II FSK 10/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-25
Skład orzekający: Jacek Brolik, Stanisław Bogucki, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady obiektywnego rozstrzygania sprawy, wynikające z wielokrotnego udziału tych samych członków w składach orzekających Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tej samej sprawie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego i uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wielokrotne rozpoznawanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołań od decyzji organu pierwszej instancji, które zostały uchylone do ponownego rozpoznania, nie stanowi naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że przesłanki wyłączenia członka organu odwoławczego nie zachodzą, gdy organ ten w ramach kontroli instancyjnej rozpoznaje odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, a nie decyzję, w której wydaniu sam brał udział. Ponadto, NSA stwierdził, że skarżący nie wykazali, aby którykolwiek z członków SKO brał udział w wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, a zaskarżona decyzja nie była wynikiem nadzwyczajnej kontroli prawnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwolnienia z podatku od nieruchomości za 2013 r. dla skarżących, którzy domagali się zastosowania zwolnienia na podstawie uchwały rady gminy dotyczącej pomocy de minimis. Po wielokrotnych postępowaniach przed organami administracji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wadliwość decyzji organu pierwszej instancji w zakresie odmowy zwolnienia i wymiaru podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia zasady obiektywnego rozstrzygania sprawy przez SKO są nieuzasadnione. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną do NSA, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania poprzez oddalenie skargi mimo wadliwości decyzji SKO.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędziowie: NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), WSA del. Alina Rzepecka, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B.B. i D.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt I SA/Po 522/15 w sprawie ze skargi B.B. i D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 7 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrokiem z dnia 17 września 2015 r. o sygn. I SA/Po 522/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B. B. i D. B. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile (dalej: organ odwoławczy) z dnia 7 października 2015 r. o nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny (podobnie, jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia) na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Kielcach).
2.1. Relacjonując w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania WSA w Poznaniu podał, że Burmistrz Miasta i Gminy M. (dalej: organ pierwszej instancji) decyzją z dnia 25 sierpnia 2014 r., [...] odmówił skarżącym zwolnienia z podatku od nieruchomości i ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie 39.378 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 3 grudnia 2010 r. wpłynął do organu wniosek skarżących o udzielenie pomocy de minimis polegającej na zwolnieniu z podatku od nieruchomości przez okres 6 lat nieruchomości położonej w M., na której zrealizowali nową inwestycję. Jako podstawę zwolnienia podatnicy wskazali § 7 uchwały nr XXX/359/2009 Rady Miasta i Gminy Margonin z dnia 27 maja 2009 r. w sprawie określenia warunków udzielenia pomocy de minimis w zakresie zwolnień w podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców tworzących nowe miejsca pracy związane z nową inwestycją na terenie miasta i gminy Margonin, zmienionej uchwałą nr XXX/412/2009 z dnia 4 listopada 2009 r. (w skrócie: uchwała). Postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r. organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Na skutek wniesionego zażalenia organ odwoławczy postanowieniem z dnia 22 lipca 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. organ pierwszej instancji pozostawił wniosek podatników bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że podatnicy w toku postępowania nie uzupełnili braków formalnych wniosku (nie złożyli informacji IN-1). Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 2 grudnia 2011 r. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia 11 lipca 2012 r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącym zwolnienia z podatku od nieruchomości w zakresie wskazanym w ww. wniosku. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją organu odwoławczego z dnia 18 października 2012 r., a postępowanie w sprawie zostało umorzone. Realizując wytyczne zawarte w powyższej decyzji organu odwoławczego, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 18 grudnia 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2011 i 2012 oraz po raz kolejny wezwał podatników do przedłożenia dowodów księgowych. W dniu 5 lutego 2013 r. podatnicy wraz z informacjami IN-1 w sprawie podatku od nieruchomości złożyli oświadczenie, że nie posiadają żadnych nowych dowodów potwierdzających poniesienie nakładów na nieruchomości podlegającej zwolnieniu, które imiennie określają podmiot ponoszący nakłady. W związku z powyższym organ pierwszej instancji wydał decyzje określające wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2011 i 2012 oraz za 2013 r. W rezultacie uwzględnienia odwołania podatników, organ odwoławczy postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 21 maja 2014 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r., a następnie postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r. włączył do akt sprawy materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2011-2012 od nieruchomości położonych w Margoninie, będących własnością skarżących.
2.2. Odmawiając podatnikom przyznania ulgi w postaci zwolnienia od podatku od nieruchomości za 2013 r. w decyzji z dnia 25 sierpnia 2014 r. organ pierwszej instancji wskazał, że fakt poniesienia nakładów na inwestycję wykazali oni tylko oświadczeniami (przedłożyli kosztorysy powykonawcze), natomiast kwota potwierdzona wiarygodnymi dokumentami (zob. umowy o dzieło z dnia 15 maja 2007 r., z dnia 20 maja 2007 r. oraz z dnia 2 marca 2007 r. oraz faktura VAT nr [...] z dnia 21 grudnia 2009 r.) nie upoważniała do zastosowania zwolnienia, gdyż była niższa od wymagalnej minimalnej kwoty do uzyskania zwolnienia określonej w § 3 ust. 2 uchwały. Zdaniem organu pierwszej instancji brak przedłożenia dowodów zewnętrznych oznacza, że wnioskodawcy rzeczywiście nie ponieśli nakładów inwestycyjnych.
2.3. Kwestionując powyższą decyzję w odwołaniu skarżący, reprezentowani przez doradcę podatkowego, wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie art. 247 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; w skrócie: o.p.), wskazując, że organ pierwszej instancji nie posiada uprawnienia do rozstrzygania w przedmiocie zwolnienia podatkowego obowiązującego mocą wyraźnego przepisu prawa miejscowego, tj. ww. uchwały. Ponadto stwierdzili, że sama ocena o braku podlegania zwolnieniu opodatkowanych nieruchomości jest wadliwa, gdyż wbrew stanowisku organu pierwszej instancji, zwolnienie im przysługuje.
2.3. Organ odwoławczy decyzją z dnia 7 października 2014 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że kwestia uprawnienia organu pierwszej instancji do rozstrzygania decyzją prawnopodatkową o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa do zwolnienia podatkowego na podstawie uchwały była już przedmiotem rozpoznania przed organem odwoławczym. W tym zakresie podkreślono, że ww. decyzją z dnia 18 października 2012 r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 11 lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy skarżącym zwolnienia z podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że nie istnieje podstawa prawna do wydawania przez organ pierwszej instancji decyzji o odmowie zwolnienia z podatku od nieruchomości. Kwestia podlegania konkretnych nieruchomości zwolnieniu wynikającemu z uchwały powinna być rozpatrzona w postępowaniu wymiarowym i odpowiednio do przeprowadzonych ustaleń, uwzględniona w decyzji wymiarowej albo skutkować umorzeniem postępowania wymiarowego. Jednocześnie organ odwoławczy zaakcentował, że stanowisko to w całości podtrzymuje, a to oznacza, że zarzuty odwołania w tym zakresie uznaje za trafne, a decyzję organu pierwszej instancji w części rozstrzygającej o odmowie zwolnienia traktuje za oczywiście niezgodną z prawem.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest także wadliwa w części wymiarowej, albowiem nie wiadomo na jakiej podstawie organ ten przyjął, że powierzchnia gruntów wynosi 27.981 m², ile w roku podatkowym 2013 wynosiła faktycznie powierzchnia użytkowa budynków, dlaczego w decyzji nie zastosowano dla budynków stawek według wskazań z informacji przed korektą, skoro nie były one korygowane. Organ odwoławczy podniósł także, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej rozstrzygnięcia, czy stanowiące przedmiot opodatkowania nieruchomości podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie uchwały, jest przedwczesna. W tym kontekście stwierdzono, że zwolnienie przewidziane w § 7 uchwały odnosi się do tych nieruchomości, na które nakłady definiowane jako "nowa inwestycja" zostały poniesione przez właściciela nieruchomości, który "zrealizował" tę inwestycję po dniu 1 stycznia 2008 r., a zatem osobiście poniósł na nią nakłady określane mianem "nowej inwestycji", nie zaliczał zaś do nich nakładów poniesionych przez swego poprzednika prawnego (§ 7a uchwały).
Z powyższej regulacji prawnej organ odwoławczy wywiódł, że podatnik domagający się uznania jego prawa do zwolnienia z podatku na podstawie § 7 uchwały powinien przedstawić stosowne dowody poniesienia wymaganych nakładów. Jednocześnie zwrócono uwagę, że ciężar dowodu spoczywa na organie podatkowym, który winien podejmować wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe w sprawie powinno zmierzać do ustalenia kiedy wskazywane przez podatników wydatki zostały poniesione, na podstawie jakich i komu wydanych pozwoleń wykonano prace, kto je wykonał i od kogo otrzymał wynagrodzenie, kto i na jakiej podstawie sporządzał kosztorysy powykonawcze, kto był wykonawcą (kierownikiem budowy, inspektorem nadzoru), w odniesieniu do czyich nieruchomości odnoszą się skonkretyzowane wydatki. Nadto wskazano, że jeśli okaże się to pomocne i niezbędne, zasadne będzie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności, zaś ewentualna odmowa przeprowadzenia tego dowodu na wniosek podatników wymaga stosownego uzasadnienia.
3. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu.
3.1. Na ww. decyzję skarżący wnieśli skargę do WSA w Poznaniu, w której sformułowali wniosek o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie zasady obiektywnego rozstrzygania sprawy, co daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na mocy art. 240 § 1 pkt 3 w związku z art. 130 § 1 pkt 6 o.p.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy pięciokrotnie wydał decyzje oraz dwa postanowienia dotyczące tej samej sprawy w tym samym lub częściowo powtarzającym się składzie. Skarżący wskazali, że w każdym postępowaniu uczestniczyła i orzekała M. S. (wielokrotnie jako sprawozdawca), B. K. i Z. P. orzekali po trzy razy, M. W., M. K. i R. G. po dwa razy. Jednocześnie podnieśli, że w judykaturze utrwalił się pogląd, że członkowie SKO, którzy brali udział w wydaniu decyzji administracyjnej po raz kolejny w tym samym składzie orzekającym, ale również wtedy gdy jedna z tych osób uczestniczyła przynajmniej w dwóch składach w tej samej sprawie, podlegają wyłączeniu. Zdaniem skarżących nie można zaakceptować sytuacji, kiedy to organ odwoławczy wielokrotnie uchyla decyzję i postanowienia organu pierwszej instancji, zajmując określone stanowisko co do dalszych losów, udzielając organowi pierwszej instancji określonych zaleceń, co do rozwiązania sprawy, a następnie, częściowo w tym samym składzie, rozpoznaje piąte odwołanie od kolejnej decyzji organu pierwszej instancji i po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydaje piątą decyzję w dniu 28 sierpnia 2014 r. i 7 października 2014 r., dając takie same wskazania jak w dwóch poprzednich decyzjach. Stanowi to naruszenie zasady obiektywnego rozstrzygania sprawy, dającego podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 w związku z art. 130 § 1 pkt 6 o.p. Skarżący zaznaczyli, że celem tych przepisów jest ochrona obiektywnego porządku prawnego, polegającego na zachowaniu szeroko pojętej zasady bezstronności i sprawiedliwości w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wielokrotne wydanie decyzji i postanowień w postępowaniach odwoławczych, w tej samie sprawie, przez podobny i powtarzający się w różnych układach skład osobowy organu odwoławczego jest niedopuszczalne z uwagi na obowiązujące przepisy, jak również z uwagi na brak możliwości obiektywnego rozwiązania. Skarżący podkreślili, że sprawa toczy się już piąty rok i "nie widać jej końca". Zarzucili także, że organ podatkowy pierwszej instancji nie reaguje na powtarzające się wielokrotnie w decyzjach organu odwoławczego wytyczne i zalecenia, wydając kolejne wadliwe decyzje dotyczące zwolnień przedmiotowych.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz dotychczasową argumentację.
4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
4.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za niezasadną. Zdaniem WSA w Poznaniu, kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia sprawy, w kontekście zarzutu skargi, jest ustalenie, czy w bezspornych okolicznościach faktycznych sprawy uznać można, że w toku kolejnych kontroli instancyjnych zaskarżonych decyzji organu pierwszej instancji, w składzie organu odwoławczego byli członkowie podlegający wyłączeniu na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 o.p, tj. czy brali oni udział także w wydaniu zaskarżonych decyzji. Zdaniem WSA w Poznaniu jest bezsporne, że wymienieni w skardze członkowie organu odwoławczego byli także w składach rozpoznających odwołania od postanowień i decyzji organu pierwszej instancji.
W ocenie WSA w Poznaniu stanowisko skarżących, zgodnie z którym istnieją podstawy do wyłączenia wskazanych w skardze członków organu odwoławczego jest nieuzasadnione. Przesłanki stosowania instytucji wyłączenia pracownika na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 o.p w związku z art. 221 o.p. były szeroko analizowane w judykaturze. W sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, w której nie występuje dewolutywność w wymiarze personalnym lub organizacyjnym, czyli procesowym rozwiązaniem zawartym w art. 221 o.p. (na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę). Członkowie organu odwoławczego za każdym razem brali udział w składzie tego organu, który w ramach kontroli instancyjnej w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) rozpoznawał odwołanie skarżących. Nie kontrolowali zatem oni zaskarżonych aktów, w wydaniu których brali udział. Zdaniem WSA w Poznaniu, zbyt daleko idący jest pogląd skarżących, którzy przesłanki wyłączenia od orzekania w sprawie wywodzą tylko z samego faktu kilkukrotnego rozpoznawania odwołań od uprzednio uchylonych do ponownego rozpoznania decyzji i postanowień organu pierwszej instancji, w tej samej sprawie administracyjnej (zainicjowanej wnioskiem skarżących z dnia 3 grudnia 2010 r. o udzielenie pomocy de minimis).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił pogląd wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 lutego 2015 r., I SA/Po 441/14, według którego, zwrot "decyzja zaskarżona" oznacza decyzję, od której wniesiono środek odwoławczy, a "branie udziału w wydaniu" takiej decyzji odnosi się do pracownika, który orzekał w pierwszej instancji, a po wydaniu decyzji został przeniesiony lub oddelegowany do organu odwoławczego i miałby tam ponownie orzekać - niejako "we własnej sprawie", tj. w sprawie wcześniej przez siebie rozstrzygniętej. W judykaturze analizowano także możliwość naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 o.p. w sytuacji orzekania przez organ odwoławczy w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności własnej decyzji). Rozważający to zagadnienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim zasadnie stwierdził, że skoro w składzie organu odwoławczego ponownie rozpoznającego sprawę (w trybie nadzwyczajnym) brały udział osoby, które wydały w tej sprawie pierwszą decyzję (merytoryczną), to postępowanie prowadzące do wydania zaskarżonej decyzji (w trybie nadzwyczajnym) dotknięte jest wadą w postaci naruszenia przepisów art. 130 § 1 pkt 6 o.p. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 listopada 2011 r., I SA/Go 745/11). Taka sytuacja nie wystąpiła w stanie faktycznym sprawy, albowiem za każdym razem w toku zwykłej kontroli instancyjnej organ odwoławczy odnosił się do decyzji organu pierwszej instancji, a nie do decyzji własnej. W konkluzji WSA w Poznaniu uznał, że w sprawie brak jest uzasadnionych podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., czego domagali się skarżący.
5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
5.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli skarżący (reprezentowani przez pełnomocnika – doradcę podatkowego), który zaskarżyli ten wyrok w całości. Sformułowali także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez WSA w Poznaniu w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem zasady obiektywnego rozstrzygnięcia, dającej podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 w związku z art. 130 § 1 pkt 6 o.p.
5.2. Organ odwoławczy nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
6.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok WSA w Poznaniu odpowiada prawu, stąd skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Z uwagi na zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej, nadmienić wypada, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., poza wskazanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione w sposób spełniający wymogi i standardy wnikające z unormowań art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Problem rozstrzygany w sprawie stanowił przedmiot rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 25 stycznia 2018 r. o sygn. II FSK 11/16, wydanym w tym samym składzie, więc w rozpatrywanej sprawie została wykorzystana argumentacja użyta w ww. orzeczeniu.
6.2. Należy zaakcentować, że jeżeli zamiarem skarżących było zakwestionowanie merytorycznej treści ustaleń, ocen prawnych i rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, to (zastępowani przy sporządzaniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika) mogli oni i powinni byli sformułować, przedstawić i uzasadnić adekwatne w tym zakresie zarzuty kasacyjne naruszenia przepisów postępowania podatkowego i przepisów materialnego prawa podatkowego, których określona wykładnia i/lub zastosowanie doprowadziły do wydania analizowanej z tego punktu widzenia decyzji. Jeżeli skarżący uważali, że wydanie przez podatkowy organ odwoławczy (kolejnej) decyzji kasacyjnej było nieuzasadnione stanem faktycznym i prawnym sprawy, to mogła i powinna była wystąpić z właściwym w tym obszarze zarzutem kasacyjnym naruszenia art. 233 § 2 o.p. Wyżej przywołane zarzuty/kategorie zarzutów nie zostały jednak zaprezentowane w skardze kasacyjnej, natomiast Naczelny Sad Administracyjny nie ma ani prawa ani też obowiązku zastępować stronę w prawidłowym formułowaniu, przedstawianiu i uzasadnianiu zaniechanych zarzutów kasacyjnych.
6.3. Skarżący podnieśli tylko jeden zarzut kasacyjny, sprecyzowany jako naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 o.p., który należy ocenić jako niezasadny. Zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 o.p. podlegają wyłączeniu podmioty, w tym członkowie samorządowego kolegium odwoławczego, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie i jednolicie przyjmuje się, że nie ma podstaw do takiej wykładni art. 130 § 1 pkt 6 o.p., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, w których na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji następuje przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia (np. wyrok NSA z dnia 31 maja 2017 r., II FSK 1142/15). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wykonujący administrację publiczną organ administracyjny pierwszej instancji jest gospodarzem prowadzonego przed nim sporu prawnego i wydaje rozstrzygnięcie sprawy we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność; członkowie organu drugiej instancji nie biorą udziału w wydawaniu decyzji/ postanowienia w ponawianym postępowaniu administracyjnym. W sprawie nie wykazano ponadto, że jakikolwiek z członków samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w rozstrzyganiu sprawy skarżących w postępowaniu przez organem pierwszej instancji, w szczególności, że uczestniczył w wydaniu zaskarżonej następnie do samorządowego kolegium odwoławczego decyzji. Zaskarżona do WSA w Poznaniu decyzja nie była też decyzją wydaną w trybie nadzwyczajnej kontroli prawnej wcześniejszej decyzji samorządowego kolegium odwoławczego, nie została również wydana w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w kontekście uprzedniej decyzji samorządowego kolegium odwoławczego. W odniesieniu do zaskarżonej decyzji nie zachodziły przesłanki wyłączenia orzekającego pracownika administracji, a więc również przesłanki do wznowienia analizowanego, na podstawie przedstawionego zarzutu kasacyjnego, postępowania administracyjnego.
6.4. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Poznaniu, który trafnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. W konsekwencji, ponieważ zarzut postawiony w skardze kasacyjnej nie okazał się zasadny, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło