II OSK 240/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-17

Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Kostka, sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa suszarni zbóż o powierzchni zabudowy poniżej 21 m², składającej się z kontenera z nagrzewnicą, kolumny suszącej i komina, wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, a w konsekwencji, czy organ może nałożyć obowiązek przedłożenia ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Budowa suszarni zbóż, której powierzchnia zabudowy nie przekracza 21 m², nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. e Prawa budowlanego. Elementy takie jak nagrzewnica i komin, będące częścią suszarni, są objęte zgłoszeniem, nawet jeśli nie zostały w nim wyraźnie wymienione. W związku z tym, brak jest podstaw do zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który pozwala na żądanie ekspertyzy w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych, gdy zostały wykonane samowolnie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia ekspertyzy dotyczącej suszarni zbóż, która miała wyjaśnić, czy roboty budowlane związane z jej postawieniem nie zagrażają bezpieczeństwu. Inwestor twierdził, że suszarnia o powierzchni zabudowy poniżej 21 m² wymagała jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Organy administracji i sąd pierwszej instancji uznały, że budowa wymagała pozwolenia na budowę, ponieważ zgłoszenie nie obejmowało wszystkich elementów suszarni, a tym samym doszło do samowoli budowlanej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i postanowienia organów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. G. i J. G. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant: starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. G. i J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 października 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 546/15 w sprawie ze skargi D. G. i J. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz D. G. i J. G. solidarnie kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 13 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 546/15, oddalił skargę D. G. i J. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] czerwca 2015 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] maja 2015 r. o nałożeniu na skarżącego J. G. obowiązku przedłożenia ekspertyzy dotyczącej suszarni zbóż znajdującej się na działkach nr [...] i [...] we wsi R. i wyjaśniającej, czy roboty budowlane związane z postawieniem tej suszarni wykonane zostały w sposób, który nie zagraża bezpieczeństwu ludzi, mienia i środowiska. Wyrok ten został wydany w następujących istotnych okolicznościach sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] lutego 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie budowy suszarni zbóż znajdującej się na działkach nr [...] i [...] we wsi R. Organ ustalił, że na podstawie pozwolenia na budowę z [...] marca 2005 r. został wybudowany budynek gospodarczy przeznaczony na maszyny rolnicze i narzędzia oraz sześć silosów zbożowych i zadaszenie wsypu zbóż. Natomiast suszarnia zbóż, składająca się z kontenera, w którym znajduje się nagrzewnica opalana słomą, wolno stojącego stalowego komina, kolumny suszącej zboże oraz instalacji podającej do tej kolumny zboże, została wybudowana na podstawie zgłoszenia z 15 czerwca 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na skutek odwołania B. i J. B., decyzją z [...] marca 2012 r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy uznał, że zebrany materiał dowodowy nie jest wystarczający i wymaga uzupełnienia. W szczególności wskazał, że z załączonych do zgłoszenia dokumentów nie wynika, aby zgłoszenie obejmowało komin oraz kontener, w którym znajduje się nagrzewnica opalana słomą. Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z [...] lipca 2012 r., utrzymanym w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z [...] września 2012 r., powołując się na art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na skarżącego J. G. obowiązek przedłożenia ekspertyzy dotyczącej suszarni zbóż i zawierającej ocenę zastosowanych rozwiązań technicznych pod kątem jej oddziaływania na otoczenie oraz ewentualnie wyeliminowania negatywnych oddziaływań. Organ ustalił, że obiekt budowlany jest ustawiony na utwardzonym betonem podłożu i składa się z kontenera o wymiarach 6,30 m na 2,05 m, w którym znajduje się nagrzewnica opalana słomą, wolno stojącego stalowego komina o obwodzie 145 cm, kolumny suszącej zboże ustawionej na 4 słupach o wymiarach 43 cm na 48 cm i rozstawie 2,50 m na 2,15 m w osiach słupów oraz instalacji podającej do tej kolumny zboże. Uznał też, że budowa tego obiektu wymagała pozwolenia na budowę oraz ustalił, że został on wybudowany bez pozwolenia na budowę i w konsekwencji bez nadzoru kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego. W związku z tym organ uznał, że zachodzą wątpliwości, czy suszarnia została wykonana prawidłowo. Na skutek skargi skarżących WSA w Białymstoku wyrokiem z 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 980/12, uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2012 r. Sąd uznał, że nie zostało dostatecznie wyjaśnione, z czego wynika, iż istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa. Ponadto przyjął, że określenie przedmiotu ekspertyzy, jako "oceny zastosowanych rozwiązań technicznych pod kątem utrzymania w granicach działki inwestora ewentualnego, negatywnego oddziaływania suszarni na otoczenie", nie mieści się w granicach przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Po wskazanym wyroku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] lipca 2012 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] października 2013 r., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał skarżącym przedłożenie projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na maszyny i narzędzia rolnicze, sześciu silosów zbożowych oraz zadaszenia wsypu zboża wraz z suszarnią zbóż. Organ uznał, że suszarnia zbóż została wybudowana w ramach inwestycji, której dotyczyło pozwolenie na budowę z [...] marca 2005 r., gdyż o zakończeniu robót budowlanych wykonywanych na podstawie tego pozwolenia zawiadomiono 12 kwietnia 2011 r., zaś suszarnia, jak wynika z protokołu kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 3 lutego 2011 r., istniała już przed tą kontrolą. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na skutek odwołania skarżących decyzją z [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] października 2013 r. WSA w Białymstoku wyrokiem z 29 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 150/14, na skutek skargi skarżących, uchylił obie wskazane decyzje. Sąd uznał, że nie było podstaw, aby przyjąć, że suszarnia zbóż została wykonana w ramach inwestycji, której dotyczyła decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] marca 2005 r. i jako istotne odstępstwo od tej decyzji. Ustalił, że budowa suszarni została zgłoszona 15 czerwca 2011 r. i uznał, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności twierdzenia skarżących, że suszarnia została wybudowana bez zgłoszenia jesienią 2010 r., następnie zdemontowana i ponownie wybudowana jesienią 2011 r. na podstawie zgłoszenia z 15 czerwca 2011 r. Ponadto uznał, że wymaga wyjaśnienia, czy suszarnia, której dotyczy sprawa, mogła być wybudowana jedynie na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi. Formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd polecił ustalić, kiedy suszarnia została zamontowana, dokonać kwalifikacji tych robót budowlanych w kontekście art. 28 i art. 29 Prawa budowlanego i w zależności od tej kwalifikacji, zastosować odpowiedni tryb legalizacji. Po tym wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] grudnia 2014 r., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego, zobowiązał skarżących do przedłożenia decyzji o pozwoleniu na budowę suszarni zbóż. Organ administracji ustalił, że suszarnia zbóż, której dotyczy sprawa, istniała od 2010 r. do kwietnia 2011 r. Następnie została zdemontowana i ponownie postawiona 29 września 2011 r., ale już na podstawie zgłoszenia z 15 czerwca 2011 r. W zgłoszeniu tym wskazano, że zostaną wykonane roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu o wymiarach 10 m na 16 m oraz postawieniu kolumny suszącej o wymiarach 3,2 m na 3 m. Zdaniem organu administracji, w zgłoszeniu nie wskazano, aby miały być wykonane roboty budowlane polegające na ustawieniu nagrzewnicy i stalowego komina. W związku z tym stwierdził, że w zakresie utwardzenia terenu i postawienia kolumny suszącej nie można mówić o samowoli budowlanej. Natomiast budowa nagrzewnicy i stalowego komina w ocenie organu administracji wymagała pozwolenia na budowę. Ostatecznie uznał, że inwestor wykroczył poza zakres robót budowlanych określonych w zgłoszeniu z 15 czerwca 2011 r. co – zdaniem organu administracji – uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na skutek odwołania skarżących, decyzją z [...] lutego 2015 r. uchylił wskazaną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zaakceptował dotychczasowe ustalenia. W szczególności przyjął, że suszarnia zbóż, której dotyczy sprawa, składa się ze stalowego wolno stojącego komina o obwodzie 145 cm, kontenera o wymiarach 6,30 m na 2,05 m, kolumny suszącej zboże ustawionej na 4 słupach o wymiarach 43 cm na 48 cm i rozstawie 2,50 m na 2,15 m w osiach słupów oraz instalacji podającej do tej kolumny zboże. Ustalił też, że suszarnia ta jest funkcjonalnie powiązana z stojącymi obok sześciona silosami zbożowymi. Ponadto przyjął, że zgłoszenie z 15 czerwca 2011 r. obejmowało roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu i zamontowaniu kolumny suszącej, ale nie obejmowało kontenera z nagrzewnicą. W związku z tym co do zasady zaakceptował zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jednakże uznał, że brak było podstaw do nałożenia obowiązku przedłożenia pozwolenia na budowę. Wskazał natomiast, że stosując powołany przepis, w razie gdy istnieje możliwość zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych, organ administracji jest uprawniony, na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, do żądania od inwestora przedstawienia ekspertyzy, która wskazywałaby, czy roboty budowlane zostały wykonane w sposób, który nie zagraża bezpieczeństwu ludzi, mienia lub środowiska. Po złożeniu takiej ekspertyzy organ administracji jest uprawniony do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego albo decyzji stwierdzającej brak konieczności wydania decyzji na tej podstawie. W razie jednak wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ administracji ostatecznie kończy postępowanie naprawcze poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z [...] maja 2015 r. zobowiązał skarżącego J. G. do przedłożenia ekspertyzy dotyczącej suszarni zbóż znajdującej się na działkach nr [...] i [...] we wsi R. i wyjaśniającej, czy roboty budowlane związane z postawieniem tej suszarni wykonane zostały w sposób, który nie zagraża bezpieczeństwu ludzi, mienia i środowiska. Uzasadniając postanowienie organ administracji powołał się na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lutego 2015 r., przyjmując, że wskazano w niej dalszy tryb postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżących [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy powtórzył swoje stanowisko co do stosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz stwierdził, że uzasadnione wątpliwości, o których mowa w pierwszym z powołanych przepisów, z reguły występują w razie samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego. Skarżący w skardze zarzucili naruszenie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Twierdzili bowiem, że brak było podstaw do zastosowania powołanego przepisu, mianowicie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych oraz stanu technicznego suszarni. Podnieśli, że podczas kontroli suszarni 8 sierpnia 2013 r. stwierdzono jej dobry stan techniczny. Nadto wywodzili, że suszarnia ze względu na wielkość – do 21 m2 powierzchni zabudowy – nie wymagała pozwolenia na budowę. W końcu kwestionowali też w ogóle, aby był to obiekt budowlany. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę uznał, że WSA w Białymstoku w wyroku z 13 marca 2013 r. przesądził, iż suszarnia zbóż, której dotyczy sprawa, jest obiektem budowlanym. Jako trafne ocenił też ustalenia poczynione przez organy administracji na skutek wyroku WSA w Białymstoku z 29 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 150/14, w szczególności to, że suszarnia istniała zarówno 3 lutego 2011 r., jak i 15 kwietnia 2011 r., że składała się z nagrzewnicy, kolumny suszącej i komina, że następnie została zdemontowana, że 15 czerwca 2011 r. zgłoszono wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu o wymiarach 10 m na 16 m oraz postawieniu suszarni zbóż przy istniejących silosach oraz że suszarnia została ponownie zamontowana 29 września 2011 r. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji stwierdził, że słuszne jest stanowisko organów administracji, iż w zakresie utwardzenia terenu oraz montażu kolumny suszącej nie można mówić o samowoli budowlanej, natomiast budowa nagrzewnicy i komina nie zostały przez inwestora uwzględnione w zgłoszeniu. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy administracji trafnie także potraktowały obiekt suszarni jako całość i w konsekwencji jako wymagający pozwolenia na budowę. Sąd pierwszej instancji zaakceptował także stanowisko organu odwoławczego, według którego inwestor zgłosił roboty budowlane, ale następnie wykonał roboty budowlane "zasadniczo odbiegające od robót objętych zgłoszeniem i wymagające pozwolenia na budowę". Sąd ten stwierdził, powołując się na protokół oględzin z karty 45 akt organu administracji pierwszej instancji, że powierzchnia suszarni przekracza 21 m2 i w związku z tym, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. e Prawa budowlanego, jej budowa wymaga pozwolenia na budowę. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji zaakceptował zastosowanie w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przyjął przy tym, że postępowanie prowadzone na podstawie tego przepisu może zakończyć się na trzy sposoby. Po pierwsze, gdy roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, przez nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych, rozbiórki obiektu budowlanego lub doprowadzenia go do stanu poprzedniego. Po drugie, jeżeli jest możliwe doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem bez potrzeby wykonywania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych, przez wydanie decyzji, którą stwierdza się "brak takiej konieczności". Po trzecie, jeżeli doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zależy od wykonania jakiś czynności lub robót budowlanych, to należy wydać decyzję, którą zobowiąże się inwestora do dokonania tych czynności lub robót budowlanych i następnie, w zależności od okoliczności, postępowanie kończy się poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki lub o doprowadzeniu obiektu budowlanego do stanu poprzedniego albo decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku. W tym ostatnim przypadku, zdaniem Sądu pierwszej instancji, decyzja zobowiązująca inwestora do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych winna być poprzedzona ustaleniami dotyczącymi tego, czy jest możliwe zalegalizowanie samowoli budowlanej. W tej sytuacji organ administracji może, na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, żądać od inwestora ekspertyzy wykazującej to, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób, który nie zagraża bezpieczeństwu ludzi, mienia i środowiska, a zatem, czy zostały wykonane w sposób zgodny z przepisami technicznymi i sztuką budowlaną. Dalej Sąd pierwszej instancji rozważał, czy w rozpoznawanej sprawie zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego obowiązku przedłożenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego suszarni zbóż, dochodząc ostatecznie do wniosku, że takie podstawy istniały z uwagi na to, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, został wykonany samowolnie oraz z uwagi na jego rozmiary, funkcjonowanie i potencjalne zagrożenie wynikające z użytkowania. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie art. 32 w zw. z art. 184 Konstytucji RP, które miało polegać na tym, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji pięciokrotnie wydawały rozstrzygnięcia, zaś WSA w Białymstoku trzykrotnie, przy czym podobne suszarnie działają w tej samej i sąsiednich miejscowościach. Ponadto zarzucono naruszenie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. Skarżący twierdzili, że nie było podstaw do zastosowania powołanego przepisu, gdyż "składniki ruchome suszarni (...) nie stanowią w połączeniu instalacji wymagającej legalizacji" oraz dlatego, że nie wystąpiły uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych i stanu technicznego obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa. Zarzucono też naruszenie art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1, art. 133 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 19 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Te zarzuty sprowadzały się do twierdzenia, że nie uwzględniono twierdzeń skarżących, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, jest "urządzeniem mobilnym" wykorzystywanym jedynie przez około 4 tygodnie w roku i nie stwarzającym zagrożenia dla nieruchomości sąsiednich, protokołu kontroli z 8 sierpnia 2013 r., faktu, że postępowanie toczy się od 2011 r. oraz tego, że skarżący zgłosił budowę suszarni, zaś organy administracji nie wyjaśniły właściwie sprawy w zakresie tego, czy powierzchnia zabudowy przekracza 21 m2, przy czym skarżący twierdzili, że powierzchnia zabudowy nie przekracza wskazanego parametru. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawili wyliczenie, z którego wynika, że powierzchnia zabudowy wszystkich elementów suszarni zbóż, której dotyczy sprawa, a więc stalowego komina, kontenera, w którym znajduje się nagrzewnica oraz kolumny suszącej wynosi łącznie 18,46 m2. Obliczenia te opierają się przy tym na wymiarach poszczególnych elementów suszarni ustalonych przez organy administracji i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, mianowicie tego, że stalowy komin ma 145 cm obwodu, kontener z nagrzewnicą wymiary 6,30 m na 2,05 m, a kolumna susząca stoi na czterech filarach o rozstawie w osiach 2,5 na 2,15 m. Na tej podstawie skarżący twierdzą, że budowa suszarni nie wymagała pozwolenia na budowę, gdyż jest to suszarnia kontenerowa o powierzchni zabudowy mniejszej niż 21 m2, która zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. e i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 15 czerwca 2011 r., a więc dniu zgłoszenia robót budowlanych, polegających na zainstalowaniu suszarni zbóż, nie wymagała pozwolenia na budowę, lecz jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. Mając powyższe na uwadze nie sposób odmówić skarżącym racji, gdy twierdzą, że wybudowana przez nich suszarnia zbóż nie wymagała pozwolenia na budowę. Zauważyć przy tym należy, że nie jest przekonujący argument organów administracji, jakoby zgłoszenie z 15 czerwca 2011 r. nie obejmowało wszystkich elementów suszarni, której dotyczy sprawa. W tym zakresie także nie sposób się zgodzić z samymi skarżącymi, którzy przyznają w skardze kasacyjnej, że tym zgłoszeniem nie objęli kontenera z nagrzewnicą oraz stalowego komina, gdyż w ich ocenie te elementy, jako "mobilne" nie są w ogóle obiektami budowlanymi. Zdaniem NSA, jest oczywiste, że takie elementy jak nagrzewnica, a więc źródło ciepła pochodzącego ze spalania słomy oraz komin są elementami suszarni. Nie jest więc istotne, że w zgłoszeniu z 15 czerwca 2011 r. nie wskazano ich w sposób wyraźny. Zdaniem NSA, jeżeli proces suszenia w suszarni kontenerowej, o której mowa w powołanym art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. e Prawa budowlanego, wymaga źródła ciepła, to zgłoszenie takiej suszarni dotyczy wszystkich jej koniecznych elementów, w tym urządzenia wytwarzającego ciepło. Istotne jest jedynie to, aby powierzchnia zabudowy takiej suszarni, uwzględniając jej wszystkie elementy, nie przekraczała 21 m2, co - jak wynika z ustaleń organów administracji - zostało zachowane. Można więc stwierdzić, że przy niekwestionowanych wymiarach poszczególnych elementów suszarni zbóż, której dotyczy sprawa, jej powierzchnia zabudowy nie przekracza 21 m2. Oznacza to, że jej budowa (instalacja, montaż) nie wymagała pozwolenia na budowę, lecz jedynie zgłoszenia, którego skarżący, jak też ustaliły organy administracji, dokonał 15 czerwca 2011 r., przed ponownym, po uprzednim zdemontowaniu, postawieniu suszarni. Zaznaczyć przy tym także należy, że organy administracji co do zasady nie kwestionują tego, że suszarnia, której dotyczy sprawa, jest kontenerową suszarnią w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. e Prawa budowlanego. Powołują się bowiem na ten przepis akceptując zgłoszenie budowy kolumny suszącej. Natomiast wniosek o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę opierają o błędne założenie, że zgłoszenie nie obejmowało komina i nagrzewnicy. Jeszcze raz należy podkreślić, że te elementy, jako elementy składowe suszarni zbóż, w ocenie NSA rozpoznającego sprawę, były objęte zgłoszeniem, gdyż są częściami suszarni jako całości. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że odpada w istocie jedyna przesłanka zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, mianowicie teza, że z reguły istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych, jeżeli roboty te zostały wykonane samowolnie, a więc bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W rozpoznawanej sprawie, jak się okazuje, uprawnione jest twierdzenie, że suszarnia zbóż w całości została wykonana na podstawie zgłoszenia robót budowlanych. To wszystko prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna opiera się o usprawiedliwione podstawy - zarzut naruszenia art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. e tej ustawy oraz przede wszystkim art. 7 i art. 80 k.p.a. W okolicznościach sprawy można też przyjąć, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. Mając bowiem na uwadze to, co dotychczas powiedziano, nie ulega wątpliwości, że wadliwe, naruszające art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, były zaskarżone przed Sądem pierwszej instancji postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy NSA, na podstawie art. 188, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), uchylił zaskarżony wyrok oraz rozpoznając skargę uchylił także postanowienia organów obu instancji. Wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej oraz skargi, NSA na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § p.p.s.a. zasądził od organu administracji na rzecz skarżących zwrot poniesionych przez nich kosztów postępowania za obie instancje, na które złożyły się opłaty sądowe oraz wynagrodzenie i wydatki ich pełnomocnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło