II SA/Rz 850/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 7 września 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi MM na niewykonanie przez Burmistrza [..] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 marca 2015 r. sygn. II SA/Rz 1542/14 - p o s t a n a w i a - umorzyć postępowanie sądowe. W dniu 7 lipca 2015 r. wpłynęła do Sądu skarga MM, wniesiona w dniu 12 czerwca 2015 r. za pośrednictwem Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [..], na niewykonanie wyroku tut. Sądu z dnia 4 marca 2015 r. sygn. II SA/Rz 1542/14. Wyrokiem tym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..] października 2014 r. nr [..] oraz decyzję Burmistrza [..] z dnia [..] października 2014 r. nr [..] w sprawie zasiłku stałego. Z treści skargi oraz kolejnych pism ją precyzujących wynika, że została ona skierowana przeciwko Burmistrzowi [..] w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwana: "Ppsa". Przed wniesieniem skargi skarżący w dniu 27 maja 2015 r. skierował do organu wezwanie do wykonania wyroku, a w dniu 12 czerwca wniósł skargę. W odpowiedzi na skargę Burmistrz [..], działający przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [..], wniósł o jej odrzucenie – z powodu niewyczerpania przepisanego trybu skargowego, ewentualnie o jej oddalenie z powodu bezzasadności. W ocenie organu w wyroku z dnia 4 marca 2015 r. nie określono sposobu załatwienia sprawy dotyczącej zasiłku stałego, a jedynie zwrócono uwagę na niedostateczne ustalenia faktyczne w zakresie sytuacji materialnej rodziny MM i polecono ich uzupełnienie. Decyzję w tej sprawie wydano w dniu [..] czerwca 2015 r., jednak na skutek wniesionego przez MM odwołania sprawę przekazano do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [..]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Przedmiotem skargi MM jest sprawa dotycząca ponownego rozpatrzenia przez Burmistrza [..] wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku stałego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 marca 2015 r., którym uchylono poprzednio wydane decyzję w tym przedmiocie. Na skutek uprawomocnienia się tego orzeczenia sprawa trafiła zatem do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji publicznej. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Rz 1542/14, wyrok z dnia 4 marca 2015 r. jest prawomocny od dnia 30 kwietnia 2015 r. Odpis orzeczenia z aktami sprawy zwrócono Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [..] w dniu 14 maja 2015 r., które organ ten przekazał następnie do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [..]. Miało to miejsce w dniu 21 maja 2015 r. W dniu 27 maja 2015 r. skarżący wezwał Burmistrza do załatwienia sprawy, po czym w dniu 12 czerwca 2015 r. wniósł za jego pośrednictwem skargę w trybie art. 154 Ppsa. Decyzję w sprawie zasiłku stałego Burmistrz wydał w dniu [..] czerwca 2015 r. Skarga wniesiona została w trybie art. 154 Ppsa. W dacie dokonania tej czynności (12 czerwca 2015 r.) przepis § 1 brzmiał w następujący sposób: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), przepis ten od dnia 15 sierpnia 2015 r. otrzymał następujące brzmienie: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Z uwagi na treść art. 2 i 3 ustawy nowelizującej, przepis ten w nowym brzmieniu stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia nowelizacji w życie. Tak więc od dnia 15 sierpnia 2015 r. wniesienie skargi "na niewykonanie wyroku" w trybie art. 154 Ppsa może dotyczyć tylko uprzednio wydanego wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z regulacji tej w omawianym przepisie wyłączono obecnie przypadki bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym np. decyzję administracyjną, czego dotyczy skarga MM. To zaś oznacza, że skarga ta, pomimo że dopuszczalna w dniu jej wniesienia (wniesiona po wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku), stała się niedopuszczalna po dniu 15 sierpnia 2015 r. Ta wtórna niedopuszczalność skargi (następczy brak przesłanki dopuszczalności skargi w zakresie właściwości sądu administracyjnego) czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa i obliguje Sąd do wydania postanowienia o jego umorzeniu, ponieważ w jego toku zaistniały zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie dotychczasowego celu takiego postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. II OSK 2453/10; T. Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, komentarz do art. 161). Bezprzedmiotowość ta wynika z tego, że obecnie Sąd nie dysponuje już możliwością zastosowania w przypadku tak określonego przedmiotu skargi środków określonych w art. 154 Ppsa do sytuacji innej, niż niewykonanie wyroku w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dlatego też postępowanie sądowe podlega umorzeniu. Na marginesie zwrócić należy uwagę na przepisy art. 145a Ppsa, wprowadzone do Ppsa od dnia 15 sierpnia 2015 r. Wynika z nich, że w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2 (tj. uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub stwierdzenia nieważności decyzji), jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. O wydaniu takiej decyzji właściwy organ zawiadamia sąd w terminie siedmiu dni od dnia ich wydania. W przypadku niewywiązania się z tego obowiązku w określonym terminie strona może wnieść skargę żądając wydania orzeczenia stwierdzającego istnienie albo nieistnienie uprawnienia lub obowiązku. Sąd może wówczas wymierzyć organowi grzywnę lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Niemniej, w wyroku z dnia 4 marca 2015 r. nie określono terminu do wydania decyzji, ponieważ regulacja art. 145a Ppsa w dniu 4 marca 2015 r. jeszcze nie obowiązywała i nie mogła znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, a inne obowiązujące wówczas regulacje nie pozwalały na wydanie takiego orzeczenia. Ponadto treść skargi MM, z uwagi na treść art. 57 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 i art. 134 § 1 Ppsa, była dla Sądu wiążąca i nie mogłaby ulec zmianie, ponieważ przepisy Ppsa nie dopuszczają możliwości zmiany przedmiotu zaskarżenia. Wyjaśnienia wymaga również, że skarżący nie jest pozbawiony ochrony prawnej, ponieważ może skorzystać z innych środków prawnych. W toku postępowania administracyjnego może wnieść odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej (jak wynika z odpowiedzi na skargę z możliwości tej skorzystał), a następnie od rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego skargę sądowoadministracyjną. Może także – po wyczerpaniu środków zaskarżenia określonych w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego (zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa), wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, choć jak wynika z akt administracyjnych decyzja w sprawie zasiłku stałego została wydana w dniu [..] czerwca 2015 r.