III SA/Gd 352/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-09-24
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą dokonać retrospektywnego zaksięgowania należności celnych i podatkowych, jeśli przedstawione świadectwo pochodzenia zostało sfałszowane, a towar faktycznie pochodzi z kraju objętego cłem antydumpingowym, mimo że nie można wykazać błędu organów celnych w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego?Ratio decidendi
Organy celne mają prawo dokonać retrospektywnego zaksięgowania należności celnych i podatkowych, jeśli przedstawione świadectwo pochodzenia zostało sfałszowane, a towar faktycznie pochodzi z kraju objętego cłem antydumpingowym. Nie można zastosować przepisu o braku retrospektywnego zaksięgowania w przypadku błędu organów celnych, jeśli świadectwo pochodzenia zostało sfałszowane i nie pochodziło od właściwych organów, a ustalenie rzeczywistego pochodzenia towaru było możliwe dopiero po przeprowadzeniu późniejszego dochodzenia (np. przez OLAF).Stan faktyczny
Spółka importowała towar z Tajlandii, przedstawiając świadectwo pochodzenia FORM A, co pozwoliło na zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0%. Weryfikacja wykazała, że świadectwo zostało sfałszowane, a towar faktycznie pochodził z Chin i podlegał cłu antydumpingowemu. Organy celne, opierając się m.in. na raportach OLAF, ustaliły chińskie pochodzenie towaru i dokonały retrospektywnego zaksięgowania należności celnych i podatkowych. Spółka kwestionowała ustalenia organów, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak podstaw do retrospektywnego zaksięgowania należności, powołując się na art. 220 ust. 2 lit. b WKC.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 lutego 2015 r. nr [...], [...] w przedmiocie pochodzenia towaru, określenia ostatecznego cła antydumpingowego, podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lutego 2015 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 6 listopada 2014 r. (nr [...]), którą organ, dla towaru sprowadzonego przez "A" Spółka jawna w K. z Tajlandii, określił kraj pochodzenia – Chiny, oraz określił stawki celne i należności celno-podatkowe związane z importem tego towaru.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia 6 listopada 2014 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w odniesieniu do zgłoszenia celnego z dnia 23 listopada 2011 r. nr [...], orzekł w następujący sposób:
określił dla towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym - kraj pochodzenia – Chiny;
określił dla towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym stawkę celną erga omnes w wysokości 3,7%;
określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych (A00) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 3.756 zł;
określił dla towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym stawkę cła antydumpingowego w wysokości 85% oraz kod dodatkowy Taric A999;
określił niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego (A30) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 86.278,00 zł;
odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne od kwoty określonej w pkt 3 i pkt 5;
określił podatek od towarów i usług (B00) z tytułu importu towarów w wysokości 44.054,00 zł;
odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 37 ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług od kwoty 20.708,00 zł. stanowiącej różnicę między podatkiem wynikającym z niniejszej decyzji, a podatkiem pobranym przez Naczelnika Urzędu Celnego na podstawie ww. zgłoszenia celnego.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano: art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz.U. z 2013 r. poz. 727 ze zm.), art. 20 ust. 1 i ust. 3 lit. c i g, art. 27 lit. b, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust.3, art. 201 ust. 2, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) - dalej: "WKC", art. 74, art. 97l, art. 97n, art. 97t rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 1993r. ze zmianami), rozporządzenia Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 284 z dnia 29.10.2010 r.), rozporządzenie Rady (WE) nr 732/2008 z dnia 22 lipca 2008 r. wprowadzające ogólny system preferencji taryfowych od dnia 1 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. WE L 211 z 2008 r. ze zm.), rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 29 z dnia 31.01.2009 r.), art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4, 37 ust. 1 i ust. 1a, art. 41 ust. 1, art. 146 a pkt. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.), art. 7 ust. 1, art. 8 ustawy z dnia 7 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 35).
Decyzja została skierowana do "A" Spółka jawna z siedzibą w K. (dawnej: "B" Spółka jawna w K.) – dalej zwanej: "spółką", "skarżącą".
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 23 listopada 2011 r. "C" S.A., działając jako przedstawiciel bezpośredni "B" Spółka jawna, zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu towar - podkładki ocynkowane ze stali - sprowadzony z Tajlandii. Zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowane pod nr [...]. Towar został zakupiony od firmy "D". Obejmując towar przedmiotową procedurą celną kwotę należności celnych określono w wysokości 0 zł (z zastosowaniem stawki celnej preferencyjnej - 0%, na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A nr [...]), natomiast wysokość podatku od towarów usług z tytułu importu towarów określono w kwocie 23.346 zł (wg 23 % stawki podatku VAT).
Naczelnik Urzędu Celnego zwrócił się - za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej (pismo z dnia 25.03.2013 r.) - do władz celnych Tajlandii o weryfikację świadectwa pochodzenia FORM A nr [...]. Następnie organ otrzymał pismo Dyrektora Izby Celnej znak [...] informujące o negatywnym wyniku weryfikacji ww. świadectwa pochodzenia. Do pisma załączona została fotokopia udzielonej przez tajlandzkie władze administracyjne odpowiedzi na wniosek weryfikacyjny - pismo z dnia 6 lipca 2013 r. (znak [...]). W odpowiedzi tej poinformowano, że właściwe organy tajlandzkie nie wystawiły tego świadectwa pochodzenia i uznano je za bezprawnie podrobione.
Postanowieniami z dnia 8 października 2013 r. wszczęto z urzędu postępowania celne w sprawie kontroli przedmiotowego zgłoszenia celnego oraz w sprawie ustalenia podatku od towarów i usług z tytułu importu w prawidłowej wysokości.
W dniu 29 października 2013 r. do organu wpłynął Raport nr [...] z dnia 14.05.2013 r. (nr [...]), dotyczący prowadzonego w Tajlandii dochodzenia przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz komunikat [...] z dnia 14.08.2013 r. Dochodzenie prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chin środków antydumpingowych nałożonych na elementy złączne, polegającego na wysyłaniu towaru uprzednio sprowadzonego z Chin do Tajlandii, który po przepakowaniu wysyłano do odbiorców w Unii Europejskiej.
W dniu 7 maja 2014 r. wpłynął Raport nr [...] z dnia 1.04.2014 r. z misji OLAF w Tajlandii odbytej w dniach 3.08.2013 - 10.08.2013 r., stanowiący kontynuację i uzupełnienie Raportu nr [...]. Do raportu załączono m.in.:
- załączniki od 4.1 do 4.14 stanowiące zestawienie i porównanie danych importowych z danymi eksportowymi oddzielnie dla 14 spółek,
- załącznik 7, tj. raport z wizyty z dnia 6.08.2013 i 9.08.2013 w magazynie "E".
Z kolei w dniu 14 lipca 2014 r. organ otrzymał komunikat THOR(2014) [...] z dnia 25.06.2014. dotyczący dalszych ustaleń dokonanych w ramach prowadzonego przez OLAF dochodzenia. Do ww. komunikatu załączono pismo Tajlandzkiego Wydziału Spraw Zagranicznych [...] z dnia 14.05.2014 r. oraz bazy danych przekazane w formie elektronicznej. Dane dotyczące niniejszej sprawy zawarte zostały w załączniku 12.
W dniu 15 września 2014 r. do Urzędu Celnego wpłynął Raport końcowy OLAF nr [...] (Thor 06.06.2014 nr [...]) z przeprowadzonego dochodzenia dotyczącego eksportu chińskich żelaznych lub stalowych elementów złącznych.
W wyniku analizy materiału dowodowego organ ustalił, iż przesyłka objęta ww. zgłoszeniem celnym z dnia 23 listopada 2011 r., była pierwotnie sprowadzona na obszar Tajlandii z Chin, a następnie po dokonaniu przeładunku, wyeksportowana na obszar UE. W szczególności wskazał, że na podstawie deklaracji importowej [...] z dnia 22.09.2011 r. firma "D" wprowadziła na obszar Tajlandii 24.000kg elementów złącznych (załącznik 4.13 - wykaz importów). Deklarowany kraj pochodzenia przy imporcie - Chiny. Wprowadzony towar objęty był chińską fakturą [...] (załącznik do komunikatu THOR (2014) [...]).Towar wprowadzony został do magazynu "E", co potwierdza zapis w inwentarzu magazynu, gdzie w wykazie importów w pozycji 604 widnieje ten sam numer deklaracji importowej, co w danych otrzymanych od władz celnych. W wykazie widnieje także numer faktury importowej - [...] i ilość 25 (załącznik 2.1 do załącznika 7). Towar został wprowadzony na teren Tajlandii w kontenerze [...]. Następnie na podstawie deklaracji eksportowej [...] z dnia 23.09.2011 r. firma "D" dokonała eksportu ww. towaru do Polski (24.000kg, - załącznik 4.13 - wykaz eksportów). Powyższe ma swoje odzwierciedlenie także w wykazie magazynu "E" - pod pozycją 598 widnieje ten sam numer deklaracji eksportowej, jak również numer faktury eksportowej [...] i ilość 25. Ten sam numer kontenera w imporcie i eksporcie oznacza, że towar, który został do magazynu wprowadzony został również z niego wyprowadzony. W dniu 23 listopada 2011 r. przesyłka zawierająca 25 palet, na których umieszczono 24.000kg elementów złącznych przywiezionych do Polski z Tajlandii, zakupionych od firmy "D" na podstawie faktury [...] została objęta zgłoszeniem celnym nr [...].
Powyższe jednoznacznie wskazuje, że jest to przesyłka, która pierwotnie została sprowadzona z Chin. Towar ten poddany był w Tajlandii jedynie czynnościom przeładunkowym, zatem zachował swoje chińskie pochodzenie, w związku z tym podlega środkom taryfowym obowiązującym dla towarów przywożonych z Chin. Należało zatem ustalić prawidłową stawkę celną, określić niezaksięgowanej kwoty cła (A00) oraz kwoty cła antydumpingowego (A30). Dla przedmiotowych towarów, pochodzących z Chin, klasyfikowanych do kodu TARIC 7318 22 00 98 stawka cła erga omnes (A00) wynosi 3,7%, natomiast stawka cła antydumpingowego ostatecznego (A30) zgodnie z art. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej wynosi 85% od wartości celnej towarów, dla których określono kod dodatkowy A999. Jednocześnie organ poinformował, że w trakcie kontroli zgłoszenia celnego stwierdzono, że waga netto towarów wskazana w polu 36 dokumentu SAD została nieprawidłowo określona. Jak wynika z dokumentu packing list waga netto towaru wynosi 24.000 kg. Określono też prawidłowy podatek VAT od importu towaru.
Organ odstąpił od naliczania odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne oraz art. 37 ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług, uznając, że podanie przez spółkę w zgłoszeniu celnym nieprawidłowych danych było spowodowane szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jej zaniedbania, ani tym bardziej świadomego działania.
Spółka odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez odstąpienie od zebrania materiału dowodowego w zakresie przesłanek wskazanych w art. 220 ust. 2 lit. b WKC.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 6 lutego 2015 r. (nr [...]), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że kluczowe były ustalenia dotyczące kraju pochodzenia, przywiezionego z Tajlandii towaru i nałożenia na niego cła antydumpingowego z uwagi na wyniki postępowania weryfikacyjnego, przeprowadzonego przez OLAF w zakresie pochodzenia żelaznych lub stalowych elementów złącznych. W związku ze stwierdzeniem Biura Zarządzania Importem Wydziału Handlu Zagranicznego Tajlandii, iż nie wystawiło świadectwa pochodzenia FORM A nr [...], nie zaistniały warunki dla zastosowania preferencyjnej stawki celnej dla importowanego towaru. Przeprowadzone przez OLAF dochodzenie potwierdza jedynie, że towary w rzeczywistości mają niepreferencyjne chińskie pochodzenie oraz, że w związku z tym doszło do ominięcia zastosowania środków antydumpingowych nakładanych na produkty chińskie. W raporcie (dochodzeniowym) z misji [...] z 15.05.2013 r. wskazano, iż Tajlandzki Departament Handlu Zagranicznego nigdy wystawił żadnego certyfikatu pochodzenia GSP (Formularz A) dla "D", jak i pozostałych wymienionych w punktach od 4 do 8 ww. raportu spółek. Wszystkie dotychczas zweryfikowane certyfikaty na wniosek importujących Krajów Członkowskich uznano za sfałszowane.
Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonej w Tajlandii przez OLAF misji zawarte zostały w Raporcie końcowym nr [...] (Thor 05.06.2014 nr [...]) wraz z rekomendacją w sprawie działań do podjęcia po dochodzeniu OLAF (Thor 14.07.2014 nr [...]), Raporcie (dochodzeniowym) z misji [...] z dnia 14.05.2013 r. (Nr [...]), i w Raporcie (dochodzeniowym) z misji [...] z dnia 01.04.2014 r. (6771), oraz w Komunikacie Biura ds. Zwalczania Oszustw Finansowych OLAF, Thor (2014) [...] z 25.06.2014 r. Misja OLAF ujawniła rozmiar stosowanego przez tajlandzkich dostawców procederu omijania ceł antydumpingowych nałożonych na żelazne lub stalowe elementy złączne pochodzące z Chin. W trakcie dochodzenia OLAF ściśle współpracował z organami tajlandzkimi, tj. Tajlandzkim Departamentem Handlu Zagranicznego, Urzędem Celnym Portu L. oraz Ambasadą Królestwa Tajlandii w Brukseli, a także przeprowadził 3 misje w Tajlandii.
Organ odwoławczy szczegółowo opisał wyżej wymienione dokumenty oraz czynności podejmowane w trakcie misji OLAF i prowadzonego dochodzenia.
Z analizy dokumentów zgromadzonych w aktach wynika, że na podstawie deklaracji importowej [...] z dnia 22.09.2011 r. "D" wprowadziła na obszar Tajlandii 24.000 kg elementów złącznych. Deklarowany kraj pochodzenia przy imporcie - Chiny. Wprowadzony towar objęty był chińską fakturą [...] (załącznik 12 do komunikatu Thor (2014) [...]). Towar wprowadzony został do magazynu "E", co potwierdza zapis w inwentarzu magazynu, gdzie w wykazie importów w pozycji 604 widnieje ten sam numer deklaracji importowej, co w danych otrzymanych od władz celnych. W wykazie widnieje także numer faktury importowej - [...] i ilość 25. Towar został wprowadzony na teren Tajlandii w kontenerze [...]. Następnie na podstawie deklaracji eksportowej [...] z dnia 23.09.2011 r. firma "D" dokonała eksportu ww. towaru do Polski. Powyższe ma swoje odzwierciedlenie także w wykazie magazynu "E", gdzie pod pozycją 598 widnieje ten sam numer deklaracji eksportowej ([...]), jak również numer faktury eksportowej [...] i ilość 25. Ten sam numer kontenera w imporcie i eksporcie oznacza, że towar, który został do magazynu wprowadzony został również z niego wyprowadzony. W dniu 23 listopada 2011 r. przesyłka zawierająca 25 palet, na których umieszczono 24.000 kg elementów złącznych przywiezionych do Polski z Tajlandii.
Przepływu towarów przez magazyn [...] z wykorzystaniem danych zawartych w rejestrach pozwala na stwierdzenie, że towary stanowiące przedmiot postępowania zostały wysłane z Chin do Tajlandii, gdzie jedynie zostały poddane czynnościom przeładunkowym.
W ocenie organu odwoławczego nie zostały spełnione warunki do zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b WKC, zwłaszcza nie ma mowy o błędzie organów celnych. W proceder omijania ceł antydumpingowych zaangażowane były tajlandzkie firmy, które na podstawie sfałszowanych dokumentów wprowadzały organy celne zarówno polskie jak i tajlandzkie w błąd deklarując, że eksportowany przez nich chiński towar pochodzi z Tajlandii. Dowody potwierdzające proceder pozyskiwane były podczas prowadzonych misji. Dopiero po ich uzyskaniu organ może jednoznacznie stwierdzić, jakie jest rzeczywiste pochodzenie importowanej przesyłki.
Ponadto, organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało oparte jedynie na materiałach przekazanych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) bez podjęcia jakichkolwiek dodatkowych działań wyjaśniających, dotyczących otrzymanego materiału dowodowego. W tym zakresie zwrócił uwagę na treść art. 78 ust. 2 i ust. 3 WKC oraz kompetencje OLAF. Stosownie do postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/99 z 25.05.1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) raporty sporządzane przez ten organ stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzane przez krajowych, administracyjnych kontrolerów. Podlegają one takim samym zasadom oceny, jak te, mające zastosowanie do administracyjnych raportów sporządzonych przez krajowych administracyjnych kontrolerów i mają taką samą wartość jak te raporty (art. 9 ust. 2). W rozumieniu prawa polskiego są one dokumentami urzędowymi i organ rozpatrujący sprawę winien przyjąć to co z nich wprost wynika.
Zgodnie z art. 67 WKC datą, którą należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego, zaś zgodnie z art. 201 WKC w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. W takim przypadku, zgodnie z art. 20 ust. 1 WKC, wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy celnej Wspólnot Europejskich, która obejmuje między innymi, Towarową Nomenklaturę Scaloną (art. 20 ust. 3 lit. a), stawki celne i inne elementy opłat normalnie stosowane do towarów objętych Nomenklaturą Scaloną odnośnie ceł (art. 20 ust. 3 lit. c), inne środki taryfowe przewidziane innymi przepisami wspólnotowymi (art. 20 ust. 3 lit. g).
W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jak i obowiązujących przepisów prawa rozstrzygnięcie dokonane przez Naczelnika Urzędu Celnego jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.
"A" Spółka jawna w K. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym określenia kraju pochodzenia, określenia stawki oraz kwoty cła antydumpingowego oraz w zakresie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w kwocie stanowiącej różnicę między podatkiem wynikającym z zaskarżonej decyzji, a podatkiem pobranym na podstawie zgłoszenia celnego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez odstąpienie od zebrania materiału dowodowego w zakresie przesłanek wskazanych w treści art. 220 ust. 2 lit. b WKC, to jest w szczególności zakresu danych, którymi dysponowała Komisja Europejska Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przed rozpoczęciem misji w Tajlandii oraz zakresu danych przekazywanych Komisji Europejskiej Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przez państwa członkowskie Unii Europejskiej w zakresie podejrzeń dotyczących eksportu w Tajlandii produktów o domniemanym chińskim pochodzeniu.
W uzasadnieniu wskazała, że zgodnie z art. 220 ust. 2 lit. b WKC zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Przyjmuje się, że zastosowanie art. 220 ust. 1 WKC powinno zawierać odniesienie się do negatywnych przesłanek zaksięgowania kwoty należności określonych w ust. 2 tego przepisu.
Zdaniem skarżącej organ odwoławczy pominął kwestie związane z ewentualnym zastosowaniem art. 220 ust. 2 lit. b WKC, bowiem jego argumentacja ograniczyła się do stwierdzenia, że warunki wskazane w tym przepisie nie zostały spełnione. Zgodnie z cytowaną regulacją za błędy uznawane są również niektóre działania bierne, w szczególności brak zastrzeżeń ze strony organów celnych, dotyczących błędnych zgłoszeń celnych. Skarżąca wskazała przy tym na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 1 kwietnia 1993 r. w sprawie C- 250/91. OLAF przed rozpoczęciem misji w Tajlandii posiadał informacje dotyczące eksportu z Tajlandii produktów o domniemanym chińskim pochodzeniu. Źródłem tych informacji mogły być również państwa członkowskie Unii Europejskiej. Nie jest jednak jasne, jakim zakresem informacji dysponował OLAF oraz państwa członkowie Unii Europejskiej. W konsekwencji nie można wykluczyć, że organy celne państw członkowskich Unii Europejskiej mogły posiadać informacje wskazujące na to, że zgłoszenia celne dotyczące produktów przywiezionych z Tajlandii nie są prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podając, że przywołany przez skarżącą w skardze wyrok Trybunału Sprawiedliwości nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Dodatkowo w piśmie z dnia 23 września 2015 r. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez dowolne ustalenie, że towar objęty procedurą celną pochodzi z Chin, bowiem analiza zaskarżonej decyzji pozwala jedynie na stwierdzenie, że towar ten przywieziony został z Chin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje organów celnych ustalające, że krajem pochodzenia importowanego przez skarżącą spółkę towaru nie jest Tajlandia, a Chiny oraz - na skutek tego ustalenia – określające wobec spółki należności celne, w tym cło antydumpingowe i podatek od towarów i usług.
Podstawą prawną do dokonania przez organ celny kontroli zgłoszenia celnego jest art. 78 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992.302.1, ze zm.), dalej jako "WKC", zgodnie z którym po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia.
Przedstawienie przez importera świadectwa pochodzenia FORM A, potwierdzającego tajlandzkie pochodzenie towarów, uprawniało go do zastosowania preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%.
Świadectwo pochodzenia przedstawione w niniejszej sprawie nie zostało jednak wystawione przez właściwe władze Tajlandii, a zostało sfałszowane. Ponadto towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym ma pochodzenie chińskie, a nie tajlandzkie.
Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. ( Dz.U. UE.L.2009.29.1) nałożono ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej - w wysokości 85 %.
Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF przeprowadził w Tajlandii dochodzenie dotyczące unikania ceł antydumpingowych na import chińskich elementów złącznych przez ich deklarowanie jako pochodzących z Tajlandii, a raporty z tego dochodzenia dołączone zostały do akt administracyjnych.
Raporty OLAF stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i posiadają taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi.
Strona skarżąca zarzuca w skardze przede wszystkim brak właściwej analizy i niezastosowanie art. 220 ust. 2 lit. b WKC oraz wskazuje, że nie można mówić o pochodzeniu, a co najwyżej o przywiezieniu towaru z Chin.
Przepis art. 220 ust. 2 lit. b WKC ma brzmienie następujące:
"Z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy:
kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu.
Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.
Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji.
Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający".
Mając na uwadze treść przywołanego przepisu i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - w ocenie Sądu - nie ma wątpliwości, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo przyjął, że nie było podstaw do nie dokonywania retrospektywnego zaksięgowania należności oraz że nie można mówić o błędzie organów celnych.
Sąd nie podziela też zarzutów skargi o naruszeniu przez organy przepisów Ordynacji podatkowej, normujących postępowanie dowodowe.
W sprawie niniejszej niewątpliwe było, że organy celne Tajlandii nie wydały świadectwa pochodzenia, dołączonego do przedmiotowego zgłoszenia celnego. Świadectwo to zostało sfałszowane. Nie można w tej sytuacji mówić o błędzie organów celnych w kontekście wystawienia świadectwa pochodzenia, bowiem nie pochodziło ono od organów celnych.
Także niezakwestionowanie przez organy celne przedmiotowego zgłoszenia czy dołączonych do niego dokumentów nie stanowi błędu samych organów celnych. Należy podzielić pogląd organu, wyrażony w odpowiedzi na skargę, że przywołany przez skarżącą w skardze wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 1 kwietnia 1993 r. w sprawie C - 250/91 odnosi się do zupełnie innego stanu faktycznego, kiedy to organy celne długi czas akceptowały błędnie deklarowane dane w zgłoszeniach celnych, mimo że łatwo mogły wykryć błędy zgłaszającego. W sprawie tej proste porównanie danych mogło wykryć pomyłkę (patrz też Wspólnotowy Kodeks Celny pod red. Wojciecha Morawskiego, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2007, str. 958).
W niniejszej sprawie potwierdzenie istnienia procederu omijania ceł antydumpingowych, w które zaangażowane były tajlandzkie firmy uzyskano w trakcie misji OLAF, przeprowadzonych dużo później, niż dokonano przedmiotowego zgłoszenia celnego. Na podstawie sfałszowanych dokumentów firmy te wprowadzały w błąd organy celne, zarówno polskie jak i tajlandzkie, deklarując, że eksportowany przez nie chiński towar pochodzi z Tajlandii. Dowody potwierdzające ten proceder uzyskane zostały podczas prowadzonych przez OLAF misji. Dopiero po ich uzyskaniu organ mógł jednoznacznie stwierdzić, jakie jest rzeczywiste pochodzenie importowanego towaru. Nie można w tej sytuacji zarzucić błędu organom celnym, gdyż przedmiotowe zgłoszenie zostało przyjęte i zweryfikowane w sposób poprawny, a dane wskazane w zgłoszeniu spełniały przesłanki formalne do jego przyjęcia.
Tak więc organy prawidłowo dokonały retrospektywnego zaksięgowania należności, nie mając podstaw do zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b WKC.
Bezzasadny jest też zarzut, że nie wykazano chińskiego pochodzenia przedmiotowego towaru, a co najwyżej przywiezienie tego towaru z Chin. Chińskie pochodzenie towaru wynika z raportów OLAF.
Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonej w Tajlandii przez OLAF misji zawarte zostały w Raporcie końcowym nr [...] wraz z rekomendacją w sprawie działań do podjęcia po dochodzeniu OLAF (Thor 14.07.2014 nr [...]), Raporcie z misji [...] z dnia 14.05.2013 r. (Nr [...]), Raporcie z misji [...] z dnia 1.04.2014 r. ([...]) oraz w Komunikacie Biura ds. Zwalczania Oszustw Finansowych OLAF, Thor (2014) [...] z dnia 25.06.2014 r. W trakcie dochodzenia OLAF współpracował z tajlandzkim Wydziałem Handlu Zagranicznego, Urzędem Celnym Portu L. oraz Ambasadą Królestwa Tajlandii w Brukseli.
Organ odwoławczy szczegółowo opisał wyżej wymienione dokumenty oraz czynności podejmowane w trakcie misji OLAF i prowadzonego dochodzenia. Wskazał też na powiązanie towaru pochodzącego z Chin z towarem objętym przedmiotowym zgłoszeniem celnym, wskazując na numery deklaracji importowych, numery faktur, zapisy magazynowe.
Poczynione na podstawie dokumentów ustalenia pozwalają na powiązanie towaru wprowadzonego na obszar Tajlandii, dla którego zadeklarowano kraj pochodzenia – Chiny i dla którego przedstawiono chińską fakturę, z towarem wyeksportowanym do Polski i objętym przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Towar ten w Tajlandii został poddany jedynie czynnościom przeładunkowym.
Przeprowadzone przez OLAF dochodzenie potwierdza, że towary w rzeczywistości mają niepreferencyjne chińskie pochodzenie oraz że w związku z tym doszło do ominięcia zastosowania środków antydumpingowych nakładanych na produkty chińskie.
W tej sytuacji Sąd nie podzielił zarzutów skargi.
Mając na uwadze powyższe Sąd, nie stwierdzając naruszenia przez organy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło