I FZ 148/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 883/15 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 6 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od grudnia 2006 r. do grudnia 2007 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 31 marca 2016 r., I SA/Łd 883/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M. K. (dalej: "skarżący") przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 6 czerwca 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006-grudzień 2007 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd podał, że w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie udzielił żadnych konkretnych informacji dotyczących posiadanych dochodów ani wysokości ponoszonych wydatków swojego niezbędnego utrzymania. Oświadczył jedynie, że pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej z żoną i pozostaje z nią w faktycznej separacji. Sąd pierwszej instancji podniósł, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierał właściwie tylko dane osobowo-adresowe oraz oświadczenie, że jedynym majątkiem wnioskodawcy jest garaż o powierzchni 20m.2 Skarżący nie przedstawił również niezbędnych informacji dotyczących sytuacji rodzinnej oraz możliwości płatniczych w odpowiedzi na wystosowane w tym zakresie wezwania. Sąd pierwszej instancji uznał również, że okoliczność pozostawania przez skarżącego w separacji faktycznej i rozdzielności majątkowej małżeńskiej nie ma znaczenia dla oceny jego możliwości płatniczych. Sąd wskazał, że skarżący błędnie przyjął, iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jego żonę z obowiązku pomocy finansowej, a jemu samemu uniemożliwia uzyskanie informacji o sytuacji majątkowej żony. Dodatkowo, w ocenie Sądu bez wpływu na rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy pozostaje fakt wykazania przez skarżącego straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za lata 2013 i 2014 r. W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego został złożony w 2016 r., zatem sytuacja majątkowa skarżącego mogła ulec poprawie, a ponadto poniesiona strata nie uzasadnia automatycznie przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo Sąd podkreślił, że przyznanie skarżącemu prawa pomocy w innych sprawach nie może samo w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i odmowę przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie spełnił ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, to na skarżącym ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek pełnego i rzetelnego opisania oraz udokumentowania swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Tylko bowiem w przypadku dysponowania wszystkimi informacjami dotyczącymi tych kwestii sąd może rozważyć, czy zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy przewidziane w art. 246 p.p.s.a. Uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości i rzetelności przedstawionych danych są samoistną przesłanką oddalenia wniosku. W kwestionowanym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji rzeczowo i obszernie wyjaśnił, dlaczego nie może uwzględnić wniosku skarżącego. Sąd wskazał, że: skarżący nie złożył dokumentów mających na celu ustalenie jego aktualnych możliwości finansowych, nie udokumentował i nie wskazał też dochodów osób, które zgodnie z wnioskiem zapewniają mu utrzymanie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie zastosował się do wystosowanych przez Sąd wezwań oraz podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych rozdzielność majątkowa małżeńska nie zwalnia małżonka od obowiązku pomocy finansowej oraz umożliwia skarżącemu uzyskanie informacji o sytuacji majątkowej małżonka (zob. np. postanowienie NSA z 2 grudnia, I FZ 395/11, postanowienie NSA z 3 listopada 2011 r., I OZ 817/11). W obszerny sposób Sąd pierwszej instancji odniósł się do kwestii wykazania przez skarżącego straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz faktu przyznania prawa pomocy skarżącemu w innych sprawach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja Sądu pierwszej instancji jest spójna, logiczna i znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji warunkiem oceny zasadności przyznania wnioskowanego prawa pomocy jest wyczerpujące przedstawienie przez skarżącego opisu sytuacji materialnej i jego rodziny oraz dowodów potwierdzających stanowisko wnioskodawcy wyrażone we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskodawca w rozpatrywanej sprawie tego warunku nie spełnił, a powoływane przez niego przeszkody w złożeniu stosownej dokumentacji uzasadniającej pomoc państwa – jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji – nie uzasadniają zwolnienia skarżącego od obowiązku rzetelnego i wyczerpującego udowodnienia prawdziwości twierdzeń zawartych we wniosku o udzielenie prawa pomocy. Skarżący nie przedstawił pełnej informacji dotyczącej swojej sytuacji majątkowej, wobec czego niemożliwa była weryfikacja twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej strony i braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych związanych ze skargą. W konsekwencji uznać należy, iż nie ma podstaw aby uznać przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. za uprawdopodobnioną. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.