IV SA/Wa 1271/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-17
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych może zostać wydana bez szczegółowego określenia powierzchni dachów i terenów utwardzonych, z których woda ma być odprowadzana, jeśli operat wodnoprawny uwzględnia te dane przy wyliczeniach ilości ścieków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy Prawa wodnego nie wymagają szczegółowego określenia powierzchni dachów i terenów utwardzonych w osnowie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, o ile operat wodnoprawny uwzględnia te dane przy wyliczeniach ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych, a ustalona ilość ścieków jest zgodna z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która uchyliła decyzję Starosty o pozwoleniu wodnoprawnym na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rowu, w zakresie ustalenia dopuszczalnej ilości tych wód, a w pozostałej części utrzymała decyzję w mocy. Skarżące podnosiły zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów Prawa wodnego i KPA, w tym braku określenia ilości odprowadzanej wody, braku nałożenia obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oraz nieprawidłowego ustalenia stron postępowania. WSA oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi T. J. i B. L. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) zwanej dalej k.p.a. i art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania B. Ł. i T. J. od decyzji nr [...] Starosty O. z dnia [...]czerwca 2014 r. udzielającej N. S.A. z/s Z., pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych – 4 wylotów kanalizacyjnych oraz odprowadzanie za ich pośrednictwem wód opadowych i roztopowych do rowu [...} (ziemi), zabudowanego rurociągiem Ø 600 mm, z powierzchni dachów oraz terenu utwardzonego działek o nr ewid. [...] i [...] obręb Z., gm. W., uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie ustalenia dopuszczalnej ilości odprowadzanych do rowu [...]wód opadowych i roztopowych i w tym zakresie orzekł co do istoty, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. N. S.A. wystąpił do Starosty O. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych (4 wylotów kanalizacyjnych) oraz odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do zabudowanego rurociągiem Ø 600 mm rowu [...]na terenie działek nr ewid. [...] i [...]w miejscowości Z., gm. W.. Do wniosku załączono opis prowadzenia zamierzonej działalności oraz operat wodnoprawny.
Pismem z dnia [...]marca 2014 r., organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji, w terminie 7 dni. W odpowiedzi na wezwania organu pismem z dnia [...]marca 2014 r. wnioskodawca złożył uzupełnienie wniosku. Następnie Starosta O. na podstawie wypisów z ewidencji gruntów na odcinku rowu [...]od działki nr ewid. [...]do ujścia do niego rowu [...], ustalił strony postępowania, które pismem z dnia [...]kwietnia 2014 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz podał informację o prowadzonym postępowaniu do publicznej wiadomości, poprzez wywieszenie informacji na tablicy ogłoszeń Starostwa, informując jednocześnie o możliwości zapoznania się z dokumentami sprawy oraz zgłaszania ewentualnych uwag i wniosków z terminie 7 dni. Dodatkowo Starosta O. w dniu [...] kwietnia 2014 r. zamieścił zawiadomienie o wszczęciu postępowania w biuletynie informacji publicznej powiatu o. Z kolei pismem z dnia [...]maja 2014 r. Starosta O. powiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego, o możliwości zapoznania się z zebranymi w toku postępowania materiałem dowodowym oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszenia uwag i wniosków.
Decyzją [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., Starosta O. udzielił firmie N. S.A. wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego na:
1) wykonanie urządzeń wodnych - 4 wylotów kanalizacyjnych (z podaniem współrzędnych) szczelnie wpiętych do urządzenia wodnego - zabudowanego rurociągiem Ø 600 mm rowu [...] na terenie działki nr ewid. [...] obręb Z.,
2) szczególne korzystanie z wód - wprowadzanie do ziemi ścieków (wód opadowych i roztopowych) zebranych z:
- powierzchni dachu budynku znajdującego się na terenie działki nr ewid. [...] i odprowadzanych dwoma systemami kanalizacyjnymi (częściowo drenującymi) poprzez dwa wyloty Ø 110 mm bezpośrednio do zabudowanego rurociągiem rowu [...],
- terenu utwardzonego, z którego ścieki spływem powierzchniowym poprzez istniejące przy granicy działek nr ew. [...] i [...] dwa wpusty uliczne i znajdujące się poniżej studnie, w których ścieki zostaną oczyszczone w separatorach substancji ropopochodnych, odprowadzone zostaną dwoma wylotami Ø 200 mm bezpośrednio do zabudowanego rurociągiem rowu [...].
Wielkość odprowadzanego opadu określona została, dla deszczu miarodajnego o czasie trwania (t = 15 min) na: Qmax = 74,69 dm3/s.
Jednocześnie w pkt-cie I decyzji uprawniony został zobowiązany do zachowania określonych warunków, a m.in. wskaźników substancji zanieczyszczających (węglowodorów ropopochodnych i zawiesiny ogólnej) zawartych w odprowadzanych ściekach opadowo-roztopowych, pochodzących z terenów utwardzonych, jak również do zapewnienia sprawności technicznej całego systemu kanalizacji deszczowej, urządzeń oczyszczających ścieki i odprowadzających je do ziemi, a także do dokonywania przeglądów eksploatacyjnych i wykonywania prac konserwacyjnych odcinka rowu [...] na długości działki inwestora do działki nr ew. [...] (do ujścia rowu [...]) celem utrzymania wskazanych parametrów rowu.
Odwołania od powyższej decyzji Starosty O. wniosła B. Ł. – właścicielka działki nr ewid. [...] i współwłaścicielka z T. J. działki nr [...] oraz T. J. – właścicielka działek nr ewid. [...], przez które to działki przebiega rów [...]. W odwołaniach podniesiono m.in. zarzut naruszenia:
- art. 126 pkt 2 Prawa wodnego poprzez określenie w osnowie parametrów dopuszczalnego wprowadzenia wody z działek o nr ewid. [...]w obrębie Z. do rowu [...] na przedmiotowym odcinku, w ilościach przekraczających możliwości odbioru wody przez ten rów, stworzenie zagrożenia dla zdrowia ludzi, ochrony środowiska i dla mienia oraz nieuwzględnienia także w tym zakresie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
- art. 128 ust. 1 pkt. 1 Prawa wodnego poprzez brak w osnowie decyzji określenia maksymalnych ilości odprowadzanej wody w m³ na godzinę i średniej ilości m³ na dobę oraz maksymalnej ilości m³ na rok;
- art. 128 ust. 1 pkt. 7a Prawa wodnego poprzez brak nałożenia na inwestora obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom;
- art. 128 ust. 1 i 128 ust. 2 pkt. 3 Prawa wodnego poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego dla ograniczenia prac konserwacyjnych tylko do 155 m rowu [...]od inwestycji, (który ma do ujścia od inwestycji ok. 800 m) i tylko do częstotliwości "co najmniej raz w roku"; brak wskazania zakresu odnoszonych korzyści w stosunku do zakresu korzyści odnoszonych przez pozostałe strony właścicieli nieruchomości po których przebiega rów [...];
- art. 123 ust. 2 Prawa wodnego polegające na nieuzyskaniu przez inwestora służebności odprowadzania wody rowem [...]w części, gdzie jest on rowem suchym, w szczególności na moich nieruchomościach i służebności odprowadzania wody rowem [...]w części gdzie nie jest on rowem suchym na nieruchomościach innych właścicieli położonych niżej.
Rozpatrując sprawę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. za zasadny uznał tylko zarzut dotyczący określenia ilości odprowadzanych wód opadowych i w tym zakresie decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. uchylił decyzję Starosty O. i ustalił na podstawie operatu wodnoprawnego maksymalne ilości odprowadzanej wody z działek nr ewid. [...] do rowu [...]na przedmiotowym odcinku w czasie trwania deszczu miarodajnego, zaś w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się błędów w postępowaniu Starosty O.. Wskazał, że postępowanie wszczęto na wniosek strony, ustalono właścicieli gruntów w zasięgu oddziaływania szczególnego korzystania z wód, gdzie stwierdzono, że oddziaływanie jest znikome, co udowodniono za pomocą wyliczeń empirycznych. Zaznaczył, że w toku postępowania strony miały nieograniczony dostęp do akt sprawy na każdym etapie postępowania. Podkreślił, że planowana inwestycja oraz rozwiązania zaproponowane w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych z działki nr ewid. [...] obręb Z., zgodne są z ustaleniami wydanej dla inwestycji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jak i opracowanych dotychczas dla gminy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz spełniają warunki ilościowe wielkości zrzutu poprzez ustalenie wielkości zrzutu w granicach możliwości hydraulicznego ich przyjęcia przez stanowiący jeden z elementów działki inwestora rów melioracyjny, jak też jakościowe (poprzez zastosowanie urządzeń oczyszczających).
W świetle powyższych okoliczności – zdaniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. - nie występują warunki opisane art. 125 i art. 126 ustawy Prawo wodne do wydania odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Wskazał jednocześnie, że wnioskodawca spełnia warunki ilościowo-jakościowe, określone przepisami ustawy Prawo wodne oraz wynikające z przepisów wykonawczych w przypadku odprowadzania ścieków deszczowych.
Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. złożyły T. J. i B. Ł. zarzucając naruszenie:
- art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak oznaczenia stron decyzji i osób uprawnionych do reprezentacji strony N. S. A.;
- art. 61 § 1 kpa w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, poprzez wszczęcie postępowania bez wymaganego wniosku strony;
- art. 127 ust. 6 Prawa wodnego, brak informacji publicznej o wszczęciu postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego;
- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
- art. 128 ust. 1 Prawa wodnego poprzez brak wskazania celu korzystania z wód przez inwestora oraz brak wskazania zakresu korzystania z wód przez inwestora, w szczególności brak określenia powierzchni dachu i powierzchni terenu utwardzonego, z których ma być odprowadzana woda;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania na czas rozstrzygnięcia prawidłowości zabudowania powierzchni czynnej na działkach [...] przez N. S.A., przekraczającym parametry zachowania powierzchni czynnej, co ma wpływ na ustalenie ilości wody, która ma być odprowadzana z tych nieruchomości, albo ma w ogóle, zgodnie z art. 126 ust. 1, wpływ na udzielenie pozwolenia przy przekroczeniu norm ochrony środowiska;
- nieuzasadnionej zmiany przeznaczenia rowu [...], który na przedmiotowym odcinku jest rowem suchym;
- art. 126 pkt 2 Prawa wodnego poprzez określenie w osnowie parametrów dopuszczalnego wprowadzenia wody z działek o nr ewidencyjnych [...]w obrębie Z., do rowu [...]na przedmiotowym odcinku, w ilościach przekraczających możliwości odbioru tej wody przez ten rów, w takim zakresie by nie powodowało to podtopień działek sąsiednich i w związku z tym stworzenie zagrożenia dla zdrowia ludzi, ochrony środowiska i dla mienia oraz nieuwzględnienie także w tym zakresie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
- art. 128 ust.1 pkt 1 Prawa wodnego poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji stwierdzenia, że przepis ten nie wymaga określenia maksymalnych ilości odprowadzanej wody w m³ na godzinę i średniej ilości m ³ na dobę oraz maksymalnej ilości m³ na rok, pomimo dokonania przez Dyrektora zmiany decyzji w zakresie wskazania tych danych;
- art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego, poprzez brak nałożenia na inwestora obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom;
- art. 128 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego dla ograniczenia prac konserwacyjnych tylko do 155 m rowu [...] od inwestycji, (który ma do ujścia od inwestycji ok. 800 m) i tylko do częstotliwości "co najmniej raz w roku" oraz brak wskazania zakresu odnoszonych korzyści w stosunku do zakresu korzyści odnoszonych przez pozostałe strony, właścicieli nieruchomości po których przebiega rów [...];
- art. 417 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez zawarcie w osnowie decyzji stwierdzenia, że za wszelkie szkody związane z udzielonym pozwoleniem odpowiada inwestor, z pominięciem ewentualnej odpowiedzialności Skarbu Państwa;
- art. 107 § 1 kpa i art. 128 ust. 1 Prawa wodnego poprzez brak przywołania ustawowej podstawy prawnej dla określenia rodzaju ścieków jakie mogą być odprowadzane na podstawie przedmiotowego pozwolenia;
- art. 128 ust. 1 i ust. 2 Prawa wodnego poprzez zastąpienie wymaganej treści decyzji odwołaniem się do operatu wodnoprawnego przedłożonego przez inwestora;
- art. 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, zwłaszcza w zakresie wiarygodności operatu wodnoprawnego wykonanego na zamówienie inwestora przez osobę nie mającą w tym zakresie wiadomości specjalnych;
- art. 132 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego poprzez wydanie decyzji pomimo braku mapy wysokościowo sytuacyjnej.
Ponadto skarżące wskazały na inne błędy uzasadnienia decyzji Starosty, w tym niezbadanie w oparciu o art. 36 i art. 37 Prawa wodnego różnic między należącymi do wnioskodawcy działkami nr [...], a nr [...] (w obrębie Z., gm. W.) w prawie do odprowadzania wody, nieuwzględnienie wniosków i uwag strony, powoływanie się przez organ I instancji na bliżej nie określoną swoją "wiedzę" czy "wiedzę" osób trzecich, przywoływanie pojęć nieznanych Prawu wodnemu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżące przedstawiły szczegółową argumentację podniesionych w niej zarzutów. Zdaniem skarżących postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte bez wniosku strony. Podniosły, że po wniosku z dnia [...]lutego 2014 r., który został pozostawiony bez rozpoznania ze względu na jego nie uzupełnienie w terminie, brak jest nowego wniosku, a z pewnością nie są nim dokumenty dostarczone po wyznaczonym w dniu [...]marca 2014 r. terminie, tj. dopiero [...]marca 2014 r. Takie rozumienie byłoby sprzeczne z art. 64 § 2 kpa i pozwalałoby organowi w nieuzasadniony sposób wydłużać sobie termin załatwienia sprawy, a wnioskodawcy uniknąć niekorzystnych konsekwencji nie uzupełnienia wniosku.
Według skarżących organ, wbrew wyraźnej treści art. 127 ust. 6 Prawa wodnego, nie dokonał informacji publicznej o wszczęciu postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Zaznaczyły, że miejscem publikacji informacji publicznej jest Biuletyn Informacji Publicznej, w przepisie tym nie mówi się o sposobie zwyczajowym, ale i w tym wypadku nie można uznać że Biuletyn ten nie jest takim sposobem. W ocenie skarżących zamieszczenie tej informacji w Biuletynie przez organ w dniu [...]kwietnia 2014 r. po interwencji skarżących oznacza, że doszło do naruszenia powołanego przepisu. Zamieszczenie to było spóźnione, bo po upływającym w dniu [...]kwietnia 2014 r. terminie składania uwag i wniosku, dla wielu stron postępowania mogło nie mieć już znaczenia.
Skarżące zaznaczyły, że od kilku lat występują w związku z niedrożnością przedmiotowego rowu [...]podtopienia właścicieli nieruchomości, po których biegnie ten rów i jego zlewnia, zwłaszcza w miejscu połączenia z rowem [...]i poniżej, a zatem także nieruchomości skarżących, w tym budynkowych. Podały, że sprawa ta była przez te lata przedmiotem prac Starosty O., który w tym postępowaniu, zajmuje stanowisko odmienne od swojego dotychczasowego i chce jeszcze zwiększyć ilość wody w rowie [...]zwiększając ryzyko ponownego wystąpienia szkód i zagrożenia dla ludzi, mienia i środowiska w czasie zwiększonych opadów deszczu, co w naszej strefie klimatycznej jest zjawiskiem normalnym, a nie anomalią, jak twierdzi Starosta. W tej sytuacji - zdaniem skarżących - partykularny interes właściciela jednej tylko nieruchomości, nie może być przedkładany nad interes całej społeczności, już dotkniętej podtopieniami, które zwiększą się w sytuacji dopuszczenia nowej wody w tak dużych żądanych przez wnioskodawcę ilościach, z zabudowanej nieruchomości do rowu [...], który nie ma drożności.
Skarżące podniosły, że brak jest wskazania celu inwestycji, w sytuacji gdy strona wnosiła do organu I instancji o wskazanie, jak do tej pory wnioskodawca rozwiązywał problem wody na jego nieruchomości, czego wymaga prawo wodne w art. 128 ust. 1 Prawa wodnego. Organy pomijają też kwestię zakresu i warunków korzystania z wód przez wnioskodawcę. Brak jest danych w osnowie decyzji wymaganych przez art 128 Prawa wodnego, organ sprzecznie z tym przepisem odsyła do operatu, mimo że dane te są wymagane w decyzji. Brak wskazania powierzchni dachów i powierzchni utwardzonej, z której może wnioskodawca odprowadzać wodę, brak informacji o wymaganym w art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego nałożeniu na inwestora obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (np. zbiornika retencyjnego), w sytuacji, gdy jego urządzenia zagrażają całej zlewni rowu [...]poniżej inwestycji. W ocenie skarżących jest to niezwykle ważne dla stron zwłaszcza w świetle art. 136 ust. 1 Prawa wodnego, gdyby wnioskodawca chciał przekroczyć wskazane parametry.
Zdaniem skarżących kwestia zbadania prawidłowości zabudowy nieruchomości wnioskodawcy ma podstawowe znaczenia dla ustalenia parametrów ilości wody odprowadzanej na podstawie przedmiotowego pozwolenia i w związku z tym organ powinien obligatoryjnie zawieść to postępowanie i zwrócić się do właściwego organu o zbadanie tej kwestii, albo rozstrzygnąć ją samodzielnie. Nie może bowiem pozwolenie sanować zastanej sytuacji, która mogłaby być niezgodna z normami ochrony środowiska, a zatem naruszać także art. 126 pkt 1 Prawa wodnego, nadto ma to podstawowy wpływ na określenie celu, zakresu i warunków pozwolenia. Zwłaszcza jest to niepokojące według skarżących w sytuacji, gdy Starosta chce zmienić przeznaczenie tego rowu, który jest rowem suchym. Brak postępowania dowodowego, które potwierdzałoby, że jest to jak twierdzi organ rów "okresowo suchy', lub że "bywa" on suchy, albo że jest to jak twierdzi Dyrektor rów tranzytowy, co nie znajduje uzasadnienia ani w zebranym materiale, ani w przepisach prawa. Zmiana tego przeznaczenia wymagałaby uzyskania przez wnioskodawcę, od części pozostałych stron, służebności przeprowadzenia przez niego swojej wody, na co w przypadku skarżących wnioskodawca zgody nie otrzymał i takie oświadczenie zostało złożone do akt postępowania. Nadto skarżące podniosły, że rów [...] na ich nieruchomościach jest rowem zbędnym, nie odnoszą z niego żadnych korzyści, jest on tylko pozostałością zadania J. i służy zabezpieczeniu nadmiaru wody wpływającej do rowu [...] przez rów [...]w miejscu ich skrzyżowania. Rów [...]jest na odcinku między nieruchomością spółki N. S.A. a połączeniem z rowem [...]właśnie formą zabezpieczenia retencyjnego.
Zdaniem skarżących organy obu instancji powinny rozważyć czy przepisy Prawa wodnego w wystarczającym stopniu zabezpieczają ich interes, w sytuacji gdy wnioskodawca powinien jeszcze uzyskać stosowną służebność i ewentualnie skorzystać z przysługujących środków prawnych do zmiany tego stanu.
W ocenie skarżących również błędem operatu i wydanej na jego podstawie decyzji jest z pewnością brak uzasadnienia prawnego i faktycznego dla ograniczenia prac konserwacyjnych wnioskodawcy tylko do 155 m rowu [...]od inwestycji, (który ma do ujścia od inwestycji ok. 800 m) i tylko do częstotliwości "co najmniej raz w roku". Podniosły, że Starosta, a za nim Dyrektor, nie wskazał zakresu odnoszonych korzyści w stosunku do zakresu korzyści odnoszonych przez pozostałe strony, właścicieli nieruchomości po których przebiega rów [...].
W skardze podniesiono, że poważne obawy co do zakresu udzielonego pozwolenia budzi też brak przywołania ustawowej podstawy prawnej dla określenia rodzaju ścieków jakie mogą być odprowadzane na podstawie przedmiotowego pozwolenia.
Skarżące zakwestionowały również poprawność operatu wodnoprawnego. Wskazały, że w operacie brak dowodu przeprowadzenia wizji lokalnej, co oznacza, że został on sporządzony wyłącznie oparciu o dane teoretyczne, osoby nie przygotowanej do sporządzenia operatu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które obligowałoby do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Sąd kontrolował decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r., którą uchylono decyzję Starosty O. z dnia [...]czerwca 2014 r. udzielającą N. S.A. z/s Z., pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych – 4 wylotów kanalizacyjnych oraz odprowadzanie za ich pośrednictwem wód opadowych i roztopowych do rowu [...](ziemi), zabudowanego rurociągiem 0 600 mm, z powierzchni dachów oraz terenu utwardzonego działek o nr ewid. [...]obręb Z., gm. W., w zakresie ustalenia dopuszczalnej ilości odprowadzanych do rowu [...]wód opadowych i roztopowych i w tym zakresie orzeczono co do istoty określając maksymalne ilości odprowadzanej wody w ciągu godziny, średnią ilość na dobę, maksymalną w ciągu roku, zaś w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy.
Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowi powołany przez organ I instancji art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne ( t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 469), zgodnie z którym jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód (pkt. 1) oraz na wykonanie urządzeń wodnych (pkt. 3). Przez szczególne korzystanie z wód, stosownie do art. 37 pkt 2 cytowanej ustawy, należy natomiast rozumieć korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W tym miejscu zasadnym jest wyjaśnić, że na gruncie ustawy - Prawo wodne zakres przedmiotowy pojęcia "ścieków" jest dosyć szeroki i w myśl art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) ustawy obejmuje m.in. wody opadowe lub rozpadowe, ujęte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i portów.
Z kolei przez urządzenia wodne stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. f) ustawy rozumie się także wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód lub urządzeń wodnych oraz wyloty urządzeń służące do wprowadzania wody do wód lub urządzeń wodnych.
W rozpatrywanej sprawie pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych - 4 wylotów urządzeń kanalizacyjnych - szczelnie wpiętych do zabudowanego rurociągiem rowu [...]na terenie działki nr ew. [...]oraz na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z powierzchni dachu budynku znajdującego się na terenie działki nr ew. [...]oraz z terenu utwardzonego do zabudowanego rurociągiem rowu [...]zostało wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku N. S.A. z dnia [...]2014 r. Do wniosku załączono operat wodnoprawny na wykonanie urządzeń wodnych oraz odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rowu [...] z terenu działek nr ew. [...]w miejscowości Z., gm. W., opracowany w lutym 2014 r. przez C. J. – upr. bud. [...]. Do wniosku został załączony opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym.
W pierwszej kolejności zasadnym jest odnieść się do zarzutu skargi najdalej idącego, a dotyczącego wszczęcia postępowania w sprawie przez Starostę O. bez wymaganego wniosku strony i dopuszczenia się tym samym naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 131 ust. 1 ustawy – Prawo wodne. Sąd uznał wymieniony zarzut za nieuzasadniony. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedstawionych Sądowi, pismem z dnia [...]marca 2014 r. Starosta O. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał N. S.A. do uzupełnienia wniosku w zakresie wyszczególnionych braków w treści załączonego operatu wodnoprawnego, wyznaczając termin siedmiu dni do usunięcia braków z jednoczesnym pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone stronie w dniu [...]marca 2015 r. Przy piśmie z dnia [...] marca 2014 r., które do organu wpłynęło w dniu 28 marca 2014 r., wnioskodawca przesłał uzupełniony operat wodnoprawny, zarówno w formie pisemnej, jak i elektronicznej. Wprawdzie w aktach sprawy brak dowodu, który wskazywałby, że pismo w przedmiocie uzupełnienia braków zostało wniesione z zachowaniem wyznaczonego w tymże zakresie terminu, to jednak okoliczność ta nie ma znaczenia w sprawie. Zauważyć bowiem należy, że uzupełnienie braków formalnych podania z uchybieniem 7 dniowego terminu nie pozwala organowi administracji publicznej na zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., gdyż rygor zawarty w tym przepisie odnosi się wyłącznie do nieusunięcia braków pisma, a nie do ich usunięcia z uchybieniem terminu (por. (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 337/10 oraz wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2184/13, LEX nr 1655964). W przypadku gdy strona usunęła brak formalny po terminie określonym w art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem przez organ administracji publicznej pisma informującego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania stosowanie powołanego przepisu nie jest dozwolone. Niewątpliwie taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż organ I instancji w ogóle nie wysłał do wnioskodawcy pisma zawierającego taką informację.
Nieuprawniony jest również zarzut skargi dotyczący niewłaściwego ustalenia stron postępowania. Wyjaśnić należy, że interes prawny w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego wynika z przepisów ustawy Prawo wodne. Normą, z której podmiot może wywodzić określone prawa lub obowiązki jest przepis art. 127 ust. 7 tej ustawy, stanowiący, że stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnego (pkt 1), właściciel wody (pkt 2), właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego (pkt 3), właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (pkt 4), władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (pkt 5) oraz uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (pkt 6). Uwzględniając zakres rzeczowy wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego stwierdzić należy, że zgodnie z powołanym powyżej art. 127 ust. 7 Starosta O. za strony postępowania uznał: wnioskodawcę, właścicieli istniejącego urządzenia wodnego (rowu [...]) oraz władających powierzchnią ziemi w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że wykładnia powyższego przepisu nie daje możliwości swobodnego powoływania stron i dopuszczenia do postępowania zainteresowanych osób i innych organów nie mających przymiotu strony. Przepis ten zawęża formułę strony i jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a. Obowiązujący porządek prawny nie przewiduje innej normy prawa materialnego, z którego można byłoby wywodzić legitymację do uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
W sprawie niniejszej organ I instancji na podstawie operatu wodnoprawnego, dokonał ustaleń w zakresie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód - zrzutu wód opadowo-roztopowych, jako ograniczającego się jedynie do rowu [...]przebiegającego przez działki: nr [...] obręb Z., stanowiące własność osób uznanych za strony postępowania. Właścicieli wymienionych działek organ ustalił na podstawie wypisów z ewidencji gruntów. Strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania pismem z dnia [...]kwietnia 2014 r. oraz pouczone o możliwości złożenia uwag i wniosków, jak również z zachowaniem wymogów art. 10 k.p.a. zawiadomione zostały o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a także doręczone zostały im decyzje organów obu instancji. Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego braku wskazania stron w decyzji stwierdzić należy, że jest on nieuprawniony, bowiem wszystkie strony zostały określone poprzez wymienienie ich jako otrzymujących decyzję.
Wbrew stanowisku skarżących nie można uznać, że organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły wskazane w skardze przepisy prawa materialnego tj. ustawy Prawo wodne.
Stosownie do art. 127 ust. 6 ustawy organ I instancji informację o wszczęciu postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego podał do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty, poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń oraz dodatkowo zamieścił w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa, z zatem brak podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza wymieniony przepis.
Dalej zauważyć wypada, że zakres pozwolenia wodnoprawnego wyznacza art. 128 ustawy, który w § 1 wskazuje, że w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności np.: opis urządzenia wodnego, w tym położenie za pomocą współrzędnych geograficznych oraz podstawowe parametry charakteryzujące to urządzenie i warunki jego wykonania (pkt. 6). Nie można przyjąć za stroną skarżącą, że kwestionowana przez nią decyzja nie określiła celu korzystania z wód przez uprawnionego. Przede wszystkim przypomnienia wymaga, że w przypadku wnioskodawcy szczególne korzystanie z wód polega na wprowadzaniu wód opadowych i roztopowych zebranych:
- z powierzchni dachu budynku znajdującego się na terenie działki nr ew.[...] i odprowadzonych dwoma systemami kanalizacyjnymi poprzez dwa wyloty Ø 110 mm bezpośrednio do zabudowanego rurociągiem rowu [...],
- z terenu utwardzonego, z którego ścieki spływem powierzchniowym poprzez istniejące przy granicy działek nr ew. [...] dwa wpusty uliczne i znajdujące się poniżej studnie, w których ścieki zostaną oczyszczone w separatorach substancji ropopochodnych i odprowadzone zostaną dwoma wylotami Ø 200 mm bezpośrednio do zabudowanego rurociągiem rowu [...], w czasie trwania deszczu miarodajnego. Nadmienić przy tym należy, że zabudowanie rurociągiem rowu [...]na działce nr ew. [...]nastąpiło na podstawie odrębnego pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty O. z dnia [..] października 2007 r., której kserokopia znajduje się w operacie wodnoprawnym z lutego 2014 r. W tym miejscu w kontekście zarzutu skarżących dotyczącego braku wskazania w decyzji powierzchni dachów i powierzchni terenu utwardzonego zaznaczyć należy, iż z przepisów ustawy Prawo wodne nie można wywieść takiego wymogu. Z powołanego wcześniej art. 128 wynika, że ustalenia wymaga ilość, stan i skład ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub urządzeń kanalizacyjnych. W sprawie rozpoznawanej organ wskazał ilości wód opadowych i roztopowych na podstawie wyliczeń zawartych w załączonym do wniosku o wydanie pozwolenia operatu wodnoprawnego, który odpowiada wymogom określonym w art. 132 ustawy. Z analizy operatu wynika, że przy wyliczeniach tych ilości uwzględniono powierzchnię dachów, jak również terenu utwardzonego.
Stwierdzić należy, że ustalone w decyzji warunki udzielenia pozwolenia wodnoprawnego są zgodne z przepisami obowiązującego w dacie orzekania przez organy obu instancji rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137 poz. 984 ze zm.). Do obliczeń ilości ścieków opadowych z obszaru zlewni przyjęto deszcz o natężeniu 130 l/s/ha oraz czas trwania t = 15 min uzyskując charakterystyczne wielkości opadu odpowiednio: Qmax h = 82,72 m³/h, zaś chwilowy zrzut maksymalny ścieków: Qs=74,69dm³/s. Dla oczyszczenia ścieków deszczowych do wymaganych w/w rozporządzeniem wartości dopuszczalnych wskaźników zanieczyszczenia nałożono na uprawnionego obowiązek zainstalowania odpowiednich urządzeń oczyszczających i dokonywania ich przeglądów eksploatacyjnych. Jednocześnie nałożono na uprawnionego obowiązek zagospodarowania osadów ściekowych gromadzących się w separatorach substancji ropopochodnych, należących do grupy odpadów niebezpiecznych, zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2013 r. poz. 21).
Ponadto zobowiązano podmiot uprawniony do wykonywania prac konserwacyjnych odcinka rowu [...]na długości 155 m od działki inwestora do działki nr ew. [...]t.j. do ujścia rowu [...], wskazując parametry rowu, jakie należy zachować w czasie konserwacji.
Organ udzielił przedmiotowego pozwolenia na okres do dnia 27 czerwca 2024 r., czym wypełnił dyspozycję art. 127 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo wodne. Przepis ten stanowi, iż pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji na czas określony, przy czym pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi wydaje się na okres nie dłuższy niż 10 lat. Taki też termin zakreślił organ w udzielonym pozwoleniu.
Reasumując, w okolicznościach niniejszej sprawy organ prawidłowo udzielił wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych wód opadowych i roztopowych, jak również wykonanie w tym celu urządzeń wodnych jakie stanowią wyloty urządzeń kanalizacyjnych. Podniesione przez skarżące zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy Prawo wodne, nie znajdujące potwierdzenia w aktach sprawy i pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 1 k.p.a. Zakres pozwolenia wodnoprawnego, jak już wcześniej zauważono, wyznacza art. 128 ustawy. Jest to specyficzna decyzja, która musi zawierać techniczne dane, bowiem warunkują one jej właściwe wykonanie. Ponadto w uzasadnieniach organy wskazały czym kierowały się przy ich wydaniu, zaś organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wyjaśnił dlaczego nie uwzględnił zarzutów odwołujących się stron.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło