I SA/Sz 979/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-10-07
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (P.z.p.) w zakresie obowiązku publikacji zmian w ogłoszeniu o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych, skutkujące nałożeniem korekty finansowej, stanowi podstawę do żądania zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie, jeśli nie wykazano bezpośredniego związku przyczynowego między naruszeniem a szkodą w budżecie Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów P.z.p. dotyczących obowiązku publikacji zmian w ogłoszeniu o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych (art. 38 ust. 4a P.z.p.) może stanowić podstawę do nałożenia korekty finansowej i żądania zwrotu środków, jednakże organ musi wykazać, że naruszenie to spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej, zgodnie z definicją 'nieprawidłowości' zawartą w art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006. Samo naruszenie procedury, bez wykazania szkody, nie jest wystarczające do nałożenia korekty finansowej.Stan faktyczny
Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym nałożyła na Państwową Wyższą Szkołę (Beneficjenta) decyzję o zwrocie środków z dofinansowania z powodu naruszenia Prawa zamówień publicznych (P.z.p.) w dwóch postępowaniach przetargowych. Naruszenia dotyczyły niezamieszczenia ogłoszenia o zmianie ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych w związku ze zmianami w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) dotyczącymi terminu składania ofert oraz warunków sytuacji ekonomiczno-finansowej wykonawcy. Beneficjent kwestionował zasadność nałożenia korekty finansowej i żądania zwrotu środków, argumentując m.in. że naruszenia nie miały wpływu na konkurencję i nie spowodowały szkody. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA, który uznał konieczność wydania odrębnej decyzji o korekcie, WSA ponownie rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi P.W. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej P.W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 lipca 2013 r. nr [...] , wydaną m.in. na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 i pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.; zwanej dalej: "u.z.p.p.r."), art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240; zwanej dalej: "u.f.p.") w zw. z art. 38 ust 4a pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 223, poz. 1655 ze zm.; zwanej dalej: "P.z.p.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; zwanej dalej: "k.p.a."), Zarząd Województwa [...] działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 (RPO W[...]), utrzymał w mocy decyzję z dnia 18 maja 2012 r. nr[...] , zobowiązującą Państwową Wyższą Szkołę [...] z siedzibą [...] , do zwrotu środków w kwocie [...] zł wraz z odsetkami, wykorzystanych z naruszeniem procedur, przyznanych na realizację projektu pn. "Przebudowa budynku infrastruktury edukacyjnej PW w [...]" w ramach RPO W [...] .
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 15 grudnia 2009 r. Państwowa Wyższa Szkoła [...] (zwana dalej "Beneficjentem" bądź "Skarżącą") zawarła z Instytucją Zarządzającą RPO W [...] na lata 2007-2013 (zwaną dalej "IZ RPO W [...] ") umowę o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "Przebudowa budynku infrastruktury edukacyjnej PWS [...] "Rozwój infrastruktury społecznej i ochrony zdrowia" Działanie 7.1 "Infrastruktura edukacyjna" Poddziałanie 7.1.1 "Infrastruktura edukacyjna - szkolnictwo wyższe" oraz cztery aneksy do tej umowy. Zgodnie z postanowieniami tej umowy Beneficjent otrzymał dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej [...] zł, stanowiącej nie więcej niż 50% całkowitych wydatków kwalifikowalnych Projektu.
W wyniku przeprowadzonej w dniach od 5 września do 30 września 2011 r., kontroli doraźnej prawidłowości realizacji Projektu w zakresie stosowania przez Beneficjenta ustawy - Prawo Zamówień Publicznych, IZ RPO W [...] stwierdziła nieprawidłowości w ramach dwóch postępowań przeprowadzonych w trybie przetargu nieograniczonego, skutkujące w oparciu o § 10 ust. 7 Umowy o dofinansowanie zastosowanie korekty finansowej obniżającej dofinansowanie, zgodnie z tzw. "Taryfikatorem" - dokumentem opracowanym przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, określającym tryb postępowania i sposób nakładania korekt finansowych w procesie realizacji przedsięwzięć współfinansowanych z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności.
W ramach postępowania pn. "Wykonanie robót budowlano-montażowych, instalacji sanitarnych, instalacji elektrycznych, wentylacji mechanicznej i innych, związanych z przebudową budynku infrastruktury edukacyjnej PWS [...] - budynek nr 4 - roboty budowlane" stwierdzono naruszenie art. 38 ust. 4a pkt 1 P.z.p., poprzez niezamieszczenie ogłoszenia o zmianie ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych, w związku z wprowadzeniem do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (dalej: "SIWZ") modyfikacji skutkujących zmianą treści ogłoszenia o zamówieniu w ramach postępowania na roboty budowlane. Powyższe dotyczyły dwukrotnej zmiany terminu składania ofert (z dnia 19 stycznia 2010 r. na dzień 25 stycznia 2010 r. oraz z dnia 25 stycznia 2010 r. na dzień 2 lutego 2010 r.) oraz zmiany dotyczącej spełnienia warunków sytuacji ekonomiczno-finansowej przez wykonawcę (przedmiotowa zmiana polegała na tym, że Zamawiający (Beneficjent) ustalił, że posiadane środki finansowe i zdolność kredytową można zsumować tak, aby łącznie oznaczały dysponowaniem kwotą [...] PLN. Wcześniejsze zapisy określały, iż wykonawca musi posiadać środki finansowe w wysokości [...] PLN albo zdolność kredytową we wskazanej wysokości.
Z kolei, w ramach postępowania pn. "Dostawa wyposażenia do budynku nr 4 PWS [...] , zlokalizowanego przy ul. [...] , obejmująca: tokarko-frezarkę; modułowy zestaw do realizacji procesu dydaktycznego w zakresie zarządzania i sterowania procesami produkcyjnymi" stwierdzono naruszenie art. 7 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 2 i 3 P.z.p., poprzez opisanie przedmiotu zamówienia, wskazując znaki towarowe, patenty lub pochodzenie, bez dopuszczenia możliwości składania ofert równoważnych.
W obu przypadkach ustalone nieprawidłowości skutkowały wskazaniem w Protokole Pokontrolnym wysokości korekt na poziomie 10%, w oparciu o "Wytyczne Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w sprawie "Wymierzenia korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych, związanych z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE".
Beneficjent, skorzystał z przysługującego mu prawa i w wyznaczonym terminie złożył uwagi do treści Protokołu Pokontrolnego, wnosząc o odstąpienie od naliczania korekty finansowej. Wyjaśnił m.in., że przez cały okres trwania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego realizował zasadę zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, umieszczając zmiany o wszelkich modyfikacjach, jakich dokonał w trakcie trwania procedury na swojej stronie internetowej oraz przekazując je w formie pisemnej do wszystkich wykonawców, tym samym nie naruszył ww. artykułu ustawy P.z.p. Ponadto argumentował, że zastosował się do obowiązującego po dacie wszczęcia postępowania przez zamawiającego (data publikacji ogłoszenia o zamówieniu 29 grudnia 2009 r.) przepisu art. 38 ust. 6 P.z.p. Dodatkowo wskazano, iż przedmiotowe postępowanie było, w wyniku protestów, przedmiotem postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą (dalej: "KIO"), w opinii której nie doszło do naruszeń przepisów ustawy P.z.p., związanych z niewłaściwym zamieszczaniem informacji.
Pismem z dnia 15 grudnia 2011 r. IZ RPO W [...] ustosunkowała się do powyższych wyjaśnień, podtrzymując swoje stanowisko, co do zasadności utrzymania wysokości korekty finansowej na poziomie 10%.
Następnie, pismem z dnia 9 stycznia 2012 r., Beneficjent został wezwany do zwrotu środków w wysokości [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, stosownie do art. 207 ust. 8 u.f.p. Beneficjent, dokonał spłaty części środków w kwocie [...] zł oraz odsetek w kwocie [...] zł, zgodnie z korektą w zakresie stwierdzonego naruszenia art. 7 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 i 3 P.z.p. (w ramach przetargu na zakup wyposażenia). W pozostałym zakresie, w odpowiedzi na powyższe wezwanie, zwrócił się z kolejnym pismem o zmianę wysokości ustalonej stawki korekty, wskazując, że zwrot środków w pełnej kwocie mógłby znacząco wpłynąć na pogorszenie sytuacji finansowej Uczelni. Nadto, w jego ocenie, podstawę do obniżenia nałożonej korekty finansowej, mogło stanowić zmniejszenie liczy uchybień stwierdzonych na etapie czynności kontrolnych, wskutek złożonych wyjaśnień. Następnie Beneficjent przekazał do wiadomości organu opinie prawną dotyczącą stwierdzonych naruszeń ustawy – Prawo o zamówieniach publicznych.
Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2012 r., IZ RPO W [...] wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków przyznanych w oparciu o ww. umowę o dofinansowanie z dnia 15 grudnia 2009 r., z uwagi na ich wykorzystanie z naruszeniem procedur. W trakcie postępowania Beneficjent był informowany o wydłużeniu postępowania administracyjnego, o możliwości złożenia dowodów, zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonych materiałów oraz o zamiarze zakończenia postępowania. Z akt sprawy wynika, że Beneficjent z przysługujących mu uprawnień przed wydaniem decyzji skorzystał, przeglądał akta, składał kolejne wyjaśnienia oraz wnioski o obniżenie naliczonej korekty i stanowisko dotyczące naruszenia art. 38 ust. 4a pkt 1 P.z.p., do których organ odniósł się w piśmie z dnia 18 kwietnia 2012 r.
W dniu 18 maja 2012 r. IZ RPO W [...] . wydała decyzję nr [...] , zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie 15 grudnia 2009 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
W motywach decyzji organ, powołując się na normy kompetencyjne i obowiązki spoczywające na IZ RPO dotyczące m.in. kontroli realizacji programu operacyjnego zawarte w przepisach krajowych, jak i przepisach unijnych, stwierdził, że istniały podstawy dla podejrzenia popełnienia nieprawidłowości oraz podjęcia rozstrzygnięcia zobowiązującego do zwrotu kwot wydatkowanych niezgodnie z przeznaczeniem. Wskazał również, odnosząc się do postanowień umowy o dofinansowanie (§ 10 ust. 6 i 7) oraz ustaleń kontroli, że realizacja projektu niezgodnie z przepisami Prawa o zamówieniach publicznych (tj. art. 38 ust. 4a P.z.p. w zakresie publikacji ogłoszeń o zmianie ogłoszenia przetargowego w Biuletynie Zamówień Publicznych), skutkować musiała zastosowaniem korekty finansowej w wysokości 10% w oparciu o tzw. "Taryfikator" opracowany przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (dalej: "MRR"), przyjmując za zasadne posłużenie się metodą wskaźnikową. IZ RPO W [...] nie stwierdziła w rozpoznawanej sprawie okoliczności przemawiających za obniżeniem zalecanej w Taryfikatorze stawki maksymalnej o 50% ze względu na wagę i charakter stwierdzonych nieprawidłowości. Organ zauważył bowiem, że każda zmiana istotnych postanowień przetargu bez odpowiedniego stopnia upublicznienia może mieć wpływ na zakłócenie zasady przejrzystości i równego traktowania potencjalnych wykonawców poprzez uniemożliwienie dostępu do odpowiednich informacji dotyczących zamówienia przed jego udzieleniem. Uznano także, że na wysokość przedmiotowej korekty nie mogły mieć wpływu argumenty Beneficjenta odnoszące się do skali naruszeń, tj. ilości uchybień stwierdzonych i wyjaśnionych przez stronę.
W dniu 11 czerwca 2012 r. Beneficjent złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej ww. decyzją administracyjną, zarzucając IZ RPO W [...] naruszenie: art. 207 ust 1 pkt 2 oraz art. 207 ust 1 pkt 10 u.f.p., art. 38 ust 4a pkt 1 P.z.p., art. 2 pkt 7 oraz art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady WE nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U. L 210 z 31.7.2006 r., str. 25, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1083/2006"), oraz art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu Beneficjent podważył oparcie wydanej decyzji na podstawie przesłanki wskazanej w art. 207 ust 1 pkt 2 u.f.p. oraz stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 38 ust. 4a pkt 1 P.z.p., wobec czego nie naruszył procedur.
Decyzją z dnia 7 sierpnia 2012 r. nr [...], IZ RPO W ., podtrzymała wyrażone uprzednio stanowisko, że w postępowaniu przetargowym, dotyczącym realizacji ww. części projektu, objętego umową o dofinansowanie z dnia 15 grudnia 2009 r., doszło do naruszenia art. 38 ust. 4a pkt 1 P.z.p., z uwagi na nieupubliczenie zmiany terminu składania ofert oraz zmiany sposobu oceny warunku udziału w postępowaniu odnoszącego się do sytuacji ekonomicznej i finansowej wykonawców, co stanowiło wystąpienie przesłanki z art. 207 ust. 1 u.f.p.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Sz 909/13, uchylił zaskarżoną decyzję z powodu stwierdzenia jej wad formalnych, polegających na tym, że w jej wydaniu uczestniczyły osoby z mocy ustawy wyłączone od udziału w postępowaniu po złożeniu przez Skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W związku z powyższym, IZ RPO W [...]. w dniu 31 lipca 2013 r. wydała nową decyzję nr[...], w której ponownie nie uwzględniła zarzutów naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 38 ust. 4a P.z.p., poprzez błędną ich wykładnię.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 7 P.z.p., beneficjent pomocy, zmieniając zapisy w SIW[...] w zakresie, jaki obejmuje ww. ogłoszenie, powinien dokonać korekty jego treści i opublikować ogłoszenie o zmianie ogłoszenia, uznając jednocześnie, że zaniechanie w tym zakresie kwalifikuje się jako naruszenie dyspozycji ujętej w art. 38 ust. 4a P.z.p. IZ RPO W [...] stanęła na stanowisku, że z art. 38 ust. 4a P.z.p., wynika, że każda zmiana SIWZ (w tym przedłużenie terminu składania ofert), prowadząca do zmiany ogłoszenia o zamówieniu podlega tym samym standardom publikacji, co publikacja pierwotna. Jednocześnie wskazała, że zasada upubliczniania zmian treści specyfikacji obowiązywała zarówno w stanie prawnym sprzed nowelizacji ustawy z dnia 4 września 2008 r. (tzw. mała nowelizacja), jak i na gruncie nowych przepisów, które jedynie usystematyzowały to zagadnienie uwzględniając zastrzeżenia Komisji Europejskiej. Wskazano także na stanowisko w tym zakresie KIO przez Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych (uchwała z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt KIO/KU 24/10). Organ zauważył także, że zasadą jest publikacja ogłoszenia o zmianie ogłoszenia w tym samym publikatorze, w którym zamieszczone było ogłoszenie ulegające zmianie. Nie ma znaczenia fakt, że Zamawiający rozesłał zmiany wykonawcom, którzy złożyli swoje oferty, gdyż miał on obowiązek publikacji zmian w BZP. Niezgodność ogłoszenia i SIWZ, a tym bardziej zmiana SIWZ w zakresie opisu sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu prowadzi do obowiązku dokonania zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu.
Organ stwierdził również, że Beneficjent na moment wszczęcia przedmiotowego postępowania zobowiązany był do stosowania przepisów sprzed nowelizacji, zaś odnosząc się do twierdzeń Beneficjenta, że dokument pn. "Szczegółowa lista sprawdzająca poprawność zastosowania ustawy Prawo Zamówień Publicznych" nie wskazywał na obowiązek zamieszczania ogłoszenia o zmianie terminu, wyjaśnił, że lista ta nie jest wiążąca dla Beneficjenta, stanowiąc jedynie narzędzie dla kontrolujących umożliwiające weryfikację zakresu kontroli. Zdaniem IZ RPO W [...] , przez naruszenie art. 38 ust. 4a P.z.p., Beneficjent nie zastosował się do zapisów umowy o dofinansowanie, co jest tożsame z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Organ wywiódł, że Beneficjent podczas realizacji projektu oraz wykonywania umowy ma obowiązek przestrzegania właściwych przepisów prawa wspólnotowego, przepisów prawa polskiego, w tym wszelkich wytycznych do nich, a także obowiązujących reguł, zasad i postanowień wynikających z Programu, Uszczegółowienia Programu, obowiązujących procedur, wytycznych, a także informacji IZ RPO W [...] .
IZ RPO W [...] , odnosząc się do argumentacji Beneficjenta dotyczącej naruszenia art. 2 pkt 7 oraz art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, stwierdził, że Beneficjent poprzez niedopełnienie obowiązku ogłoszenia zmiany w BZP, ograniczył dostępność oferty, nie zapewniając tym samym równego traktowania wszystkich wykonawców, co należało uznać za niestosowanie się do obowiązujących przepisów prawa, prowadzące w konsekwencji do potencjalnej czy realnej szkody, polegającej na uszczupleniu budżetu środków europejskich. Organ nie zgodził się z twierdzeniem, że zaskarżona decyzja nie wskazuje nieprawidłowości, jakich dopuścił się Beneficjent. Według organu nieprawidłowości te to zaniechanie czynności umieszczenia ogłoszenia o zmianie ogłoszenia, które zablokowało dostęp do zamówienia innym wykonawcom, którzy mogliby dać korzystniejsze warunki realizacji zamówienia, a także uniemożliwiło zrezygnowanie z zamówienia tym wybranym. IZ RPO W [...] wskazała także, że każda zmiana istotnych postanowień przetargu bez odpowiedniego stopnia upublicznienia może mieć wpływ na zakłócenie zasady przejrzystości i równego traktowania potencjalnych wykonawców poprzez uniemożliwienie dostępu do odpowiednich informacji dotyczących zamówienia przed jego udzieleniem. Odpowiedni stopień jawności umożliwić ma dostęp do zamówienia w drodze konkurencji, co w zakresie kwestionowanego zamówienia nie zostało zapewnione. W kwestii zakwestionowanego przez stronę naruszenia zasad przejrzystości w postępowaniu, wskazano, że powołana przez Beneficjenta opinia Narodowego Centrum Badań i Rozwoju i wskazane tamże stanowisko ma wymiar jedynie informacyjny.
IZ RPO W [...] nie podzieliła także stanowiska Beneficjenta co do braku możliwości zastosowania Aneksu nr 1 Taryfikatora (tj. aktualizacji do dokumentu pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE") do ustalenia wysokości korekty finansowej w związku z naruszeniem art. 38 ust. 4a P.z.p., wskazując na wiążący charakter Taryfikatora i jego zmian (przyjęcie w dniu 26 lipca 2010 r. uchwałą Zarządu Województwa [...] nr 1295/10 i aktualizację uchwałą z dnia 27 stycznia 2012 r. nr 94/12), ogólnodostępność tych dokumentów oraz wskazując w zakresie wprowadzenia Aneksu na konieczność dostosowania się do wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących określania korekt finansowych dla wydatków współfinansowanych z funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności w przypadku nieprzestrzegania przepisów dotyczących zamówień publicznych (COCOF 07/0037/03-PL), a także instytucji kontrolującej - Urzędu Kontroli Skarbowej. Organ podkreślił, że uznanie braku podstawy prawnej do zastosowania korekty finansowej za naruszenie art. 38 ust. 4a P.z.p., oznaczałoby, że wszystkie wydatki związane z dokonanym naruszeniem podlegałyby zwrotowi w pełnej wysokości.
Organ odwoławczy jako prawidłowe ocenił zastosowanie metody wskaźnikowej do wyliczenia wysokości korekty jako iloczynu wskaźnika procentowego nałożonej korekty (10%), wskaźnika procentowego współfinansowania ze środków funduszy UE (50%) i wysokości faktycznych wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia ([...] zł), i przyjęcie do zwrotu kwoty [...] zł. Za prawidłowe uznał także uwzględnienie częściowego zwrotu środków dokonanego przez Beneficjenta w łącznej kwocie [...] zł. Wskazano jednocześnie w tym zakresie, że omówienie w uzasadnieniu decyzji nakazującej zwrot nieprawidłowo wykorzystanych środków, zagadnienia dotyczącego stwierdzonego naruszenia art. 7 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 i 3 P.z.p., z uwagi na dokonany przez Beneficjenta zwrot środków, było niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, zatem nie stanowi o naruszeniu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Beneficjent wniósł o uchylenie decyzji IZ RPO W [...] z dnia 31 lipca 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 18 maja 2012 r. Zaskarżonej decyzji Beneficjent zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem art. 184 u.f.p., skutkujących obowiązkiem ich zwrotu oraz na przedwczesnym zastosowaniu tego przepisu w następstwie nałożenia korekty finansowej w treści informacji pokontrolnej nie zaś w drodze decyzji administracyjnej;
2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na mylnym rozumieniu, że procedura, o której mowa w art. 184 u.f.p., obejmuje również postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego;
3) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 38 ust. 4a P.z.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy, jak również art. 38 ust. 4 i 6 P.z.p., poprzez ich niezastosowanie;
4) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 98 ust. 2 oraz art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, poprzez niezastosowanie art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 oraz niewykazanie, że w projekcie doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006;
5) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pominięcie słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, jak również niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i zupełnie dowolne ustalenie, które nie pozwalało na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy.
W uzasadnieniu Skarżąca w pierwszej kolejności wskazała na wadliwość zaskarżonej decyzji, jej zdaniem, polegającą na jej prawnym rozdzieleniu na uchwałę nr 1269/13 i załącznik do uchwały oraz doręczeniu wyłącznie załącznika, co powoduje, że strona nie wie, czy decyzja została podjęta i czy pod uchwałą podpisały się osoby upoważnione do działania za organ.
Natomiast odnośnie zarzutów merytorycznych, wskazała, że wydanie decyzji o zwrocie było działaniem przedwczesnym. Jej zdaniem przepis art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. ma zastosowanie wyłącznie do naruszenia procedur przekazywania środków pomiędzy organem pełniącym funkcję Instytucji Zarządzającej a beneficjentem, a zatem nie chodzi w nim o naruszenie przepisów postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Ponadto, w ocenie Skarżącej samodzielną podstawę do wydania decyzji dotyczącej skutków nałożenia korekty finansowej jest art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. Przepis art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. nie stanowi bowiem o nieprawidłowościach, korektach finansowych oraz sposobie ustalania wysokości zwracanej kwoty, czy jej części. Na poparcie powyższego poglądu Skarżąca powołała orzecznictwo sądów administracyjnych.
W kwestii stwierdzonego naruszenia art. 38 ust. 4a P.z.p., Skarżąca stwierdziła, że w stanie prawnym sprawy zastosowanie winny mieć przepisy w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 grudnia 2009 r., nie mają więc zastosowania przepisy ustalone nowelizacją z dnia 2 grudnia 2009 r., które weszły w życie w dniu 29 stycznia 2010 r. Jednocześnie wskazała, że zmiany w SIWZ miały miejsce do dnia 29 stycznia 2010 r. co oznacza, że żadna z tych zmian nie była oparta o art. 38 ust. 4a P.z.p., a zatem nie były kwalifikowane przez stronę do zmian "prowadzących do zmian treści ogłoszenia o zamówienia". W ocenie Skarżącej, w stanie prawnym sprawy, zasadą było, że zamawiający może zmienić SIWZ, w tym też zmienić termin składania ofert, przed terminem składania ofert poprzez publikację na stronie internetowej.
Skarżąca nie zgodziła się zatem ze stanowiskiem, że sama zmiana w zakresie terminu jest już zmianą treści ogłoszenia, wymagającą zastosowania art. 38 ust. 4a P.z.p., zaś zmiana art. 38 ust. 6 P.z.p. jedynie potwierdzała, że art. 38 ust. 4a ma zastosowanie do zmiany terminu składania ofert w przypadku zmiany SIWZ nieprowadzącej do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu. Według Skarżącej, tylko i wyłącznie w zakresie zmiany SIWZ powodującej zmianę treści ogłoszenia o zamówieniu art. 38 ust. 4a P.z.p. ustanawiał wyjątek polegający na tym, że taka zmiana wymagała opublikowania w BZP. Zdaniem Skarżącej, nowelizacja z dniem 29 stycznia 2010 r. art. 38 ust. 6 P.z.p. nie uprawniała organu do przyjęcia, że stan prawny nie uległ merytorycznej zmianie, a jedynie usunął wątpliwości interpretacyjne. Do wejścia w życie zmiany obowiązującej od dnia 29 stycznia 2010 r. zamawiający mógł – według Skarżącej - dokonać zmiany terminu składania ofert poprzez publikację zmiany na stronie internetowej, na której zamieszczono SIWZ, na co wprost i wyraźnie zezwalał art. 38 ust. 6 P.z.p. i mógł tym bardziej dokonać zmiany w zakresie samego terminu składania ofert na podstawie art. 38 ust. 4 P.z.p.
Wskazując dalej na treść zmiany w SIWZ dotyczącej opisu warunków z dnia 15 stycznia 2010 r. w zakresie sytuacji ekonomicznej i finansowej wykonawców, Skarżąca wskazała, że zmiana ta miała charakter wyłącznie redakcyjny, niepowodujący zmian treści ogłoszenia o zamówieniu.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 98 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie i wskazała, że organ w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił elementów konstrukcji art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, błędnie stwierdzając nieprawidłowości w realizowanej operacji, jak też błędnie ustalając wysokość korekty finansowej bez należytego uwzględnienia charakteru i wagi ewentualnej nieprawidłowości oraz strat finansowych poniesionych przez fundusze. Zdaniem Skarżącej, organ nie wykazał należycie w swojej argumentacji, aby jej postępowanie mogło doprowadzić do szkody lub ryzyka jej wystąpienia, w wymiarze potencjalnym lub realnym, nie rozważył także tej szkody w odniesieniu do efektów jakie osiągnął Beneficjent. W ocenie Skarżącej, interesy wykonawców były wystarczająco zabezpieczone poprzez korzystanie ze strony internetowej zamawiającego, co oznacza, że nie ograniczyła, wbrew stanowisku organu, komukolwiek możliwości powzięcia informacji o wprowadzonej zmianie. Żaden z wykonawców nie został wykluczony z postępowania z tytułu niespełnienia warunku udziału w postępowaniu ani też żaden z wykonawców nie podniósł przysługujących mu środków ochrony prawnej z tytułu ewentualnego naruszenia przez Beneficjenta przepisów ustawy P.z.p. Skarżąca uważa także, że gdyby – jak stwierdził organ – przekazanie środków z dofinansowania przesądzało o wystąpieniu szkody realnej, to za wartość szkody powinno się przyjąć wartość tych środków, które zostały przekazane Beneficjentowi. Tym samym sprzecznością jest wskazanie przez organ w uzasadnieniu decyzji na brak możliwości ustalenia wartości korekty w jej faktycznej wartości i posłużenie się wskaźnikiem 10%. W ocenie Skarżącej, ustalenia nieprawidłowości, wymierzenia korekty finansowej organ dokonał mechanicznie kierując się wytycznymi i Taryfikatorem, nie uwzględniając powszechnie obowiązujących prawidłowo zinterpretowanych przepisów prawa.
W zakresie stosowania Taryfikatora korekt finansowych, Skarżąca podniosła, że prawidłowa kolejność działania organu powinna wyglądać w ten sposób, że organ po ustaleniu - ewentualnego - naruszenia przepisu prawa dokonać winien dogłębnej analizy wystąpienia przesłanek nałożenia korekty finansowej, o których mowa w art. 98 ust. 2 oraz art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, a dopiero po wykazaniu, że przesłanki te występują - na podstawie stosowanego dokumentu Ministerstwa Rozwoju Regionalnego - ustalić wartość korekty finansowej.
Ponadto, w ocenie Skarżącej, organ nie wykazał w sposób prawidłowy podstawy do nałożenia korekty finansowej o maksymalnej stawce procentowej 10%. Jej zdaniem delikt związany z art. 38 ust. 4a pkt 1 P.z.p. nie został ustanowiony w ramach Taryfikatora, będącego załącznikiem do dokumentu MRR "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE". W ocenie Skarżącej, biorąc pod uwagę jej status jako Zamawiającego oraz wartość korekty finansowej, to zgodnie z dokumentem MRR "Wymierzanie korekt finansowych..." korekta finansowa powinna być nałożona zgodnie z tabelą nr 4 Taryfikatora. Wartość korekty finansowej w tym wypadku wynosiłaby 5%.
Skarżąca zwróciła także uwagę, że w ramach zawartego zobowiązania pomiędzy nią a organem w umowie o dofinansowanie wskazano, iż korekty finansowe będą nakładane na podstawie "Taryfikatora" MRR, co jej zdaniem oznacza brak podstaw do nałożenia korekty finansowej na podstawie "Taryfikatora" Komisji Europejskiej pn. "Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych dla wydatków współfinansowanych z funduszy strukturalnych oraz funduszu spójności w przypadku nieprzestrzegania przepisów dotyczących zamówień publicznych", zgodnie z pozycją nr 24 pn. "Naruszenie zasady równego traktowania", w wysokości 10%, co zaproponował UKS w wyniku kontroli i na podstawie stwierdzonych nieprawidłowości.
Zarząd Województwa [...], reprezentowany przez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.
W piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2014 r., Skarżąca podtrzymała swoje zarzuty i argumentację zawartą w skardze w zakresie tego, że:
1) korekta finansowa powinna być nałożona decyzją poprzedzającą wydanie decyzji o zwrocie dotacji;
2) nie stanowi nieprawidłowości uzasadniających nałożenie korekty finansowej brak opublikowania we właściwym publikatorze zmian terminu składania ofert oraz zmian opisu jednego z warunków określonych w ogłoszeniu;
3) organ nie udowodnił wystąpienia nieprawidłowości, a także nie wykazał podstaw zastosowania Taryfikatora niestanowiącego źródła prawa powszechnie obowiązującego oraz podstaw do zastosowania zmienionych wytycznych po zawarciu umowy o dofinansowanie, jak również nie wykazał zasadności zastosowania wskaźnika procentowego do określenia wysokości korekty finansowej i odstąpienia od próby ustalenia faktycznej szkody metodą dyferencyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 1141/13, uwzględnił skargę Beneficjenta i orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 18 maja 2012 r. Sąd uznał bowiem, że doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, a naruszenie to polegało na tym, że wydanie przez Zarząd Województwa [...] wskazanych decyzji nie zostało poprzedzone odrębnym rozstrzygnięciem w formie decyzji administracyjnej ustalającej i nakładającej korektę finansową, opartym na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. i wydanym w odrębnym postępowaniu wyjaśniającym.
Powyższy wyrok, w związku z rozpoznaniem skargi kasacyjnej Zarządu Województwa [...] , został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1181/14, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie.
W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny przywołał uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2014 r., sygn. akt II GPS 2/14, w której stwierdzono, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Sąd wskazał, że będąc związany tą uchwałą, podziela wyrażone w niej stanowisko oraz pogląd przedstawiony w jej uzasadnieniu, z którego wynika, że jakkolwiek ustalenie korekty rodzi bezpośrednio publicznoprawne zobowiązanie do jej zwrotu, co mogłoby uzasadniać przypisanie mu formy decyzji administracyjnej, to jednak użycie w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. określenia "ustalanie i nakładanie" korekty, z punktu widzenia zarówno semantycznego, jak i prawnego, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do twierdzenia, że owo ustalenie i nałożenie powinno mieć formę decyzji administracyjnej, zwłaszcza gdy następuje w ramach stosunku cywilnoprawnego. Za przypisaniem ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej formy decyzji administracyjnej nie przemawiają również względy aksjologiczne i celowościowe.
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale stwierdził również, że należało przyjąć, iż ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą lub wdrażającą) jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, wszczęte na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. W postępowaniu administracyjnym o zwrot należności nieprawidłowo pobranych, ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Stanowią element stanu faktycznego tej sprawy. W konsekwencji, również korekta podlega kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu, w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie.
W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kluczowa w kontrolowanym wyroku Sądu pierwszej instancji kwestia konieczności wydania odrębnej decyzji o korekcie, poprzedzającej decyzję o zwrocie środków, została rozstrzygnięta nieprawidłowo, i uchylił zaskarżony wyrok. Wskazał także, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy ze skargi Beneficjenta na decyzję Zarządu Województwa [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków europejskich, Sąd pierwszej instancji zobowiązany będzie uwzględnić pogląd prawny wyrażony w przywołanej powyżej uchwale w sprawie o sygn. akt II GPS 2/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, ponownie rozpoznając sprawę, zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.).
Orzekając, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jednakże, zgodnie z brzmieniem art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz, stosownie do art. 153 p.p.s.a., wskazaniami co do dalszego postępowania. Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie wówczas, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez ten Sąd oraz wtedy, gdy po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zmieni się stan prawny (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lexis Nexis 2008, s. 490).
Ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz analizy stanu prawnego wynika, że w rozpoznawanej sprawie nie zaszły okoliczności wskazane powyżej. Oznacza to, że rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji w przedmiocie zwrotu części środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu, muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 23 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1181/14.
Przeprowadzone w tak zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty zasługują, w ocenie Sądu, na uwzględnienie.
1. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie - będąc związany wykładnią zawartą w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w pełni aprobując stanowisko wyrażone w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2014 r., sygn. akt II GPS 2/14, w której stwierdzono, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., nie wymaga wydania decyzji administracyjnej - stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi co do naruszenia przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez przedwczesne zastosowanie tego przepisu w następstwie nałożenia korekty finansowej w treści informacji pokontrolnej, nie zaś w drodze decyzji administracyjnej. Jak bowiem wynika ze wskazanych orzeczeń ustalenia dotyczące korekty nie muszą przybrać formy decyzji poprzedzającej podjęcie decyzji o zwrocie. Stanowią one jedynie element stanu faktycznego sprawy o zwrot należności nieprawidłowo pobranych, który nie wiąże organu orzekającego o zwrocie i podlega kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu.
2. Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi odnośnie wadliwości zaskarżonej decyzji, polegającej na jej prawnym rozdzieleniu na uchwałę nr 1269/13 i załącznik do uchwały oraz doręczeniu wyłącznie załącznika, co powoduje, że Skarżąca nie wie, czy decyzja została podjęta i czy pod uchwałą podpisały się osoby upoważnione do działania za organ.
Zgodnie z brzmieniem art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
Zawarty w art. 107 § 1 k.p.a. wymóg podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, odnoszących się również do organu kolegialnego, oznacza, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, że uchwała takiego organu, będąca decyzją administracyjną, powinna być podpisana przez wszystkich członków organu kolegialnego, którzy brali udział w podejmowaniu tej uchwały, z podaniem ich imion i nazwisk oraz funkcji pełnionych w tym organie. Podpisy te powinny być złożone pod uzasadnieniem takiej uchwały – decyzji (vide: Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2015).
Zarząd Województwa, jako organ kolegialny, w sprawach należących do jego kompetencji rozstrzyga w formie uchwał (vide: § 111 ust. 1 Statutu Województwa [...] ), które w myśl art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 1392) zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu zarządu w głosowaniu jawnym, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast, zgodnie z brzmieniem art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa, decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek, a w decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji.
W rozpoznawanej sprawie Zarząd rozstrzygnął sprawę zgodnie z upoważnieniem zawartym w statucie - w drodze uchwały, a zatem wyraził swoją wolę w formie przewidzianej prawem. Przejawem tej woli było podjęcie zaskarżonej decyzji nr [...]. Decyzja ta spełnia zaś wszystkie wymogi z art. 107 § 3 k.p.a., wymieniając przy tym imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji, oraz zawierając podpis osoby upoważnionej, którą w myśl art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa jest w tym wypadku marszałek województwa. Decyzja ta została nadto doręczona stronie zgodnie z wymaganiami proceduralnymi przewidzianymi w art. 109 § 1 k.p.a. Natomiast powziętą uchwałę organ opublikował w Biuletynie Informacji Publicznej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.).
Wobec powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżonego organu, że podjęte przez niego działania związane z wydaniem, podpisaniem i doręczeniem zaskarżonej decyzji odpowiadały prawu, zwłaszcza w sytuacji, gdy żaden przepis prawa nie nakłada na Zarząd Województwa [...] obowiązku doręczenia wraz z podejmowanymi przezeń decyzjami uchwał, mocą których zostały one podjęte, gdyż wystarczające jest, że podlegają one publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej.
3. W ocenie Sądu na aprobatę nie zasługuje także zarzut skargi w zakresie naruszenia przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że procedura, o której mowa w art. 184 u.f.p., obejmuje również postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, że art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. ma zastosowanie wyłącznie do naruszenia procedur przekazywania środków pomiędzy organem pełniącym funkcję Instytucji Zarządzającej a Beneficjentem i nie ma zastosowania do procedur wydatkowania środków przez Beneficjenta, co wynika jednoznacznie z zestawienia tego przepisu z art. 184 ust. 1 i 2 u.f.p. W przepisie tym nie chodzi bowiem o naruszenie przepisów postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, lecz np. przepisów procedury konkursowej przyznawania środków Beneficjentowi przez Instytucję Zarządzającą.
Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 207 ust. 1 u.f.p., instytucja która podpisała umowę z beneficjentem wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których mowa w ust. 2 w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 8). Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków (ust. 9).
Wśród przesłanek decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację projektów jest wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184.
Jak stanowi art. 184 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu (ust. 1). Przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa (ust. 2).
Sąd stoi na stanowisku, że biorąc pod uwagę brzmienie art. 184 u.f.p., należy zdecydowanie uznać, iż nie chodzi tu tylko o reguły wytyczające przebieg postępowania, które musi stosować beneficjent uprawniony do otrzymania bezzwrotnych środków europejskich. Do tych reguł będzie trzeba również zaliczyć inne, determinujące zachowania, które są wytyczone przez przepisy prawa ustrojowego czy przepisy prawa materialnego, w szczególności przez przepisy P.z.p. i przepisy prawa podatkowego (vide: Wiesława Miemiec, Przesłanki determinujące zwrot środków przeznaczonych na finansowanie programów realizowanych przez JST z udziałem bezzwrotnych środków europejskich,[...] ). Również w orzecznictwie sądowym przyjęto, że naruszenie procedur dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu, w szczególności w zakresie zamówień publicznych (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1833/14, LEX nr 1629530).
W rozpoznawanej sprawie niekwestionowane jest, że w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Skarżąca w dniu 15 grudnia 2009 r zawarła z Województwem [...] , reprezentowanym przez Zarząd Województwa [...], umowę o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "Przebudowa budynku infrastruktury edukacyjnej PWS [...] ", Oś priorytetowa 7 "Rozwój infrastruktury społecznej i ochrony zdrowia" Działanie 7.1 "Infrastruktura edukacyjna" Poddziałanie 7.1.1 "Infrastruktura edukacyjna - szkolnictwo wyższe", zmienioną następnie czterema aneksami. Na mocy tej umowy Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu w oparciu o wniosek o dofinansowanie z należytą starannością, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu, a także osiągnięcie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie (§ 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie). Podczas realizacji projektu Beneficjent zobligowany był stosować procedury zapewniające ponoszenie wydatków kwalifikowanych zgodnie z prawem, zwłaszcza odnoszącym się do zamówień publicznych w zakresie, w jakim przepisy te mają zastosowanie do Beneficjenta i do projektu (§ 10 ust. 1 umowy o dofinansowanie), pod rygorem zastosowania wobec niego korekt finansowych obniżających dofinansowanie zgodnie z tzw. "Taryfikatorem" - dokumentem opracowanym przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (§ 10 ust. 7 umowy o dofinansowanie), zawierającym wytyczne do określania korekt finansowych w procesie realizacji przedsięwzięć współfinansowanych z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności.
Reasumując, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organ nie tylko dokonał prawidłowej interpretacji art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p., ale był także uprawniony do badania, czy środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane przez Beneficjenta zgodnie z regułami przewidzianymi dla postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
4. Sąd nie podzielił także stanowiska Skarżącej co do tego, że stwierdzone przez organ nieprawidłowości nie stanowiły o naruszeniu przez Skarżącą ustawy P.z.p., zaś organ dopuścił się naruszenia przepisów art. 38 ust. 4a pkt 1 P.z.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, oraz art. 38 ust. 4 i ust. 6 P.z.p., przez ich niezastosowanie.
Niekwestionowane przez obie strony postępowania jest, że w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 38 ust. 4, ust. 4a i ust. 6 P.z.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoczęcia przez Skarżącą procedury przetargu nieograniczonego (29 grudnia 2009 r.). Miały one wówczas następujące brzmienie:
"4. W uzasadnionych przypadkach zamawiający może przed upływem terminu składania ofert zmienić treść specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Dokonaną zmianę specyfikacji zamawiający przekazuje niezwłocznie wszystkim wykonawcom, którym przekazano specyfikację istotnych warunków zamówienia, a jeżeli specyfikacja jest udostępniana na stronie internetowej, zamieszcza ją także na tej stronie.
4a. Jeżeli w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego zmiana treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia prowadzi do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu, zamawiający:
1) zamieszcza ogłoszenie o zmianie ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych - jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8;
2) przekazuje Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich ogłoszenie dodatkowych informacji, informacji o niekompletnej procedurze lub sprostowania, drogą elektroniczną, zgodnie z formą i procedurami wskazanymi na stronie internetowej określonej w dyrektywie - jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8.
6. Jeżeli w wyniku zmiany treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia nieprowadzącej do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu jest niezbędny dodatkowy czas na wprowadzenie zmian w ofertach, zamawiający przedłuża termin składania ofert i informuje o tym wykonawców, którym przekazano specyfikację istotnych warunków zamówienia, oraz na stronie internetowej, jeżeli specyfikacja istotnych warunków zamówienia jest udostępniana na tej stronie".
Niesporne w sprawie jest, że Skarżąca w czasie trwania procedury przetargowej dokonała modyfikacji treści SIWZ w ten sposób, iż:
– w dniu 4 stycznia 2010 r. dokonała zmiany SIWZ w zakresie terminu składania ofert z dnia 19 stycznia 2010 r. na dzień 25 stycznia 2010 r.,
– w 22 stycznia 2010 r. dokonała zmiany SIWZ w zakresie terminu składania ofert z dnia 25 stycznia 2010 r. na dzień 2 lutego 2010 r.,
– do dnia 27 stycznia 2010 r. kilkakrotnie dokonywała zmiany SIWZ, w tym w dniu 15 stycznia 2010 r. dokonała zmiany SIWZ w zakresie opisu warunku dotyczącego sytuacji ekonomicznej i finansowej wykonawcy. Zmiana ta polegała na tym, że warunkowi, którego pierwotny opis brzmiał następująco:
"Posiadanie środków finansowych lub zdolności kredytowej pozwalających na wykonanie zamówienia, w wysokości nie mniejszej niż [...] zł – kwota powyższa wynika z planowanych płatności za wykonanie roboty przez Zamawiającego oraz przewidywanych środków jakie Wykonawca musi zaangażować w celu płynnej realizacji przedmiotu zamówienia.", nadano brzmienie:
"Posiadanie środków finansowych lub zdolności kredytowej, bądź obu łącznie, pozwalających na wykonanie zamówienia, w wysokości nie mniejszej niż [...] zł – kwota powyższa wynika z planowanych płatności za wykonanie roboty przez Zamawiającego oraz przewidywanych środków jakie Wykonawca musi zaangażować w celu płynnej realizacji przedmiotu zamówienia."
Zasadniczą więc kwestią, którą należało rozstrzygnąć z uwagi na istnienie, bądź brak podstaw do nałożenia na stronę skarżącą korekty finansowej była ocena, czy Skarżąca miała bezwzględny obowiązek opublikowania w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenia o przedłużeniu terminu do składania ofert w ramach postępowania pn. "Wykonanie robót budowlano-montażowych, instalacji sanitarnych, instalacji elektrycznych, wentylacji mechanicznej i innych, związanych z przebudową budynku infrastruktury edukacyjnej PWS [...] - budynek nr 4 - roboty budowlane", jak również ogłoszenia o zmianie w zakresie opisu warunku dotyczącego sytuacji ekonomicznej i finansowej wykonawcy. Niesporne jest, że wartość zamówienia nie przekraczała kwoty zobowiązującej zamawiającego do przekazywania ogłoszeń, o których mowa w P.z.p., Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej (art. 11 ust. 8 P.z.p). Niesporne jest jednak przede wszystkim, że w ogłoszeniu o zamówieniu opublikowanym dnia 29 grudnia 2009 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych, na stronie internetowej Zamawiającego oraz na tablicy ogłoszeń termin składania ofert został wyznaczony na dzień 19 stycznia 2010 r., oraz że Skarżąca zmodyfikowała treść SIWZ, dwukrotnie przedłużając termin składania ofert oraz wprowadzając zmiany w zakresie opisu warunku dotyczącego sytuacji ekonomiczno-finansowej wykonawcy. Nie kwestionuje także Skarżąca, że informacje o wskazanych zmianach zamieściła jedynie na swojej stronie internetowej z pominięciem zamieszczenia tej informacji w Biuletynie Zamówień Publicznych. Zdaniem Skarżącej taka forma powiadomienia o przedłużeniu terminu składania ofert była wystarczająca i odpowiadała powołanemu powyżej brzmieniu przepisów art. 38 ust. 4 i ust. 6 P.z.p. Zdaniem organu, takie postępowanie Beneficjenta naruszało art. 38 ust. 4a P.z.p.
Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że z przywołanych przepisów art. 38 ust. 4a i ust. 6 P.z.p. jednoznacznie wynika, że z punktu widzenia sytuacji odnoszących się do wpływu zmiany SIWZ na treść ogłoszenia o zamówieniu publicznym, na ich gruncie ustanowiony został dychotomiczny ich podział. Mianowicie, ustawodawca wyraźnie rozróżnił dwie kategorie zmian treści SIWZ oraz ich wpływu na treść ogłoszenia, tj. zmianę treści SIWZ prowadzącą do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu, aktualizującą po stronie zamawiającego obowiązek, o którym mowa w art. 38 ust. 4a P.z.p. oraz zmianę treści SIWZ nieprowadzącą do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu, aktualizującą obowiązek o innej już treści, który określony został w art. 38 ust. 6 P.z.p. Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że istnienie wskazanego zróżnicowania zmian treści SIWZ, których dokonać może zamawiający oraz ich wpływu na treść ogłoszenia, wyklucza możliwość jednoczesnego zaliczenia jednej zmiany treści SIWZ do dwóch kategorii.
Odnosząc się w tym względzie do istoty spornego zagadnienia odnoszącego się do zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 38 ust. 4a P.z.p. i niezastosowania w niej art. 38 ust. 6 P.z.p., podkreślić należy więc, że wymienione przepisy w odrębny i odmienny sposób określają sposób postępowania zamawiającego w sytuacji, gdy w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego dojdzie do zmiany treści SIWZ, w zależności od tego, czy zmiany te mają wpływ, czy też nie mają wpływu na treść ogłoszenia o zamówieniu. Stanowi to zasadniczą przesłankę aktualizującą nakaz realizacji przez zamawiającego obowiązku informacyjnego, który w zakresie odnoszącym się do jego treści, formy i trybu, jest różny na gruncie przywołanych przepisów. I tak, nakazana realizacja omawianego obowiązku przez zmawiającego, w sytuacji gdy następuje w warunkach i na zasadach określonych w art. 38 ust. 4a P.z.p., z całą pewnością wiązać się będzie ze zmianą SIWZ dotyczącą na przykład: wielkości lub zakresu zamówienia, terminu jego wykonania, informacji o możliwości złożenia oferty wariantowej, sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu, kwoty wadium, kryteriów oceny ofert i ich znaczenia, miejsca i terminu składania ofert, terminu związania ofertą, informacji o zamiarze zawarcia umowy ramowej, informacji o przewidywanym wyborze najkorzystniejszej oferty z zastosowaniem aukcji elektronicznej, informacji o przewidywanych zamówieniach uzupełniających. Wobec tego, że na gruncie przywołanego przepisu ustawodawca operuje konwencją, z której wynika konieczność istnienia bezpośredniego związku między zmianą treści SIWZ i treścią ogłoszenia o zamówieniu, co wyraża się we wpływie zmiany treści SIWZ na treść ogłoszenia skutkując koniecznością jego zmiany, nie można tracić z pola widzenia regulacji zawartych w art. 41 i art. 36 ust. 1 P.z.p. określających konieczne, nakazane prawem, minimum treści – odpowiednio ogłoszenia o zamówieniu i specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Z przepisów tych wynika zaś, że warunki udziału w postępowaniu oraz opis sposobu dokonywania oceny spełniania tych warunków, jak i miejsce i termin składania ofert są niezbędnymi elementami zarówno ogłoszenia o zamówieniu (art. 41 pkt 7 i 10 P.z.p.), jak też koniecznymi elementami SIWZ – specyfikacji istotnych warunków zamówienia (art. 36 ust. 1 pkt 5 i 11 P.z.p.).
Skoro w rozpatrywanej sprawie, niespornym elementem jej stanu faktycznego jest - jak wyżej już podkreślono - to, że Skarżąca, jako Zamawiający, w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w drodze przetargu nieograniczonego dokonywała zmiany terminu składania ofert oraz opisu warunków udziału w postępowaniu (wymogi co do sytuacji finansowo-kredytowej), co stanowiło istotną zmianę SIWZ, to w świetle przedstawionych powyżej argumentów nie może budzić wątpliwości, iż wskazana zmiana SIWZ nie pozostawała bez wpływu na treść ogłoszenia o zamówieniu prowadząc tym samym do zmiany jego treści, co z kolei zobowiązywało zamawiającego do wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 38 ust. 4a pkt 1 P.z.p.
W związku z powyższym, brak jest jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw, aby twierdzić, że stanowisko organu o zasadności stosowania w rozpatrywanej sprawie art. 38 ust. 4a P.z.p. i braku zasadności stosowania art. 38 ust. 6 P.z.p., jest nieprawidłowe. Z niespornych okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy wynika bowiem, że mieściły się one w hipotezie normy prawnej dekodowanej z pierwszego, a nie z drugiego, spośród przywołanych przepisów, a skoro tak, to Zamawiający był zobowiązany zachować się zgodnie z wzorem zachowania określonym w pierwszym z nich. Zwłaszcza, że - jak wyżej już podkreślono - w kontekście wyraźnie rysującego się na tle regulacji zawartej w art. 38 ust. 4a i ust. 6 P.z.p. dychotomicznego podziału sytuacji odnoszących się do zmian treści SIWZ w relacji do ich wpływu na treść ogłoszenia, wykluczyć należy możliwość jednoczesnego zaliczenia jednej zmiany treści SIWZ do dwóch omawianych kategorii.
W świetle powyższego, trzeba więc stwierdzić, że przywołana powyżej zmiana treści SIWZ, z punktu widzenia obowiązku informacyjnego zamawiającego oraz zasad i trybu jego realizacji, nie mogła być oceniania w świetle art. 38 ust. 6 P.z.p. Z tego mianowicie powodu, że prowadziła ona do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu, zaś przywołany przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy zmiana SIWZ skutku takiego nie wywołuje.
W tej mierze, za niezasadny uznać należy również ten argument Skarżącej, który źródła uzasadnienia dla stosowania w rozpatrywanej sprawie art. 38 ust. 6 P.z.p. i niestosowania w niej art. 38 ust. 4a tej ustawy, upatruje w zmianie stanu prawnego dokonanej ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw - z mocą obowiązującą od 29 stycznia 2010 r. - którą to nowelizacją, do ust. 6 art. 38 ustawy zmienianej dodano, że Przepis ust. 4a stosuje się odpowiednio". W świetle wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów nie może bowiem budzić żadnych wątpliwości, że art. 38 ust. 6 P.z.p., niezależnie od jego brzmienia, tj. sprzed, czy po nowelizacji, nie miał zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Przypomnieć należy również, że treść przepisów art. 38 ust. 4a i ust. 6, w brzmieniu obowiązującym w okresie przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, stanowiła konsekwencję zmian wprowadzonych ustawą z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych. Motywowana ona była - jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej - potrzebą uwzględnienia zastrzeżeń Komisji Europejskiej odnośnie do niezgodności przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych ze wspólnotowymi dyrektywami 2004/17/WE, 2004/18/WE, 89/665/EWG oraz Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską. Celem wprowadzanych zmian było zapewnienie zgodności treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia z ogłoszeniem o zamówieniu (art. 38 ust. 4a). Jak wskazano, w większości przypadków bowiem wykonawca uzyskuje informację o prowadzonym postępowaniu z ogłoszenia o zamówieniu, a dopiero później zapoznaje się ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia. Niezgodność specyfikacji istotnych warunków zamówienia z treścią ogłoszenia może więc prowadzić do sytuacji, w której wykonawca, po zapoznaniu się z ogłoszeniem o zamówieniu, decyduje się nie brać udziału w postępowaniu. Taka sytuacja może być zaś w ocenie Komisji Europejskiej uznana za przejaw naruszenia zasad przejrzystości i równego traktowania wykonawców. Dlatego też wprowadzono obowiązek zmiany ogłoszenia w każdym przypadku, gdy zmiana specyfikacji istotnych warunków zamówienia dotyczy informacji ujawnionych w ogłoszeniu o zamówieniu. Według projektodawcy, rozwiązanie to uwzględnia stanowisko Komisji Europejskiej, zgodnie z którym informacja o zmianie specyfikacji istotnych warunków zamówienia powinna być opublikowana z zachowaniem takich samych standardów jak towarzyszące oryginalnej publikacji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1926/13, LEX nr 1640506).
4. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę za zasadny uznać należało zarzut skargi dotyczący naruszenia przez IZ RPO W [...] art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 7 oraz art. 98 ust. 2 rozporządzenia 1083/2006, poprzez nierozpatrzenie całego materiału zgromadzonego w sprawie, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz niewykazanie, że w projekcie doszło do nieprawidłowości w rozumieniu ww. art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006, z następujących powodów.
Jak już wskazano powyżej, w rozpoznawanej sprawie w wyniku przeprowadzonej kontroli organ stwierdził wystąpienie nieprawidłowości w ramach postępowania pn. "Wykonanie robót budowlano-montażowych, instalacji sanitarnych, instalacji elektrycznych, wentylacji mechanicznej i innych, związanych z przebudową budynku infrastruktury edukacyjnej PWS [...] - budynek nr 4 - roboty budowlane" skutkujących koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania, a polegających na naruszeniu art. 38 ust. 4a pkt 1 P.z.p. Jak bowiem ustalono, w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego Skarżąca dokonała modyfikacji treści SIWZ w zakresie warunków udziału w postępowaniu i sposobu dokonywania ich oceny oraz terminu składania ofert, jednakże nie dokonała w przedmiotowym postępowaniu zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu w BZP, tj. zaniechała dokonania czynności, do której była zobowiązana na podstawie art 38 ust. 4a pkt 1 P.z.p.
W ocenie organu Beneficjent poprzez niedopełnienie tego obowiązku ograniczył dostępność oferty, nie zapewniając tym samym równego traktowania wszystkich wykonawców. Za zaniechanie Beneficjenta należy uznać niestosowanie się do obowiązujących przepisów prawa (P.z.p.), poprzez nieumieszczenie stosowanego ogłoszenia o zmianie ogłoszenia w BZP. Zdaniem organu, Zamawiający zablokował dostęp do ogłoszenia o zamówieniu wykonawcom, którzy mogliby zaproponować korzystniejsze warunki realizacji zamówienia, w tym niższą cenę, gdyby zostali poinformowani o zmianie poprzez jej publikację. W ten sposób Beneficjent przynajmniej potencjalnie naraził budżet UE na szkody, bowiem poniósł wydatki, które przy zachowaniu ww. zasad mogłyby być niższe, a tym samym niższy byłby wkład finansowy z budżetu UE. Organ stwierdził jednocześnie, że nie sposób w tym przypadku jest wycenić, o ile korzystniejsze i niższe byłyby oferty wykonawców konkurencyjnych, którzy mogliby przystąpić do postępowania przy zachowaniu zasad konkurencyjności. Z drugiej strony wysokość szkody jest trudna do oszacowania, gdyż na tę chwilę trudno jest wskazać jednoznacznie, o ile niższy byłby to wkład UE. Jednakże, jak uznał organ, zachowanie ww. zasad dawałoby gwarancję wyłonienia wykonawców oferujących najkorzystniejsze warunki, w tym najniższą cenę, zaś niezachowanie tych zasad przez Beneficjenta takiej gwarancji nie daje. Zaniechanie czynności umieszczenia ogłoszenia o zmianie ogłoszenia mogło prowadzić również do tego, iż zainteresowani wykonawcy mogli zrezygnować z udziału w postępowaniu (nie wszyscy zostali poinformowani przez Zamawiającego o modyfikacji SIWZ), w związku z czym należy w tym przypadku traktować powyższe jako nieprawidłowość. Zdaniem IZ RPO W [...] , naruszenie to stanowi kategorię nieprawidłowości, dla której Taryfikator przewiduje korektę w wysokości 10%.
Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 60 rozporządzenia nr 1083/2006, instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a) zapewnienie, że operacje są wybierane zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji, b) weryfikacje, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi (...). Zauważyć również trzeba, że powołane rozporządzenie reguluje procedury odzyskiwania środków wypłaconych z funduszy unijnych, w tym korekty finansowe do których dokonywania zobowiązane są państwa członkowskie.
W myśl art. 98 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Ponadto, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze (art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006).
Z kolei definicja legalna "nieprawidłowości" została zawarta w art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, zgodnie z którym za nieprawidłowość rozumieć należy jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
Wskazać należy także, że aktem prawa krajowego, który określa zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę oraz tryb współpracy między nimi, jest ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (u.z.p.p.r.). Zgodnie z art. 25 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. za przygotowanie i prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca, którą w przypadku programu regionalnego jest zarząd województwa. Stosownie do art. 26 ust. 1 u.z.p.p.r. do zadań instytucji zarządzającej należy m.in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006 (pkt 15 i pkt 15a).
Korekty finansowe w sensie ekonomicznym sprowadzają się do pomniejszenia środków, jakimi dysponuje lub mógłby dysponować beneficjent. W prawie krajowym nie zostały określone podstawy nakładania i ustalania stopy korekt. Natomiast, w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego został opracowany dokument zatytułowany "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE". Celem dokumentu jest ustalenie zasad wymierzania korekt finansowych za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, współfinansowanych ze środków funduszy UE w latach 2000-2006 oraz 2007-2013. Dokument ten został opracowany w oparciu o wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące określania korekt finansowych w odniesieniu do wydatków z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w przypadku naruszeń przepisów w zakresie zamówień publicznych (COCOF 07/0037/03-PL). Charakter prawny tego dokumentu nie pozwala na jego zaliczenie do źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Może stanowić instrukcję dla właściwych instytucji odpowiedzialnych za nakładanie korekt finansowych, stając się elementem systemu realizacji danego programu operacyjnego, co miało miejsce w sprawie. IZ RPO WZ uchwaliła bowiem dokument pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" (uchwała z dnia 26 lipca 2010 r. nr 1295/10). Także, w dniu 27 stycznia 2012 r. IŻ RPO W podjęła uchwałę nr 94/12 w sprawie tzw. Taryfikatora oraz Aneksu nr 1 do Taryfikatora uszczegółowiającego IZ RPO W. Następnie, IZ RPO W uchwałą nr 205/13 z dnia 13 lutego 2013 r. w sprawie zmiany uchwały nr 94/12 z dnia 27 stycznia 2012 r. zaktualizowała przyjęty do systemu realizacji RPO W dokument pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związanych z realizacją projektów współfinansowanych ze środków UE" (tzw. Taryfikator MRR) z dnia 14 marca 2008 r.
Wykonując powyższe zadania instytucja zarządzająca powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów (art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r.). Odnotować również warto, że podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. Umowa o dofinansowanie projektu zawierana jest zgodnie z systemem realizacji programu operacyjnego (art. 30 i art. 30a u.z.p.p.r.).
Jak już wskazano, w rozpoznawanej sprawie zawarta została w dniu 15 grudnia 2009 r. pomiędzy Skarżącą a IZ RPO W umowa o dofinansowanie na realizację projektu pn. "Przebudowa budynku infrastruktury edukacyjnej PWS w Wałczu" Oś Priorytetowa 7 "Rozwój infrastruktury społecznej i ochrony zdrowia" Działanie 7.1 "Infrastruktura edukacyjna" Poddziałanie 7.1.1 "Infrastruktura edukacyjna - szkolnictwo wyższe" oraz cztery aneksy do tej umowy – w tym aneks z dnia 29 czerwca 2010 r., którym do umowy wprowadzono m.in. § 7a, gdzie określono zasady zwrotu otrzymanych przez beneficjenta środków w przypadku ich nieprawidłowego wykorzystania (przepis mający zastosowanie również do środków wypłaconych Beneficjentowi przed dniem 1 stycznia 2010 r.). Z kolei w § 10 postanowiono, że Beneficjent jest zobowiązany do stosowania P.z.p. w zakresie, w jakim ustawa ta ma zastosowanie do Beneficjenta i jego projektu. Stwierdzenie przez Instytucję Zarządzającą programem oraz inne podmioty uprawnione do kontroli, że podczas realizacji projektu Beneficjent realizował projekt niezgodnie z P.z.p. bądź nie stosując P.z.p. nie zachował zasad określonych w § 10 ust. 3, 4 oraz 5 wydatki poniesione przez Beneficjenta mogą zostać uznane w całości lub części za nieprawidłowe i podlegające zwrotowi na zasadach określonych w § 7 lub § 7a, a Instytucja Zarządzająca RPO W [...] może rozwiązać Umowę na zasadach określonych w § 17 (§ 10 ust. 6 umowy). Ponadto zgodnie z § 10 ust. 7 umowy w przypadku naruszenia P.z.p. stosuje się korekty finansowe obniżające dofinansowanie, zgodnie z tzw. "Taryfikatorem" - dokumentem, opracowanym przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, określającym tryb postępowania i sposób nakładania korekt finansowych w procesie realizacji przedsięwzięć współfinansowanych z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności.
Według składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, naruszenie zasad postępowania o zamówienie publiczne może potencjalnie prowadzić do wydatkowania wyższych (niż uzasadnione) kwot na wykonanie robót bądź usług stanowiących przedmiot zamówienia, jednak konieczne jest wykazanie jakiegokolwiek wpływu stwierdzonego uchybienia na wysokość wydatkowanych środków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 159/12, dostępny w CBOSA). Nie do zaakceptowania jest bowiem twierdzenie, że każde naruszenie P.z.p. stanowi wydatkowanie środków z naruszeniem przepisów prawa i powoduje konieczność nałożenia korekty i wydania decyzji o zwrocie. Sąd orzekający w sprawie, podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II GSK 610/14 (dostępny w CBOSA), w którym stwierdzono, że: "poprawność działania beneficjenta realizującego umowę o dofinansowanie projektu z wykorzystaniem środków Unii Europejskiej musi być dokonywana, z uwzględnieniem postanowień umowy łączącej beneficjenta z Instytucją Zarządzającą oraz przepisów prawa polskiego, tj. Prawa zamówień publicznych, ustawy o finansach publicznych, ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, które powinny być wykładane i stosowane z uwzględnieniem prawa europejskiego, tj. przede wszystkim cytowanego rozporządzenia nr 1083/2006, ponieważ regulacje polskie dotyczące realizacji programów operacyjnych służą osiąganiu wspólnych celów wynikających z prawa europejskiego i realizacji polityki spójności.
Wykładając i stosując powołane przepisy prawa polskiego organ powinien zawsze mieć na względzie, że zgodnie z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, "nieprawidłowość" to jakiekolwiek naruszenia przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby powodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, zaś zgodnie z art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 tak rozumiana "nieprawidłowość", zarówno systemowa jak i pojedyncza, stanowi podstawę do nakładania korekt finansowych przez państwo członkowskie, przy wzięciu pod uwagę charakteru i wagi nieprawidłowości oraz strat finansowych poniesionych przez fundusze.
Powyższe przepisy adresowane są przede wszystkim do państwa członkowskiego i nakładają na państwo obowiązek nakładania korekt finansowych. Ponieważ jednak korekty te są skutkiem zarówno nieprawidłowości systemowych jak i indywidualnych (w rozporządzeniu użyto określenia "pojedynczych"), zatem przy ocenie nieprawidłowości, skutkujących nałożeniem korekt na stronę umowy o dofinansowanie, należy mieć na względzie treść uregulowań adresowanych do państwa, bowiem chodzi w istocie o te same nieprawidłowości w skali pojedynczej lub globalnej. Korekty nakładane przez państwo, albo przez Komisję są bowiem, przynajmniej w części, pochodną korekt indywidualnych. Zatem wykładnia wszelkich przepisów i uregulowań krajowych, które są podstawą nakładania na beneficjenta przez instytucje zarządzające programami operacyjnymi korekt oraz wydawania decyzji o zwrocie, powinna być dokonywana z uwzględnieniem faktu, iż zasadniczą przesłanką nakładania korekt i żądania zwrotu jest rzeczywisty albo potencjalny, nieuzasadniony wydatek z budżetu Unii Europejskiej. Warunkiem nałożenia korekty i wydania decyzji o zwrocie środków jest więc wykazanie związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem prawa, a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie Unii Europejskiej. Konieczne jest zatem przeprowadzenie takiej operacji myślowej, w której zaprezentowane zostanie logiczne następstwo zdarzeń zapoczątkowanych naruszeniem prawa, a zakończonych finansowaniem lub możliwością finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu Unii Europejskiej. Tylko w takiej sytuacji można bowiem mówić o "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006."
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie IZ RPO W [...] nie odniósł stwierdzonego naruszenia do definicji legalnej "nieprawidłowości" określonej w art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 oraz wynikającej z art. 98 tego rozporządzenia konieczności rozważenia charakteru i wagi nieprawidłowości oraz strat poniesionych przez fundusze. Organ arbitralnie uznał, że stwierdzona nieprawidłowość uzasadnia nałożenie na Skarżącego korekty i zobowiązanie do zwrotu części przyznanego dofinansowania. W treści art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 postanowiono tymczasem, że nałożenie przez państwo członkowskie korekt finansowych nie wynika z samego faktu naruszenia przez beneficjenta procedur, lecz z okoliczności, że takie działanie lub zaniechanie powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Wobec powyższego, w przypadku stwierdzenia konkretnej nieprawidłowości państwo członkowskie powinno dokonać własnej oceny i miarkowania jej charakteru, znaczenia i szkody jaką wywołała lub mogłaby wywołać w okolicznościach danej operacji lub programu. Nałożona korekta finansowa nie może być oderwana od stwierdzonej nieprawidłowości, ale adekwatna do niej i do sytuacji konkretnego beneficjenta. W przepisie art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 brak jest określenia sposobu ustalania wysokości korekty finansowej, jednakże wyraźnie w nim wskazano, że państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.
W treści zaskarżonej decyzji organ nie zaprezentował w sposób przekonujący takiej operacji myślowej, z której wynikałoby logiczne następstwo zdarzeń zapoczątkowanych naruszeniem prawa, a zakończonych finansowaniem lub możliwością finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu Unii Europejskiej.
Organ mechanicznie i autorytatywnie przyjął, że Skarżąca bezwzględnie naruszyła przepis art. 38 ust. 4a P.z.p., co jednoznacznie stanowi o wykorzystaniu środków z naruszeniem obowiązujących procedur, a zatem o wystąpieniu przesłanki wskazanej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Jednocześnie stwierdził, że Skarżąca przynajmniej potencjalnie naraziła budżet UE na szkody, bowiem poniosła wydatki, które przy zachowaniu ww. zasad mogłyby być niższe, a tym samym niższy byłby wkład finansowy z budżetu UE. Organ wskazał przy tym, że (cyt.) "nie sposób w tym przypadku jest wycenić, o ile korzystniejsze i niższe byłyby oferty wykonawców konkurencyjnych, którzy mogliby przystąpić do postępowania przy zachowaniu zasad konkurencyjności. Z drugiej strony wysokość szkody jest trudna do oszacowania, gdyż na tę chwilę trudno jest wskazać jednoznacznie, o ile niższy byłby to wkład UE." Z uzasadnienia decyzji w żadnym zakresie nie wynika natomiast, na podstawie jakich okoliczności, kierując się jakimi dowodami czy choćby przesłankami, organ ustalił, że do wyrządzenia potencjalnej szkody doszło. Nie odniósł się również do wagi czy charakteru nieprawidłowości występującej w zindywidualizowanych okolicznościach.
Z kolei, rozstrzygając w kwestii wysokości korekty finansowej, organ odwołał się do przewidzianych w wytycznych MRR sposobów ustalenia wysokości korekty finansowej, tj.:
– metody dyferencyjnej, która polega na ustaleniu, o ile na skutek danej nieprawidłowości dokonanej przez Beneficjenta zmniejszyła się kwota budżetu ogólnego UE, a następnie zastosowanie korekty w tej wysokości;
– metody wskaźnikowej znajdującej zastosowanie w sytuacji, gdy z uwagi na okoliczności nie jest możliwe dokładne wskazanie wysokości szkody, bo skutki finansowe są pośrednie lub rozproszone i pojawia się trudność ich oszacowania, za niekwalifikowalną część wydatku przyjmuje się kwotę odpowiednią co do wagi naruszenia. Organ uznał jednocześnie, że z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdzie stwierdzono naruszenie przepisów P.z.p. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Odnosząc powyższe do obowiązku stosowania przy wydatkowaniu środków publicznych przez Skarżącą przepisów P.z.p. należy zauważyć, że co do zasady, sam skutek naruszenia, w postaci wydatkowania wyższych (niż uzasadnione) kwot na wykonanie robót bądź usług, stanowiących przedmiot zamówienia, nie wiąże się automatycznie ze wskazanym przez organ w zaskarżonej decyzji uchybieniem. W ocenie Sądu, w każdym wypadku trzeba, na tle konkretnego stanu faktycznego, przeprowadzić analizę tego rodzaju zagrożenia. Konieczne jest wykazanie jakiegokolwiek wpływu stwierdzonego uchybienia na wysokość wydatkowanych środków, czego organ w niniejszej sprawie nie uczynił.
Zauważyć jednak trzeba, że ww. "wytyczne" nie mogą stanowić samoistnej podstawy prawnej do dokonywania korekt w określonej wysokości, za sam fakt jakiegokolwiek uchybienia przepisom, które jest zobowiązany stosować Beneficjent.
Nie stanowią one źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, lecz dotyczą jedynie sposobu postępowania w przypadku wykrycia nieprawidłowości, tj. pojęcia zdefiniowanego w art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006. A zatem dopiero, po wykazaniu przez organ, iż w konkretnym przypadku stwierdzona w trakcie kontroli nieprawidłowość powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, może dojść do zastosowania omawianych wytycznych. Podkreślić również należy, iż w pkt 3 uwag odnoszących się do stosowania dokumentu "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" wyraźnie zaznaczono, że przy ustalaniu wysokości korekt finansowych za naruszenia przy stosowaniu prawa wspólnotowego w dziedzinie zamówień publicznych lub stosowaniu przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych należy brać pod uwagę, z jednej strony, rodzaj lub stopień naruszenia, z drugiej zaś skutki finansowe naruszenia dla wydatków ze środków funduszy UE. Podkreślono, że wysokość korekt finansowych powinna, co do zasady, odpowiadać wartości nieprawidłowości, a punktem wyjścia dla ustalenia wysokości korekty finansowej jest więc w zasadzie lub być powinno ustalenie tej wartości. Wskazano w powyższych uwagach wyraźnie, że oznacza to zarazem brak obowiązku nakładania korekt finansowych za naruszenia, które mają wyłącznie charakter formalny i nie wywołują żadnych skutków finansowych. W przypadku zatem, gdy organ powołuje się na powyższy dokument przy określaniu korekty za stwierdzone naruszenia P.z.p. winien w pierwszej kolejności rozważyć charakter i wagę stwierdzonej nieprawidłowości, a także jej skutki finansowe poniesione przez fundusze. Wskaźnik korekty finansowej nie może być przyjmowany - w tym także co do wysokości - mechanicznie, ale koniecznym jest rozważenie ryzyka szkody dla funduszy unijnych, bo nie wystarczy wskazanie samego naruszenia, lecz należy także wykazać możliwości spowodowania szkody, bo wysokość korekty nie może być abstrakcyjna, ale odpowiednia do "wagi" nieprawidłowości. Istotne jest również, iż wskaźniki procentowe do obliczenia wartości korekty finansowej za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych współfinansowanych ze środków funduszy UE, jak wynika z pkt 8 załącznika do opisanego wyżej dokumentu, stanowią zalecane stawki maksymalne, które mogą ulec obniżeniu.
Oceniając prawidłowość kwestionowanych rozstrzygnięć przez pryzmat powyższych okoliczności należało stwierdzić, że IZ RPO WZ [...] nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mającego znaczenie dla zastosowanej w sprawie materialnej podstawy rozstrzygnięcia, skutkującej dla Skarżącej koniecznością zwrotu części otrzymanego dofinansowania. Organ nakładając ww. korektę i określając jej wysokość nie rozważył charakteru i wagi stwierdzonej nieprawidłowości, a także jej skutków finansowych poniesionych przez fundusze. Organ nie ocenił również stwierdzonego podczas kontroli naruszenia w kontekście definicji legalnej "nieprawidłowości" określonej w art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2206 oraz w odniesieniu do indywidualnej sytuacji Beneficjenta. Powyższe stanowi o naruszeniu przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że na organie administracji publicznej ciąży obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ, wykorzystując zatem dozwolone przepisami środki dowodowe, winien zebrać cały materiał dowodowy pozwalający na dokonanie stosownych ustaleń i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, wobec wykazanych wyżej braków postępowania, nie sposób uznać, że doszło do ustalenia okoliczności o kluczowym znaczeniu dla wydania decyzji w przedmiocie zwrotu przez Beneficjenta określonej kwoty dofinansowania. Zdaniem Sądu, organ - nie ustalając okoliczności istotnych z punktu widzenia przepisów art. 98 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 - przedwcześnie uznał, że zachodzi konieczność zwrotu przez Skarżącą przyznanego dofinansowania.
5. Jednocześnie za niezasadne Sąd uznał, wyrażone przez organ na gruncie rozpoznawanej sprawy, stanowisko w kwestii przyjęcia 10-procentowego wskaźnika procentowego do obliczenia wartości korekty finansowej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Wskazania Sądu co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, w tym poczynienia ustaleń co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia w kontekście art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 i - w zależności od tych ustaleń - dokonania własnej oceny zaktualizowania się przesłanek upoważniających organ do żądania zwrotu otrzymanego przez Skarżącego dofinansowania. Poczynione ustalenia oraz wyciągnięte na ich podstawie wnioski winny zaś znaleźć odzwierciedlenie w decyzji sporządzonej z poszanowaniem art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącego kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składają się uiszczony wpis w kwocie [...] zł, opłata skarbowa w kwocie 17,00 zł od udzielonego pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3 600,00 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło