IV SA/Gl 1122/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził u J. P. chorobę zawodową obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, iż rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. o rozpoznaniu choroby zawodowej wystawionego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz oceny narażenia zawodowego stwierdzającej pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. We wskazanym orzeczeniu lekarze orzecznicy wskazali, że stwierdzany badaniami lekarskimi stan narządu słuchu upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się A. S.A. w K., która wniosła odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. W odwołaniu tym zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) poprzez orzeczenie choroby zawodowej u J. P. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto zarzucono naruszenie pkt 21 załącznika do wskazanego rozporządzenia poprzez stwierdzenie choroby zawodowej po upływie dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Dodatkowo decyzji tej zarzucono naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do wszystkich stanowisk pracy, na których zatrudniony był J. P., a w szczególności nie wystąpiono o opinię do innej placówki, gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości. Podnosząc powyższe zarzuty wystąpiono o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania rozwinięto postawione zarzuty. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania oraz przybliżył motywy, którymi kierował się organ pierwszej instancji podejmujący kwestionowaną decyzję, a następnie przytoczono przepisy prawa warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej. Odnosząc się do zarzutu rozpoznania choroby zawodowej po upływie 2 lat od ustania narażenia wskazał, że strona od 27 sierpnia 2013 r. przebywa na emeryturze i narażenie na hałas w środowisku pracy ustało z chwilą zakończenia pracy w KWK B. z dniem [...] r. to jest zaledwie rok przed wydaniem decyzji administracyjnej o rozpoznaniu choroby zawodowej. Zaznaczono, że strona była badana w uprawnionej placówce medycznej, która w orzeczeniu z dnia [...]r. - rozpoznała zawodową etiologię schorzenia, akcentując, iż stwierdzony badaniami niedosłuch spełnia określone w wykazie chorób zawodowych kryterium wielkości ubytku wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Zaakcentowano także, że zapewniono stronie odwołującej się czynny udział w prowadzonym postępowaniu, jednakże na skierowane do niej pismo nie udzieliła odpowiedzi. W końcowej części uzasadnienia podkreślono, że J. P. zatrudniony był w warunkach narażenia na hałas, a uprawniona placówka rozpoznała ubytek słuchu i jego rodzaj kwalifikujący do stwierdzenia choroby zawodowej. Zaakcentowano również, że w ramach przedmiotowego postępowania, w przypadku zatrudnienia u wielu pracodawców, nie określa się poziomu "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła A. S.A. w K. W skardze tej zarzuciła organom administracji naruszenie § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez orzeczenie choroby zawodowej u J.P. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto zarzucono naruszenie pkt 21 załącznika do wskazanego rozporządzenia poprzez stwierdzenie choroby zawodowej po upływie dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Dodatkowo decyzji tej zarzucono naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do wszystkich stanowisk pracy, na których zatrudniony był J. P., a w szczególności nie wystąpiono o opinię do innej placówki, gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości. W motywach skargi rozbudowano argumentację postawionych zarzutów, jak również zaznaczono, że uzasadnienie decyzji winno być zrozumiałe dla osoby nie będącej prawnikiem. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżone decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie przedstawić stan prawny jaki stanowił podstawę do podjęcia rozstrzygnięć przez organy administracji w przedmiotowej sprawie. Stosownie do postanowień art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle powyższego przepisu z chorobą zawodową spotykamy się jedynie wówczas, gdy wystąpi związek przyczynowo-skutkowy między zdiagnozowaną chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych a "narażeniem zawodowym", czyli występowaniem szkodliwych dla zdrowia czynników w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Tym samym rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, bez występowania narażenia zawodowego, oznaczało będzie, że dana choroba nie została spowodowana czynnikami występującymi w środowisku pracy i nie będzie mogła być uznana za chorobę zawodową. Analogiczne rozstrzygnięcie zapadnie także wówczas, gdy pomimo rozpoznania schorzenia odpowiadającego chorobie zawodowej oraz zatrudnienia w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby uprawnione placówki medyczne wskażą w sposób nie budzący wątpliwości inne powody schorzenia niż związane z wykonywaniem pracy w warunkach narażenia. Dodatkowo przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, iż spełnianie norm przewidzianych przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy nie jest równoznaczne z tym, że praca na określonym stanowisku nie jest wykonywana w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej, ponieważ szereg schorzeń związanych jest z osobniczymi uwarunkowaniami, które powodują, że występująca u danej osoby choroba uznana zostanie za chorobę zawodową. Przeprowadzone powyżej rozważania były niezbędne z uwagi na specyfikę rozpatrywanej sprawy. Jak wynika z kart oceny narażenia zawodowego J.P. począwszy od 1978 roku do 2013 roku pracował on w warunkach narażenia na hałas w kopalniach węgla kamiennego C oraz B jak również w A. S.A. w K. i w D S.A. w K. We wskazanym okresie obejmującym lata grudzień 1978 r. - listopad 1990 r. pracował także w zakładach, w których narażenia zawodowego na powstanie choroby zawodowej uszkodzenia słuchu nie było. W konkluzji tej części rozważań przyjdzie stwierdzić, że J. P. pracował w warunkach narażenia zawodowego, a ustanie wykonywania pracy w narażeniu nastąpiło w dniu [...] r. to jest w dniu zakończenia aktywności zawodowej. W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. stwierdza się wieloletnie wykonywanie pracy w warunkach narażenia na hałas, a stwierdzone schorzenie narządu słuchu daje podstawy do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, albowiem podwyższenie progu słuchu ucha lepiej słyszącego przekracza kryterium przewidzianego przepisami przywołanego powyżej rozporządzenia wynoszące 45 dB, gdyż dla ucha prawego wynosi 45 dB, a dla ucha lewego 50 dB. Dodatkowo przeprowadzona diagnostyka audiologiczna obejmująca audiometrię progową tonalną, audiometrię nadprogową typu SISI o audiometrię impedancyjną wykazała obustronny niedosłuch odbiorczy lokalizacji czuciowo-nerwowej. Poczynione ustalenia organów administracji pozwoliły im na rozpoznaniu u J.P. choroby zawodowej obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Przeprowadzona z urzędu przez tutejszy Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa procesowego jak i prawa materialnego w stopniu, który upoważniałby do uwzględnienia wniesionej skargi. W skardze skarżąca Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa procesowego. Podniesiono, iż wbrew postanowieniom § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych organy rozpoznały chorobę zawodową bez dokładnego i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zarzut skarżącej Spółki jest całkowicie niezasadny, ponieważ analiza akt administracyjnych przedłożonych przez organy administracji pozwala stwierdzić, że w ramach tego postępowania ustalono wbrew twierdzeniom formułowanym w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz w skardze do tutejszego Sądu przebieg kariery zawodowej J.P. jak również dokonano oceny warunków pracy pod kątem narażenia zawodowego na powstanie choroby zawodowej. Dodatkowo w sprawie tej w sposób jednoznaczny wypowiedziała się uprawniona placówka medyczna, która rozpoznała u wyżej wymienionego chorobę zawodową. Ustalenia zamieszczone w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. w sposób jednoznaczny przesądzają o rozpoznaniu choroby zawodowej. Dostrzec należy, że rozważania te są klarowne oraz kompleksowe, zatem organy administracji nie były zobowiązane do prowadzenia dodatkowego postępowania we wskazanym zakresie, a J.P. nie był zainteresowany przechodzeniem dodatkowych badań w jednostce orzeczniczej wyższego stopnia. W konsekwencji brak było podstaw do tego, aby organy administracji występowały do innego podmiotu medycznego o wyjaśnienie występujących wątpliwości, skoro organy takowych przy podejmowaniu rozstrzygnięć nie miały. Zatem zarzut naruszenia postanowień art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego uznać należy za chybiony. Skarżąca Spółka zarzuciła organom administracji naruszenie pkt 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych poprzez rozpoznanie u J.P. choroby zawodowej po upływie dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Zarzut ten jest całkowicie nietrafny, ponieważ jak było to już sygnalizowane J.P. zakończył pracę w narażeniu zawodowym [...]r. natomiast orzeczenie uprawnionej placówki medycznej zapadło [...] r., a zatem przed upływem wskazanego dwuletniego terminu. W konkluzji tej części rozważań przyjdzie uznać, że zarzuty skarżącej Spółki nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz nie mają umocowania w przepisach prawa. Na marginesie przyjdzie zauważyć, że w zarzutach formułowanych wobec wydanych decyzji wskazuje się, że organy administracji nie ustaliły w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu u J.P. od zaprzestania pracy w skarżącej Spółce na stanowisku maszynisty urządzeń sortowniczych do dnia wydania decyzji. Tak sformułowany zarzut nie mógł być wzięty pod uwagę, ponieważ to, w jakim stopniu poszczególne zakłady pracy przyczyniły się do powstania choroby zawodowej nie jest objęte tym postępowaniem. W ramach przedmiotowego postępowania organy administracji badają jedynie, czy u osoby pracującej w warunkach narażenia występuje schorzenie odpowiadające wykazowi chorób zaliczonych do chorób zawodowych, natomiast w jego ramach nie jest ustalane przyczynienie się poszczególnych zakładów pracy do wystąpienia tego schorzenia. Zatem okoliczność ta nie mogła być brana pod uwagę przy ocenie legalności kwestionowanych decyzji. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.