II OSK 2203/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-05

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Andrzej Wawrzyniak, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, która może być dotknięta oddziaływaniem inwestycji budowlanej, ma przymiot strony w postępowaniu o uchylenie decyzji ostatecznej, nawet jeśli nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej, której zagospodarowanie może być ograniczone przez inwestycję budowlaną, posiada przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym pozwolenia na budowę, nawet jeśli nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu. Organ jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia interesu prawnego takiej strony, a brak takiego działania uzasadnia uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Inna spółka, właściciel sąsiedniej nieruchomości, wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu i że inwestycja może negatywnie oddziaływać na jej nieruchomość. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że wnioskodawczyni ma przymiot strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora na decyzję organu II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inwestora.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1795/15 w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1795/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej Spółki (inwestora) na zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], Prezydent [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] (sprostowanej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...]), o udzieleniu skarżącej Spółce pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze, garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że żądająca wznowienia inna Spółka, będąca właścicielem sąsiedniej nieruchomości, wprawdzie zachowała termin do wniesienia wniosku na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a., jednak nie przysługuje jej przymiot strony. Ponadto organ I instancji odniósł się do pozostałych zarzutów Spółki żądającej wznowienia postępowania, utrzymując, że decyzja ostateczna została wydana prawidłowo, tj. zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odwołanie od ww. decyzji wniosła Spółka żądająca wznowienia postępowania (właściciel sąsiedniej nieruchomości). Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił ww. decyzję Prezydenta z 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na charakter przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 K.p.a. należało uwzględnić, że odwołująca się Spółka jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości, która w wyniku zlokalizowania przedmiotowej inwestycji 3-4 m od granicy jej działki może doznawać ograniczenia w zagospodarowaniu. Albowiem takie zlokalizowanie przedmiotowej inwestycji powoduje zacienianie działki należącej do odwołującej się Spółki. Ponadto dla Spółki odwołującej się okolicznością szczególnie ograniczającą zagospodarowanie jej nieruchomości jest usytuowanie na działce inwestora placu zabaw, co żądająca wznowienia podniosła we wniosku. Zasadny jest więc zarzut, że organ I instancji nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy zebrany w sprawie i niezasadnie wyłączył odwołującą się Spółkę z postępowania. Z powyższego wynika, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowe. Skoro bowiem została spełniona przesłanka art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to nie było możliwe wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. W sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia prawa, a w tej sytuacji organ I instancji powinien ocenić, czy stwierdzone naruszenie wpłynęło istotnie na rozstrzygnięcie sprawy. Po dokonaniu tej oceny powinien wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. albo na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. Ponadto, odmawiając odwołującej się Spółce przymiotu strony, organ I instancji nie przeprowadził ponownej merytorycznej oceny wniosku inwestora i przedłożonego projektu budowlanego, a tylko na marginesie nie uwzględnił podnoszonych zarzutów. Jednocześnie organ odwoławczy podzielił zarzut ww. Spółki dotyczący prowadzenia postępowania w przedmiocie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zauważył, że wnosząca o wznowienie nie składała wniosku w tym zakresie, natomiast organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek, ale z powołaniem się na tę przesłankę. Poza tym organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie wznowieniowe, opierając się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W takich okolicznościach sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, że w odniesieniu do części postępowania dotyczącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie mógł umorzyć postępowania administracyjnego, ponieważ zastosowany art. 138 § 2 K.p.a. takiego rozstrzygnięcia nie przewiduje. Jednocześnie wskazał, że zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. było w sprawie konieczne, ponieważ organ I instancji nie dokonał ponownej, merytorycznej oceny całej sprawy, poprzestając na rozstrzygnięciu, że wnosząca nie jest stroną. Stwierdził, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (ponowna ocena wniosku inwestora i projektu budowlanego uwzględniając stwierdzoną przesłankę wznowienia) ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Istotą postępowania wznowieniowego jest powtórna ocena stanu faktycznego z uwagi na wystąpienie jednej z okoliczności wymienionych w art. 145, art. 145a lub art. 145b K.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie, organ I instancji powinien uznać przymiot strony przysługujący odwołującej się Spółce i ocenić, m.in. w świetle jej zarzutów, czy dotychczas udzielone pozwolenie na budowę jest prawidłowe. Ponadto Prezydent powinien umorzyć postępowanie w części dotyczącej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka (inwestor), domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze zarzuciła rażące naruszenie przepisów, tj. art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przez jego błędne zastosowanie w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 28 oraz art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 2 K.p.a. przez ich niezastosowanie. Skarżąca wskazała nadto na naruszenie art. 77, art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 K.p.a. – określonych w nich zasad praworządności i oceny materiału dowodowego przez przekroczenie granicy działania na podstawie prawa, dopuszczenie w to miejsce arbitralnej oceny i błędnej wykładni obowiązujących przepisów, opartej na niejasnych przesłankach oraz pobieżne rozważenie wynikających z postępowania kwestii – w szczególności oceny interesu prawnego Spółki wnioskującej o wznowienie, pominięcie przy ocenie stanu faktycznego kluczowych dla sprawy okoliczności, w tym nie przeanalizowanie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1795/15, oddalając skargę, ocenił, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji nie przeprowadził żadnej oceny w zakresie przymiotu strony Spółki, która wywodzi swój interes prawny z prawa własności sąsiedniej nieruchomości. Stwierdził jedynie, że nie zaistniała w sprawie przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. bez przywołania jakiejkolwiek dodatkowej argumentacji, nadto – bez odniesienia się do okoliczności podniesionych przez żądającą wznowienia we wniosku. To zaś słusznie zostało określone przez organ II instancji jako działanie nieprawidłowe. Skoro podmiot wnioskujący nie brał udziału w postępowaniu zwykłym to w sytuacji gdy wnosił o wznowienie postępowania opierając się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i wnosząc wniosek w terminie, o jakim mowa w art. 148 § 2 K.p.a., organ I instancji obowiązany był wznowić postępowanie, i we wznowionym ocenić interes prawny żądającej wznowienia. To zaś wymagało uwzględnienia prawa własności do sąsiedniej nieruchomości i sposobu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na taką sąsiednią nieruchomość, która zgodnie z planem miejscowym ma przeznaczenie pod zabudowę (przeznaczenie podstawowe to zabudowa administracyjno-biurowa o charakterze reprezentacyjnym, przeznaczenie uzupełniające – zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, zieleń parkowa). Dlatego należało wziąć pod uwagę możliwość ograniczenia jej zagospodarowania w przyszłości zgodnie z przepisami. Z uwagi na wysokość przedmiotowej inwestycji (13,71 m) i odległość od granicy działki (3-4 m) kwestia oddziaływania powinna być zbadana nie tylko z punktu widzenia treści §§ 12, 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lecz także innych przepisów tego rozporządzenia, tj. §§ 40 ust. 3, 23 ust. 1 i 19 ust. 1. Zważyć przy tym należy, że przy ocenie, czy dany podmiot jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu. Nie można też przyjąć, iż zachowanie odległości dla danego rodzaju obiektów, uregulowanych w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przesądza o tym, że oddziaływanie tych obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc, że nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze ich oddziaływania (por. wyroki NSA: z 6 czerwca 2013 r., II OSK 332/12 oraz z 16 września 2015 r., II OSK 136/14). Ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów Prawa budowlanego i przepisów odrębnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 października 2015 r., II SA/Gd 252/15). Zdaniem Sądu, wystarczy zatem, że przepis prawa wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, a wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością, to zaś wyraża się jego udziałem jako strony w postępowaniu. W konsekwencji, Sąd podzielił ustalenia organu odwoławczego w zakresie dotyczącym wystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Spółka żądająca wznowienia jest właścicielem działki sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji, przeznaczonej w planie miejscowym pod zabudowę, a charakter projektowanej inwestycji (w tym parametry budynku i sposób jego usytuowania względem nieruchomości tej Spółki, jak i sposób zagospodarowania terenu wokół projektowanego budynku), może ograniczyć w przyszłości sposób zagospodarowania działki żądającej wznowienia. Niezależnie więc od tego, czy projekt budowlany, w tym – projekt zagospodarowania terenu, jest zgodny z prawem, właścicielowi działki sąsiedniej należało przyznać status strony w postępowaniu. Dokonanie takiej oceny, sprzecznej z wyrażoną w decyzji I instancji, musiało w efekcie doprowadzić organ odwoławczy do konieczności zastosowania w sprawie art. 138 § 2 K.p.a. Ponadto Sąd dostrzegł, że Prezydent orzekł w I instancji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Stwierdził, że przesłanka wznowienia nie wystąpiła i na tym etapie zakończył w istocie postępowanie wznowieniowe, odmawiając tylko z tej przyczyny uchylenia decyzji ostatecznej. Wprawdzie, w dalszej części swojego uzasadnienia odniósł się do części zarzutów merytorycznych sformułowanych pod adresem decyzji ostatecznej, niemniej wobec ustalenia, że żądająca wznowienia nie ma przymiotu strony, nie miał do tego podstaw prawnych. Ponadto Sąd ocenił, że organ I instancji nie miał podstaw do prowadzenia postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ nie wynikało to z zakresu wniosku. W konsekwencji, rację ma organ odwoławczy wskazując, że postępowanie wznowieniowe winno być kontynuowane w sprawie tylko w związku z przesłanką z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a po przeprowadzeniu postępowania stosownie do art. 149 § 2 tej ustawy, organ I instancji winien wydać jedną z decyzji przewidzianych w art. 151 § 1 pkt 2 czy w art. 151 § 2 K.p.a., a jednocześnie umorzyć postępowanie w zakresie dotyczącym przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5. Rozstrzygając co do istoty powinien zaś wziąć pod uwagę, że decyzja ostateczna została sprostowana postanowieniem, na co zwracała uwagę żądająca wznowienia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Spółka (inwestor), wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 28 K.p.a. w związku z § 40 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy, jak i zgromadzonym materiale znajdującym się w aktach sprawy, firmie N. Sp.k. z siedzibą w S. przysługiwał interes prawny i w konsekwencji błędnym uznaniu, iż spółce N. Sp.k. przysługuje status strony. Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na nieskonfrontowaniu zarzutów podniesionych w skardze ze stanowiskiem organu oraz zgromadzonym materiałem dowodowym; - art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo że decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniu decyzji, na jakich dowodach oparł organ ustalenia faktyczne sprawy i prawne, a zwłaszcza przyznanie statusu strony danemu podmiotowi, w sytuacji gdy w zgromadzonym materiale w aktach sprawy organ i Sąd swobodnie mógł dokonać oceny, że danemu podmiotowi status strony w ogóle nie przysługiwał jak i że strona nie wykazała swojego interesu prawnego; - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 2 w zw. z art. art. 151 § 2 K.p.a. przez ich niezastosowanie polegające na bezpodstawnym podtrzymaniu decyzji organu II instancji w oparciu o nieprawidłowe ustalenia, w sytuacji gdy we wznowionym postępowaniu mogłaby zapaść wyłącznie decyzja w swej istocie decyzji dotychczasowej; - art. 133 § 1 p.p.s.a. przez niewydanie wyroku w oparciu o gruntowną analizę akt sprawy. Postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że właścicielowi działki sąsiedniej na podstawie przeprowadzonych ustaleń nie należało odmawiać przymiotu strony w postępowaniu, ponieważ w tym zakresie organ I instancji nie przeprowadził prawidłowo postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do wskazywanej we wniosku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Co do zasady, powołanie się we wniosku o wznowienie postępowania na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wymaga od organu wznowieniowego wszczęcia postępowania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w jego całokształcie. Jest to pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, ponieważ opiera się na istocie przesłanki wznowieniowej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Ponieważ wniosek dotyczył decyzji o pozwoleniu na budowę, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem zbadania, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony z uwagi na brak interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Należy też dostrzec, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot legitymujący się tytułem prawnym (prawo własności) do nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością inwestora. Taka zaś okoliczność, tym bardziej, że dotyczy etapowej budowy osiedla mieszkaniowego, wyklucza możliwość stwierdzenia, że wnioskodawcy w sposób niejako oczywisty nie przysługuje przymiot strony. Mamy bowiem do czynienia z jednym z podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jako stron postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, która to reguła ma również zastosowanie w powiązaniu z art. 28 K.p.a. na gruncie postępowania wznowieniowego. Ponadto takie zagadnienie w okolicznościach tej sprawy wymaga ustalenia obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, co w przypadku nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością inwestycyjną, co do zasady wyklucza możliwość automatycznego stwierdzenia braku przymiotu strony, a tym samym, braku wystąpienia stwierdzenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Z reguły bowiem w postępowaniach o wydanie pozwolenia na budowę do obszaru oddziaływania inwestycji zalicza się bezpośrednio sąsiadujące nieruchomości, ponieważ mogą one podlegać oddziaływaniu ze strony inwestycji, np. przez zacienianie, co w tej sprawie było akcentowane przez wnioskodawcę z uwagi na planowaną wysokość i odległość przedmiotowej inwestycji od działki wnioskującej Spółki, co tym bardziej może mieć miejsce na terenie zabudowy wielomieszkaniowej. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że ustalanie interesu prawnego, który decyduje o przymiocie strony postępowania, nie polega na wykazaniu naruszenia tego interesu. W kontekście powołanego w skardze kasacyjnej § 40 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia bez znaczenia dla oceny istnienia interesu prawnego jest czy inwestycja jest zgodna z tym przepisem. Istotne jest bowiem to, że wskazane przepisy są nośnikiem interesu prawnego podmiotu, który ma prawo wymagać, aby np. place zabaw znajdowały się w odpowiedniej odległości od granicy jego działki. Ponadto ewentualne naruszenie interesu prawnego nie musi oznaczać wady pozwolenia na budowę, jeżeli ograniczenia te wynikają z ustawy. Ocena w tym zakresie zależy od okoliczności konkretnej sprawy. A zatem brak naruszenia interesu prawnego nie daje podstawy do stwierdzenia, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W sytuacji złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na budowę przez podmiot powołujący się na własny interes prawny, organ jest obowiązany wszcząć postępowanie, a następnie w jego toku ustalić czy ma on interes prawny do występowania w niniejszej sprawie. Ustalenia w zakresie interesu prawnego wnioskodawcy nie mogą być dokonywane poza formami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w tym zakresie organ administracyjny powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Braki postępowania w tym zakresie czynią usprawiedliwionym zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ w tego rodzaju sprawach jest to istotna wada postępowania. Ponadto dla ustalenia interesu prawnego w postępowaniu wznowieniowym nie ma znaczenia prawnego brak udziału w postępowaniu zwykłym. Stroną w postępowaniu wznowieniowym jest bowiem nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki wznowienia. Interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną i nie można wypowiedzieć się co do jego istnienia bądź nie – bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw określonego podmiotu. W tej zaś sprawie wnioskująca o wznowienie postępowania Spółka, właśnie wskazała na swoje konkretne uprawnienia wynikające z prawa własności sąsiedniej nieruchomości (art. 140 K.c.). Albowiem kwestie dotyczące wysokości i odległości poszczególnych elementów zagospodarowania terenu inwestycji mogą mieć wpływ na zakres przysługującego prawa do zabudowy sąsiednich nieruchomości. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 28 K.p.a. i w związku z § 40 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedstawiona powyżej ocena w zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego ma również decydujący wpływ dla oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, a dotyczących naruszenia prawa procesowego. Tym samym z uwagi na zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocenę legalności zaskarżonej decyzji o charakterze kasatoryjnym brak jest podstaw do stwierdzenia, że w zakresie wskazywanym w skardze kasacyjnej zaskarżony wyrok został wydany z istotnym naruszeniem prawa procesowego, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego, tj. art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.; art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a.; art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 2 w zw. z art. art. 151 § 2 K.p.a.; oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło