I SA/Łd 675/15
WyrokWSA w Łodzi2015-08-27
Skład orzekający: Anna Świderska, Teresa Porczyńska, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może połączyć dwa odrębne postępowania o wznowienie postępowania podatkowego, wszczęte na wniosek tej samej strony, bez wydania postanowienia o dopuszczalności wznowienia postępowania w zakresie drugiego wniosku?Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, łącząc dwa odrębne postępowania o wznowienie postępowania podatkowego bez wydania postanowienia o dopuszczalności wznowienia w zakresie drugiego wniosku. Postępowanie o wznowienie jest dwufazowe, a połączenie spraw tej samej strony nie znajduje podstawy prawnej w przepisach Ordynacji podatkowej. W związku z tym zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej, została uchylona.Stan faktyczny
Podatnik złożył dwa wnioski o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją w sprawie podatku od towarów i usług za 2005 r., powołując się na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. postanowieniem połączył oba postępowania i wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał tę decyzję w mocy. Podatnik zaskarżył decyzję Dyrektora, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez połączenie postępowań bez wydania postanowienia o dopuszczalności wznowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. w sprawie odmowy uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. w sprawie określenia A. M. podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał następujący stan faktyczny: W wyniku kontroli przeprowadzonej w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za wskazane okresy rozliczeniowe ustalono, że podatnik odliczył podatek naliczony z faktur dokumentujących nabycie produktu ropopochodnego na podstawie faktur wystawionych przez Spółki: "A" i "B", które w ocenie organu podatkowego, nie obrazowały rzeczywistych transakcji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. uznał, że - przyjmując do rozliczenia faktury VAT wystawione przez wskazane spółki - podatnik naruszył art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Wobec powyższego w dniu [...] r. organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia do grudnia 2005 r.
Powyższa decyzja stała się ostateczna. Podatnik wprawdzie wniósł odwołanie od ww. decyzji, jednakże uczynił to po upływie terminu do dokonania tej czynności.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. podatnik wystąpił - w trybie art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2012 r. poz. 749 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako: O.p.) z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ww. decyzją ostateczną wskazując jako podstawę wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie C-18/13 Maks Pen EOOD.
Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł., w oparciu o art. 241 § 1 oraz art. 243 § 1O.p., wznowił postępowanie.
Pismem z dnia 11 czerwca 2014 r., na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p., podatnik wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r. wskazując tym razem jako przesłankę wznowienia postanowienie TSUE z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie [...] M. J.. Organ podatkowy ocenił, że wznowienie postępowania w związku z orzeczeniem TSUE w sprawie [...], jest dopuszczalne.
W celu łącznego rozpoznania obu wniosków w ramach postępowania co do zaistnienia przesłanek wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy (które to postępowanie uruchomione zostało postanowieniem z dnia [...] r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. włączył akta dotyczące wniosku z dnia 11 czerwca 2014 r. do akt sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2014 r.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r., pomimo stwierdzenia istnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., stwierdzając, że w wyniku uchylenia decyzji ostatecznej mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy, tak jak decyzja dotychczasowa.
Pełnomocnik podatnika złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] r., zarzucając naruszenie: 1) art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. poprzez odmowę uchylenia decyzji ostatecznej w sytuacji spełnienia przesłanki wskazanej w tym przepisie - powołane we wnioskach orzeczenia TSUE niewątpliwie mają wpływ na treść wydanej decyzji, gdyż zostały wydane na gruncie analogicznego stanu faktycznego oraz prawnego; 2) art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) w związku z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. poprzez wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej przy jednoczesnym stwierdzeniu, że w wyniku uchylenia ww. rozstrzygnięcia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy, tak jak decyzja dotychczasowa, pomimo że orzeczenia TSUE stanowiące przedmiot wznowienia postępowania wywierają bezpośredni wpływ na prawidłowość decyzji ostatecznej; 3) art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w związku z art. 187 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, skutkujące pozbawieniem podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w fakturach dokumentujących zakupy.
Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi nie uwzględnił odwołania i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, po analizie orzeczeń TSUE, stwierdził, że zarówno wyrok z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie "C" oraz postanowienie z dnia [...] r. w sprawie M. J., mają wpływ na treść decyzji ostatecznej, jednakże z uwagi na zaistniały stan faktyczny, w wyniku uchylenia ww. rozstrzygnięcia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa.
Z wyroku TSUE z dnia 13 lutego 2014 r. C-18/13 wynika, że organy podatkowe w sytuacji udowodnienia, na podstawie obiektywnych dowodów, iż podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że zawierane transakcje związane są z oszustwem, mogą zakwestionować prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących takie transakcje.
Organ ocenił, że zebrany w toku zwykłego postępowania materiał dowodowy wskazuje, że podatnik powinien wiedzieć, iż transakcje, które były przedmiotem zakwestionowanych faktur wiązały się z przestępstwem popełnionym przez wystawców.
W ocenie organu podatkowego postanowienie TSUE z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie C-33/13 potwierdza dotychczasową linię orzeczniczą, wskazującą na potrzebę zindywidualizowanego rozpatrywania każdej sprawy w zakresie pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w aspekcie jego wiedzy lub możliwości pozyskania wiedzy, że w ramach zakwestionowanej przez organy transakcji dostawca dopuścił się przestępstwa lub że inna transakcja w łańcuchu dostaw, dokonana przed transakcją przeprowadzoną przez owego podatnika lub po niej, miała miejsce z naruszeniem przepisów o podatku VAT. Wymaga to zbadania, czy podatnik przestrzegał zasad należytej staranności kupieckiej, gdyż - jak stwierdził TSUE - jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać istnienie nieprawidłowości lub przestępstwa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności.
Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi stwierdził, że z akt postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej wynika, że organ podatkowy pierwszej instancji dokonał oceny, czy podatnik wiedział, czy powinien był wiedzieć, że transakcje mające stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązały się z przestępstwem popełnionym przez wystawców faktur. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. dokonując tej oceny wziął po uwagę całokształt okoliczności towarzyszących przy zawieraniu spornych transakcji, świadczących o tym, że podatnik nie dołożył należytej staranności przy weryfikacji swoich kontrahentów.
Organ podatkowy pierwszej instancji poddał analizie okoliczności spornych dostaw, przede wszystkim na podstawie protokołu przesłuchania podatnika z dnia 21 września 2010 r., zaś wnioski z niego wynikające przedstawił w decyzji z dnia [...] r. Stwierdził, że ujawnione na podstawie tych zeznań okoliczności towarzyszące zawieraniu spornych transakcji wskazują na nieprawidłowości, które podatnik mógł łatwo zauważyć, co - w świetle orzecznictwa TSUE - przesądza o braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółki "A" oraz "B", a w konsekwencji o prawidłowości ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł..
Organ odwoławczy podniósł, że podatnik kupując paliwo przez okres kilkunastu miesięcy nie zawarł żadnych umów na dostawę paliwa, jak również nie sprawdził certyfikatów jakości dostarczanego paliwa. Ponadto, pomimo zmiany rzekomego dostawcy paliwa - która nie była efektem decyzji biznesowej podatnika - strona bezkrytycznie zaakceptowała ten fakt i nie podjęła jakichkolwiek działań weryfikacyjnych w celu ustalenia przyczyn zaistniałej sytuacji.
Podatnik wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w której zarzucił naruszenie:
1) art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 243 § 1 i § 2 O.p. poprzez wydanie decyzji w trybie wznowienia postępowania pomimo uprzedniego niewydania postanowienia o wznowieniu postępowania;
2) a ponadto, z ostrożności procesowej naruszenie art. 122 ab initio, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, która doprowadziła organy podatkowe obu instancji do wniosku, że skarżący wiedział albo powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcji związanej z nieprawidłowościami w dziedzinie podatku od wartości dodanej;
3) a w konsekwencji zarzutu w pkt 2, naruszenie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w zw. z § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (w odniesieniu do miesięcy od stycznia do maja 2005 r.) oraz art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżącemu nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących zakup produktu ropopochodnego wykorzystywanego przez skarżącego do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od wartości dodanej w zakresie wykonywanej przez niego transportowej działalności gospodarczej;
4) niezależenie od zarzutów przedstawionych w punktach 2 i 3, naruszenie art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 127 O.p. poprzez wydanie decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Mając na uwadze podniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie w całości nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, alternatywnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, w przypadku zasadności pozostałych zarzutów.
Ponadto strona skarżąca wniosła o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego świadczonego przez doradcę podatkowego, według norm przepisanych oraz niezbędnymi wydatkami pełnomocnika.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. postanowienia z dnia [...] r. z powołaniem się na art. 216 w zw. z art. 180 § 1 O.p. i traktowanie tego postanowienia jako podstawy do połączenia dwóch postępowań wszczętych odrębnymi wnioskami o wznowienie postępowania (tj. z dnia 25 kwietnia 2014 r. oraz z dnia 11 czerwca 2014 r.), nie znajduje podstawy prawnej w przepisach Ordynacji podatkowej.
Autor skargi stwierdził, że połączyć można tylko toczące się postępowania, które muszą być wszczęte w formie postanowień. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł., z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej nie wydał postanowienia o dopuszczalności wznowienia postępowania zainicjowanego drugim wnioskiem skarżącego (tj. z dnia 11 czerwca 2014 r.). Tym samym postępowanie w tym zakresie nie zostało wszczęte. Pełnomocnik skarżącego zakwestionował stanowisko organu, zgodnie z którym "połączenie" obu postępowań i dalsze prowadzenie jednego postępowania nie wymaga wydawania postanowienia co do dopuszczalności wznowienia postępowania wszczętego drugim wnioskiem skarżącego. Zdaniem pełnomocnika skarżącego połączyć można tylko dwa trwające postępowania, gdy jedno się nie toczy ponieważ nie zostało wszczęte - nie może być przedmiotem połączenia.
Strona skarżąca podniosła, że w świetle orzecznictwa TSUE, podatnikowi podatku od wartości dodanej nie można odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego bez wykazania, na podstawie obiektywnych okoliczności, że podatnik wiedział bądź powinien był wiedzieć, że transakcja, w której bierze udział wiąże się z nieprawidłowościami w dziedzinie podatku od wartości dodanej. Podkreśliła, że od podatnika nie można oczekiwać podjęcia działań zmierzających do zweryfikowania uczciwości jego kontrahenta, które nie są jego obowiązkiem, tak długo jak - mając na uwadze obiektywne okoliczności - nie może on przypuszczać, że uczestniczy w transakcji związanej z nieprawidłowościami w dziedzinie podatku od wartości dodanej.
W ocenie strony skarżącej mając na uwadze obiektywne okoliczności, towarzyszące dokonywanym przez skarżącego transakcjom zakupu produktu ropopochodnego wykorzystywanego przez niego do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od wartości dodanej w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, nie sposób przyjąć, że skarżący wiedział bądź powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcji wiążącej się z nieprawidłowościami w dziedzinie podatku od wartości dodanej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Sąd ocenił, że na uwzględnienie zasługuje, opisany w punkcie pierwszym skargi zarzut naruszenia art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 243 § 1 i § 2 O.p. poprzez wydanie decyzji w trybie wznowienia postępowania, które nie zostało poprzedzone wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania.
Zarzut naruszenia wskazanych przepisów okazał się tym bardziej uzasadniony, że działanie organu pierwszej instancji w tym zakresie było już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie oznaczonej sygn. akt I SAB/Łd 2/15.
Wymieniony wyrok zapadł w sprawie ze skargi A. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. w przedmiocie wydania decyzji, w wyniku wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu tego wyroku sąd stwierdził m.in., że postępowanie w trybie nadzwyczajnym uregulowane w przepisach rozdziału 17, Działu IV Ordynacji podatkowej jest zasadniczo postępowaniem dwufazowym. Pierwsza faza to postępowanie wznowieniowe, w trakcie którego organ bada dopuszczalność wznowienia, a więc bada, czy skarga o wznowienie oparta jest na ustawowej podstawie wznowienia. Druga faza to postępowanie wznowione, w trakcie którego organ sprawdza, czy ustawowa podstawa wznowienia rzeczywiście zaistniała oraz rozstrzyga sprawę co do istoty.
Oznacza to, że postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 25 kwietnia 2014 r. o wznowienie postępowania, oparte na podstawie wznowienia z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej z uwagi na wyrok TSUE z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie C-18/13 Maks Pen EOOD, rozpoczęło się z dniem 29 kwietnia 2014 r. (dzień doręczenia wniosku organowi).
W dniu 16 czerwca 2014 r. wpłynął do organu podatkowego drugi wniosek podatnika o wznowienie postępowania oparty na takiej samej podstawie wznowienia, czyli także na art. 240 § 1 pkt 11 O.p., ale z uwagi na postanowienie TSUE z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie C 33/13.
Sąd jednoznacznie ocenił, że na wniosek podatnika wszczęte zostały dwa odrębne postępowania o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, każde w innej dacie, a więc w każdym z tych postępowań termin do przeprowadzenia koniecznych czynności rozpoczynał się w innym momencie.
Wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia [...] r. z powołaniem się na art. 216 w zw. z art. 180 § 1 O.p. i traktowanie tego postanowienia jako podstawy do połączenia obu postępowań wszczętych odrębnymi wnioskami podatnika o wznowienie postępowania, nie znajduje podstawy prawnej w przepisach Ordynacji podatkowej.
Uzupełniając w tym miejscu argumentację sądu zawartą w wyroku z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie oznaczonej sygn. akt I SAB/Łd 2/15 należy zauważyć, że jedynym przepisem, który reguluje zagadnienie połączenia postępowań podatkowych, jest art. 166 O.p. Dotyczy on jednak połączenia spraw więcej niż jednej strony. W przepisach Ordynacji podatkowej brak jest natomiast podstawy prawnej do połączenia spraw, w których występuje tylko jedna i ta sama strona.
Przywołane przez organ podatkowy jako podstawa prawna art. 216 w zw. z art. 180 § 1 O.p., nie stanowią podstawy prawnej do połączenia spraw tej samej strony, ani do włączenia kolejnego wniosku o wznowienie, do postępowania już uprzednio wszczętego w tym trybie.
Pierwszy z wymienionych przepisów dotyczą kwestii wydawania postanowień w toku postępowania, natomiast art. 180 § 1 O.p. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wniosek o wznowienie postępowania podatkowego nie jest dowodem. Po drugie sąd nie znajduje żadnego normatywnego ani logicznego uzasadnienia by organ informował wnioskodawcę o połączeniu dwóch wniosków bądź włączaniu drugiego wniosku o wznowienie do postępowania o wznowienie zainicjowanego uprzednio złożonym wnioskiem.
Z art. 187 § 1 zdanie drugie O.p. wynika, że stronie należy zakomunikować fakty znane organowi podatkowemu z urzędu. Niewątpliwie strona posiada wiedzę o wnioskach, które złożyła zatem nie ma żadnego racjonalnego powodu by organ podatkowy informował stronę o tego rodzaju faktach.
Reasumując, organ podatkowy z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej regulujących tok postępowania o wznowienie nie wydał postanowienia o dopuszczalności wznowienia postępowania zainicjowanego drugim wnioskiem podatnika. Ocena dopuszczalności wznowienia postępowania zainicjowanego drugim wnioskiem, wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Prawdopodobnie taki sposób działania organu wynikał z przekonania, jednak błędnego, że postępowanie zostało już wznowione, a "połączenie" obu postępowań i dalsze prowadzenia jednego postępowania nie wymaga wydawania postanowienia co do dopuszczalności wznowienia postępowania wszczętego późniejszym wnioskiem podatnika.
Pomijając ocenę prawną wyrażoną przez sąd w wyroku z dnia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie oznaczonej sygn. akt I SAB/Łd 2/15 Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Rozpoznając ponownie sprawę organy podatkowe powinny wszcząć postępowanie o wznowienie postępowania w związku z wnioskiem podatnika z dnia 11 czerwca 2014 r., przeprowadzić odrębne postępowania w sprawie obu wniosków oraz, stosownie do wyników tych postępowań, wydać decyzje przewidziane w art. 245 O.p.
Mając na uwadze powyższe sąd odstąpił od oceny zarzutów skargi dotyczących meritum sprawy.
Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Skarżący upatruje naruszenia ww. zasady wskazując, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. oświadczył, w odpowiedziach na skargi w sprawach przewlekłości postępowania (sprawy oznaczone sygn. akt I SAB/Łd 1/15, I SAB/Łd 2/15, I SAB/Łd 3/15), że badając kwestię dopuszczalności wniosków o wznowienie postępowania konsultował się z pracownikami Izby Skarbowej w Ł..
Zasadniczą przesłanką dopuszczalności wznowienia postępowania, jest ostateczność decyzji, tzn., czy wniosek o wznowienie postępowania dotyczy decyzji ostatecznej. Powyższe wynika jednoznacznie z art. 240 § 1 ab initio O.p.
Jest zatem oczywiste, że skoro organ podatkowy pierwszej instancji posiadał wiedzę, że toczy się postępowanie podatkowe i sądowoadminiastracyjne dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która ma być przedmiotem oceny w postępowaniu wznowieniowym, to konsultacje z pracownikami organu odwoławczego, są w pełni uzasadnione. Przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji musiał bowiem ustalić, czy termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. został przywrócony, czy też decyzja wymiarowa pozostała decyzją ostateczną. Skoro akta sprawy postępowania dotyczącej były w posiadaniu organu odwoławczego, to konsultacje z pracownikami tego organu nie naruszały zasady dwuinstancyjności.
Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, natomiast o zwrocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (tekst jednolity Dz.U z 2011 r., Nr 31, poz. 153).
E.J.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło