III SA/Gl 625/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-09-23
Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Herman, Krzysztof Kandut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwoty otrzymane z tytułu utraconych korzyści w związku z jednostronnym zerwaniem przez najemcę umowy najmu, wcześniejszym zwrotem przedmiotu najmu i niedotrzymaniem terminu trwania umowy podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, uznając ją za niekompletną i opartą na zmodyfikowanym przez organ stanie faktycznym. Organ nieprawidłowo przyjął dorozumiane porozumienie o wcześniejszym rozwiązaniu umowy najmu, podczas gdy skarżący konsekwentnie twierdził, że nie zawiera takich porozumień. Sąd wskazał, że organ powinien rozważyć skuteczność jednostronnego zerwania umowy przez najemcę i nie mógł modyfikować stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.Stan faktyczny
Skarżący J.Z. zwrócił się o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania podatkiem VAT kwot otrzymanych z tytułu utraconych korzyści w związku z jednostronnym zerwaniem przez najemcę umowy najmu. Wnioskodawca twierdził, że otrzymane kwoty stanowią odszkodowanie za szkodę, a nie wynagrodzenie za świadczenie usług. Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, twierdząc, że otrzymane kwoty stanowią wynagrodzenie za dorozumiane wyrażenie zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi J.Z. (Z.) na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego, udzielona pismem nr [...] z dnia [...] r. przez Ministra Finansów, w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w K. , wydana w następstwie złożenia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego co do zaistniałego zdarzenia przyszłego dotyczącego podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy otrzymane kwoty z tytułu utraconych korzyści w związku z jednostronnym zerwaniem przez najemcę umowy, wcześniejszym zwrotem przedmiotu najmu i niedotrzymaniem terminu trwania umowy najmu podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
W podstawie prawnej interpretacji powołany został art. 14 b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 dalej powoływana jako O.p.) oraz § 2 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, ze zm.).
Zaskarżona interpretacja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 14 sierpnia 2014 r. wpłynął wniosek (uzupełniony pismem z dnia 13 listopada 2014 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie w zakresie ustalenia czy otrzymane kwoty z tytułu utraconych korzyści w związku z jednostronnym zerwaniem przez najemcę umowy, wcześniejszym zwrotem przedmiotu najmu i niedotrzymaniem terminu trwania umowy najmu podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
J. Z. jako Wnioskodawca przedstawiając stan faktyczny podał, że prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której zajmuje się wynajmem lokali. Zawiera z różnymi firmami umowy najmu lokali, których jest właścicielem. Umowy są zawierane na czas oznaczony lub nie oznaczony z trzymiesięcznym lub sześciomiesięcznym okresem wypowiedzenia. Umowy nie przewidują możliwości wcześniejszego rozwiązania. Problem dotyczy sytuacji, w której najemca nie dotrzymuje terminu obowiązywania umowy i bez zgody Wnioskodawcy, wiedzy i woli opuszcza wcześniej lokal niż wynika to z umowy. Wyprowadza się, czasami sporządza jednostronnie protokół zdawczo-odbiorczy, odsyła klucze, jednostronnie zrywa umowę najmu uniemożliwiając Wnioskodawcy prawidłowe wykonywanie umowy i świadczenie usług. Dzieje się to w przypadku gdy lokal przynosi straty, a najemca próbuje uniknąć płacenia czynszu najmu i ponoszenia opłat za media do końca trwania umowy. Często zwracany lokal jest w złym stanie nie nadającym się do użytkowania i wymaga remontu. Działanie takie powoduje, że Wnioskodawca nagle traci dochody, a znalezienie nowego najemcy trwa często bardzo długo. Od dnia przejęcia przedmiotu najmu Wnioskodawca nie świadczy na rzecz byłego najemcy żadnych usług i dlatego nie wystawia za najem faktur VAT. Jednocześnie Wnioskodawca nie rezygnuje z utraconych korzyści i dąży do uzyskania odszkodowania w kwocie brutto za cały okres, do końca którego miała obowiązywać umowa najmu wraz z odsetkami umownymi za zwłokę. Jeżeli wezwania do zapłaty nie przynoszą efektu Wnioskodawca sprawę kieruje na drogę postępowania sądowego, a następnie do komornika.
Wnioskodawca nigdy z najemcami nie zawiera żadnych porozumień odnośnie wcześniejszego zakończenia najmu, ponieważ puste lokale nie są mu do niczego potrzebne, czynsze najmu spadają, a znalezienie nowego najemcy jest bardzo trudne. Wnioskodawca nie widzi powodu, dla którego miałby dobrowolnie skracać czas trwania umowy i rezygnować z dochodów. Otrzymane odszkodowanie w całości stanowi przychód Wnioskodawcy i jest opodatkowany podatkiem dochodowym. Odszkodowanie nie podlega podatkowi VAT.
W piśmie z 13 listopada 2014 r. Wnioskodawca uzupełnił wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej podając, że jest i był zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług , a zawarte umowy najmu nie regulują kwestii wypłaty odszkodowania z tytułu wcześniejszego zerwania umowy najmu.
W związku z powyższym zadano pytanie: czy otrzymane kwoty z tytułu utraconych korzyści w związku z jednostronnym zerwaniem przez najemcę umowy, wcześniejszym zwrotem przedmiotu najmu i niedotrzymaniem terminu trwania umowy najmu podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT?
Przedstawiając własne stanowisko Wnioskodawca stwierdził, że:
Odszkodowanie nie podlega podatkowi VAT, ponieważ:
1. najemca nie wypełnił do końca umowy najmu, nie wywiązał się z ciążących na nim obowiązków, wyprowadził się z lokalu wbrew woli Wnioskodawcy i wiedzy, odesłał lub zwrócił klucze,
2. umowa w związku z powyższym została jednostronnie zerwana, niezgodnie z zapisami i z naruszeniem warunków umowy,
3. Wnioskodawca stał się dysponentem przedmiotu najmu (najemca nie mógł i nie chciał już z niego korzystać),
4. od dnia zwrotu lokalu Wnioskodawca nie świadczy na rzecz byłego najemcy żadnych usług, czy to w postaci działania, czy powstrzymywania się, tolerowania czynności albo sytuacji,
5. Wnioskodawca został pozbawiony dochodów i korzyści z tytułu dalszego świadczenia usług najmu,
6. podczas trwania umowy najmu Wnioskodawca nie wyrażał nigdy zgody na skrócenie czasu trwania umowy, natomiast po jednostronnym zerwaniu umowy najmu przez najemcę, zwrocie kluczy i po przejęciu lokalu nie ma już na co wyrażać zgody, ponieważ umowa została wcześniej jednostronnie zerwana przez najemcę,
7. otrzymane odszkodowanie nie jest wynagrodzeniem za wyrażenie zgody (ekwiwalentem za usługę) lecz konsekwencją zdarzenia wcześniejszego jakim było niewypełnienie i naruszenie przez najemcę warunków umowy najmu i jej zerwanie,
8. zadośćuczynienie, odszkodowanie, rekompensata za utracone przyszłe korzyści, kara za przedwczesne jednostronne zerwanie umowy nie jest dostawą towarów, ani świadczeniem usług,
9. brak jest związku pomiędzy wypłatą odszkodowania, a otrzymaniem świadczenia należnego.
Minister Finansów działający przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. , w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia [...] r., nr [...] uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Dokonując oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego organ na wstępie przeprowadził analizę przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. ( j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej powoływana jako ustawa o VAT).
Wyjaśnił, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
Podkreślił, że przy określeniu, czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest określenie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonania tego świadczenia miało być wypłacone. Niemniej muszą być przy tym spełnione łącznie następujące warunki:
- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy
(wynagrodzenie).
Odnośnie pytania objętego wnioskiem, za konieczne uznał wyjaśnienie czy w rozpatrywanej sprawie otrzymane przez Wnioskodawcę kwoty stanowią odszkodowanie, czy też stanowią wynagrodzenie za świadczenie usług.
Zaznaczył, że samo stwierdzenie, że mamy do czynienia z odszkodowaniem nie przesądza samo w sobie, że tak właśnie jest. Rozstrzygając o kwestii odszkodowania należy w pierwszej kolejności podkreślić, że odszkodowanie ma na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Organ odwołał się do rozważań zawartych w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt III CZP 39/12. Choć Sąd Najwyższy zajmował się kwestią odmienną od będącej przedmiotem wniosku, tj. zagadnieniem kary umownej w przypadku odstąpienia od umowy, na uwagę zasługują wywody natury ogólnej dotyczące możliwości powstania szkody w wyniku samego rozwiązania umowy. Kwintesencja stanowiska Sądu Najwyższego sprowadza się do tego, że kara umowna, stanowiąca surogat odszkodowania za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, musi wiązać się z powstałą szkodą, a samo odstąpienie od umowy obowiązku zapłaty odszkodowania, choćby w postaci kary umownej, nie rodzi.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto pomiędzy zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy. Szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania.
Dalej wyjaśnił, że istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczenie w zamian za wynagrodzenie, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana z zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.
Zatem, jeżeli płatność o charakterze odszkodowawczym nie ma bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia, wówczas kwota wypłaconych odszkodowań nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Mając na względzie stan faktyczny sprawy organ uznał, że sam fakt wcześniejszego rozwiązania umowy nie daje podstaw do twierdzenia o wystąpieniu szkody, a określenie, że jest to odszkodowanie "w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy" także szkody tej nie określa. O wystąpieniu szkody nie świadczy również zły stan zwracanych lokali, czy utrata dochodów i długi okres szukania nowego nabywcy. Wnioskodawca nie traci dochodu z ww. tytułu, a wręcz przeciwnie nie zamierza z niego rezygnować i dąży do uzyskania wynagrodzenia wraz z odsetkami za cały okres, do końca którego miała obowiązywać umowa. Nadmienił również, że skoro umowa najmu sama w sobie nie przewiduje możliwości jej wypowiedzenia, to nie oznacza jeszcze, że strony umowy nie mogą później dokonać w ramach swobody kontraktowej - modyfikacji łączącego je stosunku prawnego, poprzez np. zawarcie porozumienia umowę najmu rozwiązującego. Wnioskodawca co prawda wskazuje, że nie zawiera z najemcami porozumień dotyczących wcześniejszego rozwiązania umowy, jednakże brak rezygnacji i dążenie do otrzymania kwoty czynszu należnej do końca trwania umowy, świadczy o dorozumianym porozumieniu pomiędzy stronami o wcześniejszym rozwiązaniu umowy za wynagrodzeniem, które stanowi otrzymana kwota.
Zatem, w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdził, że świadczenie pieniężne otrzymane z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu nie stanowi odszkodowania, lecz wynagrodzenie za dorozumiane wyrażenie zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy, a więc stanowi de facto tolerowanie sytuacji wcześniejszego rozwiązania umowy najmu, która to czynność na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W wydanej interpretacji powołał sie na orzecznictwo TSUE.
Tym samym stanowisko wnioskodawcy organ uznał za nieprawidłowe.
Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, Wnioskodawca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do tutejszego Sądu skargę na powyższą interpretację indywidualną, w której wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania zarzucił:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że kwoty otrzymane z tytułu utraconych korzyści w związku z jednostronnym zerwaniem przez najemcę umowy, wcześniejszym zwrotem przedmiotu najmu i niedotrzymaniem terminu trwania umowy najmu podlegają opodatkowaniem podatkiem VAT.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ dokonując wykładni ww. przepisów ustawy o podatku od towarów i usług pominął fakt, iż odszkodowanie przyznane skarżącemu nie stanowi ekwiwalentu za dostawę towarów czy świadczenie usług. Zdaniem skarżącego, odszkodowanie z tytułu wcześniejszego jednostronnego zerwania umowy najmu przez najemcę nie jest wynagrodzeniem za żadną czynność objętą zakresem opodatkowania VAT. Nie wypełnia definicji dostawy towarów, ani świadczenia usług.
Wypłacona skarżącemu kwota stanowi odszkodowanie za utracone przez niego korzyści i poniesione straty. W ocenie skarżącego, mamy do czynienia z jednostronnym świadczeniem pieniężnym związanym jedynie z faktem zerwania umowy najmu. Skarżący nie miał żadnego wpływu na decyzję najemcy (brak porozumienia).
Stwierdził, że orzeczenia wskazane w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, odnoszą się do zupełnie innego stanu faktycznego, bowiem dotyczą one rozwiązania umowy najmu za porozumieniem stron. Jednocześnie, przedstawił poglądy sądów administracyjnych, które świadczą w sposób jednoznaczny, iż odszkodowanie za utracone korzyści w związku z zerwaniem umowy najmu jest rekompensatą za wyrządzoną szkodę i mimo, że występuje tu płatność nie jest ona następstwem wykonania świadczenia, nie jest wynagrodzeniem za wykonaną usługę, dlatego nie stanowi przedmiotu opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
W ocenie skarżącego, stan faktyczny przestawiony w zapytaniu pozwala uznać, iż kwoty otrzymane z tytułu utraconych korzyści w związku z jednostronnym zerwaniem przez najemcę umowy, wcześniejszym zwrotem przedmiotu najmu i niedotrzymaniem terminu trwania umowy najmu nie podlegają opodatkowaniem podatkiem VAT.
Odpowiadając na skargę organ powołał argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż podniesione w zarzutach.
Podstawą poddania kontroli sądowej interpretacji indywidualnej prawa podatkowego wydanej przez Ministra Finansów jest art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 dalej jako: p.p.s.a). sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4 a p.p.s.a. ( w tym pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach) uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.
W niniejszej sprawie zaskarżeniu podlega interpretacja indywidualna Ministra Finansów, wydana na podstawie art. 14 b § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej, a spór odnosi się do zaistniałego stanu faktycznego i dotyczy ustalenia czy otrzymane przez wnioskodawcę kwoty z tytułu utraconych korzyści w związku z jednostronnym zerwaniem przez najemcę umowy, wcześniejszym zwrotem przedmiotu najmu i niedotrzymaniem terminu trwania umowy najmu podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
Na wstępie należy wskazać, że zaskarżona interpretacja podlega ocenie Sądu wedle stanu prawnego obowiązującego do czasu nowelizacji p.p.s.a.
Zgodnie z art. 57 a p.p.s.a., który wszedł w życie 15 sierpnia 2015 r. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednak zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015, poz. 658) do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy p.p.s.a, w brzmieniu dotychczasowym. A zatem w niniejszej sprawie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej interpretacji w zakresie objętym zarzutami skargi jest przedwczesna, a to z następujących względów.
Rozstrzygnięcie będące przedmiotem oceny Sądu podjęte zostało w ramach postępowania o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. W postępowaniu takim stan faktyczny jest przyjmowany według twierdzeń podatnika. Zgodnie bowiem z art. 14 b § 3 O.p. we wniosku o udzielenie interpretacji wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie. Organ podatkowy dokonuje natomiast oceny prawnej stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa. Postępowanie takie opiera się więc wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę, który wyznacza granice interpretacji. Tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego wyrażana jest jego ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ podatkowy.
Skarżący we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego wyczerpująco przedstawił zaistniały stan faktyczny, w którym wyodrębnił dwie sytuacje. Wskazał, że zawiera umowy na czas nieoznaczony z trzymiesięcznym lub sześciomiesięcznym wypowiedzeniem oraz na czas oznaczony bez możliwości wcześniejszego rozwiązania umowy.
Tymczasem w zaskarżonej interpretacji organ interpretujący odniósł się wyłącznie do przypadku zerwania przez najemców umów zawartych na czas oznaczony. W ocenie Sądu, już z tej przyczyny wydana interpretacja jest niekompletna, bowiem ogranicza się wyłącznie do jednego rodzaju umów wskazanych w stanie faktycznym sprawy.
Ponadto należy wskazać, że organ dokonał modyfikacji opisanego stanu faktycznego przez przyjęcie domniemania (wbrew wyraźnemu stanowisku wnioskodawcy, że nie zawiera on z najemcami porozumień dotyczących wcześniejszego rozwiązania umowy), jakoby brak rezygnacji i dążenie do otrzymania kwoty czynszu należnej do końca trwania umowy, świadczył o dorozumianym porozumieniu miedzy stronami o wcześniejszym rozwiązaniu umowy za wynagrodzeniem, które stanowi otrzymana kwota. Taka modyfikacja stanu faktycznego przez organ jest nieuprawniona i tym samym niedopuszczalna.
Należy zatem przypomnieć, że organy podatkowe nie są uprawnione do modyfikacji stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej co wielokrotnie podkreślano w bogatym orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze prawniczej.
Organ interpretujący całkowicie pominął w wydanej interpretacji kluczową w sprawie i najistotniejszą kwestię skuteczności jednostronnego zerwania przez najemcę umowy w kontekście jej postanowień. Innymi słowy nie rozważono czy zerwanie umowy przez najemcę powoduje automatycznie skuteczne rozwiązanie umowy czy też nie skoro w tym przedmiocie brak zgodnych oświadczeń woli stron umowy.
Trudno przyjąć, że wynajmujący, który został poinformowany, że najemca nie będzie korzystał z przedmiotu najmu, nie ma obowiązku zadbania o własne interesy i z tej przyczyny ma odmówić odbioru przedmiotu najmu, który pozostawiony byłby bez nadzoru, co groziłoby substancji majątkowej wynajmującego. Jeśli wynajmujący odbiera przedmiot najmu z tej właśnie przyczyny, a nie w celu zakończenia stosunku najmu i pozostaje w gotowości do świadczenia na rzecz najemcy w zakresie obowiązku określonego w umowie najmu, to nie sposób uznać, że przez dokonanie odbioru przedmiotu najmu dochodzi do rozwiązania umowy najmu, skoro w tym przedmiocie brak zgodnych oświadczeń woli stron umowy. Nie odpada więc w takiej sytuacji przyczyna świadczenia przez najemcę z tutułu czynszu na rzecz wynajmującego. ( por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z 8 kwietnia 2014 r., sygn. V ACa 827/13, LEX nr 1458910).
Podstawą sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu nie może być interpretacja wydana na podstawie wadliwie przyjętego tj. zmodyfikowanego przez organ stanu faktycznego sprawy.
Reasumując, Minister Finansów w stanie faktycznym opisanym przez skarżącego dokonał błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego przez przyjęcie nieuprawnionego domniemania, że po zerwaniu umowy dochodzi do dorozumianego porozumienia stron o wcześniejszym rozwiązaniu umowy za wynagrodzeniem, które stanowi otrzymana kwota. Ponadto ograniczył wydaną interpretację wyłącznie do jednego rodzaju umów najmu wskazanych w opisie stanu faktycznego..
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że wymykają się spod kontroli zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Zaskarżona interpretacja została bowiem wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego polegającym na tym, że wydano interpretację przepisów prawa podatkowego odnoszącą się do innego stanu faktycznego niż wskazany we wniosku o interpretację i ten zmodyfikowany stan faktyczny uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej zawartej w art. 8 ust.1 ustawy o VAT.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni powyższe wskazania Sądu orzekającego i przedstawioną ocenę prawną.
Z tych względów zaskarżoną interpretację należało uchylić na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło