V SA/Wa 1599/15

WyrokWSA w Warszawie2015-09-03

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz - Wóltańska, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o drogach publicznych, stanowiąca niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, może zostać umorzona lub rozłożona na raty na wniosek osoby prowadzącej gospodarstwo rolne, w świetle przepisów ustawy o finansach publicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie gospodarstwa rolnego stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. W związku z tym, kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o drogach publicznych, która jest niepodatkową należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym, nie mieści się w katalogu należności, dla których organ może udzielić ulg w spłacie na podstawie art. 64 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. W konsekwencji, brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie takiej należności, a postępowanie w tej sprawie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się z wnioskiem o częściowe umorzenie i rozłożenie na raty pozostałej części kary pieniężnej nałożonej za naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych. Wskazał na trudną sytuację finansową związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Organ dwukrotnie odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że sytuacja finansowa skarżącego nie uzasadnia udzielenia ulgi. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się rozłożenia na raty i umorzenia części kary.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], oraz umorzono postępowanie administracyjne w tym przedmiocie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy częściowego umorzenia i rozłożenia na raty należności z tytułu kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne w tym przedmiocie. Przedmiotem skargi złożonej przez M. W. (zwanego dalej skarżącym lub stroną) jest decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (zwanego dalej Generalnym Dyrektor lub organem) z [...] stycznia 2015r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] lipca 2014 r., nr [...] odmawiającą stronie częściowego umorzenia i rozłożenia na raty pozostałej do zapłaty kwoty kary pieniężnej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o częściowe umorzenie i rozłożenie na raty (po 100 zł miesięcznie) pozostałej (po częściowym umorzeniu) części kary pieniężnej nałożonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2014r. w kwocie 3.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych (przejazdy bez instalacji urządzenia do naliczania opłat - viaBOX). W uzasadnieniu wniosku oraz jego uzupełniniu wskazał na swoją trudną sytuację finansową. Wyjaśnił, że jego trzyosobowe gospodarstwo domowe utrzymuje się z dochodów z działalności rolniczej w rocznej wysokości 12.000 zł. Posiada 4 ha gospodarstwo rolne, które jest jedynym źródłem dochodu oraz budynki gospodarcze i dom wymagające remontu. Dodatkowo wskazał, że w 2014r. padła źrebna klacz. Do pisma załączył decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2014 (632 zł rocznie) oraz dowody uiszczenia ubezpieczenia społecznego rolników za siebie i żonę w łącznej wysokości 756 złotych kwartalnie. Po przeprowadzeniu postępowania Generalny Dyrektor decyzją z [...] lipca 2014r. odmówił częściowego umorzenia i rozłożenia na raty pozostałej do zapłaty kwoty kary pieniężnej. W uzasadnieniu wskazano, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 57 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013r., poz. 885 ze zm., dalej: "u.f.p."), które mogłyby uzasadniać uwzględnienie wniosku o częściowe umorzenie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że nie mógł on ocenić sytuacji finansowej skarżącego jako trudnej ze względu na fakt, że strona nie przedstawiła danych o uzyskiwanych dochodach z gospodarstwa rolnego. Organ podał również, że ustalenia stanu faktycznego poczynione na podstawie zebranego materiału dowodowego mogłyby stanowić podstawę ewentualnego rozłożenia należności na raty. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 1 sierpnia 2014r. skarżący ponowił swoją argumentację oraz dodatkowo wskazał, że w wypadku braku możliwości częściowego umorzenia należności, to wnosi o rozłożenie tej należności na 20 lub 30 rat. W uzupełnieniu powyższego wniosku wskazał, że roczne przychody z gospodarstwa wynoszą ok. 35.000 złotych (sprzedaż mleka, żywca wołowego oraz zboża). Natomiast koszty, które strona ponosi wynoszą rocznie ok. 24.000 zł i sprowadzają się do opłat za media, paliwo do ciągnika, nawozy, materiał siewny oraz remonty sprzętu i budynków. Do dyspozycji strony pozostaje kwota ok. 12000 złotych rocznie, z której to utrzymuje siebie, żonę i 15-letnią córkę. Wyjaśnił, że w 2014r. wydzierżawił kilka hektarów zboża i poniósł duże nakłady. Jednakże panujące deszcze nie pozwoliły mu na datę złożenia uzupełnienia wniosku zebrać całości zboża (zebrał ok 20 %) i dlatego też zaciągną kredyt w wysokości 15.000 złotych, który posłużył mu na zapłatę za nawozy oraz paliwo do ciągników. Do pisma załączył dokumenty potwierdzające ponoszone koszty. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ decyzją z [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lipca 2014 r. W uzasadnieniu wskazał, iż gospodarstwo rolne stanowi jedyne źródło dochodu rodziny. Przychody roczne ze sprzedaży mleka, żywca wołowego oraz zboża wynoszą ok. 35.000 zł. Natomiast miesięczne koszty ponoszone w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego obejmują: zużycie wody 246,25 zł, zużycie gazu 90,54 zł, usługi telekomunikacyjne 120,50 zł, Internet 49,00 zł, zużycie energii elektrycznej 310,96 zł. Ponadto organ uwzględnił, że strona ponosi wydatki związane z zakupem paliwa do ciągnika, nawozów, materiału siewnego oraz remontów sprzętów i budynków, które wraz z wydatkami na media opisanymi powyżej stanowią kwotę ok. 24.000 zł rocznie. Organ zauważył, że z oświadczenia strony wynika, iż jej dochód roczny stanowi kwotę ok. 12.000 zł. Generalny Dyrektor zauważył także, że skarżący ma na utrzymaniu 15 -letnią uczącą się córkę i wraz z żoną opłaca ubezpieczenie społeczne rolników w łącznej wysokości 756,00 zł (za kwartał) oraz podatek rolny, podatek leśny i podatek od nieruchomości w łącznej rocznej wysokości 632 zł. Stwierdził także, że strona zaciągnęła kredyt obrotowy na okres jednego roku w wysokości 15.000 zł na zakup środków do produkcji rolnej. Dokonując analizy sprawy Generalny Dyrektor podkreślił, że przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia, organ korzysta ze swobody uznania administracyjnego przewidzianej art. 64 i art. 55 u.f.p., co uzasadniają sformułowania "może udzielać", "mogą być umarzane". Oznacza to, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem - w przypadku stwierdzenia przesłanki - uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Wyjaśnił, że przedstawione przez stronę okoliczności faktyczne nie skłaniają do uwzględnienia wniosku w przedmiocie zastosowania ulgi w spłacie w postaci częściowego umorzenia i rozłożenia na raty pozostałej do zapłaty kwoty należności. Stwierdził, że sytuacja życiowa i majątkowa strony nie wskazuje by w sposób trwały nie posiadał on możliwości uiszczenia nałożonej kary. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło, że skarżący pozostaje w sytuacji finansowej uniemożliwiającej mu spłatę należności. W skardze z 18 lutego 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powtórzył, że jedyny dochód trzyosobowej rodziny stanowi dochód z gospodarstwa rolnego. Wskazał, że mimo trudności finansowych nie korzysta z pomocy społecznej, ale w wypadku konieczności uiszczenia wymierzonej kary, bądź wszczęcia postępowania egzekucyjnego (pozbawienia środków do życia i narzędzi pracy), to będzie zmuszony o tę pomoc zabiegać. Z uwagi na powyższe wniósł o rozłożenie na raty i umorzenie części nałożonej kary, gdyż nie jest w stanie uiścić całej kwoty z uwagi na brak możliwości finansowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Mając na uwadze wskazane regulacje stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Organ w zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego przez sąd rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazać należy na treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Zgodnie z art. 60 u.f.p., środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Wniosek o częściowe umorzenie przedmiotowej należności złożony został z uwagi na nałożenie decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2014r., nr [...] kary pieniężnej w wysokości 3000 zł na podstawie na podstawie art. 13k ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. 2013 r. poz. 260). Kary te zgodnie z tą ustawą – w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowej sprawie - przekazywane są na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego, z przeznaczeniem na budowę lub przebudowę dróg krajowych, drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych oraz na zakup urządzeń do ważenia pojazdów, o czym stanowi art. 40a ust. 3 tej ustawy. Obowiązek uiszczenia tej kary należy więc do kategorii należności wymienionych w treści art. 60 pkt 7 u.f.p. Zgodnie z art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Powyższe oznacza, że stosownie do art. 55 u.f.p. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. W myśl natomiast art. 64 ust. 2 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 1-6. Powołany wyżej art. 64 ust. 2 u.f.p. wskazuje, że organ może udzielać ulg (umorzenie należności w całości lub części, rozłożenie na raty, odroczenie spłaty), ale tylko w odniesieniu do należności wskazanych w art. 60 pkt 1-6 u.f.p. Zatem należność wynikająca z kary pieniężnej nałożone ww. decyzją z [...] marca 2014r. nie mieści się w cyt. art. 60 pkt 1-6 u.f.p. Jest ona objęta art. 60 pkt 7 u.f.p. W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy ustalić, co należy rozumieć pod pojęciem działalności gospodarczej. Sąd dokonując odkodowania tej normy zauważa, że skoro w ustawie o finansach publicznych brak jest definicji pojęcia działalności gospodarczej, to kierując się wykładnią systemową, należy stosować definicję działalności gospodarczej zawartą w art. 2 u.s.d.g. (por. Ludmiła Lipiec – Warzecha, Ustawa o finansach publicznych. Komentarz.). Zgodnie z art. 2 u.s.d.g, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Z powyższego przepisu wynika, że działalność gospodarcza charakteryzuje się trzema cechami: działalność taka musi mieć charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 1/07 (ONSAiWSA 2007 r., nr 3, poz. 62, także Lex nr 249087), wskazał, że działalność wytwórcza w rolnictwie mieści się w definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazane w art. 2 u.s.d.g. cechy działalności gospodarczej wypełnia prowadzenie gospodarstwa rolnego. NSA wskazał, że działalność ta nie różni się niczym od wykonywania innej indywidualnej działalności zawodowej, która jest wyłączona spod działania przepisów ustawy (np. lekarza czy adwokata) i jest objęta inną regulacją prawną, choć co do charakteru działalności tych grup zawodowych nie ma wątpliwości, że jest to działalność gospodarcza. Sposób ujęcia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej polegający na tym, że najpierw w art. 2 u.s.d.g. wskazuje się, co jest działalnością gospodarczą, a następnie w art. 3 określa się, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do działalności wymienionej w tym artykule, wyraźnie wskazuje, że działalność wytwórcza w rolnictwie (prowadzenie gospodarstwa rolnego) jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 2 tej ustawy, jednakże do tej działalności nie stosuje się pozostałych jej przepisów. Dlatego też m.in. prowadzenie gospodarstwa rolnego nie wymaga wpisu do rejestru przedsiębiorców czy do ewidencji działalności gospodarczej ani też jej zakończenie nie podlega wykreśleniu, nie podlega również innym rygorom wynikającym z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (posługiwanie się określonymi w niej dokumentami, kontrola wykonywania działalności prowadzonej na podstawie jej przepisów itd.). Działalność wytwórcza w rolnictwie natomiast mieści się w definicji działalności gospodarczej, określonej w cyt. art. 2 u.s.d.g. (patrz także wyroki: NSA z 29 lipca 2007r., sygn. akt II OSK 1618/06 i WSA w Gdańsku z 25 kwietnia 2012r., sygn. akt III SA/Wr 66/12 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym sąd stoi na stanowisku, że prowadzenie gospodarstwa rolnego, charakteryzujące się przymiotami wskazanymi w art. 2 u.s.d.g., jest prowadzeniem działalności gospodarczej, o której mowa w art. 64 ust. 2 u.f.p. Po powołaniu ogólnych zastrzeżeń należy ustalić, czy prowadzona przez skarżącego działalność stanowi działalność gospodarczą. Zdaniem sądu prowadzona przez skarżącego działalność stanowi działalność gospodarczą, gdyż skarżący po pierwsze jest rolnikiem, prowadzi gospodarstwo rolne w sposób ciągły i zorganizowany (patrz oświadczenie strony dotyczące: posiadania ziemi, dzierżawy gruntów, uzyskiwania dochodów ze sprzedaży mleka, żywca wołowego oraz zboża, ponoszenia kosztów związanych z prowadzeniem tego gospodarstwa), a także utrzymuje się tylko i wyłącznie z dochodów uzyskiwanych z tego gospodarstwa. Ponadto zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej skarżący jest rolnikiem, gdyż podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1403 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o rolniku – rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. W myśl tej definicji rolnikiem jest osoba będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego. Zatem definicja ta wskazuje na zawodowy charakter działalności rolniczej, gdzie "rolnik", oznacza specyficzne zajęcie i związane z nim umiejętności, jak i to, że ustawa ta przyjmuje zasadę wyłączenia z obowiązku rolniczego ubezpieczenia społecznego osób spełniających warunki do objęcia innym ubezpieczeniem społecznym (art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3), dopuszczając jedynie w ograniczonym zakresie możliwość dalszego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przez osoby podejmujące pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 5a). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11 grudnia 2012r., sygn. akt I OPS 5/12 (orzeczenia.nsa.gov.pl) zauważył, że unormowanie to wskazuje jasno cel ustawodawcy, jakim jest zapewnienie ubezpieczenia społecznego osobom, dla których prowadzenie działalności rolniczej jest zawodem, stanowiącym ich podstawowe zajęcie i stałe źródło utrzymania i które z tego względu nie mają innego tytułu do ubezpieczenia. Stały charakter, jako kolejna cecha działalności rolniczej, wynika z istoty określenia "prowadzenie działalności". Potwierdzają ją także przepisy ustawy, z których wynika, że stały charakter takiej działalności ustawodawca uważa za oczywisty. Osobisty charakter działalności, jako cecha działalności rolniczej, oznacza, że rolnik osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, co wyraża się co najmniej w tym, że do niego zwykle należy podejmowanie decyzji dotyczących prowadzonego gospodarstwa. Wynika to z samego sensu wyrażenia "prowadzenie działalności". Tak rozumiany osobisty charakter działalności rolniczej nie wyklucza korzystania z pomocy innych osób w prowadzeniu gospodarstwa lub zatrudniania w tym celu pracowników. Dalej NSA w uchwale wskazał, że prowadzenie działalności rolniczej wiąże się ściśle z normalnymi działaniami koniecznymi dla prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. z wykonywaniem pracy w tym gospodarstwie lub wykonywaniem innych zwykłych czynności związanych z prowadzeniem takiej działalności. Założenie takie leży wyraźnie u podłoża regulacji rolniczego ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego (art. 7-14 ustawy), które ma rację bytu tylko w przypadku istnienia wskazanego związku prowadzenia działalności z pracą w gospodarstwie lub wykonywaniem innych zwykłych czynności łączących się z prowadzeniem działalności rolniczej. Praca ta lub czynności nie muszą jednak mieć charakteru pracy fizycznej. Mogą, jak wyjaśniał Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 maja 1988 r., sygn. akt III UZP 8/88, wpisanej do księgi zasad prawnych (OSNCP 1988, nr 12, poz. 166), polegać np. na zarządzaniu gospodarstwem. W takim przypadku zarządzanie gospodarstwem powinno mieć charakter zawodowej, stałej, osobistej i realizującej interesy danej osoby (posiadacza gospodarstwa) działalności rolniczej, mającej charakter pracy lub innych czynności wiążących się z prowadzeniem gospodarstwa. Należy również podkreślić, że samo posiadanie lub własność gospodarstwa nie mogą być kwalifikowane, jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie wyżej określonej działalności rolniczej (por. wyrok SN z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt I UK 16/05, OSNP 2006, nr 17-18, poz. 278). Mając zatem na uwadze ww. wywody należy podkreślić, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, co z kolei prowadzi do wniosku, że nałożona na niego kara pieniężna nie mieści się w katalogu należności określonym w art. 60 pkt 1 - 6 u.f.p., o którym mowa w art. 64 ust. 2 u.f.p. Regulacja art. 64 ust. 2 u.f.p. jest przepisem szczególnym całościowo odnoszącym się do ulg dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 29 lutego 2012r., sygn. akt V SA/Wa 2443/11. Tym samym brak jest przepisów dopuszczających zastosowanie ulg w spłacie tej należności, gdyż dłużnikiem jest osoba prowadząca działalność gospodarczą. Ta okoliczność sprawia, że brak jest podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielnie ulgi w postaci umorzenia zobowiązania. Na marginesie, pomijając fakt, że strona prowadzi działalności gospodarczą, to organ także zastosował w sposób nieprawidłowy art. 57 u.f.p., który nie ma zastosowania. Trzeba bowiem podkreślić, że przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają przesłanek, które warunkują dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, lecz zawierają odesłanie zawarte w art. 67 u.f.p., iż do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm., dalej: "o.p."). Dział III ustawy Ordynacja podatkowa, dotyczy zobowiązań podatkowych. Powyższe oznacza, że do ulg niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym należy stosować rozdział 7a - ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. W związku z powyższym sąd zauważa, że w wypadku podmiotów nie prowadzących działalności gospodarczej zastosowanie znajdą przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, a w szczególności art. 67a o.p., a nie stosowany przez Generalnego Dyrektora art. 57 u.f.p., który w sprawie nie miał zastosowania. Wyjaśnić bowiem trzeba, że przepis ten stosuje się tylko do należności cywilnoprawnych, natomiast przedmiotowe należności są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym, o czym szerzej wyżej. Zatem brak było podstaw do stosowania art. 57 u.f.p. W sprawie zgodnie z art. 67 u.f.p. odpowiednie zastosowanie znalazłyby przepisy działu III Ordynacji podatkowej, gdyby nie przepis szczególny jakim jest art. 64 ust. 2 u.f.p. Mając powyższe na względzie sąd wyjaśnia, że organ rozpoznający sprawę ponownie winien umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania występuje wówczas, gdy brak jest któregoś z podmiotowych lub przedmiotowych elementów materialnego stosunku prawnego, w związku z czym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W sytuacji takiej brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy lub brak jest podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego. Zatem postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku skarżącego winno zostać umorzone. Sąd w sprawie nie stwierdzał nieważności decyzji, gdyż kwestia uznania rolników za podmioty prowadzące działalność gospodarczą swego czasu była przedmiotem sporu. Dlatego też sąd uznał, że wystarczające jest usunięcie z obiegu prawnego decyzji organu administracji w trybie zwykłym. W związku z powyższym sąd stwierdził, że w sprawie organ w sprawie niewłaściwie zastosował art. 57 w związku z art. 60 pkt 7 u.f.p. i nie zastosował art. 64 ust. 2 u.f.p., czy naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z racji tego, że powyższe naruszenia dotyczą postępowania przed organem I instancji oraz postępowania wszczętego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a sąd stwierdził, że w sprawie istnieje również podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego, to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 i art. 145 § 3 p.p.s.a. postanowił uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą oraz umorzyć postępowanie administracyjne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło