V SA/Wa 3205/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata R. Z. – pełnomocnika skarżących o zasądzenie od Ministra Finansów kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego związanych ze stwierdzeniem prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3205/14 w sprawie ze skargi K. S. i W. N. - wspólników spółki cywilnej Bar Mleczny "[...]" na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji przedmiotowej postanawia: oddalić wniosek Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3205/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi K. S. i W. N. - wspólników spółki cywilnej Bar Mleczny "[...]" na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2014r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji przedmiotowej uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I wyroku) oraz zasądził Ministra Finansów na rzecz skarżących K. S. i W. N. - wspólników spółki cywilnej Bar Mleczny "[...]" s kwotę 3512 zł (słownie: trzy tysiące pięćset dwanaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku). Odpisy wyroku wraz z uzasadnieniem, stosownie do treści art. 142 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.), zostały wysłane stronom postępowania i prawidłowo doręczone. Pełnomocnik skarżących – adwokat R. Z. przesyłkę zawierającą odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem odebrał w dniu 21 maja 2015 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 49 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3205/14 WSA w Warszawie stwierdził, że wyżej opisany wyrok jest prawomocny od dnia 23 czerwca 2015 r. W dniu 20 lipca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżących – adw. [...]. złożył wniosek o stwierdzenie prawomocności wyroku, oraz wydania odpisu sentencji orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności. Jednocześnie wskazał, że opłatę kancelaryjną w wysokości 110 zł przekazano na rachunek bankowy Sądu. W dniu 21 lipca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżących – adw. [...] złożył wniosek o zasądzenie od organu kosztów postępowania w sprawie stwierdzenia prawomocności, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 169 p.p.s.a. prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony oraz w przypadku, o którym mowa w art. 286 § 1, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym. Postanowienie doręcza się tylko stronie, która złożyła wniosek. W okolicznościach niniejszej sprawy postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3205/14 WSA w Warszawie, stwierdził prawomocność wyżej opisanego wyroku, wskazując, że jest on prawomocny od dnia 23 czerwca 2015 r. Zgodnie z treścią art. 234 § 1 p.p.s.a. za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt, pobiera się opłatę kancelaryjną, z zastrzeżeniem § 3, który to stanowi, że nie pobiera się opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podlegający doręczeniu z urzędu. Skarżący – reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata [...], otrzymali z urzędu odpis wyroku (wraz z uzasadnieniem) z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3205/14, od którego nie pobrano opłaty. Złożony w dniu 20 lipca 2015 r. wniosek o stwierdzenie prawomocności wyroku, oraz wydania odpisu sentencji orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności, Sąd uznał, za wniosek złożony w trybie art. 169 p.p.s.a. W takiej sytuacji stosownie do wyżej powołanego art. 234 § 1 p.p.s.a. za stwierdzenie prawomocności i wydanie odpisów pobiera się opłatę kancelaryjną. Opłaty te pobiera się w wysokości określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2003 r. nr 221, poz. 2192), w przedmiotowej sprawie wynoszą one - 10 zł od strony odpisu wyroku oraz 10 zł za stwierdzenie prawomocności. Strona składająca wniosek uiściła kwotę 110 zł, tytułem opłaty kancelaryjnej, za wykonane przez sąd czynności. Sąd stwierdza, że opłata ta została uiszczona w prawidłowej wysokości z tym, że kwotę 90 zł uiścił w nadmiernej wysokości (kwota ta zostanie zwrócona). W dniu 31 lipca 2015 r. (k-61 akt sądowych) pełnomocnikowi skarżących został doręczony odpis sentencji wyroku z dnia 24 kwietnia 2015 r. wraz z klauzulą prawomocności. Zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest obciążenie kosztami sądowymi (takimi jak m. in. opłata kancelaryjna) tego podmiotu, który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Opłacie kancelaryjnej (co zaznaczono wyżej) podlegają pisma zawierające żądanie dokonania przez Sąd określonych czynności (np. za stwierdzenie prawomocności, za wydanie odpisów – art. 234 i 235 P.p.s.a.). Zaznaczenia wymaga, że opłata kancelaryjna należy do kategorii opłat sądowych stanowiących dochód budżetu państwa, która nie jest zależna od rodzaju sprawy, lecz od rodzaju czynności podejmowanych w sprawie. Takiej opłacie podlegają jedynie czynności taksatywnie wymienione w art. 234 i 235 P.p.s.a. Jak wyżej zaznaczono, zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania, w tym kosztów sadowych, do których należy opłata kancelaryjna, przez stronę postępowania. Od tej zasady przewidziane są wyjątki w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Ustawa przewiduje dwa rodzaje takich zwolnień tj. z mocy ustawy (art. 239 P.p.s.a.) oraz zwolnienia przyznane przez sąd (w ramach prawa pomocy) /por. postanowienie NSA z dnia 23.09.2009 r., sygn. akt II FZ 106/09 LexPolocnica nr 2219487/. Opłaty kancelaryjne nie uiszcza osoba zwolniona od kosztów sądowych lub tylko od opłat sądowych /por. postanowienie NSA z dnia 30.03.2011 r., sygn. akt II OZ 218/11 Lex nr 1080473/. W okolicznościach sprawy nie zaistniała żadna z przesłanek, uzasadniających odstąpienie przez Sąd od pobrania opłaty kancelaryjnej za dokonane przez Sąd czynności tj. za stwierdzenie prawomocności wyroku i wydanie odpisu wyroku z klauzulą prawomocności. Wyjaśnienia również wymaga, że dokonywanie określonej czynności procesowej może wiązać się z obowiązkiem poniesienia związanych z tym kosztów. Stąd też w art. 199 p.p.s.a. została określona podstawowa reguła ponoszenia kosztów postępowania, według której koszty postępowania obciążają stronę w zakresie, w jakim są one związane z jej udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, z tym jednak zastrzeżeniem, że koszty postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ponosi strona przegrywająca sprawę przed tym Sądem, inaczej niż w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który uprzywilejowuje pod tym względem stronę skarżącą. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, zostało bowiem wyłączone stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania, co oznacza, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (art. 200 p.p.s.a.) lub też, gdy zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w art. 201 p.p.s.a. Jednocześnie zwrot kosztów między stronami został ograniczony do kosztów niezbędnych. Zgodnie z art. 205 § 2 – § 4 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego (doradcę podatkowego i rzecznika patentowego) zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W myśl § 18 ust. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a–c rozporządzeniu z dnia 28 września 2002 r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U z 2013 r. poz 461) tekst jednolity) stawki minimalne wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji (pkt 1) wynoszą: w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6 (a); za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł (b), a także w innej sprawie – 240 zł (c). Sposób liczenia wynagrodzenia wymieniony pod lit. a i b powołanego przepisu nie może mieć zastosowania w rozstrzyganej sprawy ze względów oczywistych – postępowanie dotyczy stwierdzenia prawomocności wyroku, natomiast określony pod lit. c ze względu na obowiązujące w postępowania sądowoadministracyjnego reguły w kwestii zwrotu kosztów postępowania między stronami (dział V P.p.s.a.). Co więcej jednak, nawet gdyby stwierdzenie prawomocności spowodowane zostało wnioskiem strony skarżącej (tak jak w niniejszej sprawie), to i tak nie sposób mówić o takim postępowaniu, jako o postępowaniu w rozumieniu rozdziału 3 ustawy, a zatem odrębnym od postępowanie wszczętego skargą strony. W konsekwencji Sąd nie ma możliwości przyznania stronie skarżącej kosztów zastępstwa procesowego w związku ze stwierdzeniem klauzuli prawomocności, bowiem koszty te zostały przyznane w wyroku z dnia 24 kwietnia 2015 r., a niniejsze postanowienie jest jedynie rozstrzygnięciem wpadkowym wydanym w toku postępowania toczącego się ze skargi na decyzję Ministra Finansów. Należy również podkreślić, iż skoro orzeczenie uprawomocnia się z mocy samego prawa, to postanowienie o stwierdzeniu prawomocności ma wyłącznie cechy deklaratoryjne. Zakres kosztów niezbędnych określa art. 205 p.p.s.a. Niezbędność oraz celowość kosztów postępowania podlega ocenie sądu i jest uwarunkowana konkretnymi okolicznościami sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, również poniesione koszty nie związane były z czynnością celową z punktu widzenia dochodzenia przez skarżących ich praw do uruchomienia kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności albo braku działania organu. W związku z powyższym na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz mając na uwadze brak podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego związanych ze stwierdzeniem prawomocności wyroku orzeczono, jak w sentencji postanowienia.