miejscowości C. gmina B. Organ wskazał, że projektowana inwestycja jest zgodna z decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla spornej inwestycji (zmienioną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r.) oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Decyzją tą dla działki nr [...] ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali namiotowej o przeznaczeniu magazynowym i wskazano, że działka ta przeznaczona jest pod zabudowę usługową. Organ podniósł także, że z analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dokonanej przez Wójta Gminy B. wynika, iż w sąsiedztwie działki nr [...] istnieje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zabudowa produkcyjna oraz zabudowa usługowa. A zatem w ocenie organu projektowana hala magazynowa stanowić będzie uzupełnienie istniejącej zabudowy, a ponadto nie będzie naruszać interesu osób trzecich. Zgodnie bowiem ze złożoną dokumentacją projektową realizacja przedmiotowego obiektu nie narusza art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.); planowana inwestycja nie ograniczy swobodnego korzystania z sąsiednich nieruchomości przez ich właścicieli; inwestor zachował warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie zabudowy i zagospodarowania działki budowlanej (§ 12-13), nasłonecznienia i oświetlenia nieruchomości sąsiednich (§ 57-60), bezpieczeństwa pożarowego (§ 207 i następne), ochrony środowiska, itd. Organ podkreślił też, że projekt budowlany po jego uzupełnieniu jest kompletny i posiada wymaganą formę, uzyskał niezbędne uzgodnienia, został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i aktualny wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, a osoby te dołączyły oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Inwestor złożył również prawidłowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tym stanie rzeczy, organ stwierdził, że po spełnieniu w sprawie warunków z art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, w świetle art. 35 ust. 4 ww. ustawy nie mógł odmówić wydania pozwolenia na budowę. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. D. (właścicielka działki nr [...]) i R. T. (właścicielka działki nr [...]). Wojewoda [...], po rozpatrzeniu ww. odwołań, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów R. T. wskazał, że w sąsiedztwie działki nr [...] istnieje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zabudowa produkcyjna oraz zabudowa usługowa, a zatem planowana zabudowa usługowa nie spowoduje pojawienia się nowej funkcji w zagospodarowaniu terenu, która by zakłócała korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. Organ zaznaczył też, że usytuowanie planowanej inwestycji na działce spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymaganej odległości projektowanego obiektu od granicy działki nr [...], jak też od znajdującego się na niej budynku mieszkalnego, a także spełniony został warunek naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynku odwołującej. Odnosząc się natomiast do zarzutów M. D. organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty jej sprowadzają się w zasadzie do negacji decyzji o warunkach zabudowy, która nie podlega ocenie w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, że uciążliwości będące przedmiotem obaw M. D. związane są z planowaną zabudową usługową, na którą wyrażono zgodę w decyzji o warunkach zabudowy. Przy czym organ wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy chroni interesy osób trzecich, jako że w pkt. V.4. tej decyzji zapisano, że inwestycja nie może powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem objętym inwestycją w zakresie: poziomu hałasu, wibracji, zakłóceń elektrycznych i promieniowania oraz zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła M. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty B. z dnia [...] października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2015 r. oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PINB odpowiadają prawu. Sąd pierwszej instancji zauważył, że w rozpoznawanej sprawie wydana została dla przedmiotowej inwestycji przez Wójta Gminy B. decyzja z dnia [...] września 2013 r., nr [...] ustalająca warunki zabudowy (obszar inwestycji nie jest objęty planem miejscowym). Orzekające w sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej zobligowane były zatem, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, do sprawdzenia zgodności przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego z wydaną w sprawie decyzją o warunkach zabudowy. Przy czym, jak wskazał Sąd, zbadanie zgodności projektu budowlanego z tą decyzją nie uprawnia jednak, wbrew twierdzeniom skarżącej, do dokonania ponownie oceny tych okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę wydania decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Sądu niedopuszczalnym jest zatem objęcie zakresem postępowania o udzielnie pozwalnia na budowę kwestii przekazanych mocą ustawy do zakresu postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Do kompetencji organów wydających decyzję o pozwoleniu na budowę nie należy bowiem zmiana warunków zabudowy czy zagospodarowania terenu określonych w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Organ architektoniczno-budowlany musi jedynie ocenić zgodność projektu budowlanego z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Nie ma natomiast prawa we własnym zakresie uchylić się od respektowania warunków określonych w tej decyzji. Ustalenia zawarte w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy wiążą bowiem zarówno organy orzekające w sprawie udzielenia pozwolenie na budowę, jak i w konsekwencji sąd administracyjny. Stanowi o tym wprost przepis art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r. poz. 199, ze zm.), stosownie do treści którego, decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 2 pkt 1 i pkt 14 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zasługują na uwzględnienie. Sąd zauważył, że na etapie wydawania pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej nie bada już zasadności zastosowania w sprawie przepisów art. 61 ust. 1 ww. ustawy, i tym samym prawidłowości przesądzenia o dopuszczeniu do realizacji na danym terenie określonego rodzaju inwestycji (zabudowa usługowa) w ramach określonych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Sąd podzielił zatem stanowisko organu pierwszej instancji, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę kwestia naruszenia interesów osób trzecich podlega ocenie, ale nie w aspekcie dopuszczalności określonej zabudowy terenu i tym samym realizacji na nim danej inwestycji, lecz w aspekcie ewentualnego naruszenia norm i warunków technicznych oraz przepisów prawa budowlanego. Zdaniem Sądu skarżąca nie przedstawiła żadnego szczegółowego zarzutu naruszenia konkretnego przepisu prawa. Nie wskazała również, jakie parametry techniczne inwestycji spowodują nadmierny hałas, zagrożenie ochrony zdrowia, środowiska czy też inne uciążliwości. Zarzuty skarżącej w tym zakresie Sąd uznał więc za gołosłowne i ogólnikowe. Sąd pierwszej instancji dokonał także kontroli legalność zaskarżonej decyzji z urzędu i w następstwie tej kontroli nie stwierdził, aby decyzja ta naruszała warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd wskazał także, że realizacja spornej inwestycji nie narusza ani art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, ani uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym nie ograniczy korzystania z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę (art. 144 i 145 Kodeksu cywilnego). Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji uznał, że w świetle okoliczności sprawy organy administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązane były na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. D. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji było obarczone wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; b) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo że decyzje te zostały wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniach obu decyzji, na jakich dowodach oparły organy ustalenia stanu faktycznego sprawy; c) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; 2) przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane; - § 12-13, § 57-60, § 323 – 327 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; - art. 144 i art. 145 Kodeksu cywilnego; - art. 2 pkt 1 oraz pkt 14, art. 61 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Starosty B. nie narusza obowiązujących i powołanych powyżej przepisów prawa w zakresie stosunków sąsiedzkich. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył uczestnik postępowania – inwestor K. Sp. z o.o. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Ponadto w piśmie procesowym z dnia [...] października 2017 r., będącym uzupełnieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną, uczestnik postępowania wniósł o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przeprowadził bowiem kontrolę decyzji administracyjnej Wojewody [...] stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Okoliczność, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z wynikiem tej kontroli nie stanowi naruszenia ww. przepisów. Organy orzekające w kontrolowanym postępowaniu wyjaśniły i zbadały w sposób wystarczający wszystkie istotne kwestie dla postępowania sprawdzającego, o którym mowa w art. 35 ustawy - Prawo budowlane. Wyjaśniły także powody, dla których uznały, że sporna inwestycja jest zgodna z warunkami określonymi w art. 5 ustawy - Prawo budowlane oraz normami i przepisami techniczno-budowlanymi, które Sąd pierwszej instancji w całości podzielił. Ponadto zaskarżona decyzja zawiera elementy konieczne określone w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. i poddaje się kontroli sądowej. Wojewoda [...] w sposób wyraźny przedstawił co legło u podstaw wydania spornej decyzji. Stwierdzić także należy, że wnosząca skargę kasacyjną nie wyjaśniła, do jakich to zarzutów zawartych w odwołaniu czy też w skardze nie odniósł się odpowiednio organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, a następnie sąd wojewódzki w uzasadnieniu wyroku i jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zatem ustalenia faktyczne poczynione przez organy orzekające w sprawie i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, czyniąc je podstawą swoich rozważań. Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji była ostateczna decyzja wydana przez Wojewodę [...] z dnia [...] lutego 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji. W ramach tego postępowania organ architektoniczno-budowlany w trybie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawdza zgodność projektu budowlanego m.in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. W rozpoznawanej sprawie z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu na którym ma być realizowana sporna inwestycja i wobec braku obowiązku jego sporządzenia, Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] (zmienioną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r.), ustalił warunki zabudowy realizacji spornego zamierzenia inwestycyjnego na działce nr [...], określając jednocześnie przeznaczenie tej działki pod zabudowę usługową. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o ustaleniu warunków zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Związanie wynikające z powyższych przepisów oznacza nie tylko obowiązek organu budowlanego sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy (art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane), lecz oznacza przede wszystkim zakaz postępowania wbrew oznaczonym wymogom decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Ustalenie tych warunków w decyzji o warunkach zabudowy to nie tylko oznaczenie parametrów samego planowanego obiektu, ale także ustalenie innych warunków i zasad, które powinna spełniać planowana inwestycja. Wynika to z funkcji decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, która polega na określeniu dopuszczalności danego zamierzenia inwestycyjnego z punktu widzenia przepisów prawa, oraz na wskazaniu warunków i zasad, którym inwestycja powinna odpowiadać. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości składu orzekającego w tej sprawie, że organ architektoniczno-budowlany w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę nie może dokonać weryfikacji treści decyzji ustalającej warunki zabudowy i nie wolno mu postąpić wbrew ustaleniom tej decyzji. Tymczasem zarzuty skarżącej kasacyjnie zmierzają w istocie do zakwestionowania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla spornej inwestycji co wykracza poza zakres postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Do kompetencji organów wydających decyzję o pozwoleniu na budowę nie należy bowiem zmiana warunków zabudowy czy zagospodarowania terenu określonych w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. To w tej decyzji określono bowiem przeznaczenie działki nr [...] pod zabudowę usługową i ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali namiotowej o przeznaczeniu magazynowym. Tak więc twierdzenia skarżącej kasacyjnie, że działka ta mogłaby być przeznaczona jedynie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a co za tym idzie, że niedopuszczalna jest na tej działce budowa budynku hali magazynowej (hali namiotowej), kwestionują w zasadzie ustalenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, której weryfikacja w niniejszym postępowaniu jest niemożliwa. Niemniej jednak, orzekające w sprawie organy ustaliły, że z analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dokonanej przez Wójta Gminy B. wynika, iż na sąsiednich działkach, w tym działce skarżącej, dopuszczalna jest zabudowa usługowa, a także, że w sąsiedztwie działki nr [...] istnieje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zabudowa produkcyjna oraz zabudowa usługowa. Tym samym hala magazynowa będąca przedmiotem inwestycji stanowi uzupełnienie istniejącej zabudowy i jest zgodna z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powoływanie się zatem przez wnoszącą skargę kasacyjną na wcześniejszą decyzję wydaną dla inwestora o warunkach zabudowy (decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...]) nie ma znaczenia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Właściciel nieruchomości może bowiem ubiegać się więcej niż raz o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla tego samego terenu, w sprawie innej budowy (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Po 873/97, ONSA 1998, nr 4, poz. 141). W tym stanie rzeczy za niezasadne uznać należy zarzuty skarżącej kasacyjnie dotyczące naruszenia art. 2 pkt 1 i pkt 14 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżąca zarzuciła bowiem naruszenie harmonii pobliskiej przestrzeni poprzez dopuszczenie do realizacji inwestycji w postaci hali magazynowej w przestrzeni, w obrębie której znajduje się zabudowa mieszkalna jednorodzinna, w tym dom skarżącej. Podnosząc, że prawidłowe zastosowanie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 wymaga zachowania harmonii architektonicznej na danym terenie oraz ochrony walorów estetycznych przestrzeni, stanowiących dobro wspólne, także w zakresie wykonywania w sposób niezakłócony prawa własności przez sąsiadów i wyeliminowania immisji, wskazała, iż zezwolenie na realizację spornej inwestycji spowoduje na działce sąsiedniej wzmożony ruch samochodowy, sprzętu i osób trzecich, a także hałas i ingerencję w środowisko naturalne, a tym samym powstaną niedopuszczalne uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich, co jest sprzeczne z treścią tego przepisu. Odnosząc się przedstawionego powyżej stanowiska należy zauważyć, że kwestie ładu przestrzennego i architektonicznego, a także wymagań dotyczących nowej zabudowy w powiązaniu z analizą stanu istniejącego, w ramach zasady dobrego sąsiedztwa, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym rozpatrywane są rozstrzygane na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, stanowiącej o możliwości i sposobie zagospodarowania trenu oraz warunkach jego zabudowy. Słusznie stwierdził zatem Sąd pierwszej instancji, że na etapie wydawania pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej nie bada już zasadności zastosowania w sprawie przepisów art. 61 ust. 1 ww. ustawy, i tym samym prawidłowości przesądzenia o dopuszczeniu do realizacji na danym terenie określonego rodzaju inwestycji (zabudowa usługowa) w ramach określonych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym przytoczone zarzuty skarżącej, jako dotyczące okoliczności, które stanowiły podstawę wydania decyzji o warunkach zabudowy, nie odnoszą się do kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, i jako takie, jak podkreślono wyżej, nie mogą być oceniane w ramach postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę oraz postępowania sądowoadministracyjnego, kontrolującego legalność decyzji o pozwoleniu na budowę. A zatem wbrew twierdzeniom wnoszącej skargę kasacyjną, powyższe zarzuty nie mogą być podnoszone na każdym etapie procesu inwestycyjnego. Każda bowiem inwestycja może powodować uciążliwości i utrudnienia dla najbliższego sąsiedztwa, co jednak samo przez się nie oznacza i nie może prowadzić do wniosku, że wydanie pozwolenia na budowę stanowi naruszenie prawa. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega kwestia naruszenia interesów osób trzecich, ale nie w aspekcie dopuszczalności określonej zabudowy, lecz ewentualnego naruszenia norm i warunków technicznych oraz przepisów ustawy – Prawo budowlane. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie ani organy architektoniczno-budowlane ani Sąd pierwszej instancji nie stwierdziły, aby zaskarżona decyzja naruszała warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie zabudowy i zagospodarowania działki budowlanej (§ 12-13 – odległość projektowanego budynku od granicy działki nr [...] wynosi 6 m, a od budynku mieszkalnego zlokalizowanego na tej działce ok. 10 m, ściana budynku od granicy działki nr [...] i nr [...] nie posiada otworów okiennych i drzwiowych, na granicy działki nr [...] wzdłuż działki nr [...] i nr [...] zaprojektowano zieleń izolacyjną), nasłonecznienia i oświetlenia nieruchomości sąsiednich (§ 57-60), bezpieczeństwa pożarowego (§ 207 i następne), ochrony środowiska. Również skarżąca w toku postępowania nie wskazała jakie parametry techniczne inwestycji spowodują nadmierny hałas, zagrożenie dla ochrony środowiska czy też inne uciążliwości wynikające z tzw. prawa sąsiedzkiego. Skarżąca nie wskazała w szczególności na jakiej podstawie przyjęła, że w przedmiotowej sprawie prowadzona w przyszłości działalność usługowa w projektowanym budynku spowoduje przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu na nieruchomości stanowiącej jej własność. Jak wynika z opisu zawartego w projekcie budowlanym przedmiotowy obiekt nie ma negatywnego wpływu na środowisko, prowadzona w nim działalność nie spowoduje emisji hałasu na zewnątrz budynku oraz nie powoduje powstawania promieniowania jonizującego. Ewentualna natomiast hipotetyczna możliwość przekroczenia w ramach użytkowania tego obiektu określonych w odrębnych przepisach wartości dopuszczalnych hałasu nie ma wpływu na ocenę prawidłowości wydanego pozwolenia na budowę, bowiem będzie ewentualnie podlegała kontroli w ramach odrębnej sprawy administracyjnej. W świetle powyższego za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia § 12-13, § 57-60, § 323 – 327 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż wydane w sprawie decyzje nie naruszają powyższych przepisów prawa. Do podważenia zaskarżonego wyroku nie może doprowadzić również ogólnikowy zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane i art. 144 i 145 Kodeksu cywilnego. Zauważyć należy, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa jest w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, obejmuje poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Taki niedookreślony zakres ochrony oznacza, że w każdym przypadku, w sposób zindywidualizowany należy ocenić, czy realizacja zamierzenia inwestycyjnego nie spowoduje naruszenia interesów osób trzecich, przy czym podkreślenia wymaga, że muszą to być interesy "uzasadnione". Jest to równoznaczne ze stwierdzeniem, że ochrona nie może mieć charakteru absolutnego. Wobec tego uzasadnione interesy osób trzecich należy oceniać w sposób obiektywny, kierując się przede wszystkim normami regulującymi proces inwestycyjny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane na sąsiedniej nieruchomości przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, w szczególności w zakresie zabudowy nieruchomości. Dodać też należy, że interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 tej ustawy (każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami - por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., sygn. II OSK 451/10). Również na gruncie prawa cywilnego, w świetle art. 140 K.c. prawo własności nie ma absolutnego charakteru, gdyż granice wykonywania tego prawa wyznaczają ustawy i zasady współżycia społecznego. Potwierdza to cytowany już art. 4 ustawy - Prawo budowlane, który odnosi się zarówno do właściciela nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, jak i inwestora. Z kolei sformułowany w art. 144 K.c. zakaz immisji wskazuje jedynie na obowiązek właściciela nieruchomości w powstrzymywaniu się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Rozpatrując w tak wyznaczonych granicach uzasadnione interesy skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane nie został naruszony i nie mógł stanowić podstawy odmowy zatwierdzenia projektu budowanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W związku z wnioskiem pełnomocnika inwestora, zawartym w piśmie z dnia 16 października 2017 r. będącym uzupełnieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną, wyjaśnić należy, że art. 204 P.p.s.a. nie przewidują możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez uczestnika postępowania w związku ze sporządzeniem odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło