II FSK 778/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-20
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Andrzej Jagiełło, Anna Maria Świderska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata egzekucyjna, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, czy też jej pobranie dopuszczalne jest także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było żadnych środków finansowych?Ratio decidendi
Opłata egzekucyjna, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Samo zajęcie rachunku bankowego, na którym nie było żadnych środków finansowych, nie stanowi podstawy do naliczenia tej opłaty, ponieważ nie doszło do skutecznego zajęcia wierzytelności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia wierzyciela (A. P.) kosztami postępowania egzekucyjnego w związku z bezskuteczną egzekucją wobec dłużnika "T." Sp. z o.o. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne i obciążył wierzyciela kosztami. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając, że nie doszło do skutecznego zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym z powodu braku środków. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną ocenę stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia NSA (del.) Anna Maria Świderska (sprawozdawca), Protokolant Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1604/15 w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 18 grudnia 2015 r., w sprawie sygn. akt I SA/Po 1604/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi A. P. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 15 czerwca 2015 roku oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 20 marca 2015 roku w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym ustalonym w toku postępowania podatkowego i przyjętym przez sąd I instancji.
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Kościanie postanowieniem z 23 lutego 2011 r. sygn. akt KM 1894/10 przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. akta egzekucyjne celem dalszego prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku A. P. wraz nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w Lesznie Wydział V Gospodarczy z 6 stycznia 2010 r. sygn. akt V GNc 2014/09/2 przeciwko "T." Sp. z o. o. w N. Podstawę przekazania stanowiło wydane przez Sąd Rejonowy w Kościanie postanowienie z 2 lutego 2011 r. sygn. akt I Co 3024/10 rozstrzygające zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, przez wskazanie organu administracyjnego do łącznego prowadzenia egzekucji wobec dłużnika "T." Sp. z o. o. Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania zaległości objętej powyższym nakazem zapłaty, zawiadomieniem z 8 grudnia 2011 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank tj. w "F." Sp. z o. o., z siedzibą w J., a zawiadomieniem z 5 czerwca 2012 r. , zajęcia rachunku bankowego w "T. Bank [...]" S.A. Ten ostatni powiadomił, że spółka "T." posiada rachunek bankowy, bezpośrednio związany z prowadzoną działalnością gospodarczą ale suma zgromadzonych środków uniemożliwia skuteczną egzekucję.
Wierzyciel nie ustosunkował się do pisma organu egzekucyjnego z 18 września 2014 r. informującego o bezskuteczności egzekucji i wzywającego do podania w terminie 30 dni, informacji mających na celu ustalenie mienia dłużnika, którego nie udało się ujawnić w dotychczasowym postępowaniu egzekucyjnym.
Wobec bezskuteczności egzekucji postanowieniem z 25 listopada 2014 r. organ egzekucyjny, na podstawie art. 59 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) -dalej "u.p.e.a.", umorzył postępowanie egzekucyjne wobec majątku "T." Sp. z o. Ponadto postanowieniem z tej samej daty (uzupełnionym z urzędu postanowieniem z 15 grudnia 2014 r.), na podstawie art. 64 c § 4 i § 7 u.p.e.a., obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 1.195,30 zł. Uzasadniając postanowienie stwierdził, że w sprawie została wypełniona przesłanka z art. 64 § 4 u.p.e.a., a więc brak możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, w rezultacie, zobowiązanym do pokrycia tych kosztów jest wierzyciel.
Po rozpoznaniu zażalenia wierzyciela Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z 19 lutego 2015 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stwierdził, że organ egzekucyjny nie wskazał tytułu wykonawczego, nakazu zapłaty. Ponadto, nie podał wystarczających danych o należności głównej i odsetkach, od których naliczane były koszty, koniecznych do sprawdzenia, zarówno przez wierzyciela, jak i organ nadzoru, poprawności naliczonych kosztów egzekucyjnych. Uzasadnienie nie odpowiada także art. 64 § 1 i § 6 u.p.e.a. określającemu zasady pobierania przez organ egzekucyjny opłat od poszczególnych czynności w procentowej wysokości od kwoty dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia 20 marca 2015 r. obciążył wierzyciela A. P. kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.195,30 zł. Ustalił, że w sprawie została wypełniona przesłanka z art. 64 § 4 u.p.e.a., czyli brak możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, w rezultacie zgodnie z dyspozycją tego przepisu wierzyciel jest zobowiązanym do ich pokrycia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wierzyciel domagał się jego uchylenia wskazując, że czuje się pokrzywdzony bezskuteczną i wieloletnią egzekucją, blokującą pozwanie zarządu dłużnika w trybie art. 299 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.). Wskazał, że koszty egzekucyjne mogą być naliczane od kwot faktycznie przekazanych wierzycielowi. Wyjaśnił, że zajęcie wierzytelności bez określenia jej sporności i realności egzekucji, nie powinno stanowić podstawy do naliczenia kosztów egzekucyjnych. Nadto, stwierdził że nie wnosił o zajęcie tej wierzytelności, ani nie składał wniosku do organu egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, postanowieniem z 15 czerwca 2015 r utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wierzyciel domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi powtórzył zarzuty zażalenia, a ponadto wskazał na brak oparcia postanowień w przepisach prawa, błędną analizę materiału dowodowego, nieuwzględnienie stanowiska doktryny odnośnie wykładni art. 64c u.p.e.a.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi w pełni podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Uchylając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 20 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że rozstrzygnięcia te naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Za trafny WSA uznał zarzut wierzyciela w kwestii zajęcia rachunku bankowego w "T. Bank" S.A. Nie można uznać, że w sprawie doszło do zajęcia wierzytelności, ponieważ od wszczęcia egzekucji do jej umorzenia na zajętym rachunku bankowym nie było środków pieniężnych. Z informacji z dnia 12 czerwca 2012r. "T. Bank" wynika nie tylko, że na dzień otrzymania zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wysokość środków znajdujących się na nim uniemożliwiał skuteczną egzekucję, ale przede wszystkim to, że bank skutecznie dokona zajęcia dopiero w momencie, w którym na rachunku będą znajdowały się dostępne środki należące do dłużnika. Natomiast z notatki służbowej z dnia 19 grudnia 2011r. z firmą "F." sp. z o.o. w J. wynika, że do przekazania pozostała kwota około 400 zł z tytułu wykonywanych usług i że do dnia 15 stycznia 2012r. środki zostaną przekazane na rachunek wskazany w zajęciu.
Koszty egzekucyjne, stosownie do art. 64 c § 1 u.p.e.a, to opłaty o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a u.p.e.a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2-4, które to koszty obciążają zobowiązanego. Regulacja ta statuuje zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucyjne. Jednakże w art. 64 c § 4 u.p.e.a. ustanowiony został wyjątek przewidujący odpowiedzialność wierzyciela w sytuacji, gdy koszty nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4 b oraz art. 64 e § 4 a. Zatem przy uwzględnieniu art. 64 c § 5 u.p.e.a, wierzyciel zostanie obciążony kosztami egzekucyjnymi, jeżeli organ egzekucyjny nie może ich wyegzekwować od zobowiązanego w drodze przymusu. Zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty we wskazanych w przepisie wysokościach. Ustawa w powołanym przepisie dokonuje wyliczenia czynności egzekucyjnych, których dokonanie wiąże się z naliczeniem opłaty we wskazanej wysokości. W 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. określa wysokość opłaty za zajęcie wierzytelności innej niż zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego i wynagrodzenia za pracę.
W postępowaniu egzekucyjnym zajęciu podlega wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku wobec banku, nie zaś sam rachunek bankowy. Dopiero z chwilą gdy wpłyną środki na rachunek bankowy, stają się wierzytelnością przysługującą właścicielowi rachunku w stosunku do banku (tak: wyrok z dnia 26 listopada 2014r. I SA/Po 638/14). Przepisy ustawy nie przewidują opłaty za zajęcie rachunku bankowego, a za zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jeżeli nie nastąpi zajęcie wierzytelności, nie ma podstaw do naliczenia opłaty w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zaskarżył go w całości i opierając skargę na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. D. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." zarzucił, mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt l lit. c, 141 § 4, 133 §1 oraz art 151 p.p.s.a poprzez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie prowadzone przed organami egzekucyjnymi nie było dotknięte żądną wadą wskazaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku, w rezultacie nieuwzględnienie, przez Sąd przy rozpatrywaniu sprawy, zgromadzonego w aktach sprawy materiału, co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu wyroku, wadliwym przyjęciu, iż organ egzekucyjny błędnie obciążył skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego.
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w związku z art. 133 § l u.p.e.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na uznaniu, wbrew zgromadzonym w aktach sprawy dokumentom, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym
3. naruszenie art. 80 § 1 u.p.e.a. polegające na błędnym uznaniu, że dla dokonania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego konieczne jest, aby na rachunku bankowym zgromadzone były jakiekolwiek środki finansowe, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanego przepisu prowadzi do konkluzji, że dla dokonania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi. Stan środków na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym i pozostaje bez znaczenia dla skuteczności zastosowania tego środka.
4. naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, w następstwie naruszenia art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a.; powyższe polegało na błędnym uznaniu, że brak było podstaw do zastosowania art. 64 §1 pkt 4 u.p.e.a. i do naliczenia opłaty w wysokości tym przepisem określonej, bowiem w ocenie Sądu pierwszej instancji nie doszło w niniejszej sprawie do zajęcia wierzytelności, podczas gdy stanowisko opierające się na założeniu, że w związku z brakiem wystarczających środków na rachunku bankowym nie dochodzi do zajęcia rachunku bankowego jest całkowicie nieuprawnione i sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 80 § 2 u.p.e.a., żaden przepis prawa, nie wymaga by środek egzekucyjny był skuteczny, tym samym nie było podstaw prawnych do niezastosowania art. 64 § l pkt 4 u.p.e.a. tj. naliczenia opłaty w wysokości przewidzianej wskazanym przepisem.
Wskazując na powyższe pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną zwrotu kosztów postępowania; w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
W analizowanej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, czy też jej pobranie dopuszczalne jest także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. Kwestia ta była już kilkakrotnie analizowana przez Naczelny Sąd Administracyjny min. w sprawach z 30.03.2017 r sygn.akt II FSK 579/15 i z 6.04.2017 r. sygn. akt II FSK 693/15 (opublikowanych w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w tych orzeczeniach i zaprezentowaną w nich analizę prawną.
Dodatkowo analizując zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej należy także wskazać, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (opublikowany w: Dz. U. z 2016 r., poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny w toku postępowania kasacyjnego wyroku orzekającego o niekonstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., na podstawie którego zostało wydane kontrolowane w sprawie postanowienie, nie pozostaje bez znaczenia dla oceny jego prawidłowości. W swoich rozważaniach Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że "brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną". Trybunał Konstytucyjny wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym opłaty takie, są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą, chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością (zob. wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2066/14; opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy dotyczy niewątpliwie przepisów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego i musiał być wzięty przez NSA pod uwagę z urzędu. W tym zatem zakresie zarzuty skargi kasacyjnej pozostają bezprzedmiotowe, skoro stanowisko Trybunału Konstytucyjnego jest wiążące także dla wszystkich sądów i organów administracji państwowej.
Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafne uznaje zarzuty naruszenia przez WSA przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 151 p.p.s.a. Sąd I instancji dokonał właściwej oceny stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów należy stwierdzić, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci faktycznego zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym. Jak słusznie wykazał WSA, wobec braku środków na rachunku bankowym nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności na tym rachunku.
Za wadliwe należy także uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., przez jego niezastosowanie w następstwie błędnej wykładni art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. Stosownie bowiem do postanowień przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2 tegoż artykułu, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. We właściwym odczytaniu wyżej przywołanego przepisu wystarczającym jest zastosowanie wykładni językowej. Zasadniczy prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia są kształtowane treścią tekstu prawnego (zob. B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 24). Treść cytowanego wyżej tekstu prawnego, nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że opłata egzekucyjna w wysokości wyżej określonej, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie w cytowanym przepisie ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. Także w doktrynie prawa od dawna podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego (zob. R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 327).
W tym kontekście nie uprawnione jest powoływanie się przez autora skargi kasacyjnej na zapisy zawarte w art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. Zgodnie z przepisem art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie, o którym mowa w § 1 art. 80 obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Natomiast w rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, że w toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, jednakże w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego nie uzyskano żadnej kwoty. Inne czynności egzekucyjne nie doprowadziły również do wyegzekwowania zaległości.
Mając na uwadze powyższe wywody, w tym wyrok TK oraz dotychczasowe orzeczenia sądów administracyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
Z tych powodów skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie i na podstawie art. 184 p.p.s.a. należało ją oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło