II SA/Ke 719/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz E. Z. kwotę 357 ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...] ., znak: [...], Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpatrzeniu wniosku E. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z 29 stycznia 2015 r., w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł za urządzanie poza kasynem gry na automatach, na podstawie art. 162 § 1 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zmianami), dalej "O.p.", odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał, że do siedziby organu 12 maja 2015 r. wpłynął wniosek, w którym pełnomocnik E. Z. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z 29 stycznia 2015 r., dołączając do podania odwołanie. We wniosku jego autor wskazał, że 13 kwietnia 2015 r. przekazane zostało stronie upomnienie do uregulowania należności na podstawie decyzji z 29 stycznia 2015 r., jednak E. Z. do 13 kwietnia 2015 r. nie otrzymała tej decyzji ani tytułu wykonawczego i tym samym nie miała świadomości nałożenia na nią kary. Dalej organ przytoczył treść art. 223 § 2 pkt 1, 162 O.p. oraz orzecznictwo sądowe i wskazał, że postępowanie prowadzone przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w K. zostało wszczęte postanowieniem z 24 lipca 2014 r. Postanowienie to zostało wysłane do E. Z. na adres: [...] i zostało skutecznie doręczone 28 lipca 2014 r., zawierało ono pouczenie, że w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Wobec braku informacji od strony o zmianie swojego adresu decyzja z 29 stycznia 2015 r. została przesłana także na adres [...]. Na skutek niepodjęcia jej przez stronę została zwrócona do organu podatkowego. Dalej Dyrektor Izby Celnej opisując regulację zawartą w art. 146 § 1 i 2 O.p. stwierdził, że doręczenia powyższych decyzji było prawidłowe. Dodał, że niedopełnienie obowiązku szczególnej staranności, polegające na niezawiadomieniu Organu o zmianie adresu do korespondencji, nie może być traktowane jako uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony (I FSK 325/12) i dlatego należało odmówić przywrócenia terminu. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze na powyższe postanowienie, reprezentowana przez pełnomocnika E. Z., domagając się stwierdzenia jego nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa i przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania, bądź uchylenia go w całości i przywrócenia ww. terminu, zarzuciła naruszenie: - art. 148 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż decyzja została jej doręczona, - art. 146 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że została zobowiązana do poinformowania organu o zmianie adresu, - przepisów 162-164 O.p. poprzez uznanie, że nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu autor skargi podał, że 13 kwietnia 2015 r. skarżącej zostało przekazane od najemcy lokalu należącego do skarżącej, a znajdującego się w miejscowości [...], upomnienie do uregulowania należności na podstawie decyzji z 29 stycznia 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem. Jednak do 13 kwietnia 2015 r. nie otrzymała ona tej decyzji, tytułu wykonawczego ani postanowienia o wszczęciu postępowania i tym samym nie miała świadomości o toczącym się przeciwko niej postępowaniu oraz tym bardziej o nałożeniu kary wskazanej w upomnieniu. Wszelka korespondencja w niniejszej sprawie była kierowana przez organ celny na adres: [...]. Tymczasem 28 sierpnia 2014 r. skarżąca zawarła umowę najmu ww. nieruchomości (umowa znajduje się w aktach sprawy), a przed zawarciem umowy również nie mieszkała w tym lokalu. Skarżąca nie odebrała też postanowienia o wszczęciu postępowania, które jak wskazuje w postanowieniu organ zostało rzekomo skutecznie doręczone 28 lipca 2014 r. Zatem wbrew twierdzeniom organu postanowienie o wszczęciu postępowania nie zostało skutecznie doręczone i tym samym nie miała ona obowiązku zawiadamiać organu o zmianie adresu. Adres: [...] nie był adresem zamieszkania skarżącej. Korespondencja zawierająca decyzję wydaną 29 stycznia 2015 r. nie została również odebrana przez skarżącą, a najemca lokalu również jej nie przekazał. O fakcie wymierzenia kary pieniężnej oraz w ogóle o prowadzeniu postępowania przez organ skarżąca dowiedziała się dopiero z treści upomnienia, które zostało przekazane przez najemcę. Adres zamieszkania skarżącej to: ul. [...]. Tym samym w sprawie brak jest podstaw do uznania, że w sposób prawidłowy doręczono skarżącej wydaną decyzję. Doręczenie korespondencji przez organ pod niewłaściwy adres zamieszkania nie może wywołać negatywnych skutków. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż skarżąca nie wniosła odwołania w terminie ze swojej winy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Już we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które to pismo zawierało także żądanie doręczenia decyzji, skarżąca podnosiła, że mieszka w K. przy ul. [...], a nieruchomość położoną w [...] wynajęła 28 sierpnia 2014 r., na dowód czego do wniosku dołączyła umowę najmu. Organ uznał, że ponieważ postanowienie z 24 lipca 2014 r. o wszczęciu postępowania zostało skarżącej prawidłowo doręczone, to skoro nie zawiadomiła ona organu o zmianie miejsca zamieszkania, to brak jest podstaw do przywrócenia jej terminu do wniesienia odwołania bowiem nie uprawdopodobniła ona braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 187 § 1, 191 i 122 O.p., bez należytego wyjaśnienia sprawy i nierozważenia dowodów znajdujących się w aktach, co mogło mieć wpływ na wynik spawy. Wymierzona decyzją z 29 stycznia 2015 r. kara pieniężna została nałożona na E. Z., a więc na osobę fizyczną. Tak więc wszelkie doręczenia pism w toku postępowania administracyjnego powinny być dokonywane w trybie art. 148 – 151 O.p. Zgodnie z art.148 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy ( § 1). Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego; w miejscu pracy adresata – osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (§2). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało wysłane na adres [...] i pokwitowane przez K. S.. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru tego pisma znajduje się adnotacja, że osoba ta jest kuzynką i pełnoletnim domownikiem adresata. Aby móc uznać, tak jak to uczynił organ, że doszło do skutecznego doręczenia pisma o wszczęciu postępowania, w którym zawarte było pouczenie o obowiązku informowania o zmianie miejsca zamieszkania ze skutkiem o jakim mowa w art. 146 § 2 O.p., konieczne było ustalenie, że faktycznie w dniu 28 lipca 2014 r. (data pokwitowania odbioru przez K. S.) E. Z. zamieszkiwała w [...], a K. S. była jej dorosłym domownikiem bądź też, że [...] było miejscem pracy skarżącej, a K. S. osobą upoważnioną przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających takie założenia w związku z czym nie wiadomo na jakiej podstawie organ uznał, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania i pouczenia o obowiązku informowania o zmianie miejsca zamieszkania. Wszelkie późniejsze pisma, w tym decyzja z 29 stycznia 2015 r. również kierowane były na adres [...], z tym, że powracały z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Takie doręczenia z kolei można uznać za skuteczne, stosownie do art. 150 § 2 O.p. ale tylko wówczas, gdy przesyłka jest zaadresowana na prawidłowy adres zamieszkania osoby fizycznej lub jej miejsca pracy. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby organ kwestionował twierdzenie skarżącej, że w tym czasie w [...] ani nie pracowała ani też nie mieszkała. Dlatego też skarga podlegała uwzględnieniu, a zaskarżone postanowienie uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jeden. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), dalej P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyjaśnić, mając na uwadze wyżej poczynione uwagi, czy faktycznie w dniu 28 lipca 2014 r. skarżąca mieszkała lub pracowała w G. i czy K. S. była jej domownikiem bądź pracownikiem. W przypadku twierdzącej odpowiedzi na oba te pytania organ winien ponownie rozważyć, czy zachodzą podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy E. Z. wskazuje, że ani nie otrzymała zawiadomienia o wszczęciu postępowania ani też decyzji. Natomiast w przypadku ustalenia, że w ogóle nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącej żadnego pisma, w tym w szczególności decyzji, organ winien rozważyć, czy można w ogóle mówić o uchybieniu przez nią terminu do wniesienia odwołania. O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżąca wpis (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).