III SA/Gd 350/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 18 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru, określenia ostatecznego cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 lutego 2015 r. [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania A. Spółka jawna w K., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 12 listopada 2014 r. [...] wydaną w przedmiocie miejsca pochodzenia towaru objętego zgłoszeniem celnym OGL [...] oraz nałożenia na Spółkę ceł i podatków należnych z tytułu importu towarów. Z akt sprawy wynikają następujące istotne okoliczności faktyczne. W dniu 12 stycznia 2012 r. B. działając jako przedstawiciel bezpośredni A. Spółka jawna, zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu towar wg zgłoszenia celnego OGL [...]- podkładki ocynkowane ze stali, zakwalifikowane do kodu TARIC 7318 22 00 98. Towar został przywieziony z portu LAEM CHABANG w Tajlandii, którą wykazano jako kraj pochodzenia towaru na podstawie dołączonego świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] Towar został zakupiony przez Skarżącą od firmy C. Opierając się na ww. świadectwie pochodzenia strona zastosowała preferencyjną stawkę należności celnych tj. 0 %.W konsekwencji kwotę należności celnych wykazano w wysokości 0 zł, a podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów – w wysokości 71 933 zł. Decyzją z dnia 12 listopada 2014 r. [...] Naczelnik Urzędu Celnego ustalił, że faktycznym krajem pochodzenia towaru są Chiny. W konsekwencji organ określił spółce niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego w wysokości 266 059 zł wg stawki 85 %, niezaksięgowaną kwotę należności celnych w wysokości 11 581 zł wg. stawki 3,7 % oraz określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów w wysokości 135 850 zł. Organ odstąpił od poboru odsetek o których mowa w art. 65 ust. 5 Prawo celne oraz wynikających z art. 37 ust. 1 a ustawy o podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu i instancji o konieczności nałożenia na spółkę cła antydumpingowego oraz należności celnych i podatkowych w ww. wysokości w świetle zgromadzonych w postępowaniu dowodów źródłowych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane z urzędu w związku z negatywnym wynikiem weryfikacji świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] Pismem z 6 lipca 2013 r. władze Tajlandii poinformowały bowiem polskie organy celne, że nie wystawiły ww. świadectwa pochodzenia, które zostało podrobione. Jednocześnie Europejskie Biuro Zwalczania Oszustw (OLAF) przekazało krajowym organom informacje dotyczące wyników misji przeprowadzonej w Tajlandii w związku z wykrytymi nieprawidłowościami w imporcie wyrobów złącznych deklarowanych jako pochodzące z Tajlandii (m.in. raport OLAF nr OF/2010/0950, nadesłany w październiku 2013 r. oraz raport końcowy OLAF nr OF/2010/0950/B1 z 1 kwietnia 2014 r., komunikat THOR(2014)17287 z 25 czerwca 2014 r. ). Nadesłany wraz z pierwszym raportem komunikat AM 2011/005 z dnia 14 sierpnia 2013 r. opisuje przeprowadzoną przez zespół OLAF wizytację Urzędu Celnego Portu LAEM CHABANG w tym, m.in. Magazynu D., z którego korzystała firma C. będąca eksporterem towaru ujętego w zgłoszeniu celnym nr OGL [...] z dnia 12 stycznia 2012 r. Ustalono, że spółka C. w mieszczącym się na terenie portu magazynie, w stosunku do wcześniej importowanych z Chin przesyłek, dokonywała jedynie czynności przeładunkowych. Magazyn prowadził zapisy importowanych i eksportowanych przesyłek. W odniesieniu do towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym organy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaliły, że w pierwszej kolejności firma C. wprowadziła na obszar Tajlandii 72000 kg elementów złącznych na podstawie deklaracji importowej [...] z 9 listopada 2011 r. (Deklarowany kraj pochodzenia Chiny). Towar został wprowadzony do magazynu D. w kontenerach [...]. Wprowadzony towar był objęty chińską fakturą [...].Następnie firma C. dokonała eksportu ww. towaru do Polski (72 000 kg) na podstawie deklaracji eksportowej nr [...] z 15 listopada 2011 r. Organy zgodnie przyjęły, że powyższe jednoznacznie wskazuje, iż jest to przesyłka pochodząca z Chin. Skoro zaś towar ten był poddany w Tajlandii jedynie czynnościom przeładunkowym, zatem zachował swoje chińskie pochodzenie. Jako podstawę naliczenia cła wskazano art. 1 rozporządzenia Rady UE nr 91/2009 z 26 stycznia 2009 r. (Dz. Urz WE L nr 29 z 2009 r.) nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Wskazano, że dla przedmiotowych towarów, pochodzących z Chin, klasyfikowanych do kodu TARIC 7318 22 00 98 stawka cła erga omnes (A00) wynosi 3,7%, natomiast stawka cła antydumpingowego ostatecznego (A30) zgodnie z art. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia wynosi 85% od wartości celnej towarów, dla których określono kod dodatkowy A999. A. Spółka jawna w K. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym określenia kraju pochodzenia, określenia stawki oraz kwoty cła antydumpingowego oraz w zakresie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w kwocie stanowiącej różnicę między podatkiem wynikającym z zaskarżonej decyzji, a podatkiem pobranym na podstawie zgłoszenia celnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez odstąpienie od zebrania materiału dowodowego w zakresie przesłanek wskazanych w treści art. 220 ust. 2 lit. b WKC, to jest w szczególności zakresu danych, którymi dysponowała Komisja Europejska Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przed rozpoczęciem misji w Tajlandii oraz zakresu danych przekazywanych Komisji Europejskiej Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przez państwa członkowskie Unii Europejskiej w zakresie podejrzeń dotyczących eksportu w Tajlandii produktów o domniemanym chińskim pochodzeniu. W uzasadnieniu wskazała, że zgodnie z art. 220 ust. 2 lit. b WKC zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Przyjmuje się, że zastosowanie art. 220 ust. 1 WKC powinno zawierać odniesienie się do negatywnych przesłanek zaksięgowania kwoty należności określonych w ust. 2 tego przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2010 r. sygn. akt I GSK 455/09). Zdaniem skarżącej organ odwoławczy w istocie pominął kwestie związane z ewentualnym zastosowaniem art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Argumentacja organu odwoławczego ograniczyła się bowiem do stwierdzenia, że warunki wskazane w tym przepisie nie zostały spełnione. Wniosek taki ma być uprawniony w kontekście stwierdzenia, że nie wystąpił błąd organów celnych. Tymczasem dowody potwierdzające proceder domniemanego omijania cła antydumpingowego uzyskane zostały podczas misji OLAF. Dopiero wówczas możliwe było stwierdzenie rzeczywistego pochodzenia przesyłki. Zgodnie z cytowaną regulacją za błędy uznawane są również niektóre działania bierne, w szczególności brak zastrzeżeń ze strony organów celnych, dotyczących błędnych zgłoszeń celnych (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 1 kwietnia 1993 r. w sprawie C-250/91 Hewlett Packard France). Bezspornie Komisja Europejska Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przed rozpoczęciem misji w Tajlandii posiadała informacje dotyczące eksportu z Tajlandii produktów o domniemanym chińskim pochodzeniu. Źródłem tych informacji mogły być również państwa członkowskie Unii Europejskiej. Nie jest jednak jasne jakim zakresem informacji dysponowały OLAF oraz państwa członkowie Unii europejskiej. W konsekwencji nie można wykluczać, że organy celne państw członkowskich Unii Europejskiej mogły posiadać informacje wskazujące na okoliczność, że zgłoszenia celne dotyczące produktów przywiezionych z Tajlandii nie są prawidłowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje organów celnych ustalające, że krajem pochodzenia importowanego przez skarżącą spółkę towaru nie jest Tajlandia, a Chiny oraz - na skutek tego ustalenia – określające wobec spółki należności celne, w tym cło antydumpingowe i podatek od towarów i usług. Podstawą prawną do dokonania przez organ celny kontroli zgłoszenia celnego jest art. 78 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992.302.1, ze zm.), dalej jako "WKC", zgodnie z którym po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. Przedstawienie przez importera świadectwa pochodzenia FORM A, potwierdzające tajlandzkie pochodzenie towarów, uprawniało go do zastosowania preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%. Świadectwo pochodzenia przedstawione w niniejszej sprawie nie zostało jednak wystawione przez właściwe władze Tajlandii, a zostało sfałszowane. Ponadto towar objęty przedmiotowym celnym ma pochodzenie chińskie, a nie tajlandzkie. Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. ( Dz.U. UE.L.2009.29.1) nałożono ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej - w wysokości 85 %. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF przeprowadził w Tajlandii dochodzenie dotyczące unikania ceł antydumpingowych na import chińskich elementów złącznych przez ich deklarowanie jako pochodzących z Tajlandii, a raporty z tego dochodzenia dołączone zostały do akt administracyjnych. Raporty OLAF stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i posiadają taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi. Strona skarżąca zarzuca w skardze przede wszystkim brak właściwej analizy i niezastosowanie art. 220 ust. 2 lit. b WKC oraz wskazuje, że nie można mówić o pochodzeniu, a co najwyżej o przywiezieniu towaru z Chin. Przepis art. 220 ust. 2 lit. b WKC ma brzmienie następujące: "Z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy: kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu. Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wyA.anych do korzystania z preferencji. Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji. Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający". Mając na uwadze treść przywołanego przepisu i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo przyjął, że nie było podstaw do nie dokonywania retrospektywnego zaksięgowania należności oraz że nie można mówić o błędzie organów celnych. Sąd nie podziela też zarzutów skargi o naruszeniu przez organy przepisów Ordynacji podatkowej , normujących postępowanie dowodowe. W sprawie niniejszej niewątpliwe było, że organy celne Tajlandii nie wydały świadectwa pochodzenia, dołączonego do przedmiotowego zgłoszenia celnego. Świadectwo to zostało sfałszowane. Nie można w tej sytuacji mówić o błędzie organów celnych w kontekście wystawienia świadectwa pochodzenia, bowiem nie pochodziło ono od organów celnych. Także niezakwestionowanie przez organy celne przedmiotowego zgłoszenia czy dołączonych do niego dokumentów nie stanowi błędu samych organów celnych. Należy podzielić pogląd organu , wyrażony w odpowiedzi na skargę, że przywołany przez skarżącą w skardze wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 1 kwietnia 1993 r. w sprawie C - 250/91 odnosi się do zupełnie innego stanu faktycznego, kiedy to organy celne długi czas akceptowały błędnie deklarowane dane w zgłoszeniach celnych, mimo że łatwo mogły wykryć błędy zgłaszającego. W sprawie tej proste porównanie danych mogło wykryć pomyłkę ( patrz też Wspólnotowy Kodeks Celny pod red. Wojciecha Morawskiego, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2007, str.958). W niniejszej sprawie potwierdzenie istnienia procederu omijania ceł antydumpingowych, w które zaangażowane były tajlandzkie firmy uzyskano w trakcie misji OLAF, przeprowadzonych dużo później, niż dokonano przedmiotowego zgłoszenia celnego. Na podstawie sfałszowanych dokumentów firmy te wprowadzały w błąd organy celne, zarówno polskie jak i tajlandzkie, deklarując, że eksportowany przez nie chiński towar pochodzi z Tajlandii. Dowody potwierdzające ten proceder uzyskane zostały podczas prowadzonych przez OLAF misji. Dopiero po ich uzyskaniu organ mógł jednoznacznie stwierdzić, jakie jest rzeczywiste pochodzenie importowanego towaru. Nie można w tej sytuacji zarzucić błędu organom celnym, gdyż przedmiotowe zgłoszenie zostało przyjęte i zweryfikowane w sposób poprawny, a dane wskazane w zgłoszeniu spełniały przesłanki formalne do jego przyjęcia. Tak więc organy prawidłowo dokonały retrospektywnego zaksięgowania należności, nie mając podstaw do zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Bezzasadny jest też zarzut, że nie wykazano chińskiego pochodzenia przedmiotowego towaru, a co najwyżej przywiezienie tego towaru z Chin. Chińskie pochodzenie towaru wynika z raportów OLAF. Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonej w Tajlandii przez OLAF misji zawarte zostały w Raporcie końcowym nr OF/2010/0950/B1 wraz z rekomendacją w sprawie działań do podjęcia po dochodzeniu OLAF (Thor 14.07.2014 nr 19466), Raporcie z misji OF/2010/0950 z dnia 14.05.2013 r. (Nr 11786), Raporcie z misji OF/2010/0950/B1 z dnia 1.04.2014 r. (6771) oraz w Komunikacie Biura ds. Zwalczania Oszustw Finansowych OLAF, Thor (2014)17287 z dnia 25.06.2014 r. W trakcie dochodzenia OLAF współpracował z tajlandzkim Wydziałem Handlu Zagranicznego, Urzędem Celnym Portu Laem Chabang - Chonburi oraz Ambasadą Królestwa Tajlandii w Brukseli. Organ odwoławczy szczegółowo opisał wyżej wymienione dokumenty oraz czynności podejmowane w trakcie misji OLAF i prowadzonego dochodzenia. Wskazał też na powiązanie towaru pochodzącego z Chin z towarem objętym przedmiotowym zgłoszeniem celnym, wskazując na numery deklaracji importowych, numery faktur, zapisy magazynowe. Poczynione na podstawie dokumentów ustalenia pozwalają na powiązanie towaru wprowadzonego na obszar Tajlandii , dla którego zadeklarowano kraj pochodzenia – Chiny i dla którego przedstawiono chińską fakturę, z towarem wyeksportowanym do Polski i objętym przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Towar ten w Tajlandii został poddany jedynie czynnościom przeładunkowym. Przeprowadzone przez OLAF dochodzenie potwierdza, że towary w rzeczywistości mają niepreferencyjne chińskie pochodzenie oraz że w związku z tym doszło do ominięcia zastosowania środków antydumpingowych nakładanych na produkty chińskie. W tej sytuacji Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd, nie stwierdzając naruszenia przez organy prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę