IV SA/Wa 1582/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-18
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gminna Spółka Wodna, będąca administratorem rowu melioracyjnego, ma przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych do tego rowu, nawet jeśli nie jest właścicielem działek objętych inwestycją ani nie posiada pełnomocnictwa od właścicieli?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie zinterpretował art. 127 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego, uznając, że stroną postępowania jest jedynie właściciel działki lub podmiot posiadający pełnomocnictwo. Gminna Spółka Wodna, jako zarządca i administrator rowu melioracyjnego, posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych do tego rowu, ponieważ wykonuje statutowe obowiązki związane z jego utrzymaniem i eksploatacją, a także może mieć interes w partycypacji w kosztach utrzymania urządzenia wodnego.Stan faktyczny
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. umorzył postępowanie odwoławcze Gminnej Spółki Wodnej w O. od decyzji Starosty udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na likwidację i wykonanie urządzeń wodnych oraz wprowadzanie wód opadowych do rowu melioracyjnego U-7. Organ uznał, że Spółka nie posiada przymiotu strony postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa wodnego, wskazując na swój interes prawny jako administratora rowu i potrzebę partycypacji w kosztach utrzymania urządzenia wodnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącej Gminnej Spółki Wodnej w O. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2015 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółki Wodnej w O. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. na rzecz skarżącej Gminnej Spółki Wodnej w O. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 1582/15
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].09.2014 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania Gminnej Spółki Wodnej w O. od decyzji Starosty [...] z dnia [...].07.2014 r., w której:
A. I. O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. udzielono pozwolenia wodnoprawnego na:
a. likwidację urządzenia wodnego tj. wylotu kanalizacji deszczowej o średnicy 200 mm, posadowionego na rzędnej 97,89 m n.p.m. do zakrytego odcinka rowu melioracyjnego U-7 w km 5+080 jego biegu (położenie geograficzne wylotu : 52°12'06.64" N, 20°48'04.43" E) w miejscowości D., gm. O.;
b. wykonanie urządzenia wodnego tj. wylotu kanalizacji deszczowej o średnicy 250 mm, posadowionego na rzędnej 97,89 m n.p.m. do zakrytego odcinka rowu melioracyjnego U-7 w km 5+080 jego biegu (położenie geograficzne wylotu : 52°12'06.65" N, 20°48'04.47" E) w miejscowości D., gm. O. po likwidacji wylotu o średnicy 200 mm;
B. I. O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. udzielono pozwolenia wodnoprawnego na:
a. wprowadzanie wylotem o średnicy 200 mm do rowu melioracyjnego U-7 wód opadowych lub roztopowych z terenu działek o nr ew.: 109, 123/25, 121/1 w miejscowości D., gm. O. (dachy - 4,238 ha, tereny utwardzone - 4,059 ha) poprzez regulator przepływu, w ilości nieprzekraczającej 55 I/s;
b. wprowadzanie wylotem o średnicy 250 mm, po likwidacji wylotu o średnicy 200 mm, do rowu melioracyjnego U-7 wód opadowych lub roztopowych z terenu działek o nr ew.: [...], [...], [...], [...] w miejscowości D., gm. O. (dachy - 8,516 ha, tereny utwardzone - 7,309 ha) poprzez regulator przepływu, w ilości nieprzekraczającej 36 l/s.
B. II. Pozwolenia wodnoprawnego udzielono z zastrzeżeniem spełnienia następujących warunków i obowiązków:
1. Stężenia zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach opadowych lub roztopowych nie przekroczą poniższych wartości:
- zawiesiny ogólne - 100 mg/l
- węglowodory ropopochodne - 15 mg/l
2. Wody opadowe lub roztopowe mogą być wprowadzane do rowu melioracyjnego U-7 tylko w czasie bez opadu.
3. Zainstalowania regulatorów przepływu o maksymalnej wydajności:
- 55 l/s przed wylotem do rowu o średnicy 200mm na przewodzie tłocznym odprowadzającym wody opadowe lub roztopowe ze zbiornika retencyjnego do rowu melioracyjnego U-7;
- 36 l/s przed wylotem do rowu o średnicy 250mm na przewodzie tłocznym odprowadzającym wody opadowe lub roztopowe ze zbiornika retencyjnego do rowu melioracyjnego U-7.
4. Utrzymywania urządzeń oczyszczających i retencjonujących ścieki opadowe w odpowiednim stanie technicznym i eksploatacyjnym.
B.III. Pozwolenia wodnoprawnego udzielono na czas określony, tj. do dnia 10 lipca 2024 r.
Od decyzji tej odwołała się Gminna Spółka Wodna w O. , zarzucając brak podstawy prawnej do zamiany rowu melioracji szczegółowej U-7 na odbiornik ścieków opadowych. Spółka nie wyraziła zgody na odprowadzanie tych ścieków do rowu do czasu przykrycia go krytym kolektorem. Wskazała, że podczas intensywnych opadów deszczy jedna z posesji wraz z budynkami mieszkalnymi została zalana ściekami z rowu U-7 do wysokości ok. 1,5 m.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. umarzając to postępowanie odwoławcze stwierdził, że odwołanie wniósł podmiot nieposiadający przymiotu strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Powołał się przy tym na art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne.
Podał, że z przedstawionego operatu wodnoprawnego nie wynika, aby Gminna Spółka Wodna w O. posiadała prawo własności działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, jak i szczególnego korzystania z wód. Ponadto strony postępowania - właściciele istniejącego urządzenia wodnego, położonego w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód - nie udzieliły skarżącej Spółce pełnomocnictwa do reprezentowani a ich interesów przed organami administracji publicznej w niniejszej sprawie. Również statut Gminnej Spółki Wodnej w O. nie upoważnia Spółki do reprezentacji członków spółki w postępowaniach administracyjnych.
We wniesionej skardze Spółka wodna zarzuciła:
1. - Naruszenie art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 31 ust. 5, art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. c, art. 9 ust. 1 pkt. 19 lit. a, art. 37 pkt. 2, art. 122 ust. 1 pkt. 1 i 3, art. 127 ust. 7 oraz art. 128 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne, polegające na nieuzasadnionym umorzeniu postępowania w wyniku niewłaściwego przyjęcia przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., iż Starosta [...] w sposób prawidłowy udzielił O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wykonanie urządzenia wodnego - wylotu kanalizacji deszczowej do rowu melioracyjnego U-7 oraz na szczególne korzystanie z wód - wprowadzenie do rowu melioracyjnego U-7 wód opadowych lub roztopowych z terenu działek o nr ew. [...], [...], [...], [...] w miejscowości D., gm. O., bez uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zaniechania wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, skutkujących wydarzeń błędnej decyzji Starosty o zezwoleniu na odprowadzanie podczyszczonych wód opadowych do rowu melioracyjnego, w której to nie wskazano na którą stronę nakłada się obowiązki uczestnictwa w kosztach utrzymania rowu melioracyjnego stosownie do odnoszonych korzyści.
2. Naruszenie art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 31 ust. 5, art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. c, art. 9 ust. 1 pkt. 19 lit. a, art. 37 pkt. 2, art. 122 ust 1 pkt. 1 i 3, art. 42 ust. 1 oraz art. 128 ust. 1 pkt. 7a i 8 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne polegające na braku rozpoznania czy też przeanalizowania, czy przedmiotowa decyzja może być "do zasady odprowadzenia ścieków do rowu melioracyjnego, a przez to uzasadnionego obowiązku uczestniczenia w kosztach utrzymania rowu melioracyjnego stosownie do odnoszonych korzyści".
3. Naruszenie cyt. przepisów K.p.a. i art. 127 ust. 2 pkt 4 i 5 w związku z art. 128 ust. 2 ustawy prawo wodne.
Skarżący uważa, że w ramach zainicjowanego postępowania odwolawczego nie uwzględniono następujących argumentów formalno - prawnych:
1) Artykuł 165 ustawy Prawo wodne reguluje czynności inicjujące powstanie spółki wodnej, a jednocześnie niezbędne do tego, aby taka spółka powstała.
Dokonanie czynności określonych w ust 1 i 2 tego artykułu nie powoduje samo przez się uzyskanie przez spółkę osobowości prawnej. Konieczne jest bowiem zatwierdzenie statutu spółki przez Starostę. Zatwierdzenie statutu spółki następuje w drodze decyzji administracyjnej, a spółka wodna nabywa osobowość prawną z chwilą uprawomocnienia się tej decyzji, co zatem idzie uzyskania przymiotu strony postępowania, reprezentującego interes prawny.
2) Artykuł 164 Prawa wodnego rozpoczynający dział VII ustawy, określa istotne elementy konstrukcyjne spółki wodnej.
W piśmiennictwie zauważa się, że spółka wodna to "związek osób fizycznych lub prawnych" utworzonych dla realizacji celów określonych w art. 108 ust. 1-4 [Prawo wodne z 1974 r. - przypad. 5. Surowiec, W. Tarasiewicz, T. Zwieglińska, Prawo wodne. Komentarz; przepisy wykonawcze, W-wa 1981 r., s. 170]. Natomiast w piśmiennictwie powstają już z uwzględnieniem ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - ustawy aktualnej, zauważono, że "Spółki wodne wykazują duże podopodobieństwo do przedsiębiorstw użyteczności publicznej, ze względu na wykonywane przez nią zadania" (J. Szachułowicz, Prawo wodne..., 2010, s. 353). Istniejący pogląd przedstawił R. Paczulski, który zauważa, że Spółka Wodna jest instytucją prawnoustrojową podlegającą przepisom prawa wodnego, który daje podstawę do wykonywania działań i inicjatyw społecznych do wykonywania zadań administracji publicznej w dziedzinie gospodarki wodnej (R. Paczulski,; Spółki wodne - cele, zadania, prawne podstawy organizacji oraz perspektywy ich rozwoju w kontekście zachodzących zmian., Toruń 2006 r., s, 9 / in.).
Uwzględniając poglądy piśmiennictwa, a przede wszystkim treść komentowanego przepisu, można przyjąć, że spółka to podmiot prawa, utworzony przez osoby fizyczne i osoby prawne, w celu wykonywania zadań o charakterze publicznoprawnym, związanych z gospodarką wodną a po zatwierdzeniu statutu przez starostę uzyskuje osobowość prawną.
3) A skoro posiada osobowość prawną, przez co może wykorzystywać działania i inicjatywy społeczne do wykonywania zadań administracji publicznej w dziedzinie gospodarki wodnej to w przypadkach postępowań wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód lub ziemi (rowy melioracyjne szczegółowe).W rozumieniu art. 127 ustawy prawo wodne (strony postępowania) zawsze należy badać status danego podmiotu w kontekście zaistnienia tych przesłanek.
Stanowisko organu nie może być dowolne i nie może pozostawać w wyraźnej sprzeczności z treścią materiałów znajdujących się w aktach sprawy. Regulacja ust. 7 art. 127 Prawa wodnego oznacza, że w postępowaniach wodnoprawnych inaczej definiuje się stronę niż w każdym innym postępowaniu toczącym się według ogólnych kodeksowych reguł postępowania administracyjnego.
4) Tym bardziej, że pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi albo do urządzeń kanalizacyjnych, na podstawie art. 122 ust. 4 ustawy Prawo wodne - są wydawane z uwzględnieniem postanowień rozdziału 1-4 w dziale IV tytułu III ustawy Prawo ochrony środowiska.
A po wejściu w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, tym bardziej jest uzasadniony udział na prawach strony organizacji takiej jak jest spółka wodna (art. 44 tej ustawy), zob. szerzej wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r. II OSK 645/09, LEX nr 597748).
5) Również problematyka interesu prawnego Spółki wodnej, jako podmiotu prawa, utworzony przez osoby fizyczne i osoby prawne, w celu wykonywania zadań o charakterze publicznoprawnym, związanych z gospodarką wodną i reprezentujący interes prawny członków w postępowaniu wodnoprawnym jest nie bez znaczenia. O tym, czy określona osoba prawna (Spółka Wodna) ma interes prawny w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, w zakresie odprowadzenia wód do rowu melioracyjnego, powinien decydować fakt partycypacji w kosztach utrzymywania na rzecz administratora rowu, czyli Spółki Wodnej, jeżeli rów jest objęty działalnością spółki. Jest to znane i powinno być brane pod uwagę przy postępowaniu wodnoprawnym, gdyż zagadnienie instytucji stron postępowania i w ogóle pozwolenia wodnoprawnego oraz podziału w kosztach utrzymywania urządzeń jest opisane w Prawie wodnym i komentarzach praktycznych ustawy, m. in. Jerzego Radotki - Towarzystwo Naukowe Prawa Ochrony Środowiska - Wrocław 2002, jak i Komentarze praktyczne LEX a Wolters Kluwer business, W-wa 2013.
Jak wynika z opisu powyższych komentarzy, w pozwoleniu wodnoprawnym, poza elementami wynikającymi z art. 128 ust. 2 prawa wodnego powinien być nałożony na adresata obowiązek partycypacji w kosztach utrzymania rowu melioracyjnego na rzecz Spółki Wodnej (wykonanie robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych).
W skardze podkreślono, że zgodnie z przepisem art. 128 ust. 2 pkt. 3 cyt. ustawy, ustala się w razie potrzeby obowiązek uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, stosownie do odnoszonych korzyści. Natomiast w przypadku korzystania z urządzeń spółki wodnej, obowiązek partycypacji w kosztach utrzymania tych urządzeń może zostać nałożony przez właściwy organ w każdym czasie (art. 171 cyt. ustawy). Zakład, który wprowadza ścieki do wód lub do urządzeń wodnych ponosi taką część kosztów, w jakiej nastąpił ten wzrost. W świetle art. 64 ust. 1a cyt. ustawy w kosztach utrzymania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści, zaś na zasadzie ust. 2 przepis ten stosuje się także do wprowadzania ścieków lub odprowadzania wód do urządzeń wodnych. Rozstrzygnięcia w tych sprawach są podejmowane przez organy właściwe do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w formie decyzji administracyjnej bądź przez organ odwoławczy, który ten obowiązek pominął. Reasumując, do Gminnej Spółki Wodnej w O. należy przedmiotowy rów, a wręcz to ona ma w sprawie interes prawny, pełni rolę administratora tego rowu.
Badając odwołanie, organ powinien zająć jednoznaczne stanowisko odnośnie obowiązków określonych prawem wodnym. W świetle cyt. przepisu (art. 128 ust. 1) wydane przez Starostę pozwolenie wodnoprawne powinno zawierać pewne elementy o charakterze obligatoryjnym oraz nieobligatoryjne, w postaci dodatkowych obowiązków wymienionych enumeratywnie w ust. 2 punkty 1-6 przepisu, które w pozwoleniu powinny być określone "w razie potrzeby".
Istotne są dla skarżącego elementy, tzw. "nieobligatoryjne", które nie zostały uwzględnione w pozwoleniu wodnoprawnym, a w ramach art. 4 pkt 1 pr. wod. w powiązaniu z art. 156 ust. 1 pkt 4, 5 prawa wodnego jako ustawy szczególnej, który stanowi o tym, który organ jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 1 K.p.a. Do elementów "nieobligatoryjnych" przepis ust. 2 art. 128 pr. wod. zalicza obowiązek: 1) prowadzenia pomiarów jakości wód podziemnych oraz wód płynących poniżej i powyżej miejsca zrzutu ścieków, z określeniem częstotliwości i metod tych pomiarów; 2) wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, stosownie do odnoszonych korzyści; 3) wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania wód, stosownie do wzrostu tych kosztów w wyniku realizacji tego pozwolenia; 4) odtworzenia retencji przez budową służących do tego celu urządzeń wodnych lub realizacją innych przedsięwziąć, jeżeli w wyniku realizacji pozwolenia wodnoprawnego nastąpi zmniejszenie naturalnej lub sztucznej retencji wód śródlądowych; 5) obowiązek podjęcia działań służących poprawie stanu zasobów ryb lub uczestniczenia w kosztach zarybiania wód powierzchniowych, jeżeli w wyniku realizacji pozwolenia wodnoprawnego nastąpi zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji.
Skoro rowy należą do Gminnej Spółki Wodnej, która reprezentuje właściciela istniejącego urządzenia wodnego (rowu), a więc zrozumiałe jest, że ma w sprawie interes prawny. Pełni rolę administratora rowu. Zgodnie ze Statutem Gminnej Spółki Wodnej, do celów Spółki należy m.in. wykonywanie wspólnych zadań gospodarczych w nim zrzeszonych rolników, polegających w szczególności na budowie i eksploatacji urządzeń melioracji szczegółowych będących w ewidencji spółki wodnej.
W myśl art. 164 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 145) dalej zwana jako "ustawa" spółki wodne, z zastrzeżeniem ust. 2, oraz związki wałowe są formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne i mają na celu zaspokojenie wskazanych ustawą potrzeb w dziedzinie gospodarowania wodami. Potrzeby te to w szczególności: między innymi melioracja wodna, prowadzenie racjonalnej gospodarki na terenach zmeliorowanych i utrzymywanie wód. Nie ulega przy tym wątpliwości, że prowadzona we wskazanym zakresie działalność wymaga posiadania środków finansowych, które w przypadku spółki wodnej pochodzą (pomijając dopuszczalną działalność gospodarczą spółki wodnej) nie tylko z kwot składek członkowskich osób należących do spółki, lecz również ze świadczeń pochodzących od osób niebędących jej członkami.
Co prawda art. 4 ust. 1 ustawy prawo wodne zawiera katalog organów właściwych w sprawie gospodarowania wodami. Nie oznacza to, że tylko te przymioty będą wykonywać zadania w zakresie gospodarki wodami (w tym użytkowania wód znajdujących się w rowach - art. 31 ust. 4 ustawy prawo wodne), gdyż zadania wykonywać mogą również inne podmioty (np. spółki wodne). Jednak, jak zauważają komentatorzy ustawy prawo wodne, tylko te podmioty mają przymiot organów administracji publicznej (ogólnej i szczegółowej, rządowej i samorządowej).
Trafnie jednak zauważa M. Nowakowski, Spółki wodne na gruncie polskiego porządku publicznego, Pr. i środ. 2003, nr 1 s. 107 i inni, w tym cyt. na wstępie skargi, R. Poczulski, Toruń 206 s. 9, że obowiązki w zakresie gospodarki wodnej w państwie spoczywają na organach administracji publicznej, które ustawa wyposaża w niezbędne dla realizacji łych celów i zadań instrumenty prawne. Natomiast czynny udział innych podmiotów prawa, niezależnych od państwa, w realizacji tych samych celów i zadań jest oczywiście dopuszczalny i pożądany.
Nadto przepis art. 171 Prawa wodnego przewiduje możliwość nałożenia przez starostę w drodze decyzji administracyjnej, obowiązku ponoszenia świadczeń na rzecz spółki wodnej w sytuacji, gdy osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące członkami spółki wodnej oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej odnoszą korzyści z urządzeń spółki lub przyczyniają się do zanieczyszczenia wody, dla której ochrony spółka została utworzona. Ale przepis ten w żadnej mierze nie wyłącza stosowanie postanowień art. 128 ust. 2 pkt. 3 pr. wod., zaś w sytuacji kiedy żąda tego strona postępowania pozostająca administratorem urządzenia wodnego, z którego korzyść będzie odnosił adresat pozwolenia wodnoprawnego, żądanie takie powinno zostać rozpatrzone w ramach prowadzonego postępowania. Pozbawienie Spółki podmiotu strony postępowania przez decyzją Dyrektora RZGW w W. uniemożliwia wysuwanie przedmiotowych żądań, co się wydaje niezgodne z ogólnie przyjętą regulacją o istotnym znaczeniu dla konstrukcji całego aktu prawnego, jakim jest ustawa prawo wodne.
Interpretując przepis wyrażony w art. 171 ust. 1 i 2 ustawy, należy w ocenie skarżącej zauważyć, że w przypadku, gdy osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące członkami spółki wodnej oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej odnoszą korzyści z urządzeń spółki lub przyczyniają się do zanieczyszczenia wody, dla której ochrony spółka została utworzona, obowiązane są do ponoszenia świadczeń na rzecz spółki. Wysokość i rodzaj świadczeń, o których mowa wyżej, ustala, w drodze decyzji, starosta. Zawsze dłużnikiem w stosunku do Spółki Wodnej będzie podmiot prawa, a nie statio fisci (państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która w stosunkach cywilnoprawnych działa w ramach swoich zadań w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga została oparta na uzasadnionych podstawach.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło bowiem do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, skutkującego koniecznością jej uchylenia.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepis art. 127 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego. Przyjął bowiem, że władającymi są jedynie właściciele działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, jak i szczególnego korzystania z wód. Drugą możliwość jaką dopuścił, to aby właściciele istniejącego urządzenia wodnego, położonego w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód udzielili skarżącej Spółce pełnomocnictwa do reprezentowania ich interesów przed organami administracji publicznej, co w danej sprawie nie miało miejsca. Organ odwoławczy stwierdził także, iż również statut Gminnej Spółki Wodnej w O. nie upoważnia Spółki do reprezentacji członków spółki w postępowaniach administracyjnych.
Przyjęte stanowisko jest nieprawidłowe i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Należy zauważyć, że skarżąca Spółka wodna w statucie ma zastrzeżone uprawnienia m. in. do wykonywania konserwacji 54870 mb rowów, w tym również przedmiotowego rowu. Jej zadaniem jest także utrzymanie i eksploatacja urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Wobec tego pełni rolę zarządcy przedmiotowego rowu, administruje nim. Wykonywanie tych obowiązków czyni z niej posiadacza zależnego terenu położonego w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, a więc podmiotu władającego w rozumieniu art. 127 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 23.01.2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1079/12, z którego wynika, że określenie "władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód" odnosi się zarówno do właściciela, zarządcy, jak i posiadacza zależnego...". Należy nadto mieć na uwadze, że argumentacja podniesiona w odwołaniu ściśle wiąże się z wykonywanymi przez Spółkę wodną obowiązkami statutowymi. Należy odnotować, że pismem z [...].05.2013 r. Spółka została poinformowana o aktualizacji jej wpisu do katastru wodnego. Jednocześnie Sądowi jest wiadome z urzędu, że wpisana jest jako władający częścią tego urządzenia wodnego. Należy też mieć na uwadze, że Spółka ta stale wykonuje swe statutowe obowiązki. Konserwuje przedmiotowy rów przez odmulenie jego dna, usprawniając przepływ wody i zapobiegając zalaniom terenów sąsiednich. Wobec tego postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, mogącego prowadzić do większego zamulenia rowu i jego zarastania, pozostaje w zakresie jej interesu prawnego. Przedmiotowa Spółka wodna ma prawo w nim uczestniczyć i wnosić, by podmiot odprowadzający wody opadowe kwalifikowane jako ścieki partycypował w kosztach utrzymania urządzenia wodnego, zarządzanego przez tę Spółkę wodną.
Wskazane przez Sąd naruszenie prawa materialnego w postaci art. 127 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego miało wpływ na wynik sprawy.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w pkt 1 sentencji.
O zwrocie Skarżącemu uiszczonego wpisu rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji, na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie rozpoznając sprawę należy zastosować się do wskazań i oceny prawnej w nim zawartych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło