I SA/Po 1373/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi XA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w[...] z dnia [....] kwietnia 2015r. nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] maja 2015r. XA reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2015r. wskazane w sentencji, mocą którego organ ten, działając m.in. na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 oraz 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej "O.p."), uznał za nieuzasadnione ponaglenie na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w zakresie niezakończenia w terminie postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za wrzesień 2012r. i październik 2012r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 139 i 140 O.p., poprzez zastosowanie rozszerzającej interpretacji powołanych przepisów. W opinii pełnomocnika, naruszenie przepisów procesowych stanowi obrazę zasad działania organów podatkowych zawartych w art 120, 121 i 125 § 1 O.p. Zdaniem pełnomocnika, art. 139 O.p. jednoznacznie reguluje terminy załatwienia sprawy przez organy podatkowe. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że prawo przedłużenia terminu wynikające z art. 140 O.p. nie stanowi uprawnienia do przedłużania postępowań "w nieskończoność". Sformułowanie "właściwy termin" zawarte w ww. przepisie odnosi się do terminów określonych w art. 139 O.p., nie dając w żadnym wypadku uprawnień do nadużywania prawa przedłużenia terminu już przedłużonego. Według skarżącego przedstawione stanowisko - cyt.: Jest zgodne z utartą ostatnio linią orzecznictwa sądowego i poglądami doktryną." Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Sąd administracyjny stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm. – dalej: "P.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów wskazanych w powołanym wyżej przepisie. Zaskarżone postanowienie nie kończy postępowania ani też nie rozstrzyga sprawy administracyjnej (podatkowej) co do jej istoty, a ponadto nie służy na nie zażalenie. Żaden przepis szczególny (art. 3 § 3 P.p.s.a.) nie przewiduje też kontroli sądu administracyjnego nad tego rodzaju postanowieniami. Art. 141 § 1 pkt 1 O.p. stanowi, iż na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Ponaglenie z powodu niezałatwienia sprawy w terminie jest specyficznym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym. Ponaglenie to przysługuje na czynność organu administracji, która w tym wypadku będzie przybierała postać bezczynności administracji. Istotą rozwiązania przyjętego w ustawie – Ordynacja podatkowa jest spełnienie dwóch celów. Po pierwsze, przez rozpoznanie ponaglenia w indywidualnej sprawie może dojść do wyznaczenia właściwemu w sprawie organowi dodatkowego terminu na załatwienie sprawy. Po drugie, organ wyższego stopnia zostaje poinformowany o uchybieniach w pracy organu niższego stopnia. Stwierdzenie tego typu uchybienia powinno prowadzić do podjęcia działań zmierzających do poprawienia terminowości załatwiania spraw administracyjnych (por. J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński: Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 1989, s. 131). Rozpatrując ponaglenie, organ wyższego stopnia może podejmować rozstrzygnięcia i działania wyłącznie wskazane wprost w art. 141 § 2 O.p. Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten normuje wyczerpująco uprawnienia organu wyższego stopnia w razie uznania ponaglenia za uzasadnione. Natomiast w razie uznania ponaglenia za nieuzasadnione organ powinien orzec w tym przedmiocie w formie postanowienia. Wydanie takiego postanowienia będzie uzasadniało wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji (por. R. Hauser /w:/ S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2007, LexisNexis, s. 444). W tym miejscu należy wskazać, że niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie kwestii ponaglenia jest negatywne, czy też pozytywne, właściwą formą jest postanowienie, na które nie służy zażalenie. Postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę ponaglenia nie należy do postanowień kończących postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Dotyczy ono bowiem kwestii wpadkowej, tj. bezczynności organu zaistniałej w toku postępowania. Nie można uznać również by było ono postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, skoro jego celem jest spowodowanie jedynie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało podjęte. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1643/12, opubl. w Lex nr 1239171, z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. II GSK 1350/10, opubl. w Lex nr 742865, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 957/13, opubl. w Lex nr 1363830, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Po 81/13, opubl. w Lex nr 1287349, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt III SAB/Gl 17/07, opubl. w Lex nr 476794). Z przyczyn wskazanym powyżej, ponieważ zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie należy do postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., jak również nie sposób go zaliczyć do innych aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie, jako podlegających kontroli sądu administracyjnego, to skargę należy uznać za niedopuszczalną. Taka skarga zaś na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i przy zastosowaniu art. 58 § 3 tej ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego sąd orzekł w punkcie drugim sentencji, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.