II GZ 892/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2016 r.; sygn. akt VIII SA/Wa 1042/15 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] września 2015 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę w punkcie 2 sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2016 r.; sygn. akt VIII SA/Wa 1042/15 w ten sposób, że w miejsce kwoty i słów "957 (dziewięćset pięćdziesiąt siedem)" wpisać "977 (dziewięćset siedemdziesiąt siedem)"; 2. oddalić zażalenie. Wyrokiem z 6 lipca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1043/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. G., uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Wyrokiem tym zasądzono również od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę 1.337 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, w przedmiocie kosztów postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 200 i art. 206 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: ppsa). W ocenie Sadu w sprawie wystąpiły uzasadnione podstawy do miarkowania zasądzonego zwrotu kosztów postępowania (1.337 zł zamiast 3.497 zł), gdyż zdecydowana większość zarzutów skargi okazała się chybiona. Spośród kilku grup zarzutów postawionych przez pełnomocnika skarżącego tylko w jednym wypadu okazały się one częściowo zasadne, czyli odnośnie wadliwego (pochopnego) przyjęcia przez organ odwoławczy, że w realiach tej sprawy wystąpiły wystarczające przesłanki do uznania skarżącego za osobę urządzającą gry na automatach poza kasynem gry, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 612). W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania nie można – zdaniem Sądu - wykluczyć możliwości wydania kolejnej decyzji wymierzającej skarżącemu karę pieniężną za urządzanie gier na automatach gry w tej samej wysokości. Podał dalej, iż zarzuty powołane przez skarżącego są w większości powieleniem zarzutów z innych skarg sporządzonych przez jego pełnomocnika, co przełożyło się na realny nakład jego pracy w tej sprawie. Powyższe według Sądu I instancji stanowiło podstawę do miarkowania kosztów zastępstwa prawnego. Zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego zawierał zwrot całego wpisu sądowego, jednolitą stawkę wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 240 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe orzeczenie w zakresie rozstrzygającym o zwrocie kosztów postępowania, żądając zmiany zaskarżonego postanowienia i przyznania kosztów postępowania według norm przepisanych w pełnej wysokości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 200 i art. 206 ppsa. Wnoszący zażalenie nie podzielił argumentacji, która legła u podstaw zastosowania art. 206 ppsa przez Sąd I instancji. Podniósł, że Sąd wadliwie zastosował art. 206 ppsa, gdyż postawienie szeregu zarzutów w celu jak najpełniejszej ochrony interesów swojego mocodawcy, które nie zostały przez Sąd uwzględnione, skutkowało miarkowaniem kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 ppsa zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Rozpoznawane zażalenie zostało wniesione w oparciu o wskazaną podstawę i obejmuje punkt 2 wyroku WSA w Warszawie z 6 lipca 2016 r. Zażalenie jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 200 ppsa w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie natomiast do art. 205 § 2 ppsa do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (§ 2). Z powyższych uregulowań wynika, że zwrot kosztów postępowania musi nastąpić w "niezbędnym" zakresie. Jednakże Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania także art. 206 ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przepis art. 206 ppsa w przywołanym brzmieniu obowiązuje od 15 sierpnia 2015 r., został bowiem zmieniony przez art. 1 pkt 60 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658, dalej: ustawa nowelizująca). W nowym stanie prawnym możliwość uznania przez sąd, że zaistniał uzasadniony przypadek pozwalający na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części nie jest już uzależniona od konieczności częściowego uwzględnienia skargi. Oznacza to, że pojęcie "uzasadnionych przypadków", o którym stanowił (w poprzednim brzmieniu) i nadal stanowi art. 206 ppsa nie jest już immanentnie związane z przypadkiem częściowego uwzględnienia skargi przez sąd. Zważywszy na powyższe, zarzut zażalenia, że Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie nie był uprawniony do zastosowania dyspozycji art. 206 ppsa, nie jest więc zasadny. Dodać należy, że ustalenie czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek zależy od swobodnej oceny sądu. Stosując art. 206 ppsa sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie. Naczelny Sąd Administracyjny aprobując orzeczenie WSA w Warszawie z 6 lipca 2016 r. w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego, miał także na względzie, że stosując art. 206 ppsa Sąd I instancji zobligowany jest do zawarcia w tej kwestii stosownego rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania. Z treści pkt 2 sentencji orzeczenia Sądu I instancji nie wynika co prawda, że Sąd zastosował art. 206 ppsa, poprzez wskazanie, że Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w części, jednakże brak ten został naprawiony w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, które to uzasadnienie wraz z sentencją stanowią całość wyroku. Drugim z warunków prawidłowego zastosowania przez sąd I instancji instytucji przewidzianej przez art. 206 ppsa jest też wyczerpujące wyjaśnienie podstawy zastosowania tego przepisu. W sytuacji stosowania art. 206 ppsa Sąd I instancji zobowiązany jest nie tylko wyjaśnić dlaczego zdecydował się skorzystać z tej instytucji, ale również wyjaśnić sposób i powody przyjętej metody miarkowania kosztów podlegających zwrotowi. Wprawdzie treść art. 206 ppsa pozwala na stwierdzenie, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, jednakże w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. NSA z 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11 dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie Sądu I instancji w zakresie zastosowania w niniejszej sprawie art. 206 ppsa powyższe wymogi spełnia, gdyż wyjaśniono jak obliczono zasądzoną kwotę. Sąd dokładnie wyjaśnił, dlaczego ograniczył skarżącemu zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego w takim zakresie. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z "uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu art. 206 ppsa, co znalazło wyraz w uzasadnieniu pkt 7 wyroku WSA w Warszawie z 22 marca 2016 r. Na powyższe rozważania nie ma wpływu fakt, że postanowienie Sądu I instancji w punkcie 2 wyroku zawierało oczywistą omyłkę w zakresie oznaczenia kwoty podlegającej zasądzeniu. Z wyjaśnień Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku wynika, że na sumę zasądzonych kosztów sądowych tj. 957 składają się: wpis stosunkowy od skargi w kwocie 700 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł oraz 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa. Jednakże z analizy wydruku z rejestru Opłat Sądowych WSA w Warszawie z 22 października 2015 r. (k. 160 akt sądowych) wynika, że wpis sądowy od skargi został uiszczony w wysokości 720 zł, co stanowi 3 % wartości przedmiotu sporu, zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2003 r., Nr 221, poz. 2193). Tym samym suma kosztów sądowych podlegających zasądzeniu na rzecz K. G. wynosić winna 977 zł, i w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 156 § 3 w związku z art. 193 ppsa sprostował z urzędu w zaskarżonym postanowieniu oczywistą omyłkę w sposób wskazany w punkcie 1. sentencji postanowienia. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 § 1 w zw. z art. 197 ppsa oraz art. 156 § 3 w związku z art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.