II SA/Ol 643/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-09-22
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Sejmiku Województwa w sprawie uchwalenia Planu gospodarki odpadami dla województwa na lata 2011-2016 narusza interes prawny spółek prowadzących składowisko odpadów i instalację do ich przetwarzania, poprzez nieuwzględnienie tych instalacji w planie jako Regionalnych Instalacji do Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Sejmiku Województwa w sprawie Planu gospodarki odpadami nie narusza interesu prawnego skarżących spółek, a tym samym nie posiadały one legitymacji do jej zaskarżenia. Plan gospodarki odpadami jest aktem kierownictwa wewnętrznego, a nie aktem prawa miejscowego, i nie może bezpośrednio rozstrzygać o prawach lub obowiązkach podmiotów spoza administracji publicznej. Uzyskanie decyzji lokalizacyjnej nie wiąże przy sporządzaniu planu, a samo wydanie takiej decyzji nie rodzi automatycznie uprawnienia do ujęcia instalacji w planie jako RIPOK. Ponadto, kwatera nr II składowiska w A miała zbyt małą pojemność, aby mogła być uznana za RIPOK. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Spółki A i B zaskarżyły uchwałę Sejmiku Województwa w sprawie uchwalenia Planu gospodarki odpadami dla województwa na lata 2011-2016. Zarzuciły, że mimo posiadania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, ich instalacje nie zostały ujęte w planie jako Regionalne Instalacje do Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK). Skarżące podniosły naruszenie zasady bliskości, faworyzowanie konkretnych obiektów oraz nieracjonalny system gospodarki odpadami. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając brak legitymacji skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na zasadność upatrywania interesu prawnego w przepisach dotyczących RIPOK i możliwości odmowy wydania pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 roku sprawy ze skarg Spółki A i Spółki B na uchwałę Sejmiku Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchwalenia Planu gospodarki odpadami dla Województwa za lata 2011-2016 oddala skargi.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 19 czerwca 2012r. Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego, działając na podstawie art. 14 ust. 1-9 i art. 14a ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 185, poz. 1243 ze zm., dalej też jako: "ustawa"), podjął uchwałę Nr XVIII/333/12 w sprawie uchwalenia Planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego na lata 2011-2016.
W dniu 13 marca 2013 r. spółki A i B, w ustawowym terminie, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyły powyższą uchwałę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości. W obszernym uzasadnieniu strony skarżące podniosły, że spółka A prowadzi w A składowisko odpadów komunalnych. Aktualnie jest eksploatowana kwatera nr II tego składowiska. Jednak składowisko ma podlegać rozbudowie o kolejne, sąsiednie kwatery nr III, IV i V. Wyjaśniono, że na terenie składowiska spółka planuje realizację instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych (sortowania i kompostowania). Inwestycje będą stanowiły całość funkcjonalno-gospodarczą, tworząc zakład gospodarowania odpadów komunalnych, którego założeniem jest kompleksowa obróbka i unieszkodliwianie odpadów. Wskazano, że dla planowanych inwestycji w dniu 29 grudnia 2011r. wydane zostały decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżące spółki zarzuciły, że mimo pozostawania w obrocie prawnym tych decyzji, żadna z wymienionych instalacji planowanych do realizacji nie została ujęta w przedmiotowym planie ani uchwale wykonawczej do tego planu, jako regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych (dalej: "RIPOK"). Jedynie II kwatera składowiska została uwzględniona w tych aktach, jako instalacja do zastępczej obsługi Regionu Północno-Wschodniego.
W związku z tym strony skarżące zarzuciły, że z naruszeniem art. 14 ust. 6 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, plan nie formułuje kryteriów rozmieszczenia obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami, podając jedynie informacje dotyczące mocy przerobowych. Poza tym w planie ujęte zostały tylko RIPOK, których budowa finansowana jest przez gminę z uwagi na wykonywane zadania własne lub ze środków Unii Europejskiej, co oznacza faworyzowanie konkretnych obiektów z uwagi na sposób ich finansowania i narusza zasady gospodarowania odpadami, w szczególności zasadę bliskości określoną w art. 9 oraz art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Skarżące stwierdziły, że nieuzasadnione jest wożenie odpadów przez gminy zrzeszone w Związku Międzygminnym A (kilkadziesiąt kilometrów), gdy w pobliżu funkcjonuje składowisko odpadów i ma zostać zrealizowana instalacja do ich obróbki. W ocenie spółek podział województwa na 5 regionów
w sposób całkowicie nieuzasadniony ogranicza możliwość racjonalnego korzystania przez gminy z najbliżej położonych instalacji. Zarzucono, że wbrew wymogom wynikającym z art. 1 ust. 1 ustawy w zw. z art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, plan wprowadził nieracjonalny system gospodarki odpadami, który nie tylko zwiększy koszty obsługi mieszkańców, stwarzając możliwość wywołania konfliktów społecznych, ale także ograniczy możliwość prowadzenia działalności gospodarczej prywatnym przedsiębiorcom, w tym skarżącym spółkom. Podkreślono, że uwzględnienie w planie funkcjonowania Zakładu B z pominięciem instalacji skarżących, nie zapewnia zrównoważonego systemu gospodarki odpadami komunalnymi. Zaznaczono, że w planie został uwzględniony kosztowny, przeinwestowany ze środków publicznych "moloch", do którego - z naruszeniem zasady bliskości - będą przyjmowane odpady z całego regionu zamiast do położonych bliżej mniejszych instalacji, spełniających w tym samym stopniu normy ekologiczne i wymogi prawne. W ocenie skarżących przyjęcie takiego rozwiązania narusza art. 20, 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 9 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007r., Nr 50, poz. 331 ze zm.) wobec nieprzestrzegania zasady równości wobec prawa, niedyskryminacji w życiu gospodarczym, konkurencyjności gospodarki oraz swobody działalności gospodarczej, w tym wolności rynkowej. Strony podały, że zakład
w Spytkowie jest planowany do realizacji na głównym zbiorniku wód podziemnych,
co będzie skutkowało negatywnym oddziaływaniem na ten element środowiska naturalnego. Podniesiono również, że fakt, iż zakład w B został przewidziany, jako jedyny RIPOK w regionie obok zakładu w A unaocznia uległość organu uchwałodawczego wobec monopolistycznych zapędó Związku Międzygminnego – spółka C, który wykorzystując fakt otrzymania dotacji unijnych chce wyeliminować z rynku inne podmioty, w tym prywatne, działające w tej branży, zarządzające instalacjami do przetwarzania odpadów komunalnych.
Skarżące wywodziły, że do wojewódzkiego planu gospodarki odpadami powinny być wpisane wszystkie instalacje, dla których przed 1 stycznia 2012 r. została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach lub o warunkach zabudowy. Późniejsze umieszczenie w uchwale wykonawczej (przez dokonanie jej zmiany) instalacji w trybie art. 16 ust. 3 ustawy zmieniającej, przy jednoczesnym ich braku w wojewódzkim planie gospodarki odpadami, prowadziłoby do powstania istotnej sprzeczności w treści obu tych dokumentów. Nieuwzględnienie składowisk spełniających wymagania RIPOK
w planie uniemożliwiłoby ich realizację, pomimo posiadania w ustawowo wymaganym terminie decyzji lokalizacyjnej, czy środowiskowej. Wskazano, że zgodnie z brzmieniem art. 52 ust. 4 ustawy organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę składowiska odpadów odmawia jego wydania, jeżeli budowa ta nie jest określona w wojewódzkim planie gospodarki odpadami. Tym samym nieumieszczenie składowiska w planie skutkuje niemożliwością jego rozbudowy i skorzystania z dobrodziejstwa art. 16 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897), pomimo dysponowania przez inwestora decyzją
o środowiskowych uwarunkowaniach czy decyzją lokalizacyjną.
Spółki podkreśliły, że zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy, w zaskarżonej uchwale za RIPOK powinny zostać uznane jedynie instalacje, które spełniają jednocześnie wszystkie kryteria, tj. zapewniają pełne zagospodarowanie odpadów, czyli segregację, przetwarzanie i składowanie oraz jednocześnie spełniają wymagania BAT (najlepszej dostępnej techniki). Tylko takie ujęcie RIPOK stwarza możliwość realizacji zasady bliskości określonej w art. 9 ustawy. Takie rozwiązanie stwarza zakład zagospodarowania odpadów komunalnych realizowany przez skarżące spółki. Przyjęcie przez Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego, że instalacja spełniająca chociażby jedno z kryteriów tj. a), b) lub c) może być uznana za RIPOK, jest sprzeczna
z głównymi zasadami gospodarki odpadami. Skarżące wyraziły niezrozumienie dla uwzględnienia w planie tylko kwatery II składowiska, kiedy stanowi ono całość i tylko
z woli inwestora wprowadzony został podział na poszczególne kwatery, w celach porządkowych. Stwierdzono, że przyjmując nawet wykładnię definicji RIPOK dokonaną przez organ, oceniana z osobna każda z instalacji spółek spełniała wymagania
i powinna zostać uwzględniona w planie.
Wskazano też, że z naruszeniem art. 14 ust. 8 pkt 3 ustawy o odpadach plan przewiduje zamknięcie II kwatery składowiska odpadów w A w czerwcu 2013r., podczas gdy zarządca dysponuje pozwoleniem zintegrowanym, ważnym do dnia 8 kwietnia 2020r., a także zatwierdzoną instrukcją eksploatacji. Takie arbitralne skrócenie przez organ okresu użytkowania instalacji spełniającej wszystkie wymagania prawne jest dla spółek niezrozumiałe i krzywdzące, a także wprost sprzeczne z treścią powołanego przepisu przewidującego jedynie zamykanie składowisk odpadów niespełniających wymagań ochrony środowiska.
W skardze podniesiony został również zarzut naruszenia art. 42 pkt 2 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 14 b ustawy o odpadach, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Argumentowano w tym zakresie, że organ uchwałodawczy wskazywał lakonicznie na przyczyny, dla których uwzględniał lub nie konkretne uwagi. Ponadto na skutek uwzględnienia uwag projekt planu przed jego uchwaleniem został zmieniony tak dalece, że powinien podlegać ponownemu opiniowaniu i uzgodnieniom dokonywanym w tym trybie.
W odpowiedzi na skargi pełnomocnik Województwa odniósł się szczegółowo do każdego z podniesionych zarzutów, wnosząc o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że plany gospodarki odpadami nie mają statusu aktów prawa miejscowego, a jedynie mają charakter programu działania i obowiązują jedynie "wewnątrz" administracji. Nie mogą w związku z tym w sposób bezpośredni wywoływać skutków prawnych w sferze podmiotów "zewnętrznych" wobec administracji. Tym samym nie jest uzasadnione określanie w tych planach kryteriów rozmieszczenia obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami. Plan gospodarowania odpadami nie stanowi podstawy do lokalizowania danych instalacji, w tym odmowy budowy obiektów zagospodarowania odpadów. Zaznaczył, że Sejmik wykorzystał przyznaną przez ustawodawcę swobodę w zakresie sposobu formułowania kryteriów rozmieszczenia obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami.
Wskazał, że stanowisko powyższe potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 22 listopada 2012r., sygn. akt II SA/Ol 1155/12, uchylającym rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, którym stwierdzono nieważność przedmiotowej uchwały. Zauważył też, że na zasadzie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 1 lipca 2011r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, dopiero po zakończeniu budowy instalacji spełniającej wymagania RIPOK, instalację tę uwzględnia się w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami lub dokonuje się zmiany w tej uchwale. Tak więc przepis ten nie ma zastosowania do uchwały w sprawie wojewódzkiego planu gospodarowania odpadami. Zaznaczył, że również w powołanym wyroku Sąd przyjął, ż że brak wskazania w uchwalonym planie instalacji jako RIPOK, nie musi skutkować tym, że instalacje te po zakończeniu budowy nie będą ujęte w wykazie instalacji regionalnych, stanowiący załącznik do uchwały w sprawie wykonania planu gospodarki odpadami. Pełnomocnik organu podkreślił, że w planie ujęto instalacje, których realizacja jest znacznie bardziej zaawansowana od planowanych instalacji skarżących. Podniósł też, że według informacji przekazywanych przez spółki przed uchwaleniem planu, kwatera nr II składowiska w A nie spełniała wymogów przewidzianych dla instalacji regionalnych, gdyż jej pojemność pozostała do wypełnienia wynosiła 108 691 m3. Natomiast minimalna pojemność składowiska spełniającego wymagania RIPOK powinna wynosić dla województwa warmińsko-mazurskiego 187 500 m3. Argumentowano ponadto, że wbrew stanowisku skarżących, zachowana została procedura przy uchwalaniu niniejszego planu gospodarowania odpadami.
Wyrokiem z 4 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółek A i B (dalej jako "Spółki") na uchwałę Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z 19 czerwca 2012 r., Nr XVIII/333/12 w przedmiocie uchwalenia Planu gospodarki odpadami dla Województwa Warmińsko – Mazurskiego za lata 2011-2016.
W ocenie Sądu I instancji, zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego Spółek, a przez to nie są one legitymowane do wniesienia skargi. Sąd I instancji podkreślił, że uchwała w sprawie planu gospodarki odpadami nie jest aktem prawa miejscowego. Plan gospodarki odpadami nie zawiera norm powszechnie obowiązujących, jest uchwałą nienormatywną, podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej. Plan gospodarki odpadami jest uznawany za tzw. akt kierownictwa wewnętrznego, stanowiący ramowy program działania na danym obszarze w zakresie gospodarki odpadami i skierowany jest do organów administracji publicznej, nie zaś do podmiotów zewnętrznych wobec administracji. Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżony plan nie narusza interesu prawnego Spółek. Sąd I instancji podkreślił, że plan gospodarowania odpadami jest opracowywany na konkretny okres (w niniejszej sprawie na lata 2011 – 2016) i podlega aktualizacji, nie rzadziej niż raz na 6 lat. Istnieje zatem możliwość jego dostosowania w każdym czasie do zmiany stanu faktycznego.
Sąd I instancji odniósł się do podstaw normatywnych uchwalenia planu, wywodząc, że plan ma przede wszystkim uwzględniać funkcjonujące zakłady zagospodarowania odpadami, w tym spełniające wymagania regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) i ma określić jedynie kryteria rozmieszczenia obiektów i moc przerobową przyszłych instalacji, a więc ma wskazywać warunki, jakim powinny odpowiadać np. przyszłe składowiska odpadów. Składowisko odpadów w A składa się z kwatery nr II, która jak wyjaśnił organ na podstawie przyjętej powszechnie metody obliczeniowej, niekwestionowanej przez strony, ma zbyt małą pojemność pozostałą do zapełnienia, żeby można było uznać to składowisko za spełniające kryteria regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły Spółki.
Spółki zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
- art. 91 ust. 1 w związku z art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 6) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") oraz w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a., przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Spółki nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi na uchwałę, co uniemożliwiło dokonanie sądowej kontroli jej zgodności z prawem prowadzącej do stwierdzenia nieważności uchwały;
- art. 14, art. 14a, art. 14b, art. 14c ustawy o odpadach w związku z art. 147 p.p.s.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchwalony na ich podstawie wojewódzki plan gospodarki odpadami zawiera jedynie normy ogólne o charakterze informacyjnym i jest "aktem kierownictwa wewnętrznego", co skutkuje brakiem wpływu na sferę interesów prawnych osób pozostających na zewnątrz administracji;
- art. 14 ust. 1, ust. 6 i ust. 8 ustawy o odpadach w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wojewódzki plan gospodarki odpadami ma uwzględniać funkcjonujące zakłady gospodarowania odpadami, w tym spełniające wymagania RIPOK i określać jedynie kryteria rozmieszczenia obiektów i moc przerobową przyszłych instalacji i nie musi wprost wskazywać jakichkolwiek inwestycji planowanych do realizacji;
- art. 14 ust. 6 pkt 5 ustawy o odpadach w związku z art. 16 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej oraz w związku z art. 52 ust. 4 ustawy o odpadach, a także w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na organie województwa nie ciąży obowiązek wskazania w wojewódzkim planie gospodarki odpadami regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych (zwanych dalej RIPOK), dla których przed 1 stycznia 2012 r. została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub decyzja o warunkach zabudowy;
- art. 3 ust. 3 pkt 15 c) ustawy o odpadach w związku z art. 14 ust. 6 pkt 5 tej ustawy i art. 38 ust. 3 ustawy o odpadach z 2012 r. w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym ustaleniem, że przyszłe instalacje spełniające wymagania RIPOK nie podlegają obligatoryjnemu uwzględnieniu w planie;
- art. 16 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej i art. 3 ust. 3 pkt 15 c ustawy o odpadach w związku z art. 15 ust. 1 tej ustawy oraz w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że treść wojewódzkiego planu gospodarki odpadami może pozostawać w sprzeczności z treścią uchwały wykonawczej w zakresie uwzględnienia planowanych do realizacji instalacji spełniających wymagania RIPOK, w tym tych, dla których przed 1 stycznia 2012 r. wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzję o warunkach zabudowy;
- art. 14 ust. 6 pkt 5, art. 15 ust. 1 ustawy o odpadach w związku z art. 14 ust. 8 tej ustawy, a także w związku z art. 16 ust. 3 ustawy zmieniającej, art. 3 ust. 3 pkt 15 c, art. 9 i art. 14 ust. 1 i ust. 2, art. 1 ust. 1 ustawy o odpadach w związku z art. 3 pkt 50 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm., dalej jako "p.o.ś.") oraz art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 3 ust. 2 pkt 15b ustawy o odpadach, art. 20, art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 9 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007, Nr 50, poz. 331 ze zm.), art. 14 ust. 8 pkt 3) ustawy o odpadach, art. 42 pkt 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. – dalej jako "ustawa środowiskowa"), a także w związku z art. 14b, art. 14 ust. 2 i 3 ustawy o odpadach, a także w związku z art. 147, art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W ocenie Spółek, błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polegało na braku rozpoznania zarzutów zwartych w skargach, konstruowanych w oparciu o te przepisy z uwagi na ustalenie braku legitymacji Spółki do zaskarżenia uchwały i w konsekwencji zaniechanie jej kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie;
- art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zarzutów naruszenia prawa materialnego powołanych w skargach.
Spółki wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Województwa z 19 czerwca 2012 r., a ponadto zasądzenie od organu na rzecz Spółek kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Województwo Warmińsko-Mazurskie wniosło o jej oddalenie w całości, a także zasądzenie od Spółek na rzecz Województwa Warmińsko-Mazurskiego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015r., II OSK 2154/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że skarżące spółki trafnie upatrują swojego interesu prawnego w niniejszej sprawie w treści art. 52 ust. 4 w związku z art. 3 pkt 15c ustawy o odpadach. NSA stwierdził, że Sąd przede wszystkim dokona ponownej oceny legitymacji procesowej poszczególnych skarżących spółek w kontekście ewentualnego naruszenia ich interesu prawnego zaskarżoną uchwałą, w rozumieniu art. 91 ust. 1 w związku z art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności, czyli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Uwzględniając skargę na uchwałę sąd administracyjny stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została ona wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia w niniejszej sprawie, że zgodnie z przepisem art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
W niniejszej sprawie zatem Sąd związany jest oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2015r., o sygn. II OSK 2154/13. W orzeczeniu tym NSA stwierdził m.in., że skarżące spółki trafnie upatrują swojego interesu prawnego w niniejszej sprawie w treści art. 52 ust. 4 w związku z art. 3 pkt 15c ustawy o odpadach. Zdaniem skarżących spółek, projektowane instalacje spełniają wymagania, jakie przepisy ustawowe ustanawiają dla RIPOK, w rozumieniu art. 3 pkt 15c ustawy o odpadach. Natomiast zgodnie z art. 52 ust. 4 ustawy o odpadach, właściwy organ może każdorazowo odmówić wydania pozwolenia na budowę składowiska odpadów, jeżeli budowa składowiska odpadów nie jest określona w wojewódzkim planie gospodarki odpadami, a nie dopiero w akcie prawa miejscowego, jakim jest uchwała sejmiku województwa w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Brak jest zatem w ocenie Sądu II instancji podstaw do wyłączenia legitymacji do zaskarżenia uchwały w przedmiocie wojewódzkiego planu gospodarki odpadami tylko z tego powodu, że jest to akt kierownictwa wewnętrznego. Ponadto w uzasadnieniu NSA wskazano, że Wojewódzki plan gospodarki odpadami jest aktem kierownictwa wewnętrznego, a nie aktem prawa miejscowego, w przeciwieństwie do kolejnej w tym ciągu prawnym i faktycznym uchwały w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, która z woli ustawodawcy jest aktem prawa miejscowego. Nie wyklucza to możliwości zaskarżenia wojewódzkiego planu gospodarki odpadami przez podmioty, które wykażą, że posiadają w tym zakresie interes prawny, a następnie, że ich interes prawny został naruszony. Jest to o tyle istotne, że ustalenia wojewódzkiego planu gospodarki odpadami - co jest bezsporne – są następnie wiążące dla uchwały sejmiku województwa w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, co wynika wprost z art. 52 ust. 4 ustawy o odpadach. Natomiast podstawę do wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie wojewódzkiego planu gospodarki odpadami stanowi art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa w związku art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Przede wszystkim należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), dalej jako u.s.w., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Stosownie zaś do art. 91 ust. 1 tej ustawy przepisy art. 90 stosuje się odpowiednio, gdy organ samorządu województwa nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo, przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne, narusza prawa osób trzecich.
Tak skonstruowany przepis ustawy o samorządzie województwa istotnie rzutuje na legitymację skarżącego.
U podstaw legitymacji skargowej leży aktualny interes prawny. Prawo do zaskarżania uchwał na podstawie powyższych przepisów przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego materialnego).
Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes prawny dotyczy szeroko rozumianej sytuacji prawnej podmiotu wyznaczonej normami prawnymi, z których wynikają jego uprawnienia, obowiązki, korzyści czy wolności prawnie chronione.
Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 - ONSA 1997/2/89). Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialno - prawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji.
Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Chodzi tu zatem o interes prawny, a nie faktyczny; musi występować bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy interesem prawnym strony, a wynikiem postępowania administracyjnego.
To zaś oznacza, iż przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa ma ten czyj interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą (zarządzeniem) organu.
Podstawą zaskarżenia jest bowiem niezgodność uchwały (zarządzenia) z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego podmiotu.
O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2014r., II OSK 977/13, Lex nr 1658182).
Zaskarżona uchwała dotyczy interesu prawnego skarżących spółek, ponieważ w pewnym stopniu dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa materialnego. Nie byłoby przy tym uprawnione przyjęcie twierdzenia, że plany gospodarki odpadami mają jedynie charakter informacyjny i nie wpływają na sytuacje prawne podmiotów spoza administracji publicznej. Plany gospodarki odpadami pozornie wiążą tylko organy administracji publicznej, gdyż w istocie wiążą także podmioty ubiegające się o wydanie zezwolenia lub pozwolenia, gdyż dany podmiot może nie otrzymać określonego zezwolenia/pozwolenia, jeżeli plan gospodarki odpadami stoi temu na przeszkodzie.
W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku zapadłym na gruncie niniejszej sprawy wskazał na przepis art. 52 ust. 4 w związku z art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach. Wspomniane regulacje prawne zawarte w planie gospodarki odpadami są niewątpliwie skorelowane w pewnym stopniu z możliwością uzyskania określonych uprawnień przez podmiot, który ubiega się o uzyskanie określonego zezwolenia. To zaś przesądza o istnieniu interesu prawnego w niniejszej sprawie po stronie skarżących spółek.
Przechodząc zaś do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej uchwały wskazać należy, że treść przepisów art. 14, 14a, 14 b i 14 c ustawy o odpadach, określających zakres regulacji i tryb podejmowania zaskarżonego aktu wskazuje, że ma on zawierać w zasadzie normy ogólne o charakterze informacyjnym (zawierające dane i prognozy). Jednak zapisom przyjętym w ramach delegacji z art. 14 ust. 6 pkt 5 ustawy o odpadach można przypisać znaczenie normatywne w kontekście powołanego w skardze art. 52 ust. 4 ustawy o odpadach (obecnie art. 127 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach). Z przywołanych regulacji prawnych nie sposób jednak wywieść obowiązku wskazania w planie przez organ stanowiący województwa, zamierzonej budowy składowiska odpadów. Treść upoważnienia ustawowego wyklucza, aby plany gospodarki odpadami mogły bezpośrednio rozstrzygać o prawach lub obowiązkach podmiotów zewnętrznych. W szczególności z delegacji ustawowej nie wynika, aby uwzględnieniu w planie musiały podlegać instalacje projektowane, dla których dopiero zostały ustalone warunki zabudowy. Uzyskanie decyzji lokalizacyjnej nie wiąże przy sporządzaniu planu gospodarki odpadami, który nie może też przesądzać, czy inwestycja, na którą uzyskano decyzję lokalizacyjną zostanie zrealizowana. Przyjęcie toku rozumowania zaprezentowanego przez skarżące spółki musiałoby prowadzić do uwzględnienia wszystkich wydanych przed 1 stycznia 2012r. decyzji o warunkach zabudowy i to w obydwu planach, czyli w planie gospodarki odpadami i w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Mogłoby to jednak prowadzić do absurdalnych rezultatów. Decyzje lokalizacyjne są bowiem jedynie etapem wstępnym projektowanej budowy określonych instalacji. Tym samym nie ma gwarancji, że inwestor uzyska pozwolenie na budowę dla danej instalacji, istnieje również możliwość, że zrezygnuje on z budowy takiego przedsięwzięcia. Ponadto możliwe jest też przecież wydanie decyzji o warunkach zabudowy z naruszeniem prawa, co zostanie dopiero później stwierdzone. Uwzględniając zatem w rzeczonym planie wszystkie decyzje lokalizacyjne, trudno byłoby racjonalnie określić sieć instalacji regionalnych. Samo zatem wydanie decyzji lokalizacyjnych nie może automatycznie rodzić uprawnień do ujęcia w przedmiotowym planie, jako regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych
Tym samym pominięcie w planie na lata 2011 – 2016 planowanych przez strony skarżące inwestycji, jeszcze nierozpoczętych, nie mogło ograniczyć realizacji zamierzonego przedsięwzięcia, dotyczącego rozbudowy prowadzonego składowiska odpadów (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22 listopada 2012r., sygn. akt II SA/Ol 1155/12), na które skarżące nie występowały jeszcze nawet o wydanie pozwolenie na budowę.
Dostrzec trzeba również, że plan gospodarowania odpadami jest opracowywany na konkretny okres (w niniejszej sprawie na lata 2011 – 2016) i podlega aktualizacji, nie rzadziej niż raz na 6 lat , co wynika z art. 14 c ust. 1 ustawy o odpadach. Istnieje zatem możliwość jego dostosowania w każdym czasie do zmiany stanu faktycznego.
Podnieść należy, że przedmiotowy plan podejmowany jest, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach, dla osiągnięcia celów założonych w polityce ekologicznej państwa i wdrażania hierarchii postępowania z odpadami oraz zasady bliskości, a także utworzenia w kraju zintegrowanej sieci instalacji gospodarowania odpadami, spełniających wymagania ochrony środowiska. Wskazując na ten ostatni z wymienionych celów, czyli utworzenie w kraju zintegrowanej sieci instalacji gospodarowania odpadami, ustawodawca skonkretyzował w art. 14 ust. 6, że plan gospodarki odpadami zawiera: analizę aktualnego stanu gospodarki odpadami na obszarze, dla którego jest sporządzany plan, w tym informacje dotyczące rodzajów, rozmieszczenia i mocy przerobowych instalacji do przetwarzania odpadów (pkt 1 lit. f); określenie kryteriów rozmieszczenia obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami oraz mocy przerobowych przyszłych instalacji do przetwarzania odpadów (pkt 5). Ponadto art. 14 ust. 8 omawianej ustawy stanowił, że wojewódzki plan gospodarki odpadami zawiera wykaz regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tych regionów, do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w przypadku, gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn. Treść tych przepisów wskazuje, że wojewódzki plan gospodarowania odpadami ma przede wszystkim uwzględniać funkcjonujące zakłady zagospodarowania odpadami, w tym spełniające wymagania RIPOK i ma określić jedynie kryteria rozmieszczenia obiektów i moc przerobową przyszłych instalacji, a więc ma wskazywać warunki, jakim powinny odpowiadać np. przyszłe składowiska odpadów.
Składowisko odpadów w A w dacie uchwalania przedmiotowego planu, i aktualnie składa się z kwatery nr II, która jak wskazywał organ, ma zbyt małą pojemność pozostałą do zapełnienia, aby można było uznać to składowisko za spełniające kryteria regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 15c lit. c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach.
We wspomnianym przepisie art. 3 ust. 3 pkt 15 c zawarto definicję legalną pojęcia RIPOK. Zgodnie z nim ilekroć w ustawie jest mowa o regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - rozumie się przez to zakład zagospodarowania odpadów o mocy przerobowej wystarczającej do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszkałego przez co najmniej 120 000 mieszkańców, spełniający wymagania najlepszej dostępnej techniki lub technologii, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska oraz zapewniający termiczne przekształcenie odpadów lub:
a) mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych i wydzielenie ze zmieszanych odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub części do odzysku,
b) przetwarzanie selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów oraz wytwarzanie z nich produktu o właściwościach nawozowych lub środków wspomagających uprawę roślin, spełniającego wymagania określone w przepisach odrębnych,
c) składowanie odpadów powstałych w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych o pojemności pozwalającej na przyjmowanie przez okres nie krótszy niż 15 lat odpadów w ilości nie mniejszej niż powstająca w instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych.
Prawidłowe rozumienie wskazanej definicji w ocenie składu orzekającego Sądu w tej sprawie oznacza, że spełnienie przez instalację tylko jednego z ppkt od a) od c) oznacza, że dana instalacja może być uznana za regionalną. Z kontekstu przepisów nie wynika aby dla osiągnięcia celów ustawy konieczne było przyjęcie wymogu łącznego spełniania wymagań określonych w lit. a-c tego przepisu. Na prawidłowość takiej interpretacji może wskazywać chociażby okoliczność, że w obecnie obowiązującej ustawie o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. w art. 35 ust. 6 w sposób jednoznaczny określono, ze wystarczające jest spełnienie jednego z wymogów, określonego w podpunktach 1, 2, 3 odpowiadających treścią podpunktom a, b, c poprzedniej ustawy.
Podkreślić trzeba, że brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa, który dawałby skarżącym spółkom prawo żądania umieszczenia ich instalacji w wojewódzkim planie gospodarowania odpadami, jako RIPOK. Obowiązku do wskazania w planie gospodarki odpadami w województwie zamierzonych inwestycji nie sposób wywieść też z treści art. 14 ust. 6 pkt 5 omawianej ustawy o odpadach. Unormowanie to nie zobowiązuje bowiem do wskazywania w planie konkretnej lokalizacji planowanych instalacji. Zgodnie z tym przepisem plan ma określać, jaką mocą przerobową ma dysponować przyszła instalacja i jakimi względami należy się kierować przy jej umiejscowieniu. Niewątpliwie treść tego przepisu ma zasadnicze znaczenie dla interpretacji art. 52 ust. 4 ustawy o odpadach, który uzależniał wydanie pozwolenia na budowę składowiska odpadów od jej określenia w wojewódzkim planie gospodarki odpadami (art. 127 ust. 5 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012r. będący odpowiednikiem tego przepisu w aktualnie obowiązującym stanie prawnym).
Zestawienie tychże przepisów z treścią art. 14 ust. 6 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach uprawnia do przyjęcia, że wymóg "określenia budowy składowiska odpadów w wojewódzkim planie gospodarki odpadami" należy wiązać ze spełnieniem kryteriów rozmieszczenia obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami oraz mocy przerobowych, o których mowa w art. 14 ust. 6 pkt 5 ustawy o odpadach. W tym zaś względzie organ stanowiący województwa ma już swobodę wyboru sposobu określenia takich kryteriów, które nie mogą jednak przesądzać o zakazie umiejscowienia danej instalacji na konkretnym obszarze (por. powołany już wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22 listopada 2012r., sygn. akt II SA/Ol 1155/12).
Dostrzec należy, że w przedmiotowym planie można wyodrębnić część (7.6.1 – 7.6.5), która spełnia wymogi art. 14 ust. 6 pkt 5 ustawy o odpadach. W pkt 7.6. stwierdzono, że podstawą tworzenia i funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi w kraju jest regionalizacja. Według zaś tej zasady w województwie warmińsko-mazurskim wyodrębnionych zostało 5 regionów gospodarki odpadami komunalnymi, na terenie których wskazano regionalne instalacje przetwarzania odpadów komunalnych oraz instalacje służące do zastępczej obsługi regionów. Ogólną charakterystykę regionów uwzględniają gminy wchodzące w ich skład. Liczbę mieszkańców, podstawowe dane w zakresie wytworzonych i zebranych odpadów komunalnych, w tym ulegających biodegradacji w 2010r. przedstawiono w tabelach. Wyodrębniono 5 regionów gospodarki odpadami, które zostały szczegółowo opisane. Ponadto przy każdym z tych regionów zamieszczono tabele obrazujące: instalacje regionalne do przetwarzania odpadów komunalnych, instalacje do zastępczej obsługi danego regionu oraz szczegółową charakterystykę regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych obrazującą rodzaj instalacji, jej opis oraz planowaną pojemność/moc przerobową, planowaną datę rozpoczęcia jej eksploatacji, wskazującą właściciela/zarządzającego daną instalacją. Nadto w pkt 7.2.3. ustalono, że budowa dodatkowych instalacji zagospodarowania odpadów komunalnych będzie możliwa jedynie po wykazaniu przez potencjalnego inwestora, że istnieje konieczność przetworzenia odpadów, które nie mogą być zagospodarowane w funkcjonujących i obecnie budowanych instalacjach.
Nie znajduje zatem potwierdzenia zarzut strony skarżącej dotyczący braku określenia kryteriów rozmieszczenia obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami przyszłych instalacji do przetwarzania odpadów. Co za tym idzie nie można mówić o pogwałceniu wskazanego w skardze przepisu art. 14 ust. 6 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Nie może być też mowy o naruszeniu zasady bliskości określonej w art. 9 oraz art. 14 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy.
Należy mieć na uwadze, że z prawnego charakteru planu gospodarki odpadami należy wysnuć wniosek, że wskazane w nim zapisy co do szczegółowych kryteriów rozmieszczenia obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami nie stanowią samoistnej podstawy przesądzającej o lokalizacji danej instalacji w określonym miejscu, nie mogą też przesądzać o zakazie umiejscowienia takiej instalacji na konkretnym obszarze. Zupełnie bezzasadne byłoby formułowanie, tak jak chciałaby tego strona skarżąca, bardzo szczegółowych kryteriów rozmieszczenia obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami w wojewódzkim planie gospodarki odpadami. O takim konkretnym posadowieniu przedsięwzięcia przesądzają przecież stosowne decyzje lokalizacyjne i zezwalające na budowę. Zgodzić się należy z twierdzeniem, że nawet pominięcie przez Sejmik Województwa w przedmiotowym planie określenia kryteriów rozmieszczenia obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami oraz mocy przerobowych przyszłych instalacji do przetwarzania odpadów, nie stanowiłoby automatycznie o istotnym naruszeniu prawa przy podjęciu takiej uchwały (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22 listopada 2012r., sygn. akt II SA/Ol 1155/12).
Okoliczność zaś, że uwzględnieniu w planie powinna podlegać przede wszystkim instalacja funkcjonująca lub której budowa została już zakończona potwierdza również powoływany w skardze przepis art. 16 ust. 2 i 3 ustawy nowelizującej z dnia 1 lipca 2011r. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami uwzględnia się funkcjonujące na terenie województwa instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, które w dniu wejścia w życie ustawy (czyli w dniu 1 stycznia 2012r.) spełniają wymagania dotyczące regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Stosownie zaś do ust. 3, w przypadku zakończenia budowy instalacji spełniającej wymagania dotyczące regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, dla której przed dniem wejścia w życie ustawy wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, instalację tę uwzględnia się w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami lub dokonuje się zmiany w tej uchwale.
Sąd nie podziela natomiast zupełnie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 42 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 14 b ustawy o odpadach, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Argumentowano w tym zakresie, że organ uchwałodawczy wskazywał lakonicznie na przyczyny, dla których uwzględniał lub nie konkretne uwagi do tego planu. Wskazać trzeba stronie skarżącej, że żaden przepis prawa nie wymaga od organu szczegółowego uzasadnienia uwzględnienia bądź odrzucenia konkretnej uwagi. Zakres zaś poczynionych zmian na skutek wniesionych uwag nie miał w ocenie Sądu takiego charakteru, który by uzasadniał ponowne uruchomienie trybu opiniowania i uzgadniania całego aktu prawnego.
Bezzasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia zgodności skarżonego planu z wymaganiami ochrony środowiska. Podnoszone w tym zakresie zarzuty odnoszące się do umieszczenia w planie innych zakładów czy też ich rzekomego negatywnego wpływu na środowisko (np. poprzez posadowienie na głównym zbiorniku wód podziemnych), nie dotyczą bowiem indywidualnego interesu prawnego skarżących spółek. Naruszenia interesu prawnego skarżących nie można upatrywać także w sposobie stosowania przepisów regulujących kwestię zgodności planów gospodarki odpadami z polityką ekologiczną państwa.
Z uwagi na charakter zaskarżonej uchwały, również wskazanie w planie przewidywanej daty zamknięcia kwatery nr II składowiska odpadów w A nie może skutkować ograniczeniem posiadanych w tym zakresie zezwoleń, a zatem nie narusza interesu prawnego skarżących spółek.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło