I FZ 459/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. P. sp. z o.o. z/s w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 1148/15 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. P. sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 lutego 2015 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług od II kwartału 2011 r. do I kwartału 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zażalenie C. P. sp. z o.o. z/s w W. dotyczy postanowienia z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1148/15, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że skarżąca ubiegając się o przyznanie prawa pomocy oświadczyła, iż informacja na temat jej stanu finansowego wynikała z załączonych do wniosku dokumentów, tj.: wezwania do zapłaty należności podatkowych, np. w VAT za kwiecień-grudzień 2011 r. oraz styczeń-marzec 2012 r., zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, nakazu w postępowaniu upominawczym, zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, wezwania do zapłaty należności, zajęcia wierzytelności, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, odpisów tytułów wykonawczych, niewypełnionych formularzy przekazów na rzecz komornika, przedsądowych wezwań do zapłaty, pozwu o zapłatę i dokumentów załączonych wcześniej do akt sprawy. Skarżąca dodała, że nie ma majątku, wysokość kapitału zakładowego wynosi 380.000,00 zł, a strata za ostatni rok obrotowy 2.199.852,71 zł. Skarżąca wyjaśniła, że od kwietnia 2012 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, więc w okresie ostatnich 6 miesięcy nie były wystawiane faktury, natomiast organy podatkowe zabezpieczyły jej dokumentację księgową. Dodała, że nie posiada rachunku bankowego, bo został zamknięty, a należności i zobowiązania wynikające z bilansu dotyczą spółek powiązanych. Bieżąca działalność jest finansowana z prywatnych środków jedynego wspólnika. Spółka załączyła zeznanie podatkowe za 2014 r., PIT-37 wspólnika za 2014 r., PIT-36L - rachunek zysków i strat, wariant porównawczy na dzień 31 grudnia 2014 r. Skarżąca wskazała też, że "w przypadku gdyby Sąd uznał, że dla podjęcia decyzji w zakresie zwolnienia spółki z wniesienia wpisu konieczne są bardziej szczegółowe dane, wnosi o zakreślenie 30-dniowego terminu na ich przedstawienie z uwagi na konieczność skopiowania dokumentacji księgowej z lat 2011-2012 r. znajdującej się w aktach sprawy". W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia złożonych oświadczeń oraz dokumentacji skarżąca wskazała, że nie dysponuje ruchomościami, rachunek bankowy prowadzony przez BZWBK nie jest zamknięty lecz zablokowany, z uwagi na prowadzoną egzekucję, a spółka nie ma dostępu do wyciągów z rachunku i nie ma możliwości ich uzyskania w formie papierowej w terminie siedmiu dni. Skarżąca dodała, że nie posiada też innych rachunków bankowych. Do pisma załączyła wezwania do zapłaty, w tym wystawione przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym W. Wskazując na motywy nieuwzględnienia wniosku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca miała możliwość przedstawienia dokumentacji dającej pełen obraz jej sytuacji finansowej, jednak tego nie uczyniła. Złożone w sprawie oświadczenia i nadesłane dokumenty nie dawały pełnego odzwierciedlenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej, która pomimo dwukrotnego wezwania (Referendarza sądowego z 11 czerwca 2014 r., oraz Sądu z 29 lipca 2015 r.) nie nadesłała jakichkolwiek wyciągów z rachunku bankowego w BZWBK. Zdaniem Sądu, żadne okoliczności nie wskazywały na to, że skarżąca faktycznie powzięła kroki do nadesłania wymaganej dokumentacji, a co więcej, Sąd zwrócił uwagę na nieścisłości w udzielonych przez spółkę odpowiedziach na ww. wezwania do przedstawienia wyciągów. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego skarżąca wyjaśniła, że "...nie posiada w chwili obecnej konta bankowego z uwagi na jego zamknięcie przez BZWBK SA z uwagi na zaległe prowizje bankowe". Taką samą informację spółka zawarła w sprzeciwie, natomiast odpowiadając na wezwanie Sądu z 29 lipca 2015 r., spółka wyjaśniła, że "... nie ma dostępu do rachunku z uwagi na fakt, że jest on zablokowany i nie ma możliwości nadesłania wyciągów z rachunków spółki". Skarżąca nie wykazała też, że podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na zapłacenie wpisu. Sąd zwrócił uwagę na istnienie możliwości pozyskania przez spółkę z o.o. środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat na podstawie art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.). Sąd uznał, że dysponując niepełnymi informacjami przedstawionymi przez spółkę nie ma pełnej możliwości oceny sytuacji finansowej skarżącej, a sprzeczne informacje rodzą wątpliwości co do rzetelności udzielanych przez skarżącą informacji dotyczącej jej stanu majątkowego. Skarżąca ponadto nie wykazała, choć twierdzi w piśmie z 9 lipca 2015 r., że jej bieżące działania pokrywa wspólnik F. U., iż podjęła niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym – uiszczeniem wpisu sądowego. W zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika skarżącej, zaskarżając powyższe postanowienie w całości, zarzucono naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 255 Ppsa poprzez stwierdzenie, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i braku wezwania jej do złożenia dodatkowych oświadczeń. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że sytuacja spółki jest trudna co potwierdzają prowadzone postępowania egzekucyjne. Spółka nie prowadzi działalności a bieżąca działalność jest finansowana z prywatnych środków jedynego wspólnika. Spółka nie mogła przedstawić dokumentów księgowych ponieważ zostały one zabezpieczone w toku kontroli skarbowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego należy stwierdzić, że sytuacja finansowa skarżącej była już ocenia przez tut. Sąd, który w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, na mocy postanowienia z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt I FZ 363/15, nieuwzględnił zażalenia skarżącej. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na podstawie przedłożonych dokumentów i oświadczeń nie można było ustalić jaka jest aktualna sytuacja finansowa spółki. Spółka przedstawiła liczne wezwania do zapłaty i tytuły wykonawcze wystawione w stosunku do spółki co mogło wskazywać na jej trudną sytuację finansową. Brak było jednak dokumentów uprawdopodabniających, że spółka pomimo prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego nie jest w stanie uiścić wymaganego w sprawie wpisu od skargi. Tut Sąd zwrócił ponadto uwagę na fakt, że referendarz sądowy wzywał spółkę w trybie art. 255 Ppsa. o przedłożenie wyjaśnień i dokumentów. Skarżąca, mimo wezwania, nie przesłała zeznania podatkowego, bilansu, rachunku zysków i strat dotyczących roku 2014 r. Nie przedłożyła również takich dokumentów za 2012 r., który wskazała jako ostatni rok prowadzenia działalności gospodarczej. W powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z Sądem pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała złożonymi przez siebie dokumentami oraz wyjaśnieniami okoliczności świadczących o swojej niekorzystnej sytuacji finansowej, co uniemożliwiło ocenę zasadności przedmiotowego wniosku. Powoływanie się przez żalącą na okoliczność zajęcia dokumentacji spółki w toku kontroli skarbowej nie było okolicznością usprawiedliwiającą brak inicjatywy ze strony spółki do uzyskania takich dokumentów. Z akt sprawy nie wynikało bowiem, aby spółka powzięła starania co do sporządzenia wymaganej dokumentacji poprzez np. uzyskanie odpisów z dokumentów. Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji właściwie w tej kwestii wyjaśnił, że brak aktywności skarżącej spółki w zakresie przedłożenia wymaganych sprawozdań finansowych nie mógł być usprawiedliwiony okolicznością, że sporządzenie niektórych dokumentów było utrudnione ze względu na nierzetelność bądź nieprawdziwość danych przedstawianych za wcześniejsze okresy, czy też ze względu na zajęcie dokumentacji przez policję. Podkreślenia wymaga, że powyższa argumentacja znajduje pełne zastosowanie w niniejszej sprawie. Analizując tok postępowania przed Sądem pierwszej instancji jak również treść samego zażalenia nie sposób znaleźć powodów dla odstąpienia od dokonanej przez tut. Sąd oceny prawnej, wyrażonej w postanowieniu z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt I FZ 363/15. Tym samym, należało przyznać rację Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, że wątpliwości co do sytuacji finansowej skarżącej, przedstawionej w toku postępowania prowadzonego w zakresie przyznania prawa pomocy, uniemożliwiały uwzględnienie złożonego wniosku. Nie można więc było w sprawie odstąpić od reguły ustanowionej w art. 199 Ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa należało orzec jak w sentencji.