I SA/Wa 949/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 301/13 wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3000 (trzech tysięcy) złotych. Z. W., skargą z 22 kwietnia 2015 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. w związku z niewykonaniem przez ten organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 301/13. Powyższym wyrokiem Sąd, w następstwie uwzględnienia skargi Z. W., zobowiązał Prezydenta W. do wydania orzeczenia w sprawie wniosku Z. W. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], oznaczoną hipotecznie jako [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 13 listopada 2013 r. Mimo to do dnia wniesienia wskazywanej na wstępie skargi wniosek o przyznanie odszkodowania pozostał nierozpoznany. Skarżący wskazywał, że obecnie wniesiona skarga jest kolejną złożoną w tym przedmiocie. W wyniku zaś rozpoznania pierwszej skargi został wydany w dniu 2 października 2014 r. (w skardze omyłkowo podano datę 2 września 2015 r.) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt I SA/Wa 2189/14, nakładający na Prezydenta W. z tego tytułu grzywnę w wymiarze 500,00 złotych. Wyrok ten, zdaniem skarżącego, nie spowodował żadnej zmiany w sposobie procedowania przez organ sprawy. W związku z czym po raz kolejny wezwał go do wykonania prawomocnego wyroku z 10 września 2013 r. i wobec bezskuteczności tego wezwania zmuszony był do wniesienia ponownej skargi, żądając wymierzenia Prezydentowi W. tym razem bardziej dotkliwej sankcji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w toku postępowania podjęto szereg czynności mających na celu skompletowanie całości materiału dowodowego niezbędnego do oceny czy teren objęty roszczeniem spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), a do zakończenia postępowania konieczne jest jeszcze wykonanie przez rzeczoznawcę operatu szacunkowego nieruchomości w celu ustalenia odszkodowania. Przy piśmie procesowym z 7 września 2015 r. Prezydent W. przesłał do wiadomości sądu uwierzytelnioną kopię własnej decyzji z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], która rozstrzygał o przyznaniu na rzecz skarżącego oraz K. W. odszkodowania za część utraconej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] z obszaru jaki nieruchomość ta przed jej przejęciem zajmowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że skarga ta wniesiona została w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten (w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 42 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2015 r. poz. 658) stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Przy czym od zarzutu zwłoki w wykonaniu wyroku, a co za tym idzie także od przewidzianej ustawą za tę zwłokę sankcji, organ nie może się uwolnić rozstrzygając sprawę przed dniem wydania wyroku (por. wyrok WSA w Warszawie z I SA/Wa 472/14 Lex nr 1595801). Grzywna, o której mowa w powyższym przepisie ma bowiem przede wszystkim charakter represyjny, choć realizuje także funkcje dyscyplinujące organ. Na ten charakter grzywny wskazuje § 3 art. 154, zgodnie z którym wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/13 zobowiązał Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku Z. W. z dnia 8 listopada 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną hipotecznie jako [...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 13 listopada 2013 r. Zgodnie zatem z art. 286 § 2 p.p.s.a. od tej daty rozpoczął bieg dwumiesięczny termin wyznaczony wyrokiem, w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. Tym samym termin ten upłynął 13 stycznia 2014 r., na co zwracał również uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzając wyrokiem z 2 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2189/14 organowi grzywnę w związku z niewykonaniem wyroku z 10 września 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi W. grzywny w związku z zaistniała zwłoką w wykonaniu wyroku, Prezydent W. nadal nie rozstrzygnął zawisłej przed nim sprawy administracyjnej. Po jej wniesieniu zaś, wydał jedynie decyzję częściowo załatwiającą wniosek strony (vide decyzja nr [...] z [...] sierpnia 2015 r., k. 14 akt sądowych). Przy czym, co istotne w sprawie, nie wskazał w treści tej decyzji, jak też treści pisma przewodniego, przy którym została ona do Sądu przesłana, przyczyn nierozpoznania wniosku skarżącego w pozostałej części, ani kiedy i czy w ogóle sprawę nim objętą będzie procedował, czy też uznaje (w sposób nieuprawniony), że wydanie tej decyzji stanowi zakończenia zainicjowanego przed nim przez Z. W. postępowania. Skoro zatem Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 10 września 2013 r. sprawy nie załatwił - a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do jej rozstrzygnięcia w określonym terminie, ale także do uczynienia tego w sposób kompletny - to wniosek o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny jest niewątpliwie w pełni uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej i to mimo, że z tego tytułu już raz organ taki był – jak w rozpoznawanej sprawie- ukarany przez Sąd grzywną. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Zważywszy jednak na fakt, że organ po wniesieniu skargi wydał decyzję załatwiającą w sposób częściowy w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. sprawę, to zdaniem składu orzekającego wystarczająco represyjną z punktu widzenia zaistniałej zwłoki jak też dyscyplinującą w zakresie dotyczącym rozpoznania wniosku w części dotychczas niezałatwionej spełni grzywna w wysokości 3000,00 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Orzekając o grzywnie w tym wymiarze Sąd wziął pod uwagę brak jednoznacznego stanowiska organu w kwestii terminu załatwienia nierozpoznanej dotychczas części wniosku skarżącego, jak też okres czasu jaki bezskutecznie upłynął od ostatniego wyroku wymierzającego Prezydentowi W. grzywnę z tytułu zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę strony na bezczynność organu, wynoszący do dnia wydania decyzji częściowej niemal 11 miesięcy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.