IV SAB/Gl 45/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu 3 marca 2015 r. z adresu poczty elektronicznej: [...] na adres e-mail wpłynął wniosek o udostępnienie informacji; - kto w urzędzie gminy M. oraz podległych jednostkach organizacyjnych gminy posiada służbowy telefon komórkowy oraz o wskazanie imienia, nazwiska, stanowiska służbowego oraz przyporządkowanego numeru tel., a także o udostępnienie skanu umowy o świadczenie usługi telekomunikacyjnej zawartej z operatorem sieci komórkowej 2014 r. oraz 2015 r. i o udostępnienie skanów miesięcznych faktur (telefonia komórkowa) w roku 2014 r. z uwzględnieniem poszczególnych numerów. W piśmie z dnia 12 marca 2015 r. Wójt Gminy M. (zwany dalej również organem) zwrócił się do nadawcy wniosku o podanie danych, które pozwolą na określenie podmiotu, wobec którego mają być podjęte czynności związane z realizacją wniosku (imię i nazwisko, nazwa osoby prawnej lub jednostki nieposiadającej osobowości prawnej, adres) wyznaczając w tym celu siedmiodniowy termin i zastrzegając rygor pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Termin powyższy upłynął bezskutecznie, w związku z tym, w dniu 23 marca 2015 r. Wójt Gminy M. przesłał na adres poczty elektronicznej; [...] informację o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W tym samym dniu tj. 23 marca 2015 r. M.P,, utożsamiając się z adresem e-mail; [...] złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy M. w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 3 marca 2015 r. W uzasadnieniu wskazał m.in., że z ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie wynika obowiązek ujawniania danych osobowych przez osobę zwracającą się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Wystarczy podanie adresu do korespondencji lub sposobu kontaktu (skrytka pocztowa, poczta e-mail). Oznacza to, że podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie ma uprawnień do żądania tych danych (podobnie T.R. Aleksandrowicz, Komentarz, 2006, s. 240). Nie ma również żadnego uzasadnienia wypytywanie składającego wniosek o jego REGON lub PESEL. Jest to nie tylko oczywiste naruszenie komentowanej ustawy, ale również art. 51 Konstytucji RP (zob. M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie..., s. 212-213). Wniosek pisemny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej powinien być sformułowany w taki sposób, aby udzielenie żądanej informacji było możliwe poprzez przesłanie jej na wskazany adres (zob. Kamińska Irena, Rozbicka-Ostrowska Mirosława, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, LexisNexis 2012, str. 101). Skarżący dodał, że NSA w wyroku z dnia 30 listopada 2012 r. ( sygn. akt I OSK 1191/12) podkreślił, iż w trybie wnioskowym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest konieczna identyfikacja wnioskodawcy: Ponadto w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to ze względu na to, że żądając informacji nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby otrzymać informację. Cel ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz regulacja art. 10 ust. 2 ustawy, który przewiduje, iż informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, uzasadnia wywód, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Skarżący dodał, że w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. o sygn. akt II SAB/GI 2/15 WSA stwierdził, że wniosek o udzielenie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie stanowi podania w indywidualnej sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm., dalej: Kpa) i nie wszczyna postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06 publ. CBOSA). Wniosek złożony w trybie u.d.i.p. wymaga natomiast niezwłocznego załatwienia w formach przewidzianych w tym akcie. Podniósł, że podobnie w wyroku z dnia 17 czerwca 2014 r. o sygn. akt II SAB/Kr 129/14, WSA podkreślił, że złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga uzasadnienia faktycznego ani prawnego, jak również dokładnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a jedynie w miarę precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji oraz miejsca i sposobu dostarczenia tych informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zawarł między innymi stwierdzenia, z których wynika, że wniosek złożony przez [...] spowodował wszczęcie postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania decyzji odmownej w części. Wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie reguluje w sposób szczegółowy postępowania o udostępnienie informacji publicznej, jednakże w odniesieniu do decyzji administracyjnych odsyła do przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Podkreślił również, że nie wnosił o uzupełnienie wniosku poprzez złożenie podpisu elektronicznego, a jedynie o podanie danych identyfikacyjnych podmiotu wnioskującego. Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi argumentując, że organ zmuszony był ustalić dane osobowe wnioskodawcy, bowiem w zakresie udzielenia informacji o telefonach służbowych pracowników jednostek organizacyjnych gminy, zamierzał wydać decyzję odmowną – a taka decyzja musi być skierowana do strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w tym przepisie, a więc dotyczących – innych niż decyzje i postanowienia - aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie dotyczy zarzutu bezczynności Wójta Gminy M. w kwestii rozpatrzenia wniosku, który w dniu 3 marca 2015 r. wpłynął na adres poczty elektronicznej organu z adresu poczty elektronicznej: [...] o udostępnienie informacji; - kto w urzędzie gminy M. oraz podległych jednostkach organizacyjnych gminy posiada służbowy telefon komórkowy oraz o wskazanie imienia, nazwiska, stanowiska służbowego oraz przyporządkowanego numeru tel., a także o udostępnienie skanu umowy o świadczenie usługi telekomunikacyjnej zawartej z operatorem sieci komórkowej 2014 r. oraz 2015 r. i o udostępnienie skanów miesięcznych faktur (telefonia komórkowa) w roku 2014 r. z uwzględnieniem poszczególnych numerów. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 12 marca 2015 r. Wójt Gminy M. (zwany dalej również organem) zwrócił się do nadawcy wniosku o podanie danych, które pozwolą na określenie podmiotu, wobec którego mają być podjęte czynności związane z realizacją wniosku (imię i nazwisko, nazwa osoby prawnej lub jednostki nieposiadającej osobowości prawnej, adres), wyznaczając w tym celu siedmiodniowy termin. Następnie dodał, że zmierzał do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan sprawy, podkreślenia wymagało, że – zasadne są wywody skargi w zakresie tego, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej) oraz że w trybie wnioskowym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie jest konieczna identyfikacja wnioskodawcy. Jednakże – jak wynika z treści pisma organu z dnia 12 marca 2015 r., wezwanie o podanie danych przez anonimowego dotychczas wnioskodawcę, było podyktowane koniecznością dokonania przez organ określonych czynności – jak sprecyzował w odpowiedzi na skargę - chodziło o wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji. W tym miejscu podnieść zatem należało, że – jak przyjęto w orzecznictwie sądów administracyjnych – uzupełnienie braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 64 § 2 K.p.a. może następować w sytuacji, gdy zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej organ zmierza bezpośrednio do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji bądź o umorzeniu postępowania, a więc jest zobligowany do stosowania procedury administracyjnej, a nie jest możliwe wydanie tej decyzji bez uzupełnienia braku formalnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1002/09, Monitor Prawniczy, 2010/2/67). Z akt przedmiotowej sprawy wynika zaś, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przesłany przez skarżącego drogą mailową, nie zawierał żadnych danych wnioskodawcy, był bowiem anonimowy, co bez wątpienia uniemożliwiało wydanie decyzji. Podkreślenia przy tym wymaga, że poza zakresem sądowej kontroli w ramach niniejszej skargi jest ocena, czy w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, byłoby w ogóle zasadne czy też nie, gdyż skarga dotyczy bezczynności organu. Z uwagi na przedstawione wyżej okoliczności sprawy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.