II GSK 3536/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Protokolant Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 360/15 w sprawie ze skargi K. w G. na decyzję Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności na 2011 rok 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. na rzecz K. w G. 1186 (tysiąc sto osiemdziesiąt sześć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 360/15 oddalił skargę K. w G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2011. Sąd I instancji przyjął następujący stan sprawy: K. w G. dnia 13 maja 2011 r. złożyło w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Białymstoku (Biuro Powiatowe ARiMR) wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, w którym zadeklarowało pakiet 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.2 -Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni 3,00 ha i pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 24,30 ha oraz wnioskowało o zwrot kosztów transakcyjnych. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowe na rok 2011 w łącznej wysokości 37 791,00 zł., która to kwota została wypłacona w dniu 26.01.2012 r. Po złożeniu kontynuacyjnego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności, która nie wykazała nieprawidłowości. W dniu 23 października 2012 r. została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, a w dniu 24 października 2012 r. w zakresie Programu rolnośrodowiskowego. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności rolnośrodowiskowe na rok 2012 w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 38.215,08 zł., która to kwota została wypłacona w dniu 24 maja 2013 r. W dniu [...] czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR skierował do skarżącego K. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych. Decyzją z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego, w wysokości 9 119,42 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego K., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. (Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR) decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]4 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., wskazując na nieprawidłowości związane z ustaleniem kwoty zwrotu nienależnie pobranych płatności za 2011 r. Po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 9 279,42 zł. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 17 [...] 2015 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przyczyną wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za rok 2011, jest niedotrzymanie powierzchni zobowiązania w odniesieniu do podjętego obszaru stwierdzone w roku 2012 w wyniku kontroli na miejscu (przeprowadzonej na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.; dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), stwierdzenie nieprawidłowości wynikających z niespełnienia wymogów określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262 ze zm.; dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2009 r.) oraz stwierdzenie uchybienia, polegającego na niezachowaniu występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych oraz elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, tworzących ostoje dzikiej przyrody - wynikającego z niespełnienia § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Powyższe miało wpływ na zastosowanie art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 65/2011), zgodnie z którym pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych. W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie maja zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Dlatego w razie stwierdzenia nieprzestrzegania przez rolnika wymogu, oprócz zmniejszenia płatności w danym roku w części dotyczącej działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie stosuje się zwrot płatności, które zostały wypłacone w poprzednich latach do tych działek rolnych z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, a w przypadku, gdy dane zmniejszenie stanowi procentową wartość o taką wartość ustala się zmniejszenie płatności. Na powyższą decyzję, skarżące /K. wywiodło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez organy obu instancji, wskazując, że zostały one wydane bez podstawy prawnej, w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją administracyjną. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2015 r. podkreślił, że w przedmiotowej sprawie podstawą ustaleń faktycznych były wyniki kontroli przeprowadzonych w dniu 23 października 2012 r. w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w dniu 24 października 2012 r. w zakresie realizacji Programu rolnośrodowiskowego, podczas których stwierdzono zmniejszenie powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w wariancie 3.1.2 o 0,26 ha, zaś w wariancie 5.1 o 1,62 ha. Wyników powyższych kontroli jak i wydanej na ich podstawie decyzji przyznającej płatności w pomniejszonej wysokości za 2012 r. skarżący nie kwestionował. Sąd I instancji przywołał treść przepisów § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. oraz art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 i stwierdził, że wobec ich brzmienia zarzuty skargi dotyczące zmniejszenia płatności za lata 2011-2012 są niezasadne. Podkreślił, że stosownie do § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361, dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013 r.) płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem. Zatem fakt stwierdzenia nieprawidłowości w 2012 r., w świetle obowiązujących przepisów, mógł rzutować na zmniejszenie płatności za 2011 r. WSA odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących nierozpatrzenia w sprawie przesłanki siły wyższej, uznał je za bezpodstawne. O wystąpieniu okoliczności, która mogłaby zostać uznana za siłę wyższą skarżące K. nie poinformowało organów ARMiR, ani na etapie prowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania płatności za 2012 r. ani na etapie postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Skarżące K. dopiero w skardze wskazało na osiedlenie się bobrów na części działki F w 2012 r. jako na wystąpienie siły wyższej, co spowodowało lokalne podtopienia i uniemożliwiło zebranie i złożenie biomasy w stogi we właściwym terminie. Powyższe okoliczności nie były znane organom wydającym kwestionowane decyzje, zatem nie uwzględnienie wskazanych okoliczności, nie mogło wpłynąć na ocenę zgodności z prawem zaskarżonych do sądu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny za niezasadne uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego, a także naruszenia przepisów postępowania. Dodatkowo wyjaśnił, że analiza akt sprawy i wydanych decyzji prowadzi do wniosku, że organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności oparły się na wynikach kontroli z dnia 23 i 24 października 2012 r. oraz ostatecznej decyzji przyznającej płatności rolnośrodowiskowe za 2011 r. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na wystąpienie siły wyższej uzasadniającej odstąpienie od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, dlatego też organy ARMiR nie poddały ich ocenie. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku K. w G. wniosło o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzuciło naruszenie: I. Prawa materialnego poprzez błędną wykładnię: § 27 ust. 4 w związku z § 4 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i ,r Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez przyjęcie, że zastosowanie sankcji przewidzianej w § 27 ust. 4 rozporządzenia może mieć miejsce w przypadku zmniejszenia przez beneficjenta powierzchni trwałych użytków zielonych (TUZ) przy założeniu, że zmniejszenie nie wynika ze zniszczenia (zlikwidowania) TUZ lecz z błędnie zadeklarowanej powierzchni. W ocenie autora skargi kasacyjnej, przepis ten może być zastosowany jedynie wówczas, gdy niezachowanie trwałych użytków zielonych wynika z bezprawnych działań beneficjenta realizującego program, polegających na fizycznym zniszczeniu TUZ np. poprzez ich przekształcenie w grunt orny. Jako błędne należy uznać działanie organu, który za nieprawidłowości wynikające z podania błędnej powierzchni TUZ obok sankcji za błędne podanie powierzchni, stosuje dodatkową sankcję wynikająca z § 27 ust. 4 rozporządzenia. art. 18 rozporządzenia nr 65/2011 poprzez uznanie, że może on mieć zastosowanie w sytuacji kiedy rolnik błędnie wskazał wielkość obszaru TUZ. Sąd nie uwzględnił że: -art. 16 reguluje zmniejszenia i wykluczenia w odniesieniu do wielkości obszaru, -art. 17 reguluje zmniejszenia i wykluczenia w odniesieniu do liczby zwierząt, -art. 18 reguluje zmniejszenia i wykluczenia w przypadku niezgodności z innymi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i powiązanymi obowiązkami. Tym samym dopuścił się wybiórczego stosowania prawa uznając, że art. 18 ma również zastosowanie do sytuacji uregulowanych w art. 16 tzn. wynikających z błędnego określenia wielkości obszaru. Zdaniem kasatora art. 18 należy stosować zgodnie z jego literalnym brzmieniem. Zmniejszenia i wykluczenia zostały uregulowane w podsekcji II Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 (artykuły 16-18). Zakres zastosowania poszczególnych przepisów został wskazany w tytułach poszczególnych artykułów. Dlatego też, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 18 może być zastosowany do zmniejszeń i wykluczeń w przypadku niezgodności z innymi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i powiązanymi obowiązkami. Bezsprzecznie, przy uchybieniu wynikającym z błędnego wskazania obszaru może mieć zastosowanie wyłącznie art. 16. II. Przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, co miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. W szczególności naruszono art. 77 oraz 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, powierzchowne i tendencyjne rozpatrzenie materiału dowodowego. Sąd rozpoznając skargę uznał, że organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy w szczególności oparły się na wynikach kontroli z dnia 23 i 24 października 2012 roku. Kasator wskazuje, że gdyby organy dokonały rozstrzygnięcia w oparciu o treść raportów z kontroli, to bez wątpienia powinny uwzględnić uwagi inspektora terenowego, który w formularzu kontroli zapisał, że "nie stwierdzono wyorywania trwałych użytków zielonych". Nierzetelne ustalenie stanu faktycznego miało wpływ na błędne rozstrzygnięcie. b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a poprzez uznanie, że skarżący naruszył art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie przedkładając żadnych dokumentów potwierdzających wystąpienie siły wyższej uzasadniającej odstąpienie od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Autor skargi kasacyjnej wskazuje, że Pan J.K. działający w imieniu K. w G., w dniu [...] października 2012r. złożył oświadczenie, które znajduje się w aktach sprawy, wskazując z jakiego powodu na działce F nie została zebrana biomasa. Dowód ten nie był uwzględniony przez żaden organ rozpoznający sprawę. Bezkrytyczne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez organy wydające decyzje jako własnych doprowadziło w konsekwencji do oddalenia skargi pomimo wyraźnych podstaw do uwzględnienia skargi. Dnia 2 października 2017 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR zatytułowane "Odpowiedź na skargę kasacyjną (...) ", w którym organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postepowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję wydaną w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w 2011 r. Kwoty nienależnie pobrane zostały ustalone w związku ze stwierdzeniem niezachowania powierzchni objętej zobowiązaniem, ze względu na uchybienie na działce F obowiązkowi złożenia w stogi i usunięcia w terminie ściętej biomasy oraz z tytułu niezachowania powierzchni trwałych użytków zielonych. Skarga kasacyjna w znacznej mierze koncentruje się na podważeniu zasadności nałożenia obowiązku zwrotu kwoty z tytułu niezachowania trwałych użytków zielonych (TUZ) ustalonej jako 20% płatności rolnośrodowiskowej należnej stronie za 2011 rok. Podstawą nałożenia na stronę tej 20% sankcji był przepis § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. Przypomnieć należy, że przepis ten stanowił, że "Jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20 % w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio." Z zacytowanego przepisu wprost i w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynika, że 20% zmniejszenie płatności ma zastosowanie tylko w roku, w którym stwierdzono uchybienie polegające na zmniejszeniu powierzchni trwałych użytków zielonych czy elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo. Przepis ten nie może być podstawą do nałożenia na stronę obowiązku zwrotu 20% płatności rolnośrodowiskowej otrzymanej w latach poprzedzających stwierdzenie niezachowania trwałych użytków zielonych czy elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo. W rozpoznanej sprawie kontrole przeprowadzone po złożeniu przez stronę wniosku kontynuacyjnego na 2012 rok wykazały nieprawidłowości, w tym zmniejszenie powierzchni TUZ w 2012 roku, których efektem było przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. w pomniejszonej wysokości i w konsekwencji wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w 2011 r. Nałożenie na stronę obowiązku zwrotu 20% płatności rolnośrodowiskowej otrzymanej w 2011 roku (po dokonaniu pomniejszeń określonych w decyzji), wskazuje na dokonanie przez organy orzekające i następnie Sąd I instancji błędnej wykładni przepisu § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadniony uznał zarzut błędnej wykładni tego przepisu, pomimo częściowo nieprawidłowego uzasadnienia zarzutu. Nie ma natomiast racji skarżący kasacyjnie podnosząc, również w ramach zarzutu naruszenia przepisów procesowych, że ww. przepis może być zastosowany tylko w przypadku niezachowania trwałych użytków zielonych poprzez ich zniszczenie, np. zaoranie. Niezachowanie trwałych użytków zielonych, w świetle przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., a także rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. ma miejsce również w wyniku przeniesienia w drodze umowy, posiadania gruntów rolnych, na których występują takie użytki lub elementy krajobrazu, lub utraty posiadania takich gruntów. Nieuzasadniony jest więc sformułowany w punkcie II a skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów procesowych, poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że organy orzekające nie wzięły pod uwagę zapisu z protokołu kontroli o niestwierdzeniu "wyorywania trwałych użytków zielonych". Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 18 rozporządzenia (UE) nr 65/2011, poprzez jego wybiórcze zastosowanie, to jest zastosowanie do sytuacji błędnego podania przez rolnika obszaru TUZ. Jak trafnie wskazał WSA płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a podstawą orzeczenia o zwrocie jest § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia przepisów procesowych sformułowany w punkcie II b skargi kasacyjnej, w którym skarżący podnosi, że organy prowadzące postępowanie nie wzięły pod uwagę oświadczenia złożonego przez J.K., w ramach dokumentacji kontrolnej, dotyczącego niezebrania biomasy z powodu zalania terenu przez bobry. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że samo stwierdzenie niezrealizowania zobowiązania na skutek wystąpienia zjawisk uznanych za siłę wyższą nie jest wystarczające do odstąpienia od obowiązku odzyskiwania wypłaconej pomocy. Przesłanką niezbędną jest bowiem zgłoszenie przez beneficjenta, lub przez upoważnioną przez niego osobę wystąpienia przypadku siły wyższej, przy czym zgłoszenie to musi był dokonane na piśmie, skierowane do właściwego organu i to w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba były w stanie dokonać tej czynności. Wymóg taki wynika z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Skarżący kasacyjnie nie wykazał, że oświadczenie takie zostało złożone w terminie. NSA zauważa, że zostało ono złożone dopiero dnia 31 października 2012 r., po przeprowadzeniu kontroli na miejscu. Z wyżej wyłożonych przyczyn Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. 2013, poz. 490).