II FZ 270/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1273/15 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od towarów i usług za październik 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1273/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2015 r. w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za październik 2014 r. Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 28 maja 2015 r. Skarżący wniósł skargę na powyżej wskazaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 lipca 2015 r. wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis wezwania skutecznie doręczono Skarżącemu w dniu 31 lipca 2015 r. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu od skargi, Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 września 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedziony został sprzeciw. Postanowieniem z dnia 13 października 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 1273/15 Sąd I instancji ponownie oddalił wniosek. Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2015 r. zostało oddalone. Następnie WSA w Poznaniu wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając wspomniane na wstępie orzeczenia, WSA w Poznaniu wskazał, że w terminie do uzupełnienia braków skarga nie została opłacona. Sąd I instancji zauważył, że prawomocne rozstrzygnięcie kwestii prawa pomocy posiada również moc wiążącą wobec Sądu, który je wydał. W takiej sytuacji złożony przez Skarżącego w dniu 18 stycznia 2016r. kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonany w terminie określonym w wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie wywiera wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Od powyższego rozstrzygnięcia Skarżący wywiódł zażalenie, w którym wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 13 kwietnia 2016 r. W uzasadnieniu podniesiono, że dochody Skarżącego znacząco spadły i nie jest on w stanie uiścić wpisu od skargi w wyznaczonej kwocie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidło postanowił o odrzuceniu skargi. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w świetle art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a.") od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Natomiast po myśli art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanej sprawie Skarżący po raz pierwszy został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi zarządzeniem z dnia 16 lipca 2015 r. W odpowiedzi Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 września 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Po rozpatrzeniu sprzeciwu, Sąd I instancji ponownie oddalił wniosek, a postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. NSA oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 11 września 2015 r. W rezultacie Skarżący zasadnie ponownie został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Z obowiązku tego jednak się nie wywiązał, w rezultacie zaistniała podstawa do odrzucenia skargi, co Sąd I instancji prawidłowo uczynił postanowieniem z dnia 9 lutego 2016 r. Okoliczność złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie miała wpływu na postanowienie o odrzuceniu skargi. W tym miejscu wyjaśnić należy, że po uprawomocnieniu się postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy bieg terminu do opłacenia skargi, wyznaczony kierowanym do strony skarżącej ponownym wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi nie zostaje przerwany, nawet jeżeli strona po doręczeniu jej takiego ponownego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z 11 stycznia 2008 r., II FZ 617/07, publ. CBOSA). Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało ponownie doręczone w dniu 13 stycznia 2016 r. W konsekwencji, wyznaczony termin upłynął w dniu 20 stycznia 2016 r. Pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia, skarga nie została przez Skarżącego opłacona. Wobec powyższego należy zgodzić się z Sądem I instancji, że upływ terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Trzeba zauważyć, że odmienne działanie Sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie skutkowałoby nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania. Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w uzasadnieniu zażalenia wskazać należy, że dotyczą one kwestii obejmujących swym zakresem instytucję prawa pomocy, natomiast zażalenie zostało wniesione na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi. Z tego wynika, że były to dwa odrębne postępowania, a to oznacza, że w sprawie dotyczącej kontroli zasadności odrzucenia skargi, nie mogły zostać uwzględnione argumenty dotyczące instytucji prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.