I SA/Go 74/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę. Skarżący A.K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2012r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta z [...] sierpnia 2012 r. ustalającą skarżącemu podatek od nieruchomości za 2012 rok w kwocie 2.917,00 zł. Organ pierwszej instancji uzasadniając podjęte rozstrzygniecie wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287, ze zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m. in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Dalej organ wskazał, że nieruchomość będąca przedmiotem decyzji jest opisana w rejestrze gruntów prowadzonym przez Starostę jako "Bi", co, zgodnie z opisem, zawartym w § 68 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) oznacza "inne tereny zabudowane" w grupie "grunty zabudowane i zurbanizowane". Dodatkowo w ust. 3 pkt 3 załącznika Nr 6 "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" tego rozporządzenia wskazano, iż "Do innych terenów zabudowanych zalicza się grunty zajęte pod budynki i urządzenia związane z administracją, służbą zdrowia, handlem, kultem religijnym, rzemiosłem, usługami, nauką, oświatą, kulturą i sztuką, wypoczynkiem, łącznością itp., czynne cmentarze, grzebowiska zwierząt oraz inne grunty zabudowane, niewymienione w pkt 1 i 2. Organ wskazał, że w toku postepowania skarżący podnosił, iż opodatkowaniu nie powinien podlegać usytuowany na nieruchomości budynek poprodukcyjny o pow. 451 m, z uwagi na niespełnienie przez niego określenia definicyjnego "budynku" zawartego w ustawie, poprzez to, iż cyt.: "nie posiada on dachu". Na poparcie swojej tezy skarżący powołał się na decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2007 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wyłączył z użytkowania w całości budynek położony w [...], na działce nr [...]. W ocenie organu podatkowego, powołana przez skarżącego decyzja nie daje podstaw do nieopodatkowywania nieruchomości i niewykazywania do opodatkowania przez skarżącego budynku produkcyjnego wyłączonego z użytkowania o pow. 451,00 m2. Organ wskazał, że uwaga poczyniona w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dotycząca możliwości uregulowania spraw podatkowych w Urzędzie Miasta wskazuje jedynie na możliwość zmiany stawki najwyższej podatku na niższą (ze stawki dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą na stawkę podatku dla budynków pozostałych). Zatem jedyną możliwością jakiegokolwiek zakwalifikowania tejże nieruchomości do opodatkowania jest jej opodatkowanie jako "budynki pozostałe". Organ wskazał również, że w dniu [...] sierpnia 2012r. przeprowadzone zostały, przy udziale strony oględziny nieruchomości, podczas których stwierdzono, iż znajdujący się na w/w nieruchomości budynek, nie jest użytkowany. Jest to budynek, w którym prowadzona była działalność gospodarcza z zakresu wytwarzania donic. Aktualnie budynek jest niezagospodarowany i bardzo zniszczony, a wewnątrz znajduje się zrujnowany piec wypałowy. Dach tego budynku jest drewniany, oparty na czterech legarach, pokryty papą i posiada ubytki. Dołączona do protokołu dokumentacja fotograficzna przedstawia jego stan i uwidacznia widok z każdego narożnika kondygnacji znajdującej się bezpośrednio pod nim. Do protokołu dodatkowego zapisu dokonał podatnik, stwierdzając iż cyt.: "budowla na działce [...] posiada znaczące ubytki, co wg prawa budowlanego art.3 dyskwalifikuje zaliczenie budowli do kategorii budynku". Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy, pozostaje budynkiem, w rozumieniu jej przepisów, nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych, dźwigu osobowego, czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów, czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie, nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. W ocenie organu bezsporne jest, że budynek jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty. Istniejący dach ma w rzeczywistości uszkodzone miejscami poszycie, lecz posiada konstrukcję nośną i jest w dalszym ciągu zainstalowany na swym pierwotnym miejscu. Organ podatkowy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (I SA/G1/985/11 oraz I SA/G 1/75 8/10), w którym wskazano, że "Budynek posiada dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu" a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. " Ostatecznie organ wskazał, że do opodatkowania podatkiem od nieruchomości zaliczył grunt będący działką nr [...] oraz będące na nim budynki, klasyfikując je zgodnie z wymienioną w podstawie prawnej uchwałą Rady Miasta. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium odwoławczego, zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie przez organ I instancji nieruchomości położonej w [...] za "pozostały budynek" opodatkowany podatkiem od nieruchomości oraz poprzez ustalenie podatku od niniejszej nieruchomości w kwocie wskazanej w zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego, spornego obiektu nie można uznać za budynek, z uwagi na to, ze nie posiada on dachu. Zgodnie z powołaną w toku postepowania decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w obiekcie są ubytki konstrukcji i pokrycia dachu (a więc zarówno poszycia jak i więźby dachowej), dodatkowo nakazano stronie usunąć luźne elementy konstrukcyjne i pokrycie dachu od strony zachodniej. Prócz tego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyłączył niniejszy obiekt w całości z użytkowania. Skarżący wskazał, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, jak również przepisy ustawy Prawo budowlane, nie zawierają definicji pojęcia "dachu". W związku z brakiem definicji legalnych wykładnia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych powinna opierać się na potocznym, powszechnie przyjmowanym w języku polskim znaczeniu słów. Z funkcjonalnego punktu widzenia dach zabezpiecza budynek przed wpływem negatywnych warunków atmosferycznych (deszcz, śnieg, słońce), jak również przed utratą ciepła. Zgodnie z definicją z Encyklopedii PWN, "dach" to część budynku ograniczająca go od góry, zabezpieczająca przed opadami atmosferycznymi oraz stratami ciepła. Dach powinien zatem pełnić wobec budynku funkcje ochronne. Braki w poszyciu dachu oraz jego konstrukcji, a także obowiązek usunięcia jego luźnych elementów konstrukcyjnych, jak również poszycia dachu w części zachodniej, pozbawił dach na przedmiotowym obiekcie funkcji ochronnej. Skarżący podniósł również, że stanowiąca jego własność część obiektu nie była użytkowana od dnia zaprzestania prowadzenia w nim działalności gospodarczej, czyli od 1991 roku. Od tego czasu budynek podlegał stopniowej dewastacji. Ubytki dachu nie wynikały zatem z prac remontowych, które przywróciłby obiektowi funkcje budynku. Wskazał również, że od dłuższego czasu próbuje sprzedać niniejszą nieruchomość, jednakże z uwagi na stan techniczny obiektu nie może na nią znaleźć kupca. Zmuszona zostanie zatem do rozbiórki obiektu. Skarżący zakwestionował także sposób i zasady ustalenia podstaw opodatkowania podatkiem od nieruchomości przedmiotowego budynku. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy, podstawę opodatkowania niniejszym zobowiązaniem w przypadku budynków oraz ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa. Jak wynika z treści w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w należącym do strony obiekcie widoczne były miejscowe ubytki stropu nad parterem. Stwierdzone przez organ braki groziły zawaleniem się części budynku. Zdaniem skarżącego, ubytki w stropie na parterze obiektu, wskazują, że powierzchnia użytkowa budynku była co najmniej mniejsza o powierzchnię lokali położonych na pierwszym piętrze, w których podłogach stwierdzono ubytki. Skarżący wskazał, że zastanowienia wymaga również kwestia, czy groźba zawalenia budynku nie przesądza o tym, iż obiekt nie posiadał powierzchni użytkowej. Za powierzchnię użytkową należy uznać bowiem powierzchnię budynku nadającą się do użytku. Z uwagi na stan techniczny obiektu oraz urzędowe wyłączenie obiektu z użytkowania (z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi), niniejszy obiekt nie miał żadnych powierzchni nadających się do użytku. Odnosząc się do stanowiska organu I instancji, że jego stanowisko w tej sprawie byłoby inne, gdyby przedmiotowe grunty były sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako zurbanizowane tereny niezabudowane "Bp" skarżący przedłożył wykaz zmian danych ewidencyjnych, z których wynika, iż grunt, na którym znajduje się zdewastowany obiekt, opisany jest w rejestrze gruntów symbolem "Bp" co oznacza "zurbanizowane tereny niezabudowane". Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] października 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach uzasadnienia organ wskazał, że w sprawie jest bezspornym, iż strona jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w [...], oznaczonej ewidencyjnym jako działka nr [...], o łącznej powierzchni 0,0921 ha, KW nr [...], która to nieruchomość do sierpnia 2012 r. była zaklasyfikowana w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe jako grunty "Bi" tj. inne tereny zabudowane (dowód: wypis z rejestru gruntów według stanu nadzień [...] sierpnia 2012 r. - w aktach sprawy). W świetle powyższego nieruchomość podlega, zgodnie z treścią przepisu art. 2 ust. 1 pkt 1) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podkreślono, że kwestią sporną jest opodatkowanie przez organ pierwszej instancji usytuowanego na w/w nieruchomości budynku, należącego do skarżącego, o pow. 451 m2. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 1a ust. 1 pkt 1) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budynek w rozumieniu tej ustawy, to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Analogiczną definicję budynku zawiera również ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623, ze zm.), gdzie zgodnie z treścią przepisu art. 3 pkt 2) budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Organ drugiej instancji stwierdził, że w pełni podziela stanowisko organu I instancji, iż stan dachu na budynku będącym przedmiotem niniejszego postępowania podatkowego (tj. miejscowe ubytki w zadaszeniu) nie dyskwalifikuje przedmiotowego obiektu, jako budynku, w rozumieniu cyt. art. 1 a ust. 1) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie podzielił również stanowiska skarżącego, że powierzchnia użytkowa budynku, przyjęta do naliczenia podatku od nieruchomości przez organ I instancji, jest nieprawidłowa ze względu na zły stan techniczny obiektu. Organ wskazał, że jest bezspornym, iż zgodnie z treścią art. 1 a ust. 1 pkt 5) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych powierzchnia użytkowa budynku lub jego części będąca podstawą naliczenia podatku od nieruchomości, to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. W toku postępowania podatkowego, ani też w odwołaniu od decyzji organu I instancji, strona nie kwestionowała tak ustalonej powierzchni użytkowej przedmiotowego budynku, tj. jego powierzchni mierzonej po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach budynku. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W złożonej skardze zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 1 oraz art. 4 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych; poprzez uznanie przez Burmistrz Miasta nieruchomości położonej w [...] za "pozostały budynek" opodatkowany podatkiem od nieruchomości oraz poprzez ustalenie podatku od niniejszej nieruchomości w kwocie wskazanej w zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i zasądzenie na jego rzecz kosztów kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając skargę przytoczono argumentację powalaną w toku postepowania w tym w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy, albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny, został przedstawiony przy okazji prezentowania dotychczasowego przebiegu postępowania i stanowisk organów oraz strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma dokonana przez organy podatkowe obu instancji wykładnia przepisów prawa materialnego zastosowana do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, użyte w ustawie określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi budynki lub ich części (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). Podkreślić również należy, że w przypadku budynku lub jego części, którego budowa została zakończona, okolicznością od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budynku lub jego części (art. 6 ust. 2 ustawy). Zatem tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje budynek, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości (tak wyrok NSA z dnia 11 września 2007r. sygn. akt II FSK 959/06). Zauważyć również należy, że rozstrzygnięcie – np. o rozbiórce nie ma mocy wstecznej, nie może zatem wywoływać skutków z przed jego wydania, ani kreować obowiązków podatnika wynikających z ustawy. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. wszystkie budynki i ich części. Warunkiem niezbędnym do uznania danego obiektu budowlanego za budynek, o którym mowa w przepisach prawa podatkowego, jest ustalenie okoliczności faktycznych wymienionych w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej. Tym samym o ile dany obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach stanowi budynek bez względu na stan techniczny, czy sposób wykorzystywania. Niemniej jednak, na co należy zwrócić uwagę – z uwagi na zarzuty zawarte w skardze – to przede wszystkim to, że budynek posiada dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (np. w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (tak wyrok WSA z 6 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 985/11 ). Podkreślić również należy, że obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych, dźwigu osobowego czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. Jak wynika z akt sprawy organy podatkowe w postępowaniu ustalającym wysokość podatku od nieruchomości dysponowały dokumentami, z których wyprowadziły wniosek, iż przedmiotowy budynek istnieje faktycznie, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty oraz dach, choć częściowo uszkodzony. Okoliczności te potwierdziły również dokonane w toku postepowania oględziny nieruchomości i samego obiektu. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu organy podatkowe prawidłowo uznały, że sporny budynek nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, właściwie interpretując znajdujące zastosowanie w sprawie normy prawa podatkowego materialnego. Oceny tej, na co zasadnie zwracały uwagę organy obu instancji, nie może zmienić w kontekście dokonanej wykładni wskazanych przepisów, przedłożona przez skarżącego decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego z [...] listopada 2007 r. Mając na uwadze powyższe wywody uznać należało, że zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego i została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi. Wyrażone w decyzji stanowisko organu odwoławczego zostało właściwie i dogłębnie uzasadnione. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.