II OSK 1698/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Aneta Kolarz-Kucięba po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1063/15 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki drogi oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1063/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki przez inwestora - K.M.samowolnie wybudowanej drogi przez działkę nr [...] w J. Opisując w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy, organ wskazał, że w toku przeprowadzonej w dniu 18 października 2012 r. kontroli na działce nr [...] ustalono, że na powyższej działce na odcinku o długości 21,5 m znajdują się ułożono równolegle płyty drogowe o szerokości 3 metrów. Z ustaleń organu wynika, że powyższe płyty zostały ułożone na szlaku służebności drogi koniecznej ustanowionej postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. Sądu Rejonowego w S. na nieruchomości nr [...] na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości nr [...] położonej w J., stanowiącej w momencie orzekania tego Sądu własność A. D. i K. C. Organ ustalił, że w 2008 r. B. S. zlecił zepchnięcie ziemi z działki nr [...] na działkę nr [...], a następnie dokonał wbicia drewnianych kołków zabezpieczających boki utworzonego nasypu ziemnego oraz wysypania kamieni na wykonany nasyp w celu utwardzenia przejazdu do działki nr [...]. W dalszej kolejności organ ustalił, że w czerwcu 2008 roku działka nr [...] została zakupiona przez K. M., który w 2009 roku ułożył płyty drogowe na utwardzonym dojeździe przez działkę [...] do działki nr [...]. Powyższe płyty zostały ułożone na "podsypce piaskowej", a szczeliny zostały zasypane piaskiem i uszczelnione zaprawą. W ocenie organu orzekającego, wskazane wyżej roboty budowlane należy zakwalifikować jako budowę drogi, albowiem zostały zrealizowane przesłanki definicyjne określone w art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260, cyt. dalej jako "u.d.p."), gdyż wykonano trwałe połączenie drogowe pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] (działką należącą do Skarbu Państwa) przez działkę [...]. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie budowa drogi wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Ponieważ K.M.jako inwestor nie uzyskał wymaganego prawem pozwolenia na budowę, dlatego organ wszczął na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. - dalej cyt. jako "p.b.") postępowanie legalizacyjne i postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową drogi na przedmiotowej działce oraz nałożył na inwestora w osobie K. M. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 sierpnia 2014 r. dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b. Ze względu na bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu organ pierwszej instancji na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b. decyzją z dnia [...] października 2014 r. nakazał inwestorowi w osobie K. M. rozbiórkę samowolnie wybudowanej drogi przez działkę nr [...]. Organ odwołując się do definicji z art. 4 pkt 2 u.d.p. oraz art. 3 pkt 6 p.b. uznał, że roboty wykonane przez inwestorów stanowiły budowę drogi wewnętrznej i jako takie nie mogą być kwalifikowane jako remont lub przebudowa drogi, gdyż nie zostały spełnione warunki określone w art. 3 pkt 7a i pkt 8 p.b. Rozpoznając skargę na w/w decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że w świetle prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego należało stwierdzić, że roboty wykonane przez B. S. na zlecenie byłych właścicieli działki nr [..] oraz przez skarżącego wyczerpują znamiona robót budowlanych polegających na budowie drogi wewnętrznej. Powyższa kalifikacja wynika z jednej strony z art. 3 pkt 3, 3a i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (budowa drogi jako obiektu liniowego będącego budowlą), z drugiej zaś – z art. 4 pkt 2 i 17 w zw. z art. 8 ust. 1 u.d.p. Powyższe ogólne definicje znajdują odpowiednie zastosowanie do tzw. dróg wewnętrznych, a więc takich dróg (dróg rowerowych, parkingów, placów przeznaczonych do ruchu pojazdów), które nie są zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i nie są zlokalizowane w pasie drogowym tych dróg. Niewątpliwie charakter drogi wewnętrznej ma szlak drożny posadowiony na działce nr [...] i znajdujący się w granicach ustanowionej przez sąd służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr [...]. W ocenie Sądu tak wykonana inwestycja nie stanowi jedynie nie wymagającego pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b.) utwardzenia powierzchni gruntu na działkach budowlanych, lecz może i powinna być kwalifikowana jako budowa odrębnego obiektu liniowego przystosowanego do ruchu pojazdów, ludzi i zwierząt, stanowiąca w sensie techniczno-użytkowym pewną całość. Wbrew twierdzeniom skarżącego w przedmiotowej sprawie nie można było kwalifikować wykonanych robót jako przebudowy, remontu lub konserwacji drogi, albowiem tego rodzaju roboty budowlane korzystające z ewentualnego zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (np. przebudowa drogi, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 12 p.b.) mogą odnosić się jedynie do tych obiektów budowlanych (dróg), które powstały zgodnie z prawem i jako legalnie wybudowane podlegają modyfikacji (przebudowie, remontowi, itp.). W sprawie będącej przedmiotem skargi sporna inwestycja – kwalifikowana jako droga – była od początku realizowana bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę drogi, a zatem nie można obecnie rozważać kwalifikowania działań skarżącego jako "przebudowy", "remontu" lub "bieżącej konserwacji" drogi. Nie ulega wątpliwości w ocenie Sądu, że pierwotni inwestorzy po dokonaniu zbycia działki nr [...] na rzecz K. M. utracili prawo dysponowania powyższym obiektem budowlanym (z racji zbycia nieruchomości władnącej), a zatem w momencie orzekania przez organy pierwszej i drugiej instancji inwestorzy ci nie mogli zostać wskazani w treści decyzji jako adresaci obowiązku dokonania rozbiórki. Oznacza to, że wobec niemożności określenia w zaskarżonych decyzjach poprzedników prawnych skarżącego jako inwestorów i podmiotów zobowiązanych do dokonania rozbiórki, organy prawidłowo wskazały jako zobowiązanego jedynie K. M. jako następcę prawnego pierwotnych inwestorów, który aktualnie pozostaje właścicielem nieruchomości władnącej (działki nr [...]) oraz dysponentem obiektu budowlanego i jednocześnie sam jest inwestorem w zakresie zasadniczej części inwestycji. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 30 § 4 k.p.a. Sąd uznał za bezzasadny. Powyższy przepis dotyczy jedynie zagadnienia następstwa procesowego w sprawach dotyczących praw dziedzicznych lub zbywalnych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania, nie reguluje natomiast źródeł i treści następstwa materialnoprawnego. W sprawie będącej przedmiotem skargi następstwo materialnoprawne w zakresie obowiązku usunięcia skutków samowoli budowlanej wynika przede wszystkim z art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 p.b. oraz z samej istoty obowiązku wykonania rozbiórki nielegalnie wybudowanego obiektu, który to obowiązek jest nierozerwalnie sprzężony z prawem dysponowania nieruchomością (np. prawem właścicielskim, prawem służebności drogi koniecznej), na której posadowiony jest obiekt będący samowolą budowlaną. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K.M., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi na decyzję z [...] lipca 2015 r. w sytuacji, w której decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a., 2. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi na decyzję z 14 lipca 2015 r. w sytuacji, w której decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a., 3. art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niedopuszczenie dowodu z dokumentu pełnomocnictwa udzielonego B.S. przez poprzednie właścicielki działki nr [...] w sytuacji, gdy dopuszczenie i przeprowadzenie tego dowodu było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, kto powinien ponosić odpowiedzialność za samowolę budowlaną, nie powodowało również nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie tego dowodu pozwoliło ustalić krąg osób, które dopuściły się samowoli budowlanej, czego zaniechano dokonać. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 4 pkt 17 u.d.p. w zw. z art. 3 pkt 6 p.b. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów i błędne przyjęcie, że K.M. wykonał roboty budowlane polegające na budowie drogi wewnętrznej w sytuacji, gdy dokonał on jedynie czynności polegających na konserwacji drogi już istniejącej, 2. art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 p.b. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że położenie płyt drogowych na utworzonej uprzednio drodze stanowi budowę tejże drogi, wymagające uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżona decyzja nie jest dotknięta wadami uzasadniającymi wzruszenie jej mocy obowiązującej. W wyniku wykonanych na działce nr [...] robót nie zmieniło się przeznaczenie drogi, jej układ funkcjonalny i parametry techniczne. Były to prace mające na celu utrzymanie drogi dojazdowej w dobrym stanie oraz zmierzające do jej zabezpieczenia przed zużyciem bądź zniszczeniem. Roboty te zmierzały również do utrzymania drogi w stanie zgodnym z jej dotychczasowym przeznaczeniem, co jednoznacznie świadczy o tym, że roboty wykonane na przedmiotowej drodze stanowiły bieżącą konserwację, która nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, 3. art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 52 p.b. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że K.M. ma ponosić konsekwencję prawne nielegalnego wykonania robót budowlanych przez swoich poprzedników prawnych, będących inwestorami. Na przedmiotowej działce droga istniała zanim K. M. dokonał zakupu, inwestorami w niniejszej sprawie były poprzednie właścicielki działki nr [...] w osobach J. K. i A.B. Samowoli budowlanej dokonały poprzednie właścicielki nieruchomości, natomiast K.M. jedynie utrzymywał w należytym stanie już istniejącą drogę, z której korzystał w dobrej wierze, w związku z czym nie powinien ponosić odpowiedzialności za działania, których sam nie dokonał, 4. art. 30 § 4 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zbycie rzeczy lub innego prawa majątkowego poprzez sprzedaż, czy dziedziczenie, z którym to prawem związany jest obiekt, którego dotyczy postępowanie, implikuje przejście samowoli budowlanej na nowych właścicieli, czy spadkobierców, w sytuacji, gdy przepis ten określa wyłącznie skutki w sferze proceduralnej przeniesienia praw lub obowiązków administracyjnoprawnych, a zatem nie może być rozumiany jako uprawniający do przeniesienia praw lub obowiązków administracyjnych w drodze czynności cywilnoprawnych. Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę drogi ciążył na osobie, która drogę te utworzyła, tj. na poprzednim właścicielu, nie zaś nabywcy prawa, Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. nie okazał się zasadny. Istoty tego zarzutu skarżący upatruje w niedostrzeżeniu przez organ odwoławczy podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w sytuacji, w której nakaz rozbiórki został skierowany do osoby, która nie była pierwotnym inwestorem i sprawcą samowoli budowlanej. Należy podkreślić, że sytuacja, na którą powołuje się skarżący nie stanowi podstaw do zastosowania instytucji uregulowanej w/w przepisem art. 105 § 1 K.p.a., tak jak zasadnie wskazał Sąd I instancji. Okoliczność, że w chwili wydawania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki tytułu prawnego do nieruchomości objętej rozbiórką nie posiada pierwotny inwestor, lecz osoba, na którą przeniesiono prawa do tej nieruchomości i która nie była nawet bezpośrednim sprawcą samowoli, nie stanowi przeszkody do wydania w stosunku do tej osoby decyzji w tym przedmiocie. Nie jest to okoliczność podmiotowa uniemożliwiająca załatwienie sprawy w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Nakaz rozbiórki nakładany jest na sprawcę samowoli w sytuacji, w której w czasie wydania decyzji w tym przedmiocie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Konsekwencją przejścia obowiązków w drodze następstwa prawnego jest konieczność poniesienia przez następcę konsekwencji prawnych nielegalnego wykonywania robót budowlanych na nieruchomości stanowiącej przedmiot czynności prawnej przenoszącej tytuł prawny. Zasadnie zatem wskazał Sąd I instancji, że organy prawidłowo wskazały jako zobowiązanego jedynie K.M. jako następcę prawnego pierwotnych inwestorów, który aktualnie pozostaje właścicielem nieruchomości władnącej (nr [...]) oraz dysponentem obiektu budowlanego. Nie można abstrahować również od tego, czego skarżący kasacyjnie zdaje się nie dostrzegać, tj. okoliczności, że mimo, iż nie wykonał on początkowych czynności skutkujących samowolą budowlaną, to jednak kontynuował roboty budowlane zapoczątkowane przez poprzedników prawnych, a zatem należy go również uznać za sprawcę samowoli budowlanej i również na tej podstawie obciążyć nakazem rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. Powyższe pociągało za sobą wniosek, że w sprawie nie zaszły okoliczności powołane przez skarżącego skutkujące koniecznością zastosowania środka prawnego uchylenia zaskarżonej decyzji, a zatem zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. okazał się niezasadny. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. nie zawierał usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zaznaczyć, że zarzut ten wadliwie powołuje naruszenie art. 75 § 1 K.p.a. skoro podstawą zarzutu jest nieuwzględnienie przez sąd administracyjny dowodu na zasadzie określonej art. 106 § 3 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego, zarzut ten nie okazał się zasadny. Skarżący pominął bowiem, że warunkiem zastosowania tego przepisu jest okoliczność, że przeprowadzenie dowodu przed sądem administracyjnym jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Wbrew argumentacji skarżącego, w niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, kto powinien być adresatem decyzji zobowiązującej do przeprowadzenia rozbiórki wybudowanego obiektu budowlanego. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny w pełnym zakresie podziela stanowisko Sądu I instancji, który wskazał, że przedłożone przez stronę pełnomocnictwo z dnia 8 sierpnia 2006 r., na mocy którego B. S. został upoważniony przez byłe właścicielki działki nr [...] do "załatwienia wszelkich spraw związanych z drogą konieczną dojazdu do domu" nie może zmienić oceny prawnej, że aktualnie właścicielem nieruchomości władnącej obejmującej działkę nr [...] jest K.M. To zaś warunkowało jego status jako adresata obowiązku nałożonego decyzją w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zarzuty naruszenia art. 4 pkt 17 u.d.p. w zw. z art. 3 pkt 6 p.b. oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 K.p.a. nie okazały się zasadne. Skarżący naruszenia powyższych przepisów upatruje w wadliwej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, skutkującej przyjęciem, że wymagały one uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie skarżącego, roboty budowlane nie polegały na wykonaniu drogi, lecz na jej bieżącej konserwacji. Takiej argumentacji skarżącego nie można uznać. W tej kwestii należy uznać stanowisko Sądu I instancji, który wskazał, że roboty wykonane zarówno przez B. S. na zlecenie byłych właścicieli działki nr [...], jak i przez skarżącego wyczerpują znamiona robót budowlanych polegających na budowie drogi wewnętrznej. Ustawodawca zaliczając do budowli takie obiekty budowlane jak drogi, w żaden sposób nie sprecyzował ich charakteru. Brak definicji legalnej drogi w ustawie pozwala na szeroką wykładnię. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że utwardzenie terenu, a także drogi gruntowej, np. płytami betonowymi, tłuczniem kamiennym, w taki sposób, że wykonana nawierzchnia umożliwia wykorzystanie jej jako szlaku komunikacyjnego dla samochodów i innych pojazdów stanowi wykonanie obiektu spełniającego funkcję drogi (por. np. wyr. NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2625/15, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ustaleń organów administracji publicznej wynika, że inwestycja, która powstała skutkiem działań poprzedników prawnych skarżącego oraz jego samego, stanowi "utwardzony nasyp zabezpieczony drewnianymi słupkami, na którego powierzchni ułożone są betonowe płyty o długości 2,98 m w liczbie 24, pomiędzy którymi widoczne są fragmenty zaprawy". Wykonane roboty skutkowały zatem powstaniem obiektu budowlanego, który umożliwia ruch pojazdów, a zatem spełnia przesłankę kwalifikacji jako drogi w rozumieniu art. 4 pkt 2 u.d.p. Charakter robót wskazuje na wykonanie połączenia drogowego w postaci szlaku drożnego (drogi wewnętrznej) w granicach służebności drogi koniecznej, a zatem wypełnia warunek określony w art. 4 pkt 17 u.d.p. Niezależnie od powyższego, Sąd I instancji zasadnie wskazał, że wykonanych robót nie można kwalifikować jako przebudowy, remontu lub konserwacji drogi, bowiem tego typu roboty budowlane, które mogą korzystać ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 29 ust. 2 pkt 12 p.b. odnoszą się wyłącznie do tych obiektów budowlanych, które powstały zgodnie z prawem i jako legalne podlegają modyfikacji. W sprawie zaś sporna inwestycja była od początku realizowana przez poprzedników prawnych skarżącego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem wykluczone jest kwalifikowanie obecnych działań skarżącego jako przebudowy, remontu lub bieżącej konserwacji. Zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 52 p.b. nie zawierał usprawiedliwionych podstaw. Tak jak zostało to już podkreślone w ramach rozpoznawania zarzutów procesowych, skarżący jest następcą prawną inwestorów, którzy zapoczątkowali wykonanie robót budowlanych w postaci drogi wewnętrznej, również w zakresie konsekwencji nielegalnej budowy tej drogi. Należy podkreślić, że obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego nierozerwalnie związany z prawem dysponowania nieruchomością, na której posadowiony jest obiekt będący samowolą budowlaną. Na gruncie przepisów Prawa budowlanego nie ulega wątpliwości, że podmiotami zobowiązanymi do wykonania decyzji wydanych w postępowaniu w przedmiocie samowoli budowlanej będą również, ze względu na zbywalność prawa własności bądź prawa użytkowania wieczystego gruntu, jak i prawa własności posadowionych na nim obiektów, następcy prawni inwestora, właściciela, czy zarządcy. Zatem nawet jeśli samowoli budowlanej dopuścił się poprzedni właściciel nieruchomości lub poprzedni inwestor, to jego następcy prawni wchodzą w jego prawa i obowiązki, a zatem zobowiązani są do usunięcia skutków samowoli budowlanej w pełnym jej zakresie (por. wyr. NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1721/14, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie od kwestii przeniesienia na skarżącego obowiązków prawnych związanych z koniecznością usunięcia skutków samowoli budowlanej zapoczątkowanej czynnościami poprzedników prawnych, był on współsprawcą tej samowoli, bowiem dokonał ułożenia płyt drogowych na utwardzonym dojeździe przez działkę [...] do działki [...]. W sprawie zaistniały zatem wszelkie przesłanki do obciążenia skarżącego obowiązkiem rozbiórki nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego. Zarzut naruszenia art. 30 § 4 w zw. z art. 8 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Skarżący zasadnie wskazuje, że art. 30 § 4 K.p.a. dotyczy następstwa procesowego w sprawach praw dziedzicznych lub zbywalnych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania. Pomija jednak, że to nie ten przepis, lecz materialnoprawny przepis art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 p.b. był podstawą wyprowadzenia obowiązku skarżącego usunięcia skutków samowoli budowlanej w postaci rozbiórki obiektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.