II SA/Po 563/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-09-11
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Jolanta Szaniecka, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wymeldować osobę z pobytu stałego, jeśli opuściła lokal z powodu pożaru, a następnie, mimo zakończenia remontu, nie powróciła do lokalu i nie podjęła skutecznych kroków w celu jego ponownego zasiedlenia, mimo posiadania kluczy i możliwości powrotu?Ratio decidendi
Osoba, która opuściła lokal z powodu zdarzenia losowego (pożaru), a następnie, mimo zakończenia remontu i możliwości powrotu, nie podjęła skutecznych działań w celu ponownego zamieszkania w lokalu i nie skoncentrowała w nim swojego życia osobistego, trwale opuściła miejsce pobytu stałego. Brak podjęcia takich kroków, pomimo posiadania kluczy i możliwości powrotu, uzasadnia wymeldowanie z pobytu stałego na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności, jeśli osoba ta nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.Stan faktyczny
Skarżąca T. M. opuściła wynajmowany lokal mieszkalny w grudniu 2013 r. z powodu pożaru. Po zakończeniu remontu przez właścicieli, została poinformowana o możliwości powrotu, jednak nie podjęła skutecznych kroków w celu ponownego zamieszkania, mimo posiadania kluczy. Właściciele złożyli wniosek o jej wymeldowanie. Organy administracyjne uznały, że skarżąca trwale opuściła lokal i nie ma zamiaru do niego powrócić, co skutkowało wydaniem decyzji o wymeldowaniu. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając niewłaściwą wykładnię przepisów i naruszenie procedury.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2015 roku sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2015 roku Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w związku z art. 33 ust. 1 i art. 35 oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. nr 217, poz. 1427, z późn. zm. [aktualnie: Dz.U. z 2015 r., poz. 388]) – po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanej T. M. reprezentowanej przez pełnomocnika procesowego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. (dalej: Prezydent Miasta) z dnia [...] 2015 r. znak [...] wydaną w sprawie wymeldowania zainteresowanej z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] m. [...] w [...].
Przedmiotowe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym.
T. M., zameldowana na pobyt stały z wynajmowanym lokalu mieszkalnym położonym w [...] przy "ul. [...] m. [...]", opuściła ten lokal w dniu w dniu [...] grudnia 2013 r. z uwagi na to, że uległ on całkowitemu spaleniu i nie nadawał się do zamieszkania. Zamieszkała u córki w [...].
Po zakończeniu prac remontowych przez właścicieli nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], tj. S. G., W. G., H. S. i M. S. wezwali oni w piśmie z dnia 15 lipca 2014 r. (podpisanym przez H. S. i S. G. reprezentujących współwłaścicieli, jako "Administracja Domu") T. M. (wezwanie na adres ul. [...] m. [...] w [...]) o tym fakcie i "podjęcia czynności związanych z umożliwieniem zainstalowania w [...] lokalu liczników" na media. Ponadto w piśmie z dnia 15 lipca 2014 r. zawarto m.in. prośbę o skontaktowanie się z administracją i podano numery telefonów komórkowych (k. 7 akt adm.). Pismo to zostało wysłane do strony listem poleconym (k. 6 akt adm.).
Następnie zainteresowana została wezwana w piśmie z dnia 16 września 2014 r. do pisemnego oświadczenia, czy wolą jej jest ustanie stosunku najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] - czy też zamierza ponownie zamieszkać w przedmiotowym lokalu, a jeśli tak, to o podanie daty wprowadzenia się (k. 9 akt adm.). Pismo to zostało doręczone W. P. określonemu na pocztowym dowodzie doręczenia jako syn zainteresowanej w dniu 23 września 2014 r. (k. 8 akt adm.).
W kolejnym piśmie z dnia 16 października 2014 r. administracja domu poinformowała zainteresowaną o podjęciu starań w celu wymeldowania jej z przedmiotowego lokalu (k. 11 akt adm.), które to pismo w dniu 17 października 2014 r. odebrał w dniu 23 września 2014 r. W. P. określony tym razem jako zięć zainteresowanej (k. 10 akt adm.).
W dniu 17 października 2014 r. właściciele nieruchomości złożyli wniosek o wymeldowanie zainteresowanej z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, podnosząc, że zamieszkuje ona u córki w [...] (k. 12, 13 akt adm.).
W toku postępowania zainteresowana (reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika procesowego) w skierowanym do administracji domu piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. oświadczyła, że chce się wprowadzić i korzystać z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], zaś u córki zamieszkała jedynie gościnnie z uwagi na to, że lokal przez ostatnie miesiące nie nadawał się do zamieszkania. Ponadto w tym piśmie strona kwestionowała powiadomienie jej o zakończeniu remontu oraz domagała się wskazania, czy lokal nadaje się do zamieszkania, czy remont zakończono i oraz w jakim terminie strona będzie mogła wprowadzić się do lokalu (k. 24, 25 akt adm.).
W skierowanym do pełnomocnika zainteresowanej piśmie z dnia 12 listopada 2014 r. administracja domu wskazała na doręczenie zainteresowanej pism z 15 lipca, 16 września i 16 października 2014 r., a także skontaktowanie się przez stronę z administracją domu, jeżeli chce zamieszkać w lokalu nr [...] przy ul. [...] (k. 35, 36 akt adm.).
Następnie w skierowanym do administracji domu piśmie z dnia 18 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej, podtrzymując wolę zainteresowanej w zamieszkaniu lokalu, domagał się od administracji domu podania terminu i miejsca wydania kluczy do przedmiotowego lokalu oraz wskazał na możliwość polubownego załatwienia sprawy (k. 22, 23 akt adm.).
W dniu 24 listopada 2014 r. (data wpływu do organu I instancji pisma z dnia 17 listopada 2014 r. - k. 30 akt adm.) pełnomocnik zainteresowanej podtrzymał stanowisko strony co do tego, że chce zamieszkać w tym mieszkaniu, które nadal jest przedmiotem najmu - "chce jak najszybciej wrócić do mieszkania". Podniósł również, że wnioskodawcy, którzy żądają wymeldowania strony, nie poinformowali jej "do dnia dzisiejszego kiedy remont lokalu zakończył się i kiedy może on być ponownie zasiedlony". W piśmie tym domagał się również przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu pożarnictwa wydanej w sprawie [...] - na okoliczność powstania pożaru w przedmiotowym lokalu i przyczyn opuszczenia lokalu przez skarżącą oraz dowodu z informacji Prokuratury Rejonowej [...] w P. zawartej w aktach dochodzenia sygn. [...] - na okoliczność powstania pożaru w tym lokalu.
W skierowanym do pełnomocnika zainteresowanej piśmie z dnia 8 grudnia 2014 r. administracja domu poinformowała m.in., że budynek przy ul. [...] w [...] jest w bardzo dobrym stanie technicznym, zaś w piśmie z dnia 15 lipca 2014 r. zawiadomili stronę o zakończeniu prac remontowych w lokalu nr [...]. Ponadto wyjaśnili, że zainteresowana zdała tylko jeden komplet kluczy do lokalu nr [...], wobec czego jest w posiadaniu drugiego kompletu kluczy do lokalu, który jest gotowy do zamieszkania od dnia 15 lipca 2014 r, o czym już wcześniej kilkakrotnie informowali zainteresowaną (k. 40 akt adm.).
W dniu 22 grudnia 2014 r. pełnomocnik zainteresowanej został wezwany przez organ do nadesłania pisemnych wyjaśnień w przedmiocie podjęcia przez zainteresowaną próby ponownego zamieszkania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], a także kiedy zainteresowana ma zamiar powrócić do lokalu pod tym adresem, oraz pouczony o uprawnieniach z art. 10 § 1 k.p.a. (k. 45 akt adm.). Pełnomocnik nie zajął stanowiska w przedmiotowej kwestii.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 6 marca 2015 r. Prezydent Miasta, odwołując się do treści art. 24 pkt 2, art. 33 ust. 1 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności i wskazując na powyżej przedstawiony stan faktyczny, stwierdził, że zainteresowana opuściła bez wymeldowania lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] i nie zamieszkuje w tym lokalu, pomimo że dysponuje swobodnym dostępem do tego lokalu ze względu na posiadanie kluczy do lokalu. Organ podniósł, że ani sama zainteresowana, ani jej pełnomocnik nie wskazali chociażby przybliżonego terminu powrotu strony do przedmiotowego lokalu, co świadczy o tym, że strona nie powróciła do tego lokalu i nie skoncentrowała w nim ponownie swojego życia osobistego, bowiem gdyby faktycznie chciała w nim zamieszkać, to dołożyłaby wszelkich starań w tym celu, a przede wszystkim skontaktowałaby się z właścicielami mieszkania po zawiadomieniu jej o zakończeniu prac remontowych. Organ stwierdził, że jakkolwiek opuszczenie przez stronę lokalu nr [...] przy ul. [...] nie było dobrowolne, to nabrało takich cech, ponieważ od 15 lipca 2014 r., pomimo przywróconej możliwości zamieszkania w tym lokalu, nie powróciła do niego; opuszczenie to jest również trwałe, gdyż zainteresowana nie podjęła skutecznych kroków w celu powrotu do tego lokalu. Wobec tego organ uznał za uzasadnione wymeldowanie strony z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, skoro miejscem jej pobytu nie jest lokal nr [...] przy ul. [...] w [...], gdyż opuściła go i nie realizuje w nim podstawowych potrzeb życiowych (nie nocuje w nim, nie spożywa posiłków, nie wypoczywa, nie przechowuje rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania). W ocenie organu zameldowanie zainteresowanej pod powyższym adresem nie odzwierciedla rzeczywistości, ponieważ strona tam nie zamieszkuje.
W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta zainteresowana (reprezentowana przez pełnomocnika), kwestionując prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych, domagała się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez zastosowanie prawidłowej wykładni art. 33 ust. 1 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności i przyjęcie, że nie zaszły przesłanki do wymeldowania strony z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu; ewentualnie domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji ostatecznie kończącej sprawę wymeldowania Wojewoda Wielkopolski, odwołując się do treści art. 33 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, stwierdził, że zainteresowana "nie mieszka w sposób stały" w przedmiotowym lokalu, co wynika z dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym. Wojewoda wskazał na podstawowe dla rozstrzygnięcia sprawy fakty: lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] nie jest wyłącznym centrum życiowym zainteresowanej, a nie mieszka ona w tym lokalu od grudnia 2013 r., gdyż uległ on w tym czasie całkowitemu spaleniu (nie ustalono przyczyny powstania pożaru); lokal nie nadawał się do zamieszkania, ale został wyremontowany i przynajmniej od połowy lipca 2014 r. strona mogłaby ponownie zamieszkać w tym lokalu, jednak nie zareagowała na prawidłowo doręczone pisma o zakończeniu remontu i pomimo deklaracji swojego pełnomocnika oraz realnych możliwości ponownego zamieszkania w lokalu zainteresowana nie skorzystała z przysługującego jej prawa najemcy lokalu i nie powróciła do lokalu. Z uwagi na powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał za zasadne stwierdzenie, że strona powinna wymeldować się z lokalu, w którym nie zamieszkuje - opuściła mieszkanie na stałe i mieszka w innym miejscu, a skoro tego nie uczyniła, to należało orzec o jej wymeldowaniu w powołanym trybie.
W skardze na decyzję Wojewody zainteresowana, działając za pośrednictwem pełnomocnika procesowego, zarzuciła naruszenie:
1. art. 33 ust. 1 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez ich niewłaściwą wykładnię, która doprowadziła do ustalenia, że opuszczenie dotychczasowego miejsca zameldowania zainteresowanej ma charakter trwały i jest dobrowolne, a poprzez to przyjęcie, że zaszły przesłanki do wymeldowania strony z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu;
2. przepisów postępowania: art. 7, art. 8 i art. 11 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez dowolne przyjęcie, że w sprawie zachodzi podstawa do wymeldowania skarżącej, oparta na ustaleniu, że strona nie zamieszkuje w lokalu, z którego została wymeldowana oraz utraciła zamiar stałego w nim przebywania, podczas gdy tymczasowa zmiana miejsca jej faktycznego przebywania miała niedobrowolny charakter. Przy tak sformułowanych zarzutach – rozwiniętych w uzasadnieniu skargi, a stanowiących polemikę z ustaleniami organów administracyjnych, z których najistotniejszym argumentem było stwierdzenie, że skarżąca poprzez swojego pełnomocnika podejmowała kroki prawne w celu ponownego zamieszkania w spornym lokalu, wyrażając zainteresowanie powrotem do lokalu w piśmie z dnia 18 listopada 2014 r., jak i składając w dniu 18 maja 2015 r. do sądu powszechnego pozew o wydanie lokalu mieszkalnego (którego kopię dołączyła do skargi) – strona domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej oświadczył, że wnosi i wywodzi jak w skardze, a nadto wyjaśnił, że przed Sądem Rejonowym [...] w P. toczy się postępowanie o sygn. akt [...], w którym rozpoznawany jest wniesiony w dniu 20 maja 2015 r. pozew o wydanie lokalu, a w toku tego postępowania, gdzie wyznaczony był jeden termin rozprawy, nie przesłuchano żadnego świadka ani nie wysłuchano stron postępowania.
Uczestnik postępowania P. G. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że skarżąca – urodzona w [...] r. – nie jest zainteresowana tą sprawą, a toczy się ona z inicjatywy jej córki. Ponadto oświadczył, że skarżąca posiada klucze do spornego mieszkania i w każdej chwili może wrócić do tego lokalu; lokal ten jest nadal pusty i oczekuje na zasiedlenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego jest zwięzłe i syntetyczne, co niewątpliwie przekłada się na komunikatywność i spójność jego treści, a przy tym – wbrew zarzutom skargi – odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organ wprost wskazał okoliczności, jakie uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł, jak i przedstawił przyczyny, dla których uznał, że stan faktyczny sprawy został należycie ustalony w postępowaniu administracyjnym.
Przechodząc do oceny zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego, należy wskazać, że podstawą prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 33 powołanej ustawy obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się (ust. 1), a może to uczynić dokonując zameldowania w nowym miejscu pobytu (ust. 3). Natomiast zgodnie z art. 35 tej ustawy organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przedmiotowa regulacja prawna stanowi rodzaj sankcji za brak realizacji obowiązku meldunkowego w zakresie wymeldowania. Obowiązek wymeldowania, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, wynika z mocy samego prawa i w razie zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie, tj. w razie opuszczenia miejsca pobytu stałego albo w razie opuszczenia miejsca pobytu czasowego przed upływem zadeklarowanego okresu pobytu, co rodzi powinność wymeldowania się w formie pisemnej (na formularzu lub w formie dokumentu elektronicznego). Skutkiem jego realizacji przez zobowiązaną osobę jest wymeldowanie w formie czynności materialno-technicznej przez organ gminy. Dopiero w sytuacji gdy obywatel, który opuści miejsce pobytu zaniecha – wbrew dyspozycji art. 33 ust. 1 powołanej ustawy – realizacji obowiązku wymeldowania - aktualizuje się powinność orzeczenia w tym zakresie w formie decyzyjnej, na podstawie art. 35 tej ustawy (por. D. Trzcińska, [w:] K. Biernat, M. Dobek-Ra, P. Mierzejewski, D. Trzcińska Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, LEX 2013, komentarz do art. 31 i art. 35).
Dodać należy, że z powołanego przepisu wynika, iż właściciel lokalu dla ochrony swoich prywatnych interesów może zarówno inicjować postępowanie w sprawie wymeldowania, jak też uczestniczyć w nim na prawach strony.
Pobytem stałym, zgodnie z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy, jest zamieszkiwanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego przebywania (w lokalu) pod tym adresem, czyli koncentracji spraw życiowych. Przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Trzeba zatem przyjąć, że miejsce pobytu stałego danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności przebywa, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję, itp.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie, przyjęty za podstawę ustaleń rozstrzygających o istocie sprawy, jest w swej podstawowej dla jej rozstrzygnięcia części niewątpliwy. A mianowicie co do tego, że skarżąca w dniu [...] grudnia 2013 r. opuściła wynajmowany lokal mieszkalny nr [...] położony w [...] przy ul. [...] w [...], w którym do tego czasu zamieszkiwała na stałe. Opuszczenie lokalu było przymusowe, bowiem uległ on całkowitemu spaleniu i nie nadawał się do zamieszkania. Po opuszczaniu lokalu skarżąca zamieszkała u córki w [...]. Po zakończeniu prac remontowych właściciele przedmiotowego lokalu poinformowali o tym fakcie skarżącą, wskazując na potrzebę załatwienia kwestii instalacji liczników mediów (pismo z dnia 15 lipca 2014 r.), jak i wezwali stronę (pismo z dnia 16 września 2014 r.) do oświadczenia, czy wolą jej jest ustanie stosunku najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] - czy też zamierza ponownie zamieszkać w przedmiotowym lokalu, a jeśli tak, to o podanie daty wprowadzenia się. Skarżąca, pomimo dalszej wymiany korespondencji jej pełnomocnika z właścicielami (administracją domu), do dnia rozstrzygnięcia sprawy w II instancji nie wprowadziła do przedmiotowego lokalu, który został już doprowadzony do stanu umożlwiającego jego ponowne zasiedlenie, ani nie podjęła odpowiednich działań przygotowawczych (organizacyjnych).
Kwestią sporną jest z kolei to, czy skarżąca faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce swojego pobytu stałego, tj. czy jej nieprzebywanie pod adresem stałego zameldowania powiązane jest z brakiem rzeczywistej woli powrotu do tego lokalu. W takiej tylko sytuacji ciążyłby bowiem na niej obowiązek wymeldowania się z dotychczasowego pobytu stałego, a zaniechanie jego wykonania stanowiłoby podstawę do wymeldowania strony z pobytu stałego w trybie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Natomiast całkowicie poza granicami niniejszej sprawy pozostają kwestie dotyczące istnienia i realizacji obowiązku wynajmującego w zakresie dostarczenia stronie lokalu zamiennego w trybie art. 10 ust. 4 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz.150), jak i inne aspekty prawne stosunku najmu, w tym rozliczenia pomiędzy stronami z tego tytułu.
Idąc dalej, należy podnieść, że rozstrzygnięcie na gruncie prawa cywilnego kwestii prawa do lokalu nie stanowi prejudykatu w postępowaniu meldunkowym, bowiem ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Ma zatem charakter wyłącznie porządkowy i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu w danym miejscu (tak WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 935/11, LEX nr 1135763). W konsekwencji Sąd nie mógł uzależnić swojego rozstrzygnięcia od rozstrzygnięcia prowadzonej w Sądzie Rejonowym [...] w P. sprawy o sygn. akt [...] o wydanie lokalu mieszkalnego z pozwu skarżącej przeciwko właścicielom lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Tym bardziej, że pozew ten został wniesiony w maju 2015 r., a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji. W tym miejscu trzeba bowiem przypomnieć, że Sąd co do zasady kontroluje działanie skarżonego organu z perspektywy stanu faktycznego i prawnego zachodzącego w dniu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Okoliczności faktyczne, które zachodzą już po wydaniu rozstrzygnięcia administracyjnego, mogłyby mieć o tyle znaczenie dla sprawy sądowoadministracyjnej, o ile prowadziłyby do wniosku, że organ administracyjny błędnie ustaliły stan faktyczny lub nie zastosowały odpowiednich przepisów prawa albo zastosowały je niewłaściwie. Wniesienie przedmiotowego pozwu nie prowadziło jednak do takiej konkluzji, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia.
W ocenie Sądu organy obydwu instancji trafnie ustaliły tę podstawową okoliczność, że skarżąca trwale opuściła jej miejsce dotychczasowego pobytu stałego. Wprawdzie samo opuszczenie lokalu w grudniu 2013 r. było wymuszone okolicznościami losowymi (pożar lokalu), jednak od drugiej połowy lipca 2014 r. skarżąca miała możliwość powrotu do lokalu i ponownego w nim zamieszkania, a nie uczyniła tego. Miała zaś po temu sposobność również przez cały czas toczącego się postępowania administracyjnego. Tymczasem po dniu 17 października 2014 r., tj. po złożeniu przez współwłaścicieli nieruchomości (lokalu) wniosku o wymeldowanie zainteresowanej z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, jedyną aktywnością, jaką podjęła skarżąca, była wymiana pism jej zawodowego pełnomocnika procesowego z właścicielami tego lokalu (administracją domu). W piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. strona wprawdzie oświadczyła, że chce się wprowadzić i korzystać z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], zaś u córki zamieszkała jedynie gościnnie, jednak w sposób zupełnie niezrozumiały domagała się zawiadomienia jej o zakończeniu remontu, na co przecież wskazywały wcześniejsze otrzymane przez nią pisma właścicieli lokalu, z których wynikało, że oczekują oni od strony jasnej deklaracji czy i kiedy wprowadzi się do wyremontowanego lokalu. Co więcej, nawet jeżeli pełnomocnik strony miał jakiekolwiek wątpliwości co do tego, czy skarżąca została powiadomiona zakończeniu remontu oraz czy lokal nadaje się do zamieszkania i w jakim terminie strona będzie mogła wprowadzić się do lokalu, to wszelkie wątpliwości w tym względzie rozwiewały pisma właścicieli z dnia 12 listopada 2014 r. i z dnia 8 grudnia 2014 r. Ponadto jednoznacznie zostało wyartykułowane stanowisko właścicieli dotyczące kluczy do przedmiotowego lokalu (skarżąca miała być w posiadaniu drugiego kompletu kluczy do lokalu, czemu strona nie zaprzeczyła na żadnym etapie postępowania). Tymczasem pełnomocnik strony, mimo że w skierowanym do organu piśmie z dnia 24 listopada 2014 r. (data wpływu pisma do organu I instancji) podtrzymał stanowisko strony co do tego, że chce zamieszkać w tym mieszkaniu, którego nadal jest przedmiotem najmu - "chce jak najszybciej wrócić do mieszkania", to nie zareagował na wezwanie z dnia 22 grudnia 2014 r. i nie przedstawił organowi wyjaśnień co do podjęcia przez zainteresowaną próby ponownego zamieszkania w lokalu nr [...] przy ul. [...], ani też kiedy zainteresowana ma zamiar powrócić do lokalu pod ten adres. Pełnomocnik w istocie nie zajął stanowiska w przedmiotowej kwestii również w postępowaniu przed organem II instancji, a miał po temu możliwość tak w samym odwołaniu, jak i później po zawiadomieniu go przez organ I instancji o przekazaniu odwołania Wojewodzie. Przede wszystkim jednak nie zaprzeczył tym podstawowym faktom, że lokal mieszkalny nr [...] został wyremontowany w pierwszej połowie lipca 2014 r. i nadawał się do ponownego zasiedlenia, a strona dysponowała kompletem kluczy do tego lokalu. Przy tym warto odnotować, że domaganie się przez pełnomocnika przeprowadzenia w postępowaniu administracyjnym dowodów na okoliczność przyczyn pożaru w przedmiotowym lokalu, jak i przyczyn opuszczenia tego lokalu przez skarżącą było w odniesieniu do pierwszej kwestii całkowicie chybione, bowiem nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie strony z pobytu stałego, natomiast w odniesieniu do drugiej było zbędne, gdyż dotyczyło ustalonej już okoliczności, której organ nie kwestionował. Z kolei sama wymiana korespondencji z właścicielami lokalu nr [...] - bez jakiegokolwiek wykazania, że tamują oni ponowne objęcie przez skarżącą władztwa nad tym lokalem nie mogła stanowić wiarygodnego dowodu na to, że skarżąca podjęła rzeczywistą próbę powrotu do lokalu, która jednak nie powiodła się z uwagi na przeciwdziałanie właścicieli nieruchomości. Co więcej, pełnomocnik strony nie zaprzeczył na rozprawie przed tutejszym Sądem twierdzeniom uczestnika postępowania - P. G. (współwłaściciela nieruchomości, w której znajduje się sporny lokal) co do tego, że skarżąca posiada klucze do przedmiotowego mieszkania i w każdej chwili może wrócić do tego lokalu, bowiem lokal ten jest nadal pusty i oczekuje na zasiedlenie.
W ocenie Sądu żadna z okoliczności podnoszonych przez skarżącą (jej pełnomocnika) nie miała doniosłego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Przedmiotem postępowania administracyjnego, jak i sądowego w niniejszej sprawie nie jest bowiem weryfikacja działania organów wyjaśniających przyczyny pożaru ani prowadzenie ustaleń co do sporu pomiędzy właścicielami przedmiotowego lokalu a skarżącą. Wobec tego Sąd w zasadzie jedynie tytułem wzmianki zauważa, że z analizy całokształtu okoliczności sprawy można wyprowadzić wręcz wniosek przeciwny, a mianowicie że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, to nie postawa właścicieli (czy też administracji domu reprezentowanej przez dwóch spośród nich) wskazuje na brak woli polubownego załatwienia sprawy powrotu skarżącej do spornego lokalu, lecz postawa samej skarżącej, która nie zajęła jednoznacznego stanowiska co do tego, kiedy konkretnie powróci do wyremontowanego lokalu, może wskazywać na brak takiej woli właśnie po jej stronie.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma natomiast to, że w szczególności skarżąca nie wykazała, iż przed rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej podjęła skuteczne działania prawne i faktyczne celem wprowadzenia się do lokalu nr [...] - czy to poprzez próbę wejścia do lokalu i jego zasiedlenia, czy też poprzez wystąpienie z odpowiednim powództwem posesoryjnym lub petytoryjnym (windykacyjnym). Faktem natomiast jest, że od czasu opuszczenia lokalu w dniu [...] grudnia 2013 r. skarżąca pod adresem stałego zameldowania nie przebywa. Natomiast samo tylko utrzymywanie, że strona jedynie przejściowo pomieszkuje u córki, a zatem co najwyżej przebywa pod innym adresem czasowo, nie mogło przełamać prawidłowych ustaleń faktycznych organów orzekających w sprawie wymeldowania z pobytu stałego. Niezależnie bowiem od rozstrzygnięcia, czy skarżąca zmieniła miejsce pobytu stałego na adres w [...], faktem jest, że trwale opuściła miejsce dotychczasowego pobytu stałego. Zresztą to pod adresem córki – wbrew przeciwnym twierdzeniom pełnomocnika – była doręczana stronie skutecznie (dorosłemu domownikowi) korespondencja urzędowa - zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie wymeldowania, jak i korespondencja pochodząca od właścicieli spornego lokalu. Wobec tego również i w tym zakresie zawarta w odwołaniu (i w dorozumiany sposób podtrzymana w skardze) argumentacja pełnomocnika w tej części, w której dotyczyła wykazania, że strona nie zmieniła miejsca pobytu stałego, bowiem m.in. nie odbiera korespondencji kierowanej do niej na adres w [...], była całkowicie nieprzekonująca. Podobnie jak twierdzenie, że starsza i schorowana kobieta, jaką jest skarżąca, nie korzysta z tamtejszych lokalnych usług. Zdaniem Sądu wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego wprost [w]skazują na stan przeciwny, a mianowicie taki, że skoro skarżąca pozostaje w istocie pod opieką córki, to w sposób pośredni korzysta właśnie z lokalnych usług w takim zakresie, w jakim korzysta z nich córka skarżącej w celu zapewnienia własnej matce odpowiednich warunków bytowania.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że z urzędu dostrzegł naruszenie przez organ II instancji art. 10 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym, bowiem skarżąca (jej pełnomocnik) nie została zapoznana przed wydaniem decyzji w II instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym i nie wypowiedziała się co do zgromadzonych dowodów. Niemniej jednak skarżąca, i to reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przedstawiła takich okoliczności, które pozwoliłyby uznać, że naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie mogło mieć jakikolwiek, a tym bardziej istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.). Strona przed wniesieniem skargi zapoznała się z końcowym stanowiskiem organu meldunkowego w niniejszej sprawie - wyrażonym w zaskarżonej decyzji, a przy tym nie przedstawiła takich argumentów, które niweczyłyby ustalenia poczynione przez organ odwoławczy na podstawie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Na koniec warto także zauważyć, że celem ustawy jest dyscyplinowanie obywateli do dostarczania organom meldunkowym informacji na temat ich aktualnego miejsca pobytu. Ewidencja ludności w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu, którego meldunek dotyczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r. w sprawie sygn. akt II OSK 561/05, LEX nr 194344 - dostępny w Internecie: http://orzeczenia.gov.pl). Sprawa o wymeldowanie – o czym już zresztą wspomniano w innej części uzasadnienia – nie jest też właściwą płaszczyzną do wykazywania lub odzyskiwania praw do lokalu. W aktualnym stanie prawnym utrzymywanie fikcji zameldowania nie jest stanem pożądanym. Podkreślić należy, że tak jak zameldowanie w lokalu nie daje jeszcze żadnych praw do niego, tak też wymeldowanie, w żaden sposób praw do lokalu nie ogranicza (por. wyrok WSA w Lublinie sygn. akt III SA/Lu 304/11, dostępny jw.). Stąd też zarzuty strony dotyczące prowadzenia postępowania przed sądem powszechnym w zakresie wyegzekwowania praw najemcy i objęcia w posiadanie przedmiotowego lokalu nie mają doniosłego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie mogą one bowiem w żaden sposób rzutować na ocenę przesłanek co do podstaw wymeldowania skarżącej z pobytu stałego w tym lokalu.
Reasumując wszystko powyższe, Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne organów administracyjnych zostały ustalone prawidłowo, bez naruszenia powołanych przez stronę przepisów postępowania (art. 7, art. 8 i art. 11 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.). Z ustaleń tych wynika, że skarżąca faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce swojego pobytu stałego, nie przebywa adresem stałego zameldowania i nie ma rzeczywistej woli powrotu do tego lokalu.
Następcza względem ustaleń faktycznych poczynionych przez organy oraz ich rozstrzygnięcia okoliczność wniesienia przez skarżącą w dniu [...] maja 2015 r. powództwa przeciwko właścicielom lokalu nr [...] ul. [...] w [...] o wydanie przedmiotu najmu nie mogła stanowić dowodu podważającego prawidłowość ustalonego przez organy stanu faktycznego zachodzącego w dniu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
W takiej sytuacji ciążył na niej obowiązek wymeldowania się z dotychczasowego pobytu stałego, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Skoro zaś tego obowiązku nie dopełniła, to zasadnie organy wszczęły postępowanie (na wniosek właścicieli spornego lokalu) i wymeldowały stronę z pobytu stałego w trybie art. 35 tej ustawy. Tym samym, rozstrzygając sprawę wymeldowania strony z pobytu stałego, organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło