II SO/Op 39/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 czerwca 2015 r., nr [...] wydanej w przedmiocie składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia : 1) ustanowić dla J. M. radcę prawnego, 2) umorzyć postępowanie z wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych. J. M. w dniu 18 sierpnia 2015 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, z dnia 29 czerwca 2015 r., nr [...], w przedmiocie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca wskazała we wniosku, że nie ma żadnego majątku, a zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym, mającym jedynie instalację elektryczną, pozbawionym łazienki, czy ubikacji, z zasobów Gminy Nysa o powierzchni 29 m2, utrzymuje się z sześciomiesięcznego zasiłku opiekuńczego w kwocie 520 zł, przyznanego jej w związku z opieką nad mężem. Oprócz tego jej dochód stanowi, jak wskazała gorący posiłek, dodatek mieszkaniowy i energetyczny. Wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie z kosztów sądowych, a także o wstrzymanie biegu terminu do wniesienia skargi. Wniosek J. M. obejmuje swoim zakresem przyznanie prawa pomocy w całości, to jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ubiegająca się ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wnioskodawczyni w razie wniesienia skargi będzie korzystała z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania jest decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, a zatem jeśli dojdzie do wniesienia skargi, to skarżąca będzie ustawowo zwolniona od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec tego należało rozpoznać jej wniosek, jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w części. Wnioskodawczyni oświadczyła, że obecnie ma jedynie dochód z zasiłków z pomocy społecznej, w tym zasiłku opiekuńczego w kwocie 520 zł oraz dodatku mieszkaniowego energetycznego oraz gorący posiłek. W ocenie orzekającego, należy stwierdzić, że fakt kształtowania się dochodów wnioskodawczyni na poziomie około 520 zł miesięcznie, nawet jeśli korzysta z pomocy w formie posiłków czy dodatku mieszkaniowego i energetycznego, pozwala na uznanie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Sytuacja materialna wnioskodawczyni uprawnia ją zatem do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie dla niej radcy prawnego. W tym miejscu należy odnieść się do prośby wnioskodawczyni o "wstrzymanie biegu terminu do wniesienia skargi do czasu ustanowienia pełnomocnika urzędu" i wyjaśnić, że wniosek o prawo pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi. Stanowisko to znajduje poparcie w poglądzie wyrażonym w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W szczególności procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu." (patrz. postanowienie NSA dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 42/10, dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 599946). Ponadto referendarz sądowy wyjaśnia powyższą kwestię braku możliwości wstrzymania terminu do wniesienia skargi, jedynie informacyjnie na zasadzie art. 6 P.p.s.a., nakładającego na sąd administracyjny obowiązek udzielania wskazówek i pouczeń stronie występującej samodzielnie, to jest bez adwokata, czy radcy prawnego, nie jest on bowiem władny do rozpoznawania wniosków tego rodzaju. Zgodnie bowiem z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy jest uprawniony w tym postępowaniu jedynie do wykonywania czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, a na mocy art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania. Informacyjnie też, referendarz sądowy wyjaśnia, że tzw. przymus adwokacko - radcowski, nie jest też wymagany w wypadku składania przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego, orzeczono, jak w sentencji.