I SAB/Wa 24/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku M. W. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 20 czerwca 2012 r. M. W. wystąpił do Prezydenta W. z wnioskiem o wypłatę w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. W związku z powyższym wnioskiem, Prezydent W. w dniu 7 listopada 2012 r. zwrócił się do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o przesłanie akt dotyczących spornej nieruchomości. Dodatkowo Prezydent W. poinformował pełnomocnika wnioskodawcy o planowanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 marca 2013 r. Pismem z dnia 7 listopada 2012 r. M. W. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w ustawowym terminie. W odpowiedzi Prezydent przesłał Wojewodzie kopię prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 354/12, oddalającego skargę J. W. (ojca wnioskodawcy) na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta W. z [...] lipca 1979 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] z [...] maja 1979 r., nr [...], orzekającą o pozostawieniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy [...], bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia [..] grudnia 2012 r., Nr [...], Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione. W dniu 19 czerwca 2013 r. Prezydent wystąpił w do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] o przesłanie akt własnościowych nieruchomości. Jednocześnie w tym samym dniu poinformował pełnomocnika wnioskodawcy o planowanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 października 2013 r., wzywając równocześnie o przesłanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po F. W.. Żądane postanowienie przesłane zostało przy piśmie strony z dnia 8 kwietnia 2014 r. W dniu 12 grudnia 2014 r. organ ponownie wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 18 października 2014 r. M.W. reprezentowany przez adwokata T. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła organowi rażące naruszenie nie tylko ustawowych termin rozpoznania sprawy, a także tych wyznaczanych sobie przez sam organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w dniu [...] stycznia 2015 r. Prezydent W. wydał decyzję nr [...], którą orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm – powoływana dalej jako "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a ppsa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie. Stąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zdanie pierwsze ppsa, tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt sprawy w dniu [..] stycznia 2015 r. Prezydent W. wydał decyzję nr [...], którą orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Wyłączyło to możliwość zobowiązania organu do rozpoznania wniosku odszkodowawczego M. W., dlatego w tym zakresie postępowanie sądowe zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku). Wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 ppsa, zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wynika, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Stosownie bowiem do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W przedmiotowej sprawie organ wprawdzie podejmował czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże nie można przyjąć, że działał on w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz na bieżąco prowadził sprawę. Podkreślić należy, że od dnia złożenia wniosku w czerwcu 2012 r. do dnia jego rozpoznania upłynęło prawie 2,5 roku, gdyż dopiero w dniu [...] stycznia 2015 r. organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Z treści tej decyzji jednoznacznie wynika, że podstawą umorzenia był fakt, że prawomocną decyzją Naczelnika [...] z [...]maja 1979 r., nr [...], już raz rozstrzygnięto kwestię odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, pozostawiając wniosek spadkodawcy J. W.(spadkodawcy M. W.) bez rozpoznania. Nie wypowiadając się, z braku ku temu podstaw na gruncie skargi na bezczynność, czy była to przeszkoda do orzekania o odszkodowaniu, zauważyć należy, że co najmniej od listopada 2012 r. Prezydent W., miał wiedzę pozwalającą mu na wydanie decyzji, tożsamej z rozstrzygnięciem z dnia [...] stycznia 2015 r. Ponadto zdaniem Sądu organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 k.p.a. i w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, nie powiadamiał o tym fakcie strony. Zrobił to jedynie dwukrotnie, wskazując przy tym daty, z których wynikało, że z góry zakładał możliwość przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy. W ocenie Sądu praktyki takie są niedopuszalne. Organ wyznaczający na podstawie art. 36 kpa, nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 i 35 kpa, a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Wprawdzie przepis art. 36 kpa, nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Wobec powyższego mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 kpa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.