I SA/Bk 791/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-09-02

Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy występowanie samosiejek drzew na gruntach rolnych, które nie są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jeśli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 20%?
Ratio decidendi
Występowanie samosiejek drzew na gruntach rolnych, które nie są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jeśli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 20%. Organy prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, odmawiając przyznania płatności z uwagi na stwierdzone zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej i brak utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej, co zostało udokumentowane.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Kontrola wykazała, że powierzchnia kwalifikująca się do dopłat była mniejsza od zadeklarowanej o 4,28 ha (27,36%), a na zakwestionowanej powierzchni stwierdzono występowanie samosiejek drzew. Organy odmówiły przyznania płatności. Skarżący zarzucił, że kontrola była przeprowadzona w czasie zalegania śniegu i że występowanie drzew nie powinno dyskwalifikować działek. WSA uchylił pierwszą decyzję, ale NSA uchylił wyrok WSA z powodu wadliwości uzasadnienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...].04.2013 r., nr [...] odmawiającą Panu J. K. (dalej powoływany także jako: "Skarżący") przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Skarżący w dniu [...] maja 2012 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej JPO do działek o łącznej powierzchni wynoszącej 19,92 ha, uzupełniającej płatności obszarowej UPO do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni 3,87 ha, płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślinnych strączkowych i motylkowych drobno nasiennych do powierzchni 0,96 ha i płatności uzupełniającej do powierzchni upraw przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) do powierzchni 13,75 ha. W dniu [...] stycznia 2013 r. w gospodarstwie Skarżącego przeprowadzono kontrolę. Ustalono wówczas, że do przyznania płatności zgłoszono obszar 19,92 ha, a w toku kontroli ustalono powierzchnię kwalifikującą się do dopłat 15,64 ha. Różnica wynosi 4,28 ha i procentowo stanowi 27,3557 % między powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną w toku kontroli. Na powierzchni wykluczonej z dopłat (4,28 ha) stwierdzono występowanie samosiejek sosny zwyczajnej, brzóz i jałowca pospolitego. Obszar ten został udokumentowany fotografiami obrazującymi stan rolniczego wykorzystania zgłoszonego do dopłat obszaru. Sporządzony z czynności kontrolnych raport nie był kwestionowany przez J. K. i stanowił podstawę do ustalenia stanu rolniczego wykorzystania zgłoszonych do dopłat powierzchni. Sporządzony z czynności kontrolnych raport nie był kwestionowany przez stronę i stanowił podstawę do ustalenia stanu rolniczego wykorzystania zgłoszonych do dopłat powierzchni. Powołując się na powyższe ustalenia organ stwierdził, że istnieją podstawy do odmowy przyznania płatności JPO. Na zakwestionowanej powierzchni występują samosiejki drzew co oznacza, iż ta część gruntów nie spełnia wymogów określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm, a ponieważ zawyżenie powierzchni wnioskowanej do dopłat w stosunku do stwierdzonej w toku kontroli utrzymywanej w dobrej kulturze rolnej przekracza 20 %, faktycznie stanowi 27,3657 %, to stosownie do art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE nr L 316 z 02.12.2009 r. str. 65) - jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnia stwierdzona przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% płatność zostaje odmówiona. W związku z tym, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosi 27,3657%, dlatego tez organ I instancji prawidłowo odmówił Skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Skarżący zarzucił, że kontrola została przeprowadzona bez jego udziału i nie zgadza się z ustaleniami wynikającymi z tej kontroli. Kontrola bowiem była przeprowadzona w czasie, gdy grunty były pokryte grubą warstwą śniegu i uniemożliwiły dokładny pomiar. Grunty są objęte w większości w strefie Natura 2000 i występują na nich zadrzewienia i zakrzewienia i ich ilość nie powinna dyskwalifikować działek rolnych do uzyskania płatności. Na te nieprawidłowości wskazywał w odwołaniu od decyzji licząc na ponowny przyjazd komisji w warunkach umożliwiających właściwą ocenę. Ponadto podniósł, iż przesłany raport jest nieczytelny z uwagi na stosowaną symbolikę i stąd nie rozumiejąc dokumentu nie odwoływał się od niego. Uzupełniając skargę pismem procesowym Skarżący zarzucił, że w toku kontroli pracownicy Agencji nie policzyli ilości drzew na działkach, a według przepisów na 1 hektarze może znajdować się 50 drzew, a w jego ocenie na kwestionowanym obszarze nie było więcej niż 150 drzew. Wniósł o zmianą decyzji i przywrócenie płatności. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. W piśmie procesowym zawierającym odpowiedź na zarzuty skarżącego zawarte w piśmie uzupełniającym skargę wskazał, że argumentacja Skarżącego dotycząca tego, że występowanie drzew w ilości 50 sztuk na hektar nie wyklucza wnioskowania o płatności pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy ustalenia wskazują, że na spornej działce nie prowadzono działalności rolniczej, a działka nie była utrzymana w należytej kulturze rolnej jak wymagają tego przepisy w sprawie dopłat. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 397/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził że nie może być wykonana w całości oraz zasądził od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu wyroku wskazano na naruszenie § 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm i uchylił zaskarżoną decyzję stosownie do art. 145 ust. 1lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji stwierdził, że ustaleń co do stanu rolniczego wykorzystywania gruntów w przedmiocie przyznania wnioskowanych płatności organ oparł na wynikach kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2013 r. Skarżący wskazał, że w tym czasie grunty były pokryte grubą warstwą śniegu, co potwierdzają także sporządzone w toku tej kontroli fotografie. Na fotografiach tych widoczne są wystające spod śniegu samosiejki drzew i krzewów. Jak wynika z uzasadniania zaskarżonej decyzji na tym fakcie organ oparł stwierdzenie, że część gruntów zgłoszona do płatności nie jest w dobrej kulturze rolnej. Sąd I instancji podkreślił, że kwestionując stanowisko organów Skarżący zaznaczył, że organ czyniąc ustalenia w tym zakresie wskazał na podstawę prawną § 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm określający w jakich wypadkach grunty są utrzymywane zgodnie z normami pominął jednak § 4 pkt 2 w którym wskazano, że grunty rolne, o których mowa w § 1 pkt 2-4 tegoż rozporządzenia mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami jeśli te drzewa i krzewy nie wpływają na prowadzoną na gruntach produkcję rolniczą, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Istotnie tej kwestii organ przy wydawaniu decyzji nie rozważał i nie czynił w tym przedmiocie ustaleń. Stanowisko wyrażone w piśmie na uzupełnienie skargi, iż niezależnie od tego, jaka ilość drzew występuje na spornym obszarze skarżący i tak nie otrzymałby dopłat, gdyż na gruncie nie była w 2012 r. prowadzona działalność rolnicza, nie znajduje dostatecznego oparcia w materialne dowodowym sprawy, który ogranicza się jedynie do raportu z kontroli, a który ze względu na wyżej wskazane uchybienia co do braku wskazania ilości drzew i krzewów na kwestionowanym obszarze nie jest w pełni miarodajny do przyjęcia takiej oceny. Kontrola była przeprowadzana w styczniu 2013 r., gdy jak wynika z załączonych zdjęć grunty były pokryte warstwą śniegu spod którego widać wystające samosiejki drzew i krzewów. W związku z powyższym stwierdzenie kontrolujących w rubryce "uwagi" o niewykoszeniu niektórych działek narusza wątpliwości tym bardziej, że na ten element raportu organ w uzasadnieniu decyzji się nie powołuje. W sytuacji nadto, gdy sam Skarżący w odwołaniu przyznał, że brak koszenia był wynikiem warunków atmosferycznych uniemożliwiających wjazd na łąki w terminach określonych w ramach jego uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym kwestie te należało bliżej wyjaśnić. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł. zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono m.in. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE.L z dnia 31 stycznia 2009 r., Nr 30, str. 16 ze zm.) w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 73/2009 w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm. Wyrokiem z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 687/14, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. W ocenie NSA, analiza argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pozwala na stwierdzenie, że sformułowany w niej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest usprawiedliwiony i uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie zawiera elementów, na jakie wskazuje ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. Mianowicie, Sąd I instancji nie przedstawił stanu sprawy, zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego. Uzasadnienie to nie służy zatem realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej, która swoim zakresem obejmuje: kontrolę rekonstrukcji norm proceduralnych stanowiących podstawę oceny realizacji przez organ administracji prawnych wymogów ustalania faktów; kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym również w zakresie dotyczącym kontroli wykładni prawa przeprowadzonej przez organ; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia. Sąd I instancji nie dokonał analizy całej rozpoznawanej sprawy, łącznie z wyjaśnieniem podstawy prawnej i argumentami przemawiającymi za jej zastosowaniem. Ogólnikowe, uzasadnienie stanowi więc uchybienie, które może mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem w praktyce uniemożliwia stronie polemikę z oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy. Ponadto, Sąd I instancji w pisemnych motywach wyroku w sposób nieadekwatny do celów jakie spełnia prawidłowe umotywowanie rozstrzygnięcia, w ogóle nie odniósł się do materiału dowodowego zalegającego w aktach sprawy. NSA wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę, WSA w Białymstoku winien poddać ponownej kontroli zaskarżoną decyzję, uwzględniając w swojej ocenie wyżej przedstawione wywody odnoszące się do metodologii sporządzania pisemnych motywów rozstrzygnięcia. Ponadto, Sąd weźmie pod uwagę iż, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych występowanie samosiejek drzew niewątpliwie wskazuje na brak utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w szczególności zgodnie z minimalnymi normami. Bez względu na rodzaj gruntu rolnego oraz zalecanych zabiegów agrotechnicznych, grunty muszą być zadbane, a więc nie mogą na nich występować wieloletnie chwasty oraz samosiejki drzew. Stawiany przez prawodawcę wspólnotowego, jak również krajowego wymóg utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej - nie jest celem samym w sobie, ale ma zapewnić, aby grunty rolne, co do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności były faktyczne w dobrym stanie agrotechnicznym (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2014 r., II GSK 1604/12; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14 czerwca 2012 r., II SA/Go 298/12; wyrok NSA z 5 listopada 2010 r., II GSK 1004/09). Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Mając na uwadze treść art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. W orzecznictwie wskazuje się, że przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji - zob. wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2010 r., II SAB/Wa 291/10, dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl. Mając na uwadze powyższe, oraz zarzuty podniesione w skardze, przyjąć należało, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania stronie skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. Jak zasadnie wskazały organy obu instancji, podstawą materialnoprawną dla wydania rozstrzygnięcia o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego był art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 1122/2009"). Zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.; dalej: "ustawa o płatnościach"), Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 (m.in. rozporządzenia nr 1122/2009), w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w tym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Stosownie do § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. Nr 39, poz. 211), grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 i 3, okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia, grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli nie są – co do zasady – porośnięte drzewami i krzewami. W niniejszej sprawie Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności działki o łącznej powierzchni wynoszącej 19,92 ha. Po przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym Skarżącego w dniu [...] stycznia 2013 r. kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, inspektorzy stwierdzili szereg nieprawidłowości, w tym zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej na działkach oznaczonych jako B,D,E i F oraz zaniechanie działalności rolniczej na całej działce L. W toku kontroli ustalono powierzchnię kwalifikującą się do dopłat - 15,64 ha, a zatem różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła 4,28 ha, co procentowo stanowi 27,3557 %. Na powierzchni wykluczonej z dopłat (4,28 ha) stwierdzono występowanie samosiejek sosny zwyczajnej, brzóz i jałowca pospolitego. Obszar ten został udokumentowany fotografiami obrazującymi stan rolniczego wykorzystania zgłoszonego do dopłat obszaru. W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że wskazane zaniechania prowadzenia działalności rolniczej zostały udokumentowane i znajdują potwierdzenie w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni o numerze nr [...] wraz z dokumentami pokontrolnymi, m.in. fotografiami obrazującymi silnie porastającą roślinność wskazującą na nieużytkowanie terenu. Organy zasadnie przyjęły na tej podstawie brak użytkowania części zadeklarowanych działek. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez inspektorów terenowych, zamieszczona na znajdującej się w aktach administracyjnych płycie CD wskazuje, że nie jest to obszar, na którym prowadzona jest działalność rolnicza. Zatem wyniki samej tylko kontroli stanowiły wystarczającą podstawę do wykluczenia spornego obszaru z płatności. Podkreślić należy, na co zwrócił uwagę również Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w sprawie wyroku, że występowanie samosiejek drzew niewątpliwie wskazuje na brak utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej, w szczególności zgodnie z minimalnymi normami – art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm. Podkreślić należy, że utrzymywaniem gruntów rolnych przy zachowaniu wymogów dobrej kultury rolnej i wymogów ochrony środowiska w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania rolnośrodowiskowego jest m.in. koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie w stosownym terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 5 listopada 2010 r., II GSK 1004/09, bez względu na rodzaj gruntu rolnego oraz zalecanych zabiegów agrotechnicznych, nie mogą na gruncie występować wieloletnie chwasty czy samosiejki drzew. Tymczasem z akt sprawy, w szczególności protokołu z kontroli oraz dokumentacji fotograficznej bezspornie wynika, że samosiejki drzew występowały na zakwestionowanych częściach zadeklarowanych działek, mimo występowania pokrywy śnieżnej. Powyższego raportu nie kwestionował Skarżący, zaznaczyć wręcz należy, że sam w odwołaniu od decyzji organu I instancji przyznał, że wykosił przez ostatnie dwa lata "niedojadów". W realiach rozpoznawanej sprawy różnica procentowa między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 27,3657 %, dlatego organ administracji w sposób prawidłowy zastosował wykładnię przepisu art. 58 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 i odmówił przyznania płatności bezpośrednich. Mając powyższe na uwadze, organy prawidłowo odmówiły Skarżącemu także przyznania uzupełniającej płatności obszarowej, płatności zwierzęcej oraz specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym. Nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego dokonania błędnych pomiarów, ze względu na nieobecność Skarżącego przy kontroli na miejscu. Zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Na Agencji nie ciąży zatem obowiązek powiadamiania rolników o przeprowadzeniu kontroli na miejscu. Agencja może powiadomić o tym fakcie rolnika, ale jedynie wtedy, gdy nie zagraża to celowi kontroli. Sam brak powiadomienia Skarżącego o czynnościach kontrolnych nie oznacza, że wskazany przepis został naruszony. Skarżący w trakcie postępowania administracyjnego nie podważał wyników kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie rolnym. Przyjąć zatem należy za organami, że kontrola ta została przeprowadzona w sposób właściwy, zgodnie z obowiązującymi przepisami i została prawidłowo udokumentowana w formie protokołu z czynności kontrolnych i dokumentacji fotograficznej. Wbrew zarzutom strony doręczony rolnikowi protokół nie musi zawierać dokumentacji fotograficznej, szkiców, czy innych dokumentów, które zostały wykonane podczas kontroli. Załączniki te są do wglądu w Biurze powiatowym, gdzie mogą być udostępnione na żądanie strony. Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty Skarżącego podniesione w piśmie procesowym z dnia 17 października 2013 r., dotyczące maksymalnej ilości drzew (50 sztuk na 1 ha), powodujące że nie można mówić o braku utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Podkreślić należy, że owszem, stosownie do § 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Jednakże przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji występowania drzew i krzewów na gruntach uprawnianych rolniczo o ile ich obecność nie wpływa negatywnie na prowadzoną produkcję roślinną. Tymczasem w niniejszej sprawie, organy w sposób wiarygodny ustaliły, że na zakwestionowanych obszarach nie prowadzono działalności rolniczej, co doprowadziło do sytuacji, że nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Dlatego też przyjąć należało, że fakt nie przeprowadzenia przez organy Agencji liczenia występujących na spornych działkach samosiejek sosny, brzozy i jałowca, w sytuacji braku utrzymania tych działek w dobrej kulturze rolnej, nie miał wpływu na zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie zarówno przez organ I jak i II instancji było zgodne z przepisami prawa, i to zarówno w aspekcie materialnoprawnym, jak i procesowym. Dokonane przez organy administracji publicznej czynności związane z ustaleniem okoliczności faktycznych w zakresie ustalenia różnicy wielkości gruntów wskazanych we wniosku, a gruntów uprawniających do otrzymania płatności oraz w zakresie braku utrzymywania przez Skarżącego gruntów w dobrej kulturze rolnej znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym niniejszej sprawy m.in. w protokole kontroli jak i w dołączonej do tego protokołu dokumentacji oraz w materiale w postaci zdjęć. W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło