III SA/Wa 1740/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-29
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Jolanta Sokołowska, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki ustawowe zasądzone wyrokiem sądu, stanowiące rekompensatę za bezprawne korzystanie przez bank ze środków pieniężnych podatnika, podlegają opodatkowaniu jako przychód z kapitałów pieniężnych (art. 17 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30a ust. 1 pkt 3 updof) czy jako przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 updof)?Ratio decidendi
Odsetki ustawowe zasądzone wyrokiem sądu, stanowiące rekompensatę za bezprawne korzystanie przez bank ze środków pieniężnych podatnika, nie są przychodem z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 updof, lecz przychodem z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 updof. Stanowią one utracony zysk (lucrum cessans) z tytułu wadliwie wykonanej umowy bankowej, a nie oprocentowanie od powierzonych bankowi pieniędzy.Stan faktyczny
Skarżąca rozliczyła w zeznaniu PIT-38 przychód z tytułu zasądzonych odsetek ustawowych od banku jako dochód z kapitałów pieniężnych (art. 30b updof). Organ podatkowy zakwalifikował te odsetki jako przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 updof), podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że odsetki te stanowią przychód z kapitałów pieniężnych. Po utrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej, skarżąca wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. od przychodu z tytułu zasądzonych odsetek ustawowych oddala skargę
W dniu 21 kwietnia 2009 r. Z.S. dalej jako Skarżąca złożyła w Urzędzie Skarbowym W. zeznanie PIT-38 o wysokości uzyskanego w 2008 roku dochodu w którym wykazała pod pozycją "inne przychody" w rubryce dotyczącej przychodów, o których mowa w art. 30 b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. dalej "u.p.d.o.f." ) przychód oraz dochód w kwocie 710.593,27 zł. Od dochodu odliczono straty z lat ubiegłych w kwocie 506.000,00 zł, wykazując podstawę obliczenia podatku (po zaokrągleniu do pełnych złotych) w wysokości 204.593,00 zł oraz podatek w kwocie 38.873,00 zł. W złożonej deklaracji Skarżąca wykazała do opodatkowania kwotę odsetek ustawowych zasądzonych wyrokiem sądowym, traktując je jako przychód z kapitałów pieniężnych. Źródło informacji na temat wysokości uzyskanego przez Skarżącą w 2008 roku przychodu stanowiła informacja PIT-8C o przychodach z innych źródeł oraz niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych, wystawiona przez [...] S.A. Wykazano w niej przychód, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odsetek w kwocie 710.593,27 zł.
W dniu 15 grudnia 2010 r. Skarżąca złożyła korektę zeznania PIT-38, w której wykazała pod pozycją "inne przychody" w rubryce dotyczącej przychodów, o których mowa w art. 30b ww. ustawy przychód oraz dochód w kwocie 710.593,27 zł. Od dochodu odliczono straty z lat ubiegłych w kwocie 710.593,27 zł, wykazując podstawę obliczenia podatku w wysokości 0,00 zł oraz podatek w kwocie 0,00 zł. Dokonując weryfikacji poprawności złożonego przez Skarżącą zeznania PIT-38 w ramach podjętych czynności sprawdzających, organ podatkowy pierwszej instancji zakwestionował prawidłowość rozliczenia dochodu wykazanego w PIT-8C jako dochodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., tj. dochodu z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych.
Wobec stwierdzonych nieprawidłowości w dokonanym rozliczeniu podatkowym, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok w zakresie opodatkowania zasądzonych odsetek ustawowych.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008 z ww. tytułu w kwocie 270.204,00 zł, kwalifikując zasądzone na rzecz Skarżącej odsetki ustawowe do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż [...] S.A., na podstawie niewłaściwej realizacji zawartej umowy ramowej o zawieranie transakcji walutowych i transakcji stóp procentowych, bez wiedzy i zgody Skarżącej przeprowadzał, w jej imieniu, transakcje forward. Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...], wyżej wymienione transakcje zostały unieważnione, a na rzecz Skarżącej zasądzono zwrot środków własnych w kwocie 1.900.260,42 zł, które były bezprawnie zainwestowane przez ww. bank oraz odsetki ustawowe w kwocie 710.593,27 zł, będące rekompensatą za okres czasu, w którym Skarżąca nie mogła dysponować własnymi środkami pieniężnymi. Zaznaczył, iż zdaniem Skarżącej, odsetki ustawowe wypłacone przez [...] S.A. zgodnie z wyrokiem Sądu, wypłacono od środków zgromadzonych na jej rachunku bankowym, zatem stanowią przychód z kapitałów pieniężnych określony w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy i podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Organ pierwszej instancji stwierdził ,iż przychód ten stanowi przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f., od których ani płatnik, ani podatnik w ciągu roku podatkowego nie miał obowiązku odprowadzania zaliczek. Zaznaczył, iż stanowisko powyższe potwierdziła także indywidualna interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. na wniosek Skarżącej z dnia 17 stycznia 2011 r. w którym wystąpiła o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania zasądzonych odsetek ustawowych. Na tle przedstawionego stanu faktycznego Skarżąca sformułowała zapytania, czy zasadne jest prezentowanie przez Bank uzyskanych przychodów w świetle zawartej umowy i uzyskanego wyroku sądowego jako przychodów określonych w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz, czy te przychody powinny być zaprezentowane w deklaracji PIT-8C w części E jako informacja o wysokości dochodów, o których mowa w art. 30 b ust. 2 ustawy. Zdaniem Skarżącej, Bank wypłacający odsetki zasądzone wyrokiem Sądu bezzasadnie zakwalifikował je do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., bowiem w ocenie Wnioskodawczyni jest to przychód z kapitałów pieniężnych. Organ podkreślił, iż Dyrektor Izby Skarbowej w W. w interpretacji indywidualnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie potwierdził stanowiska Skarżącej stwierdzając, iż w następstwie wypłacenia przez Bank przedmiotowych odsetek ustawowych po jej stronie powstał przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, opodatkowany łącznie z innymi dochodami na zasadach określonych w art. 27 tej ustawy w zeznaniu rocznym.
Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W., w dniu 29 września 2011 r. Skarżąca złożyła odwołanie
wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma z dnia 24 sierpnia 2011 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie art. 122 w związku z art. 188 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze. zm. dalej jako O.p.), poprzez bezpodstawne pominięcie dowodów z dokumentów, załączonych do pisma Skarżącej z dnia 24 sierpnia 2011 r., tj. wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem oraz pozwu wniesionego przez Skarżącą do Sądu Okręgowego w W. w dniu 21 listopada 2006 r., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i w konsekwencji, niewłaściwej subsumpcji;
- sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że przychód Skarżącej w wysokości 710.593,27 zł, stanowiły odsetki ustawowe zasądzone od odszkodowania, zamiast od środków na rachunku bankowym;
- naruszenie prawa materialnego polegające na zaniechaniu zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 2 (w odwołaniu art. 17 ust. 2 pkt 2) oraz art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W treści odwołania podniosła, iż odsetki ustawowe wypłacone Skarżącej przez [...] S.A. zgodnie z wyrokiem Sądu, stanowią przychód z kapitałów pieniężnych określony w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ dotyczą środków zgromadzonych na rachunku bankowym Skarżącej, w związku z czym podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Jednocześnie zakwestionowała prawidłowość zakwalifikowania przedmiotowych odsetek jako przychodów z innych źródeł, ponieważ do tej kategorii uprawnione jest zakwalifikowanie jedynie tych źródeł przychodów, których nie można zaliczyć do żadnej z kategorii wskazanej w art. 10 ust. 1 pkt 1 — 8 u.p.d.o.f.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż z informacji o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych PIT-8C wystawionej przez [...] S.A. wynika, że w 2008 roku Skarżąca uzyskała przychód z tytułu odsetek ustawowych w kwocie 710.593,27 zł. Charakter przychodu potwierdzają załączone do pisma Skarżącej z dnia 24 sierpnia 2011 r. dowody w postaci wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. [...] oraz pozwu wniesionego przez Skarżącą w dniu 21 listopada 2006 r. do Sądu Okręgowego w W. . Zaznaczył, iż materiały te zostały poddane wyczerpującej analizie przez organ podatkowy pierwszej instancji.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. okoliczności sprawy nie potwierdzają by Skarżąca osiągnęła przychód z kapitałów pieniężnych, opodatkowany ryczałtem, na podstawie art. 30a u.p.d.o.f., ponieważ wypłacone jej odsetki ustawowe nie mają nic wspólnego z odsetkami pochodzącymi z umów rachunków i bankowych, lokat terminowych itp. form oszczędzania i przechowywania pieniędzy, o których mowa w art. 30a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy (zakres przedmiotowy tego przepisu obejmuje rachunki bieżące, pomocnicze, rachunki lokat terminowych oraz rachunki oszczędnościowe - wkłady oszczędnościowe). Wyjaśnił, iż odsetki ustawowe, są ustawowo przewidzianą formą rekompensaty za bezprawne korzystanie przez bank ze środków pieniężnych Skarżącej. Nie stanowią wynagrodzenia wynikającego z prawidłowego wykonania umowy zawartej przez Skarżącą z bankiem. Dlatego też w ocenie Organu bank, nie pobrał podatku, lecz wykazał je w "informacji o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych" PIT-8C, prawidłowo wskazując jako źródło przychodu art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej sporne przysporzenie nie stanowi przychodu z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 30 b ust. 1 u.p.d.o.f., ponieważ nie zostało wypłacone w związku ze zdarzeniami gospodarczymi opisanymi w tym przepisie: tj. z odpłatnym zbyciem papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających ani z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną ani z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Według Dyrektora fakt, iż wypłata odsetek ustawowych nastąpiła w związku z nieprawidłowym wykonaniem przez bank umowy ramowej o zawieranie transakcji walutowych i transakcji stóp procentowych, nie nadaje spornemu przysporzeniu charakteru przychodu z kapitałów pieniężnych, gdyż - nie miało ono znamion wynagrodzenia z tytułu wykonania umowy lecz rekompensaty za jej niewłaściwą realizację (bez zgody i wiedzy Skarżącej).
Organ jako bezsporne wskazał, iż kwota zasądzona na rzecz Skarżącej wyrokiem z dnia [...] grudnia 2007 r., stanowiła zwrot środków zgromadzonych na rachunku bankowym prowadzonym na rzecz Skarżącej i nie stanowi odszkodowania. Zaznaczył, iż stanowisko powyższe zostało przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał za bezzasadny zarzut dotyczący sprzecznych ustaleń faktycznych, polegający na stwierdzeniu, że organ pierwszej instancji zakwalifikował przychód podatnika w wysokości 710.593,27 zł jako odsetki ustawowe zasądzone od odszkodowania, a kwotę zwrotu środków zgromadzonych na rachunku bankowym Skarżącej w wysokości 1.900.260,42 zł jako wypłatę odszkodowania. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. , charakter zasądzonych odsetek nie potwierdza ich przynależności do źródła przychodu z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. Ponieważ nie można ich zakwalifikować do żadnego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 - 8, zasadne jest przyporządkowanie zasądzonych odsetek ustawowych do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9. W związku z powyższym zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. , Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zasadnie zakwestionował prawidłowość korekty zeznania PIT-38 złożonej w dniu 15 grudnia 2010 r., w której Skarżąca pod pozycją dotyczącą przychodów oraz dochodów, o których mowa w art. 30 b ww. ustawy wykazała kwotę 710.593,27 zł, a następnie w sposób nieuprawniony wykazała tę samą kwotę jako stratę z lat ubiegłych, co w konsekwencji doprowadziło do wykazania w podstawie obliczenia podatku wartości 0,00 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zasadnie określił Skarżącej w zaskarżonej decyzji wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok w kwocie 270.204,00 zł od dochodu w wysokości 710.593,27 zł z tytułu zasądzonych odsetek ustawowych, tj. przychodu uzyskanego z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowanych na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej.
W skardze na powyższą decyzję, Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30a ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f. , polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że powołanych przepisów nie stosuje się do odsetek ustawowych naliczonych od środków zgromadzonych na rachunku bankowym podatnika, które to uchybienie doprowadziło do bezpodstawnego uznania przychodu Skarżącej w kwocie 710 593,27 zł za przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 powołanej ustawy.
W uzasadnieniu skargi wskazała, iż wykładnia przentowana przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., iż hipotezą art. 30a ust. 1 pkt 3 u. p.d.o.f. objęte są jedynie odsetki umowne, natomiast powołany przepis nie obejmuje odsetek ustawowych pozbawiona jest normatywnych podstaw. Zdaniem Skarżącej hipoteza ww. przepisu została rozszerzona, na wszelkie przychody naliczone od środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. Wskazując na treść art. 217 Konstytucja RP stwierdziła, iż wobec braku definicji odsetek w ustawie szczególnej, jaką jest ustawa o podatku dochodowym, przy wykładni art. 30a ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. należy opierać się na definicji ogólnej, zawartej w ustawie - Kodeks cywilny. Nie jest natomiast dopuszczalne różnicowanie terminu "odsetki", w oparciu o kryteria pozaustawowe (a nawet pozanormatywne) takie jak funkcja spełniana przez odsetki. W ocenie Skarżącej kryteria funkcjonalne, powołane przez Dyrektora Izby Skarbowej w uzasadnieniu decyzji, nie uzasadniają racjonalnie odmiennego traktowania odsetek umownych i ustawowych. Zaznaczyła, iż odsetki zawsze są kosztem korzystania z cudzego kapitału, niezależnie od tego czy korzystanie jest zgodne z prawem, czy nie. Funkcja odsetek ustawowych i umownych jest zatem tożsama. Z tych względów zdaniem Skarżącej , zakres zastosowania art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy wyznacza wyłącznie wskazany w tym przepisie rodzaj (sposób ulokowania) środków pieniężnych, od których odsetki naliczono. Natomiast okolicznością obojętną jest, czy odsetki naliczono według sławki umownej, czy ustawowej. Skarżąca zakwestionowała twiedzenie Dyrektora Izby Skarbowej uznając je za błędne., iż "wyrokiem z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Cywilny unieważnił transakcje walutowe i transakcje stóp procentowych przeprowadzone bez wiedzy i zgody Skarżącej przez [...] S.A. Podkreśliła, iż Sąd nie unieważniał żadnych transakcji. W ocenie Skarżącej uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia [...] grudnia 2008 r. nie pozostawia żadnych wątpliwości, że zawarcia transakcji nie udowodniono. Zatem w istocie transakcje nie zostały zawarte. W związku z tym, w ogóle nie doszło do zmiany salda rachunku Skarżącej, prowadzonego przez pozwanego. Stanowisko Skarżącej w tej kwestii jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem. Skarżaca podkresliła, iż kwestia ta jest istotna ze względu na ścisły związek z rodzajem świadczenia, od którego naliczono odsetki, stanowiące podstawę opodatkowania w niniejsze sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym przypadku decyzji administracyjnej, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako "p.p.s.a." - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Analiza sprawy, przeprowadzona według tych kryteriów, wskazuje że skarga nie jest uzasadniona.
Skarżąca w skardze tej dowodziła, że dochód jaki uzyskała na podstawie wyroku sądowego przeciwko bankowi [...] S.A. stanowiły złożone wcześniej pieniądze w tym banku oraz odsetki, które winny by zakwalifikowane jako dochód z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. to jest jako przychód z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych w tym ze zbycia praw majątkowych, co stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, stanowią odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych.
Tymczasem Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji, dowodził, że odsetki jakie otrzymała Skarżąca w wyniku realizacji wyroku, to przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., a więc przychód z innych źródeł przychodów poza skatalogowanymi w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.. Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Wyliczenie ma więc charakter przykładowy, stanowi katalog otwarty. Nie jest zatem błędem uzupełnianie go o nowe pozycje, również stanowiące przychody podatnika.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie niniejszej kwestii znajduje podstawę w treści wydanego przez Sąd Okręgowy w W. wyroku z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt. [...] jak też wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. akt [...]. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że:"Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Cywilny unieważnił transakcje walutowe i transakcje stóp procentowych przeprowadzone bez wiedzy i zgody Skarżącej przez [...] S.A., na podstawie niewłaściwej realizacji zawartej ze Skarżącą umowy ramowej. Na mocy przywołanego wyroku zasądzono na rzecz Skarżącej zwrot środków własnych, które były bezprawnie zainwestowane przez ww. bank oraz odsetki ustawowe od dnia 17 września 2005 r. do dnia zapłaty." Uzasadnienia obu wyroków stwierdzają, że Sąd unieważnił wszystkie transakcje pomiędzy bankiem, a Skarżącą, gdyż były dokonane bez jej wiedzy (k 23 akt). Umowa na zwieranie transakcji rachunkowych i stóp procentowych została zawarta przez Skarżącą w dniu 24 czerwca 2005 r. Porównanie dat – 24 czerwca 2005 r. jako daty wpłacenia przez Skarżącą pieniędzy, z datą 17 września 2005 r., w której to Skarżąca zażądała zamknięcia transakcji wykonanej bez jej wiedzy, wskazuje, że odsetki nie stanowiły oprocentowania od powierzonych bankowi pieniędzy lecz stanowiły odszkodowanie za obracanie pieniędzmi Skarżącej pomimo, że żądała od banku wycofania się z podjętej przez bank transakcji. Podstawą prawną wyroków stanowił przepis art. 471 Kodeksu cywilnego, przewidujący, że dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zatem podstawa prawna wyroku przemawiała również za tym, że odsetki stanowiły rodzaj odszkodowania, nie były zaś odsetkami od leżącego kapitału, które jako odsetki klasyfikuje art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.
Ten typ odszkodowania jakie otrzymała Skarżąca nie jest wolny od podatku dochodowego stanowi bowiem utracony zysk z tytułu wadliwie wykonanej umowy bankowej. Najistotniejszy podział szkody wynika z brzmienia art. 361 § 2 k.c. Z przepisu tego wynika, że szkoda polega albo na stracie którą poniósł poszkodowany (damnum emergens), albo pozbawieniu poszkodowanego korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby mu szkody nie wyrządzono (lucrum cessans). Strata to każde pogorszenie sytuacji majątkowej - zmniejszenie aktywów lub zwiększenie pasywów Stratą będzie również zwiększenie, pasywów poprzez np. powstanie nowych zobowiązań albo ich zwiększenie. Szkodą nie będzie również pogorszenie rzeczy jeżeli wynika ono z normalnego z niej korzystania. Z kolei szkoda związana z utraconymi korzyściami (lucrum cessans) polega na tym, że majątek poszkodowanego nie wzrósł tak, jakby się stało, gdyby nie nastąpiło zdarzenie, z którym połączona jest czyjaś odpowiedzialność. Ujmując rzecz obrazowo, wskazuje się, że wskutek doznania tego rodzaju uszczerbku poszkodowany nie staje się bogatszy o to, czego bez wyrządzenia mu szkody mógł oczekiwać w przyszłości (zob. A. Rembieliński (w:) Kodeks..., s. 277). W orzecznictwie przyjęto, że szkodą w przypadku utraconych korzyści jest szkoda, którą określa to, co nie weszło do majątku poszkodowanego na skutek zdarzenia wyrządzającego tę szkodę, a inaczej mówiąc, to, co weszłoby do majątku poszkodowanego, gdyby zdarzenie wyrządzające szkodę nie nastąpiło (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2002 r. I CKN 132/01 LEX nr 53144).
O zwolnieniach od podatku dochodowego od odszkodowań traktuje przepis art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f., przewidując w zakresie przedmiotu sprawy, że wolne od podatku dochodowego są:
3) otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugod innych niż ugody sądowe:
3b) inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
W ocenie Sądu źródło przychodów należy ocenić jako rodzaj odszkodowania, wyłączonego ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 b lit. b u.p.d.o.f., stanowiącego przychód z innych źródeł.. Z tej przyczyny Sąd uznał, że zarzuty skargi o naruszeniu przepisów prawa materialnego nie mogły być uwzględnione.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że wydane decyzje są prawidłowe, a prowadzone postępowania stosowały zasady z art. 122, 187 i 190 Ordynacji podatkowej. Dalsza analiza przedmiotu sprawy, przeprowadzona przez Sąd, a dotycząca art. 361 Kodeksu cywilnego i art. 21 ust.1 pkt 3b lit b u.p.d.o.f., nie miała wpływu na wynik sprawy. Rozstrzygnięcia podatkowe, wydane w tej sprawie były prawidłowe. Przeprowadzona przez Sąd analiza potwierdza to stwierdzenie.
W tym stanie Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło