I SA/Łd 555/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Anna Świderska Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2013 r. oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. postanowił przedłużyć A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc kwiecień 2013 r. w kwocie 120.659 zł z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających w zakresie nabycia towarów handlowych i weryfikacji dostaw wewnątrzwspólnotowych. Przewidywany termin zwrotu ustalono na 31 maja 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w deklaracji VAT-7 podatnik wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 280.529 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni kwotę 120.659 zł. W deklaracji VAT-7 za miesiąc kwiecień 2013 r. wykazano po stronie podatku należnego: - wewnątrzwspólnotową dostawę towarów z podstawą opodatkowania – 12.990.583,00 zł; - wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów z podstawą opodatkowania - 11.035.520,00 zł; - wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów - podatek należny – 2.538.179 zł; - import usług z podstawą opodatkowania – 344.910 zł; - import usług - podatek należny - 79.329,00 zł. - razem podatek należny – 2.679.414,00 zł po stronie podatku naliczonego: - nabycie towarów i usług pozostałych - wartość netto 12.383.456,00 zł; - nabycie towarów i usług pozostałych – podatek naliczony 2.848.195,00 zł - podatek naliczony do odliczenia – 2.959.943,00 zł. Następnie organ przytoczył treść art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 177 poz. 1054 ze zm., dalej "ustawa o VAT") i wskazał, że na podstawie upoważnienia z dnia 9 lipca 2013 r. wszczął wobec spółki czynności kontrolne w sprawie określenia prawidłowości rozliczenia z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r. oraz zasadności zwrotu podatku. W wyniku weryfikacji dokumentacji podatkowej w postaci rejestrów zakupu i sprzedaży stwierdzono występowanie tych samych kontrahentów, co w toku prowadzonych wcześniej czynności kontrolnych dotyczących określenia prawidłowości rozliczenia z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2013 r. oraz zasadności ich zwrotu. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że konieczne jest przeprowadzenie czynności wyjaśniających w zakresie dostaw wewnątrzwspólnotowych, importu usług, nabycia towarów i usług na terenie kraju oraz nabyć wewnątrzwspólnotowych towarów za okres od stycznia do maja 2013 r. W trakcie kontroli za ww. miesiąc w dniach od 2 do 12 lipca 2013 r. . Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – P. skierował zapytania do organów administracji podatkowej właściwej dla kontrahentów unijnych o weryfikację zawieranych transakcji WNT i WDT. Do dnia wydania kwestionowanego postanowienia nie otrzymano wszystkich odpowiedzi. Jednocześnie zebrany dotychczas w toku kontroli materiał nie pozwalał w ocenie organu jednoznacznie stwierdzić, czy wykazany w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2013 r. zwrot podatku jest zasadny. Pismem z dnia 29 stycznia 2015 r. spółka wezwała Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieuzasadnionym przedłużaniu terminów zwrotu podatku wynikającego z deklaracji VAT-7. W piśmie z dnia 5 marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. uznał złożone wezwanie za bezzasadne. W skardze na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...]r. spółka A wniosła o jego uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT oraz art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1 art. 187 § 1 a także art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., dalej "O.p."). W uzasadnieniu skargi podniesiono, że prawo do odzyskania nadwyżki podatku naliczonego nad należnym stanowi jedno z elementarnych uprawnień podatnika VAT. Przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT to instytucja o charakterze wyjątkowym i przepis art. 87 ust. 2 ustawy o VAT musi być interpretowany ściśle. Organ powinien wykazać zobiektywizowane wątpliwości co do tego, że taki zwrot podatnikowi rzeczywiście przysługuje. Przesłanka "istnienia wątpliwości co do zasadności zwrotu" musi być przez organ częściowo wykazana w uzasadnieniu postanowienia. Zaskarżone postanowienie nie spełnia powyższych standardów. Organ podatkowy w istocie nie precyzuje, jakie powziął wątpliwości związane z kwestią zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i nie wskazał jakichkolwiek merytorycznych powodów odmowy dokonania zwrotu podatku VAT. Przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT jedynie na podstawie samego faktu wykazania nadwyżki podatku do zwrotu jest niedopuszczalne. Organ podatkowy wydając zaskarżone postanowienie nie wykazał, że dalsza weryfikacja zwrotu za wnioskowany okres jest zasadna. W dniu wydania zaskarżonego postanowienia upłynęło prawie 1,5 roku od momentu wykazania nadwyżki podatku do zwrotu. W ocenie skarżącej organ podatkowy naruszył zasady szybkości postępowania, zaufania do organów podatkowych, prawdy obiektywnej, a także art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. wniósł o jej oddalenie wskazując na odpowiedzi uzyskane od administracji podatkowych odpowiednich krajów UE i ustalenia dokonane w postępowaniu kontrolnym. W piśmie procesowym z dnia 13 sierpnia 2015 r. strona skarżąca podniosła dodatkowo, że odpowiedź na skargę nie może zastąpić prawidłowo sporządzonego uzasadnienia postanowienia. W ocenie spółki okoliczności dotyczące jej kontrahentów przedstawione w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić podstawy do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT. W kolejnym piśmie procesowym złożonym na rozprawie strona skarżąca przedstawiła okoliczności przemawiające za stwierdzeniem, że jest to rzetelna firma prowadząca produkcję olejów smarowych i wywiązująca się z zobowiązań publiczno-prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z tym przepisem zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika (...). Powołany przepis nie uzależnia możliwości przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku VAT od wykazania przez organ, że zwrot ten jest nienależny ale od uznania, że konieczna jest weryfikacja (sprawdzenie zasadności) tego zwrotu. Organ powinien więc wykazać, że występują wątpliwości co do zasadności żądanego zwrotu podatku. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie I FSK 2058/13 (Lex nr 1677015) z przepisu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT wynika, że warunkiem, od którego uzależniona jest możliwość przedłużenia terminu zwrotu VAT jest "wymóg dodatkowego zweryfikowania" zasadności zwrotu podatku VAT. Przy czym organ podatkowy podejmując decyzję, o tym czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Muszą zatem wystąpić okoliczności, które wskazują, że istnieje potrzeba dodatkowej weryfikacji rozliczenia podatnika (zasadności zwrotu). Nie chodzi jednak przy tym o przesłanki, które mają charakter konkretnych dowodów świadczących o nieprawidłowościach w rozliczeniu, czy konkretnych zarzutów, które można postawić podatnikowi. Na tym etapie postępowania, organ decyduje bowiem wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi więc o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Nie można więc podzielić poglądu strony skarżącej, że organ był zobowiązany do wskazania na tym etapie postępowania merytorycznych powodów odmowy dokonania zwrotu podatku VAT. Okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zwrotu podatku powinny istnieć w chwili wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest rzeczywiście dosyć lakoniczne, jednak organ wskazał na istniejące wątpliwości co do zasadności żądanego zwrotu. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. wystąpił do organów administracji podatkowej kilku państw o weryfikację zawieranych przez stronę transakcji WNT i WDT. Organ podatkowy trafnie wskazał, że udzielone odpowiedzi nie pozwalają na jednoznaczną ocenę, czy wykazany w deklaracji VAT-7 zwrot podatku jest zasadny. Zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia wątpliwości, co do rzeczywistego przebiegu transakcji wewnątrzwspólnotowych (nabycia i dostawy towarów), jak i przemieszczania towarów. W badanym okresie spółka dokonywała transakcji wewnątrzwspólnotowych na znaczne kwoty wobec podmiotów w różnych krajach. Nawet wątpliwości co do rzetelności transakcji w stosunku do jednego z podmiotów, jeżeli mają wpływ na powstanie nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym uzasadniają przedłużenie terminu do dokonania zwrotu żądanej kwoty podatku. Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, gdyż organ wskazał na istnienie wątpliwości co do zasadności żądanego zwrotu podatku i konieczność dalszej weryfikacji zawieranych transakcji wewnątrzwspólnotowych. Niezasadne są też zarzuty naruszenia podniesionych w skardze przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż na tym etapie postępowania organ nie był zobowiązany do merytorycznego rozstrzygania o zasadności zwrotu podatku. Trzeba zgodzić się ze stroną skarżącą, że odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia postanowienia, jednak w zaskarżonym akcie w sposób dostateczny wskazano na wątpliwości przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zwrotu podatku. Z powyższych przyczyn, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) należało orzec jak w sentencji wyroku. ak