II OSK 3058/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-08-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia del. WSA Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie dodatkowych drzwi garażowych w elewacji budynku, niezgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym i zmianą sposobu użytkowania obiektu, stanowi istotne odstąpienie od projektu budowlanego, uzasadniające nakazanie wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że organy te nieprawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy i nie zastosowały właściwych przepisów Prawa budowlanego. Wykonanie dodatkowych drzwi garażowych, niezgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym i przy jednoczesnej samowolnej zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, stanowiło stan niezgodny z prawem, który powinien skutkować nałożeniem obowiązku wykonania robót budowlanych w celu przywrócenia zgodności z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku E. G. o nakazanie wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu drzwi garażowych w zachodniej elewacji budynku przy ul. [...] w W. Organ I instancji odmówił wydania takiej decyzji, wskazując, że drzwi powstały w 1993 r. lub 1996 r. i nie stwierdzono nieprawidłowości. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Warszawie oddalił skargę E. G., uznając, że wykonanie drzwi było nieistotnym odstąpieniem od projektu. NSA rozpoznał skargę kasacyjną E. G., zarzucając naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy, zasądzając od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. G. kwotę 1.150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 442/15 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. G. kwotę 1.150 (jeden tysiąc sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 442/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych.
Jak wynika z akt sprawy, po wszczęciu postępowania, w związku z pismem E. G., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) odmówił wydania decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu drzwi garażowych usytuowanych w zachodniej elewacji budynku przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 11 października 2013 r. organ powiatowy ustalił, iż "w budynku przy ul. [...] usytuowane są drzwi garażowe o szerokości 260 cm i wysokości 305 cm. Brama garażowa usytuowana jest w zachodniej elewacji budynku przy ul. [...] i łączy się z drogą betonową należącą do [...] i jest dojazdem do posesji [...]. Wg oświadczenia E. M. ww. brama powstała w 1993 r. Wg oświadczenia B. L. pełnomocnika E. G. brama powstała w październiku 1996 r. Obok znajduje się podmurowane okno ścianą z gazobetonu – spadek również jest w kierunku budynku. W dniu oględzin E. M. nie przedstawiła żadnych dokumentów stwierdzających legalność wykonania ww. bramy. Od Strony wschodniej posesji [...] znajduje się wjazd z drogi betonowej również do ul. [...]. Wjazd o szerokości 375 cm wykonany z kostki betonowej. Do posesji prowadzi drugi wjazd bramą o szerokości ok. 300 cm – również droga betonowa. Posesja ogrodzona płotem stalowym, podwórko również wyłożone kostką betonową. Budynek pełni funkcję warsztatu samochodowego. E. M. nie przedstawiła projektu budowlanego na wykonanie zjazdu. Wg oświadczenia E. M. wjazd powstał w 1996 r., a wg oświadczenia B. L. w roku 2003 r." Następnie organ powiatowy ustalił, że w dniu [...] maja 1987 r. wydana została decyzja nr [...] zatwierdzająca plan realizacyjny i zezwalająca na budowę na terenie działki przy ul. [...] warsztatu ślusarskiego. W dniu 18 września 1991 r. inwestor, R. M. przesłał do Wydziału Architektury Urzędu Gminy Warszawa Bemowo zgłoszenie zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ ten nie wniósł w ustawowym terminie sprzeciwu wobec powyższego zgłoszenia.
E. G. wniosła do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie od decyzji PINB dla m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2014 r.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ powiatowy dokonał prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, od której zależało jaki tryb postępowania będzie miał zastosowanie w sprawie. W omawianej sprawie mamy do czynienia z robotami budowlanymi polegającymi na wykonaniu drzwi garażowych usytuowanych w zachodniej ścianie budynku. W/w drzwi wykonano w ramach realizacji budynku przy ul. [...] w W., przed oddaniem obiektu do użytkowania. Powołując się na treść art. 36a ustawy Prawo budowlane organ wskazał, że wykonane drzwi należy traktować w kategorii nieistotnego odstępstwa. Definicja nieistotnych odstępstw znalazła się w ustawie – Prawo budowlane dopiero po nowelizacji ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., która weszła w życie w dniu 31 maja 2004 r. Brak powyższej definicji powodował, że to projektant i kierownik budowy dokonywali kwalifikacji odstępstw. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, iż Urząd Gminy Warszawa Bemowo w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 6 grudnia 1996 r. na skutek "zgłoszenia zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania warsztatu przy ul. [...]" posiadł wiedzę o istnieniu drzwi garażowych w elewacji zachodniej przedmiotowego budynku. Podkreślenia wymaga fakt, iż organ ten nie wniósł w ustawowym terminie sprzeciwu wobec powyższego zgłoszenia, a zatem w takim kształcie obiekt został oddany do użytkowania.
Organ odwoławczy wskazał również, iż to strona wyznacza swoim żądaniem zakres postępowania, które ma obowiązek przeprowadzić organ administracji. Organ jest związany wnioskiem strony i winien wydać merytoryczne rozstrzygnięcie, jeżeli domaga się tego strona. W konsekwencji to żądanie strony determinuje cały tok postępowania, którego czynności podporządkowane są osiągnięciu celu określonego we wniosku o wszczęcie postępowania. W sytuacji, gdy E. G. zażądała "zamurowania drzwi garażowych w budynku przy ul. [...] w W.", a w omawianej sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania naprawczego, zasadnym było wydanie przez organ powiatowy decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. złożyła E. G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 442/15 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie zamontowanie drzwi garażowych w ścianie zewnętrznej budynku wiąże się z zastosowaniem trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W rozpatrywanym przypadku w odniesieniu do przedmiotowych drzwi garażowych nie stwierdzono nieprawidłowości sankcjonowanych przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, które obligowałyby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy do podjęcia czynności z zakresu nadzoru budowlanego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że definicja nieistotnych odstępstw znalazła się w ustawie Prawo budowlane dopiero po nowelizacji ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., która weszła w życie w dniu 31 maja 2004 r. Brak powyższej definicji powodował, że to projektant i kierownik budowy dokonywali kwalifikacji odstępstw. Dlatego też zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego prowadzące niniejsze postępowanie prawidłowo stwierdziły, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu dodatkowych drzwi garażowych usytuowanych w zachodniej ścianie budynku w ramach realizacji budynku przy ul. [...] w W., przed oddaniem obiektu do użytkowania, prowadzone były zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją Urzędu Dzielnicowego Warszawa Wola Wydział Urbanistyki z dnia [...] maja 1987 r. Sytuację tę należy utożsamiać z odstąpieniem od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organy wyjaśniły, że inwestor dokonał zmiany w projekcie polegającej jedynie na wykonaniu dodatkowych drzwi garażowych. Słusznie zatem organ zakwalifikował powyższą zmianę jako nieistotną, bowiem nie wyczerpuje ona dyspozycji art. 36a ust 5 Prawa budowlanego i jako taka nie wymaga ingerencji organów nadzoru budowlanego.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania naprawczego, zasadnym było wydanie przez organ powiatowy decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane odmawiającej wydania nakazu nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Pozostawanie w obiegu prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1987 r. w sytuacji realizacji inwestycji z nieistotnym odstępstwem ale zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym determinowało wydanie decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego o odmowie wydania nakazu wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu drzwi garażowych. Subiektywne odczucie i niezadowolenie skarżącej nie może przysłonić kwestii prawidłowości zastosowanych przez organy w sprawie przepisów Prawa budowlanego oraz przepisów procedury administracyjnej.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 września 2015 r. wniosła E. G. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego:
1. art. 36a ust. 5 pkt 6 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się w przyjęciu, iż dokonana przez Inwestora zmiana w budynku położonym przy ul. [...] w W., tj. wstawienie drzwi garażowych w jego zachodniej elewacji, jest jedynie nieistotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę i tym samym nie wymaga ono uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, podczas gdy jest ona zmianą zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 6 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i tym samym winna ona być poprzedzoną przed jej dokonaniem wydaniem decyzji o zmianie pozwolenia na budowę;
2. art. 51 ust. 1a w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie, tj. nie wydanie decyzji w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych, polegających na zamurowaniu drzwi garażowych w zachodniej elewacji budynku położonego w W., przy ul. [...], pomimo zaistnienia przesłanek z art. 36a ust. 1a, tj. istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
Skarżąca kasacyjnie wniosła zmianę zaskarżonego wyroku poprzez nakazanie wykonania robót budowlanych, polegających na zamurowaniu drzwi garażowych w zachodniej elewacji budynku przy ul. [...] w W., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, na co wskazują zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w niej zamieszczone.
Oddalenie skargi czyli akceptacja przez Sąd pierwszej instancji decyzji organów nadzoru budowlanego, odmawiających nakazanie wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu drzwi garażowych usytuowanych w zachodniej elewacji budynku przy ul. [...] w W., w zestawieniu ze stanem faktycznym sprawy, ustalonym niezbyt precyzyjnie przez organy, budzić musi wątpliwości.
Wątpliwości te sprowadzają się do tego, dlaczego organy nadzoru budowlanego nie zastosowały w tej sprawie przepisów prawa budowlanego, których naruszenie wskazuje się w skardze kasacyjnej. Niewykluczone, że niezastosowanie w tej sprawie tych przepisów przez organy było następstwem niezbyt precyzyjnego ustalenia przez nie stanu faktycznego, czego nie zauważył Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji.
Budynek przy ul. [...] w W. został zbudowany na podstawie decyzji Nr [...] Urzędu Dzielnicy Warszawa-Wola z dnia [...] maja 1987 r., zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji i zezwalającej na budowę warsztatu ślusarskiego – napraw pomp hydroforowych i cyrkulacyjnych. Organy nadzoru budowlanego przyjęły, że zgłoszenie zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego miało miejsce w dniu 18 września 1991 r. z czym nie można się zgodzić analizując treść tego zgłoszenia. W dolnej lewej części zgłoszenia jest pieczęć Wydziału Architektury o treści "wpłynęło dnia 18.09.95". Poza tym, jak wynika z treści tego zgłoszenia R. M. (inwestor) zgłasza zakończenie i przystąpienie do użytkowania z dniem "20.06.95 R", w pkt 2 jest powołana "[...]", w pkt 6 powołano "oświadczenie z dn. 15.06.95", w pkt 8 powołano "oświadczenie z dn. 4.09.95 r." (k. 63).
Ostatni wpis w załączonym do akt sprawy dzienniku budowy jest z dnia 2 grudnia 1996 r. (k. 48). Oględziny budynku związane ze zgłoszeniem zakończenia budowy miały miejsce w dniu 6 grudnia 1996 r. (k. 73). Wszystkie te powyżej wskazane fakty przeczą temu aby można przyjąć, że zakończenie budowy przedmiotowego budynku – warsztatu miało miejsce w dniu 18 września 1991 r., tak jak organy przyjęły datę dokonania zgłoszenia.
Jak wynika z pism B. L. (pełnomocnika E. G.) z dnia: 23 października 1996 r., 2 grudnia 1996 r. kierowanych do Wydziału Architektury Urzędu Gminy Bemowo, znajdujących się w aktach, E. G. od samego początku, jeszcze przed formalnym zakończeniem budowy budynku przy ul. [...], kwestionowała wykonanie w tym obiekcie drzwi garażowych od strony zachodniej (niezgodnie z projektem) oraz samowolnie wybudowanego wjazdu przez R. M. Interwencje te, jak można wnosić z przedstawionych akt, nie odniosły żadnego skutku.
Organy nadzoru budowlanego miały też problem z ustaleniem daty wykonania spornych drzwi garażowych w zachodniej elewacji budynku, zdaniem E. M. ww. brama powstała w 1993 r., a według oświadczenia B.L. brama powstała w październiku 1996 r. Tymczasem w dzienniku budowy dnia 12 czerwca 1992 r. zapisano: "Jedna z bram ściany zachodniej została tymczasowo zamocowana", wpis z dnia 15 listopada 1996 r. dotyczy również bramy.
Wszystkie powyżej omówione okoliczności sprawy nie zostały wzięte pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego przy rozpatrywaniu sprawy, a poza tym nie zwrócono uwagi na to, że:
– zatwierdzony plan realizacyjny stanowiący załącznik do decyzji z [...] maja 1987 r. nie przewidywał drzwi garażowych w zachodniej elewacji budynku,
– pozwolenie na budowę z [...] maja 1987 r. było wydane na budowę warsztatu ślusarskiego (naprawa pomp hydroforowych i cyrkulacyjnych) a jak stwierdzono w trakcie oględzin w dniu 11 października 2013 r. budynek pełni funkcję warsztatu samochodowego. Nie wyjaśniono kiedy i w jakim trybie (brak zgłoszenia, pozwolenia) właściciel, inwestor budynku warsztatu przy ul. [...] dokonał zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (o czym mowa w art. 71 ust. 1 Pr.bud.) z czym zapewne było związane wykonanie drzwi garażowych w zachodniej elewacji budynku.
Wszczęcie postępowania w oparciu o przepisy art. 51 Pr.bud. należy uznać za prawidłowe, jednak samo rozstrzygniecie tej sprawy w decyzji PINB dla m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2014 r. i w decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach tej sprawy oraz w świetle przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego.
Jak można wnioskować z uzasadnień wydanych decyzji, wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu samowolnie dodatkowych drzwi garażowych, nieprzewidzianych w zatwierdzonym projekcie budowlanym w ocenie organów nadzoru budowlanego, nie stanowi stanu niezgodnego z prawem, obligującego organ do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. Tymczasem, samowolne wykonanie robót budowlanych, niezgodnie, z przekroczeniem udzielonego pozwolenia na budowę stanowi również stan niezgodny z prawem, co powinno być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, czyli z wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę. Poza tym, nie ulega wątpliwości, że w tym przypadku miała miejsce samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, czego konsekwencją (koniecznością) było samowolne wykonanie dodatkowych drzwi garażowych w elewacji zachodniej budynku, czego w ogóle nie dostrzegły organy nadzoru budowlanego, oraz Sąd pierwszej instancji wydający zaskarżony wyrok. Niezrozumiałym więc jest dlaczego w tym przypadku nie zastosowano art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud., jak podnosi się w skardze kasacyjnej.
Należy zauważyć, że w dzienniku budowy ani w późniejszych pismach organów, do których zgłaszała swe pretensje związane z nieprzestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego, oraz wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1987 r. B. L. reprezentująca E. G., nie wspomniano ani jednym słowem o jakichkolwiek odstępstwach przy realizowanej budowie. Nie można jednak przemilczeć tego faktu, jeżeli jedną z przesłanek istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 6 Pr.bud. jest zmiana zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, co miało niewątpliwie miejsce w tym przypadku. Bezspornym bowiem jest, że decyzją z dnia [...] maja 1987 r. wydano pozwolenie na budowę warsztatu ślusarskiego (określając nawet rodzaj wykonywanych napraw), a w dacie wydanych decyzji stwierdzono, że jest to warsztat samochodowy, czego nie wyjaśniono.
Fakt, że właściwy organ w dacie dokonania zgłoszenia o zakończeniu budowy przez inwestora nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji, jak stanowi art. 54 Pr.bud., nie może przesądzać o tym, że przedmiotowa budowa została wykonana zgodnie z prawem. Domniemanie takie można by przyjąć gdyby była wydana w tej sprawie ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie (wyrok NSA z 8 stycznia 2013 r., II OSK 1616/11, Lex nr 1341549).
Również "legalizacją" odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego nie mogą być ustalenia organu zawarte w protokole oględzin robót budowlanych z dnia 6 grudnia 1996 r. (k. 72) gdzie stwierdzono, że "W elewacji zachodniej zostały umieszczone dwie bramy. Inwestor oświadcza, że bramy będą otwierane tylko w konkretnych przypadkach", podobnie jak dalsze uzgodnienia dotyczące "używania wyjazdu na teren wspólnej drogi dojazdowej", zamieszczone w pkt: uwagi zainteresowanych, obecnych przy oględzinach. Nie wiadomo w oparciu o jakie przepisy prawa powyższe ustalenia zostały zaakceptowane przez organ, mający potwierdzić, że wykonane roboty budowlane są zgodne z wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę, są zgodne z prawem.
Niezależnie od rozumienia zwrotu "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę", jak wynika z akt sprawy, w tym przypadku zamontowanie dodatkowych drzwi garażowych w zachodniej elewacji budynku przy ul. [...] blokuje, utrudnia wjazd i wyjazd do budynku E. G., która prowadzi też działalność gospodarczą. Jak wynika z akt sprawy, problem ten nie jest rozwiązany od prawie dwudziestu lat, przy czym nie ma wątpliwości kto naruszył prawo i kto przez to jest pokrzywdzony, a dyskusję sprowadza się do rozważań akademickich, czy jest to istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, przemilczając też całkowicie sprawę samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi kasacyjnej są w pełni uzasadnione i powinny być wzięte pod uwagę przez organy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Biorąc powyższe pod rozwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło