IV SA/Wa 1591/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-05
Skład orzekający: Anna Sękowska, Jakub Linkowski, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyłączeniem ruchu przygranicznego, może zostać obciążony karą administracyjną za przewiezienie do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mimo że kierowca autobusu dokonał sprawdzenia dokumentów pasażerów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewoźnik wykonujący regularne przewozy w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyłączeniem ruchu przygranicznego, ponosi odpowiedzialność administracyjną za przewiezienie cudzoziemca bez ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest związana z winą konkretnej osoby, a celem jest prewencja i eliminacja podobnych przypadków w przyszłości. Nawet jeśli kierowca dokonał sprawdzenia dokumentów, brak skutecznej weryfikacji uprawnień do wjazdu przez przewoźnika skutkuje obowiązkiem nałożenia kary.Stan faktyczny
W trakcie kontroli granicznej stwierdzono, że obywatelka H. H. podróżująca autobusem przewoźnika J. G. nie posiadała ważnej wizy ani innych dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium RP. W związku z tym na przewoźnika nałożono karę pieniężną. Przewoźnik odwołał się, argumentując, że wykonywał przewóz w ramach ruchu przygranicznego i że kierowca sprawdził dokumenty. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał decyzję o nałożeniu kary. Przewoźnik wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów ustawy o cudzoziemcach i procedury administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika oddala skargę
W dniu [...] października 2014 r. w trakcie kontroli granicznej autobusu marki Setra numer rej. [...] relacji [...] należącego do przewoźnika P. W. "[...]" J. G., [...], wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym ustalono, że podróżująca tymże autokarem obywatelka [...], H. H., ur. [...] września 1994 r. legitymująca się paszportem seria i nr [...], wydanym przez władze [...] w dniu [...] maja 2011 r. ważnym do dnia [...] września 2019 r., nie posiadała ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650, z 2014 r., poz. 463 i 1004) Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z dnia [...] października 2014 r. odmówił cudzoziemce wjazdu terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wobec faktu przywiezienia przez przewoźnika: P. W. "[...]" J. G. do granicy cudzoziemki nieposiadającej zezwolenia na wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] w dniu [...] października 2014 r. wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, o której mowa w art. 462 ust 1- 2 i 4 - 5 ustawy o cudzoziemcach, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nałożył na ww. podmiot karę administracyjną w wysokości 4.000 EUR, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosiło 17.082,00 PLN.
Przewoźnik reprezentowany przez radcę prawnego R. S. odwołał się od przedmiotowej decyzji do Komendanta Głównego Straży Granicznej wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że strona postępowania posiada status przewoźnika wykonującego regularne przewozy właściwe ruchowi przygranicznemu. Okoliczność powyższa sama w sobie stanowi przesłankę ujemną realizacji sankcji finansowych opisanych w art. 462 ustawy o cudzoziemcach tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie strona przedłożyła wszystkie zezwolenia z których można ustalić charakter wykonywanego przewozu.
Ponadto, odwołujący się zarzucił, iż zignorowano pismo z dnia [...] października 2014 r. przewoźnika J. G. uznając, że nie można przyjąć iż "w dniu [...] października 2014 r. przewoźnik P. W. "[...]" J. G. wykonywał przewóz na trasie [...] odbywający się w oparciu o zezwolenie nr [...] umożliwiające wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym na odcinku [...] oraz zezwolenie nr [...] umożliwiające wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na odcinku [...].
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. pełnomocnik strony został poinformowany o przysługującej w świetle art. 10 § 1 k.p.a. możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów przed wydaniem decyzji.
Z akt sprawy (zwrotne potwierdzenie odbioru) wynika, że powyższe pismo zostało doręczone w dniu [...] marca 2015 r. lecz strona nie skorzystała z powyższej możliwości.
Po rozpatrzeniu odwołania przewoźnika Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] grudnia 2014r.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Straży Granicznej podał, że bezspornym jest, iż dnia [...] października 2014 r. autobusem należącym do przewoźnika P. W. "[...]" J. G., [...], do granicy polskiej przywieziono obywatelkę [...], H. H., ur. [...] września 1994 r. legitymująca się paszportem seria i nr [...], wydanym przez władze [...] w dniu [...] maja 2011 r. ważnym do dnia [...] września 2019 r. Cudzoziemka nie posiadała ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium.
Organ odwoławczy wskazał, że przesłanki odpowiedzialności przewoźnika zostały określone w Dziale 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach.
W szczególności, stosownie do art. 459 ustawy o cudzoziemcach, przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską zamierza przywieźć cudzoziemca do granicy, podejmuje wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić, żeby cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miał ważny dokument podróży uprawniający go do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500 000 euro.
Przepis o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz argumentację przyjętą przez pełnomocnika strony w odwołaniu, podkreślono, że z materiału zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, iż obywatelka [...], H. H. była pasażerką autokaru relacji [...] należącym do przewoźnika P. W. "[...]" J. G., wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym. W trakcie odprawy granicznej funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] stwierdzili, że cudzoziemka nie posiada w swoim paszporcie wizy, która uprawniałaby ją do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] października 2014 r., ani innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP w powyższym terminie.
Cudzoziemka pouczona na zasadzie art. 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) o prawie do odmowy zeznań w związku z art. 83 § 1 k.p.a. i do odmowy udzielenia odpowiedzi na pytania w związku z art. 83 § 2 k.p.a., a także o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań lub zatajenie prawdy z art. 233 § 1 Kodeksu karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553, ze zm.) zeznała do protokołu przesłuchania cyt.: "(...). W dniu dzisiejszym miałam zamiar jechać do [...] w celu odwiedzenia przyjaciela. Mój pobyt w Polsce miał być dwudniowy". Zapytana, w jaki sposób uzyskała bilet na autobus rejsowy z [...] do [...] odpowiedziała: "Wczoraj udałam się na dworzec autobusowy w [...], gdzie w kasie dworcowej kupiłam bilet na przejazd autobusem rejsowym w dniu [...].10.2014 r. z [...] do [...] oraz drugi bilet powrotny na przejazd autobusem rejsowym w dniu [...].10.2014 r. z [...] do [...]. O tym, że nie mam ważnej wizy dowiedziałam się dopiero podczas kontroli paszportowej na przejściu granicznym w [...]. W dniu dzisiejszym na dworcu autobusowym w [...], już po zajęciu miejsc w autobusie rejsowym, kierowca z którym przyjechaliśmy na granicę sprawdzał bilety oraz paszporty". Na pytanie, czy kierowca sprawdzał stronę paszportu na której znajduje się wiza odpowiedziała: "Kierowca kazał wszystkim podróżnym otworzyć paszport na stronie z wizą. Kiedy podszedł do mnie sprawdził bilet, wizę i nic nie powiedział, więc byłam pewna, że wiza którą posiadam jest ważna. Nie mam innego paszportu, innej ważnej wizy, tytułu pobytowego lub też innego zezwolenia, dzięki którym mogłabym wjechać do Polski. To moja jedyna wiza. (...)".
Przeprowadzono również dowód z przesłuchania w charakterze świadka pana A. P. - kierowcy autobusu, którym podróżowała cudzoziemka, a zarazem pracownika P. W. "[...]" J.G.
Świadek pouczony o prawie do odmowy zeznań i do odmowy udzielenia odpowiedzi na pytania a także o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań lub zatajenie prawdy z art. 233 § 1 Kodeksu karnego podczas przesłuchania oświadczył, iż od 6 lat jest kierowcą w firmie: P. W. "[...]" z [...].
Ponadto, zeznał: "(...). Dzisiaj jestem jedynym kierowcą regularnego przewozu osób w międzynarodowym transporcie drogowym na trasie [...].
Dzisiaj podróżuje ze mną szesnaście osób. (...)". Na pytanie, w jaki sposób sprawdzał dokumenty paszportowe, odpowiedział: "Pasażerowie wsiedli do autobusu i po zajęciu miejsc poprosiłem o otworzenie paszportów na wizie oraz okazanie biletów. Przeszedłem się po autobusie i sprawdzałem u wszystkich ważność paszportów, wiz oraz bilety".
Zapytany, czy sprawdzał ważność paszportu i wizy u podróżnej H. H., odpowiedział: "Na pewno sprawdzałem dokumenty u podróżnej. Nie zauważyłem że ma nieważną wizę". Na pytanie, czy wie o obowiązku jaki spoczywa na kierowcy jako przedstawicielu przewoźnika dokonującego przewozu osób w międzynarodowym transporcie drogowym, oświadczył: " Wiedziałem, że trzeba sprawdzać ważności paszportów i wiz".
W tym miejscu organ odwoławczy zaznaczył, że przewoźnik chcąc wykonywać usługi przewozu osób niebędących obywatelami polskimi przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązany jest zapoznać się z przepisami dotyczącymi przekraczania granic i pobytu w Polsce, jak również w krajach, do których wykonuje transport. Ryzyko nieznajomości przepisów obowiązujących w tym zakresie obciąża przewoźników.
Skoro na mocy art. 459 ustawy o cudzoziemcach na przewoźniku ciążyły określone obowiązki kontrolne względem cudzoziemców, to przewoźnik ten powinien powierzyć ich wykonywanie osobie, która dostatecznie zna zakres tych obowiązków. Skutki ich niedopełnienia ustawa określa jasno w art. 462 ustawy o cudzoziemcach.
Zakres obowiązków przewoźnika został przez ustawodawcę ograniczony do kontroli posiadania odpowiednich, pozwalających na wjazd dokumentów. Czynnością, która umożliwia stwierdzenie - jak w rozpatrywanej sprawie - jaki jest okres ważności wizy, a tym samym, czy uprawnia ona cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium RP, jest wgląd w naklejkę wizową. Zachowanie przewoźnika musi charakteryzować się wysokim stopniem staranności, który jest jednak współmierny do zakresu kontroli, wynikającego z art. 459 ust. 1 przywołanej ustawy. Jeżeli zatem analiza treści dokumentu wskazuje, że jest on nieważny, ponieważ wygasł termin jego ważności lub ważność dokumentu jeszcze się nie rozpoczęła, przewoźnik bądź działająca w jego imieniu osoba powinna to stwierdzić.
Tak więc, czynności kontrolne, jakie winien przeprowadzić przewoźnik, aby nie być obciążonym karą, o której mowa w art. 462 ustawy o cudzoziemcach, ograniczają się do rzetelnego sprawdzenia, czy cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane.
Organ zaznaczył, że w żadnym wypadku nie chodzi o sprawdzanie tych dokumentów pod względem autentyczności, a jedynie - pod względem fizycznego posiadania przez cudzoziemca stosownych dokumentów, które w momencie wjazdu, będą go uprawniały do przekroczenia granicy RP. Przewoźnik winien zatem bez wątpienia posiadać stosowną wiedzę o zakresie katalogu ww. dokumentów, jako że jedynie ich posiadanie uprawnia podróżnego do przemieszczenia się na terytorium RP i podjąć odpowiednie działania dla upewnienia się, że cudzoziemka zamierzająca wjechać na terytorium RP dysponuje wyżej wymienionymi dokumentami.
Skoro przewoźnikowi znane są regulacje prawne dotyczące wymierzania kar przewoźnikom za dostarczenie do odprawy granicznej pasażera bez ważnych dokumentów, sprawdzenie terminu ważności dokumentu mieści się w wymaganiach należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W przypadku dostarczenia do odprawy przez przewoźnika osoby, której brak dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy jest w sposób prosty do stwierdzenia przez osobę posiadająca wiedzę w tym zakresie (jak w niniejszej sprawie - data ważności wizy oraz data przekroczenia granicy) nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności okoliczność, że ani cudzoziemiec, ani kierowca autobusu nie zorientowali się, że dokument nie jest ważny. W takim przypadku odpowiedzialność Przewoźnika ma w istocie charakter obiektywny (za sam fakt nie upewnienia się w powiązaniu ze skutkiem - dostarczeniem do odprawy granicznej), nie jest związany z winą konkretnej osoby, a zastosowanie sankcji ma cel prewencyjny, tj. służy eliminacji tego rodzaju przypadków w przyszłości. Stanowisko to zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 554/14.
Nakładanie kar administracyjnych na przewoźników stanowi wyraz implementacji dyrektywy 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. Aktem prawnym przewidującym obowiązek nakładania tych kar jest Konwencja Wykonawcza do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. (Dz. Urz. UE L 187 z 2001 r., str. 45) (art. 26 ust. 2 w zw. z ust. 3), przy czym rozwinięcie tej regulacji znajduje się w dyrektywie 2001/51/WE, która z założenia ma uzupełniać postanowienia Bit. 26 Konwencji Wykonawczej. Choć dyrektywa 2001/51/WE deklaruje cel w postaci skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji (w motywie 1 i 2 preambuły), to cel ten ma być osiągnięty przez działania prewencyjne. Jednym z takich działań jest min. nakładanie kar administracyjnych na przewoźników, które jak statuuje art. 4 ust. 1 dyrektywy, mają być odstraszające, skuteczne i proporcjonalne. Kara administracyjna ma zatem w pierwszej kolejności wymusić skuteczniejsze działania przewoźnika w przyszłości w realizacji jego obowiązków, nie zaś stanowić sankcję mającą na celu stworzenie stanu dolegliwości dla niego. Celem jest przeciwdziałanie temu, aby przewoźnicy nie stwarzali warunków sprzyjających nielegalnej imigracji. Trzeba zauważyć, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w art. 462 ust. ustawy o cudzoziemcach "nakłada się karę administracyjną" organ dysponuje uznaniowością jedynie przy określeniu wysokości samej kary. co wynika z treści przywołanego przepisu.
Jak wynika z lektury akt administracyjnych zarówno cudzoziemka, jak i kierowca autokaru zgodnie oświadczyli, że nie zauważyli, iż posiadana przez cudzoziemkę wiza jest już nieważna Ponadto, z zeznań kierowcy wynika, że zna obowiązujące przepisy i sprawdza pasażerom dokumenty podróży i dokumenty uprawniające ich do przekroczenia granicy. Treść zeznań przesłuchanych osób jest spójna, a organ I instancji w sposób szczegółowy i precyzyjny wskazał w skarżonej decyzji na czym polegała w rozpatrywanej sprawie nienależyta staranność kierowcy podczas dokonywania weryfikacji uprawnień na wjazd cudzoziemca na terytorium RP.
Obowiązkiem przewoźnika była skuteczna weryfikacja posiadanych przez podróżnych dokumentów podróży. Weryfikacja powinna być prawidłowa i skuteczna, a sam fakt znajdowania się w autokarze przewoźnika cudzoziemki nieposiadającej ważnej wizy w dniu przekroczenia granicy RP - świadczy o braku skutecznej weryfikacji dokumentów pasażerów, za co odpowiedzialny jest przewoźnik.
Odnosząc się do sformułowanego w odwołaniu stwierdzenia, iż "zignorowano pismo z dnia [...] października 2014 r. przewoźnika pana J. G. uznając, że nie można przyjąć, iż w dniu [...] października 2014 r. przewoźnik P. W. "[...]" J. G. wykonywał przewóz na trasie [...] odbywający się w oparciu o zezwolenie nr [...] umożliwiające wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym na odcinku [...] oraz zezwolenie nr [...] umożliwiające wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na
odcinku [...], należy zaznaczyć, iż przepisy art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) jasno wskazują katalog dokumentów jakie obowiązany jest posiadać i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli kierowca podczas wykonywanego przewozu drogowego. Pośród tychże dokumentów w pkt 2 lit. a wyżej wskazanego artykułu przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych ustawodawca wskazuje również na obowiązek posiadania odpowiedniego zezwolenie lub wypisu z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy. Organ I instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazał, iż okoliczności wykonywanego przez przewoźnika w dniu [...] października 2014 r. przewozu przedstawione przez pana J. G. w piśmie z dnia [...] października 2014 r. pozostają w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] w trakcie kontroli granicznej.
Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, wynika iż do kontroli granicznej w dniu [...] października 2014 r. kierowca autobusu reprezentujący przewoźnika, pan A. P. przedstawił wypis nr [...] z zezwolenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie nr [...] z dnia [...] października 2013 r. na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym, rodzaj przewozu dwustronny, w relacji [...] oraz obowiązujący na trasie [...] rozkład jazdy. Podkreślenia wymaga, iż ustalenia dotyczące trasy przejazdu pozostają w zgodzie z zeznaniami zatrudnionego przez przewoźnika kierowcy autokaru, osoby najlepiej zorientowanej w stanie faktycznym, który pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, złożonymi w [...] października 2014 r. do protokołu przesłuchania oświadczył: "w dniu dzisiejszym jestem jedynym kierowcą regularnego przewozu osób w międzynarodowym transporcie drogowym na trasie [...] (protokół w aktach sprawy). Ponadto, zarówno treść biletu, jak i imiennego paragonu fiskalnego wystawionego na nazwisko cudzoziemki będących potwierdzeniem zawarcia w dniu [...] października 2014 r. umowy przewozu między przewoźnikiem a panią H. H. z m. [...] do m. [...] wskazują trasę [...] - jako trasę wykonywanego w tym dniu połączenia autokarowego.
Organ podkreślił, iż nie budzi wątpliwości, że wjeżdżając do Polski H. H. nie posiadała aktualnych uprawnień do wjazdu i pobytu na terytorium RP - co sama stwierdziła podczas składania wyjaśnień. Otrzymała decyzję o odmowie wjazdu na terytorium RP. Gdyby cudzoziemka posiadała inne dokumenty (niż wiza) uprawniające ją do wjazdu i pobytu na terytorium RP tj. zezwolenie na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego, to w jej interesie było przedstawienie ich do kontroli granicznej chociażby w celu uniknięcia odmowy wjazdu na to terytorium Polski.
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że, organ I instancji zasadnie przyjął, iż w dniu [...] października 2014 r. przewoźnik: P. W. "[...]" J. G. siedzibą w [...] nie wykonywał przewozu na trasie [...] w oparciu o zezwolenie nr [...] umożliwiające wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym na odcinku [...] oraz zezwolenie nr [...] umożliwiające wykonywane regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na odcinku [...]. Lecz dokonywał przejazdu w ruchu międzynarodowym z [...] do [...], co nie mogło być uznane za mały ruch graniczny.
Konkludując, organ stwierdził, że weryfikacja uprawnień do wjazdu na terytorium RP przysługujących pani H. H. była stosunkowo prosta, a mimo to nie dokonano jej należycie. Z tego względu istniała podstawa do nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, do czego obligowały organ administracji publicznej przepisy ustawy o cudzoziemcach.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2015r. wniósł przewoźnik J. G. działający przez profesjonalnego pełnomocnika.
W skardze strona skarżąca podniosła, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 459 ust. 2 oraz art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz przepisów procedury administracyjnej.
W uzasadnieniu skargi podano, że organy administracji dokonały wadliwej interpretacji przepisów ustawy o cudzoziemcach. Skarżący podniósł również, że postępowanie administracyjne przeprowadzono niedokładnie i nie wyjaśniono wszystkich aspektów stanu faktycznego sprawy.
Zezwolenie na podstawie, którego odbywał się przejazd w dniu [...] października 2014r. dotyczyło ruchu przygranicznego co niesie konsekwencje prawne w rozumieniu i stosowaniu art.459 ustawy o cudzoziemcach.
W tej sytuacji nałożenie kary administracyjnej było nieuzasadnione i pozbawione podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa materialnego i sposób zastosowania tych przepisów nie budzi zastrzeżeń Sądu.
Z ustaleń dokonanych w toku postępowania przed organami administracji wynika bezspornie, że przewoźnik P. W. "[...]" J. G. w dniu [...] października 2014r. przywiózł autokarem do granicy Rzeczypospolitej Polskiej obywatelkę [...] H. H., która nie posiadała aktualnego zezwolenia uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z uwagi na powyższe, Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z dnia [...] października 2014 r. odmówił cudzoziemce wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wobec faktu przywiezienia przez ww. przewoźnika do granicy cudzoziemki nieposiadającej zezwolenia na wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nałożono na przewoźnika karę administracyjną w wysokości 4.000 EUR, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosiło 17.082,00 PLN.
Należy wskazać, że stosownie do art. 459 ustawy o cudzoziemcach, przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską zamierza przywieźć cudzoziemca do granicy, podejmuje wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić, żeby cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miał ważny dokument podróży uprawniający go do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500 000 euro.
Zgodnie z art. 462 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach powyższe, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.
To właśnie na ten przepis wskazuje strona skarżąca twierdząc, że kurs przedmiotowego autokaru w dniu [...] października 2014r. odbywał się w ramach ruchu przygranicznego i dlatego nie było możliwe nałożenie kary administracyjnej na podstawie art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Z takim stanowiskiem skarżącego nie można się jednak zgodzić.
Z dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu administracyjnym, wynika iż do kontroli granicznej w dniu [...] października 2014 r. kierowca autobusu reprezentujący przewoźnika, pan A. P. przedstawił wypis nr [...] z zezwolenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie nr [...] z dnia [...] października 2013 r. na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym, rodzaj przewozu dwustronny, w relacji [...] oraz obowiązujący na trasie [...] rozkład jazdy. Podkreślenia wymaga, iż ustalenia dotyczące trasy przejazdu pozostają w zgodzie z zeznaniami zatrudnionego przez przewoźnika kierowcy autokaru, który pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, złożył zeznanie w dniu [...] października 2014 r., w którym oświadczył: "w dniu dzisiejszym jestem jedynym kierowcą regularnego przewozu osób w międzynarodowym transporcie drogowym na trasie [...]" (protokół w aktach administracyjnych).
Pani H. H. w trakcie przesłuchania oświadczyła, że w kasie dworcowej w [...] kupiła bilet na przejazd autobusem rejsowym w dniu [...].10.2014 r. z [...] do [...] oraz drugi bilet powrotny na przejazd autobusem rejsowym w dniu [...].10.2014 r. z [...] do [...].
Ponadto, zarówno treść biletu, jak i imiennego paragonu fiskalnego wystawionego na nazwisko cudzoziemki będących potwierdzeniem zawarcia w dniu [...] października 2014 r. umowy przewozu między przewoźnikiem a panią H. H. z m. [...] do m. [...] wskazują trasę [...] - jako trasę wykonywanego w tym dniu połączenia autokarowego.
Sąd stwierdza, iż nie budzi wątpliwości, że wjeżdżając do Polski H. H. nie posiadała aktualnych uprawnień do wjazdu i pobytu na terytorium RP - co sama stwierdziła podczas składania wyjaśnień. Otrzymała decyzję o odmowie wjazdu na terytorium RP. Gdyby cudzoziemka posiadała inne dokumenty (niż wiza) uprawniające ją do wjazdu i pobytu na terytorium RP, na przykład zezwolenie na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego, to w jej interesie było przedstawienie ich do kontroli granicznej chociażby w celu uniknięcia odmowy wjazdu na to terytorium Polski.
Sąd stwierdza, że organy Straży Granicznej zasadnie przyjęły, iż w dniu [...] października 2014 r. przewoźnik: P. W. "[...]" J. G. siedzibą w [...] nie wykonywał przewozu na trasie [...] w oparciu o zezwolenie nr [...] umożliwiające wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym na odcinku [...] oraz zezwolenie nr [...] umożliwiające wykonywane regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na odcinku [...]. Zdaniem Sądu dokonywał przejazdu w ruchu międzynarodowym z [...] do [...], co nie mogło być uznane za mały ruch graniczny.
Do kontroli granicznej w dniu [...] października 2014 r. kierowca autobusu reprezentujący przewoźnika, przedstawił wypis z zezwolenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym, rodzaj przewozu dwustronny, w relacji [...]
Sąd stwierdza, że chociaż przewoźnik może dysponować różnymi zezwoleniami na przewozy na różnych trasach to jednak biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że ustalenia organów administracji dokonane w toku postępowania w sprawie niniejszej wskazują, że przejazd w dniu [...] października 2014r. nie był przejazdem w ruchu przygranicznym lecz długodystansowym przejazdem międzynarodowym realizowanym na podstawie zezwolenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym, w relacji [...].
Na powyższe wskazują także zeznania świadków tj. kierowcy autobusu rejsowego oraz białoruskiej pasażerki, której odmówiono zgody na wjazd.
Podkreślenia wymaga, że owa pasażerka nie posiadała zezwolenia na wjazd do polski w tzw. małym ruchu granicznym.
W tych okolicznościach zastosowanie przez organ administracji przepisu art. 462 ust. 1 i 2 było w pełni zasadne, bowiem w niniejszej sprawie nie można mówić, tak jak tego chce skarżący, o ruchu przygranicznym.
W tej sytuacji nałożenie kary administracyjnej na przewoźnika było uzasadnione.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło