II SA/Wa 1289/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Danuta Kania, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. K. i I. K. na rozstrzygnięcie Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola 1. stwierdza nieważność zaskarżonego rozstrzygnięcia, 2. stwierdza, że zaskarżone rozstrzygniecie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżących M. K. i I. K. solidarnie kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie art. 20zc ust. 3, ust. 4 i ust 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz na podstawie harmonogramu dla kandydata do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych, w dniu [...] maja 2014 r. została podana do publicznej wiadomości lista kandydatów przyjętych i nieprzyjętych do Przedszkola nr [...] w [...] przy ul. [...], oraz została podana najniższa liczba punktów, która uprawniała do przyjęcia. W dniu [...] maja 2014 r. I. i M. K. wnieśli o uzasadnienie odmowy przyjęcia dziecka, tj. syna J. K. do Przedszkola nr [...] położonego w [...] przy ul. [...]. W dniu [...] maja 2014 r. Komisja Rekrutacyjna do Przedszkola nr [...] w [...], na podstawie art. 20zc ust. 7 ustawy o systemie oświaty, przesłała wnioskodawcom uzasadnienie odmowy przyjęcia ich syna J. K. do Przedszkola nr [...] w [...]. W uzasadnieniu odmowy podała, że w postępowaniu rekrutacyjnym na rok szkolny 2014/2015 wzięło udział 299 trzylatków (których rodzice wskazali ww. przedszkole na pierwszym miejscu) – na 75 miejsc. Minimalna ilość punktów z jaką zostały przyjęte dzieci do przedszkola wynosiła 20 punktów. Ponieważ liczba kandydatów do przedszkola była większa niż liczba wolnych miejsc Komisja Rekrutacyjna zgodnie z Regulaminem Rekrutacji do Przedszkola nr [...] w [...] (§ 3 pkt 13 ust. 4) dokonała losowego wyboru wśród kandydatów, którzy uzyskali 20 punktów. W dniu [...] maja 2014 I. i M. K. wnieśli odwołanie od rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej Przedszkola nr [...] w [...] do Burmistrza Dzielnicy [...] za pośrednictwem Komisji Rekrutacyjnej Przedszkola nr [...] w [...]. W uzasadnieniu odwołania podali, że ich syn uczęszczał do żłobka gdzie się bardzo dobrze zaadoptował i dlatego ich zdaniem celowe byłoby, aby następnie uczęszczał do przedszkola. Podkreślili, że oboje są aktywni zawodowo. Wskazali, że pod koniec maja spodziewają się narodzin drugiego dziecka co łączy się z wydatkami, oraz mniejszą ilością czasu jaką będą mogli poświęcić J. W tej sytuacji jest dla nich bardzo istotne zapewnienie mu opieki i możliwości wszechstronnego rozwoju w Przedszkolu Publicznym. Wskazali, że chociaż zgodna z Regulaminem, metoda losowego doboru, na pewno jest krzywdząca dla wielu rodzin. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...], rozstrzygnięciem z dnia [...] maja 2014 r., na podstawie art. 1 pkt 11 w zakresie art. 20zc ust. 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 7), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania. Liczba kandydatów była wyższa niż ilość wolnych miejsc. Wszystkie czynności dokonane przez Komisję Rekrutacyjną odbywały się zgodnie z powołaną ustawą oraz Regulaminem Rekrutacji do Przedszkola nr [...], w tym także wybór losowy kandydatów, którzy uzyskali 20 punktów. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi I. i M. K. przedstawicieli ustawowych małoletniego J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnieśli oni o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podali, że rozstrzygnięcie nie może się ostać z uwagi na to, że zawiera błąd zamiast o "synu" mówi o córce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazał, że błąd, który znajduje się w rozstrzygnięciu jest omyłką pisarską. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga I. i M. K. przedstawicieli ustawowych małoletniego J. K. zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Na wstępie rozważań należy wskazać, że od 18 stycznia 2014 r. na mocy ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 7) wprowadzono do ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nowy rozdział 2a zatytułowany "Przyjmowanie do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek", a w nim nowy rodzaj aktu administracyjnego – rozstrzygnięcie dyrektora przedszkola w sprawie nieprzyjęcia dziecka do przedszkola, od którego przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 20zb ust. 1 ustawy o systemie oświaty postępowanie rekrutacyjne do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki. Dyrektor wyznacza przewodniczącego komisji rekrutacyjnej. Tryb postępowania administracyjnego w tych sprawach określa art. 20 zc, zgodnie z którym, wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata do danego publicznego przedszkola, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego (ust. 1). Listy, o których mowa powyżej, podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie danego publicznego przedszkola. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia (ust. 4). Dzień podania do publicznej wiadomości listy, jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej (ust. 5). W terminie 7 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danego publicznego przedszkola (ust. 6). Uzasadnienie sporządza się w terminie 5 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata z wnioskiem, wskazując na przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym (ust. 7). Rodzic kandydata może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania uzasadnienia (ust. 8). Dyrektor publicznego przedszkola rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola służy skarga do sądu administracyjnego (ust. 9). W rozpoznawanej sprawie skarżący ubiegali się o przyjęcie dziecka do nowoutworzonego przedszkola, tj. do takiego, w którym nie ma jeszcze dyrektora, mogącego wydać rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 20zc ust. 9 cytowanej ustawy. Ustawa zmieniająca z dnia 6 grudnia 2013 r. nie uregulowała wprost takiej sytuacji. Jednak w art. 20zf pkt 1 ustawy o systemie oświaty zawarto stwierdzenie, że w przypadku publicznych przedszkoli, publicznych szkół i publicznych placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje określone m.in. w art. 20za ust. 1 - wykonuje odpowiednio rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa. Stosownie zaś do art. 6 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 6 grudnia 2013 r. w postępowaniu rekrutacyjnym na rok szkolny 2014/2015 do publicznego przedszkola lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przepisy m.in. art. 20z-20ze ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio. Z powyższego w ocenie Sądu należy wywieść, że w przypadku nowoutworzonego przedszkola obowiązki związane z utworzeniem i przygotowaniem do prowadzenia przedszkola pełni organ prowadzący. Organem prowadzącym przedszkole publiczne jest jednostka samorządu terytorialnego (art. 3 pkt 5 ustawy o systemie oświaty). Natomiast do wydania decyzji administracyjnej w imieniu jednostki samorządu terytorialnego w myśl art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) właściwym jest wójt, burmistrz, prezydent. Stosownie zaś do art. 39 ust. 4 cytowanej ustawy do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. Z tego ostatniego przepisu nie wynika jednak by organom jednostek pomocniczych przysługiwała ex lege kompetencja do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, nawet gdy zadania obejmujące dane sprawy zostały przekazane jednostce pomocniczej do wykonywania. Czym innym jest przekazanie zadań a czym innym, kompetencji do wydawania indywidualnych aktów administracyjnych obejmujących sprawy wynikające z tych zadań (por. K. Bandarzewski [w:] p. Chmielnicki (red.) Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, wyd. LexisNexis Warszawa 2004 r., str. 271 i nast.). W rozpoznawanej sprawie organem prowadzącym przedszkole jest Rada Miasta [...], która na podstawie własnej uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. (Dz. Urz. Woj. [...].) przekazała część kompetencji i zadań [...] dzielnicom [...]. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 tej uchwały w zakresie następujących jednostek organizacyjnych [...] nieposiadających osobowości prawnej, położonych na obszarze właściwej dzielnicy i niezaliczonych uchwałą Rady [...] do jednostek o znaczeniu ponaddzielnicowym: placówek oświaty i wychowania, jednostek organizacyjnych, których działalność statutowa dotyczy obsługi finansowej w zakresie oświaty, jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz ośrodków sportu i rekreacji przekazuje się dzielnicom do wykonywania zadania i kompetencje polegające na prowadzeniu tych jednostek, za wyjątkiem ich tworzenia, likwidacji, reorganizacji w rozumieniu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym oraz wyposażania ich w majątek. Natomiast Zarząd Dzielnicy [...] wydał uchwałę z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], którą upoważnił Zastępcę Burmistrza [...] A. B. wykonywania czynności polegających na przygotowaniu nowoutworzonej placówki do rozpoczęcia z dniem [...] września 2014 r. działalności, w tym do dokonywania czynności niezbędnych w procesie rekrutacji. Z cytowanej powyżej uchwały Rady Miasta [...] wynika, że zostały przekazane Dzielnicy [...] kompetencje dotyczące prowadzenia placówki, ale nie wydawania indywidualnych rozstrzygnięć. Zatem organ wykonawczy Dzielnicy posiadał kompetencje do zorganizowania i przeprowadzenia rekrutacji do przedszkola więc do wykonania tych zadań mógł upoważnić swojego pracownika. W tym też zakresie czynności podejmowane przez upoważnionego były ważne i oparte o właściwe umocowanie. Zupełnie inaczej przedstawia się natomiast kwestia kompetencji do wydania rozstrzygnięcia o odmowie przyjęcia dziecka do przedszkola. Jak wskazano już powyżej rozstrzygnięcie to jest indywidualnym aktem administracyjnym, którego uchwała Rady [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nie obejmowała - nie znalazło się to zatem w powierzonych Dzielnicy kompetencjach i zadaniach. Co z kolei oznacza, że rozstrzygnięcie to mogło być wydane tylko przez organ prowadzący przedszkole lub przez pracownika upoważnionego bezpośrednio przez ten organ. Brak takiego upoważnienia dla Z-cy Burmistrza Dzielnicy [...] do wydania rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2014 r. skutkuje nieważnością tego aktu jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej ustawy, a kosztach postępowania na podstawie art. 200 i 205 § 1 cytowanej ustawy.