I SA/Gl 431/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-10-14
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Bożena Pindel, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej mogą stanowić podstawę do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a w szczególności czy takie zarzuty są dopuszczalne w świetle art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej nie podlegają weryfikacji przez organ egzekucyjny. Kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu sądowym, co zgodnie z art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pozbawia wierzyciela i organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania takich zarzutów. Ponadto, niedopuszczalność egzekucji w rozumieniu art. 33 pkt 6 u.p.e.a. dotyczy przesłanek formalnych, a nie merytorycznych związanych z wejściem w życie decyzji.Stan faktyczny
Spółka A S.A. zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym podatku od nieruchomości za 2008 r., kwestionując właściwość organu egzekucyjnego, wymagalność obowiązku z powodu wadliwego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, oraz niedopuszczalność egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela uznające zarzuty za bezzasadne. Spółka wniosła skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie art. 34 § 1a u.p.e.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej Kolegium lub SKO) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm. - dalej "Kpa") - po rozpoznaniu zażalenia A z siedzibą w W. (dalej Spółka lub zobowiązana) na postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. Nr [...] - w przedmiocie stanowiska wierzyciela uznającego za bezzasadne zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż w piśmie z dnia 23 grudnia 2013r. Spółka zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w W. w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach [...],[...],[...] - wystawione przez Prezydenta Miasta R.
W ww. piśmie strona podniosła, że:
1) egzekucja prowadzona jest przez niewłaściwy organ egzekucyjny, którym powinien być Prezydent Miasta R., a nie Naczelnik [...][...] Urzędu Skarbowego;
2) brak jest wymagalności dochodzonego obowiązku ze względu na nienadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...]r. Nr [...] (postanowienie o nadaniu rygoru zostało wadliwe doręczone pełnomocnikowi Spółki ustanowionemu w postępowaniu wymiarowym, a zatem nie weszło do obrotu prawnego);
3) zachodzi niedopuszczalność egzekucji w związku z okolicznościami podniesionymi w pkt 2.
Uznając zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ za bezzasadne wierzyciel wyjaśnił, że nie jest właściwy miejscowo do prowadzenia egzekucji w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Siedziba zobowiązanej Spółki znajduje się w W., stąd właściwym rzeczowo i miejscowo do prowadzenia egzekucji jest Naczelnik [...][...] Urzędu Skarbowego. Ponadto wierzyciel wskazał, że rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. nadano postanowieniem tegoż organu z dnia [...]r., doręczonym pełnomocnikowi Spółki w dniu 9 grudnia 2013r. Negatywnie organ ocenił również zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie w całości i uwzględnienie zgłoszonych zarzutów. Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem wierzyciela, ponawiając dotychczasową argumentację.
W dalszej kolejności Kolegium wyjaśniło, iż wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze dotyczyły zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r., a podstawę prawną należności stanowiła decyzja z dnia [...] r. nr [...]. Decyzji tej organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności, a postanowieniem z dnia [...]r. SKO utrzymało ww. postanowienie o nadaniu rygoru w mocy. Spółka wniosła skargę na postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Następnie podniosło, iż okoliczności mogące stanowić podstawę do zgłoszenia zarzutów wymienione zostały w art. 33 w pkt 1 do 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 dalej u.p.e.a.) i są to:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (dotyczących treści tytułu wykonawczego).
Ustawodawca zakreślił termin dla zgłoszenia zarzutów wynoszący 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego - art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Zgłoszenie zarzutu po tym czasie, w tym również polegające na wskazaniu w kolejnych pismach procesowych nowych wcześniej niepowoływanych dodatkowych okoliczności stanowiących podstawę zarzutu, jest bezskuteczne (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2010r., sygn. akt II FSK 1339/08). Oceny zasadności zarzutów dokonuje się przez wzgląd na okoliczności istniejące w dacie wszczęcia egzekucji administracyjnej. Wszczęcie egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. następuje natomiast z chwilą:
1. doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub
2.doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Zarzuty zgłoszone w przewidzianym do tego terminie stanowić mogą przedmiot oceny organów administracji publicznej (organu egzekucyjnego, wierzyciela). Tryb rozpoznawania zarzutów unormowany został w art. 34 u.p.e.a., które to uregulowanie organ następnie omówił.
Dalej organ nadzoru wskazał, że właściwość organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji należy ustalić ze względu na jego przedmiotowy i terytorialny zakres działania uregulowany w przepisach prawa. Właściwym organem egzekucyjnym do prowadzenia egzekucji administracyjnej będzie organ uprawniony do prowadzenia egzekucji danego rodzaju obowiązków (właściwość rzeczowa), o ile równocześnie jest równocześnie właściwy miejscowo.
Zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a., naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Przepis § 2 cytowanego artykułu ogranicza właściwość rzeczową naczelnika urzędu skarbowego do prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych wskazując, że właściwy organ gminy o statusie miasta wymienionej w odrębnych przepisach jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub pobierania jest właściwy ten organ.
Następnie SKO wskazało, iż zasady ustalania właściwości miejscowej organu egzekucyjnego określają przepisy art. 22 u.p.e.a. Z zawartej w nim regulacji wynika, że ustalenie właściwości organu egzekucyjnego odbywa się na podstawie miejsca zamieszkania bądź siedziby zobowiązanego. Jeżeli jednak znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z miejscem zamieszkania bądź siedziby, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku.
Zdaniem organu nadzoru wierzyciel słusznie uznał za nieuzasadniony zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ. Stanowisko prezentowane przez Prezydenta Miasta R. zbieżne jest z tezami uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 5/14. W uchwale tej zapadłej w analogicznym stanie faktycznym i prawnym wyjaśniono, że w przypadku, gdy miejsce zamieszkania lub siedziba zobowiązanego albo położenie składników majątku zobowiązanego znajduje się poza obszarem właściwości miejscowej organu gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego do przeprowadzania egzekucji administracyjnej na rzecz takiej gminy właściwy jest naczelnik urzędu skarbowego miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, bądź w obszarze działania, którego znajduje się miejsce położenia składników majątku zobowiązanego. Na tle niniejszej sprawy oznacza to, iż Naczelnik [...][...] Urzędu Skarbowego jest właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec Spółki, mającej siedzibę w W.
Odnosząc się do zarzutu opartego na przepisach art. 33 pkt 2 i 6 u.p.e.a. tj. braku wymagalności obowiązku i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z powodu nieprawidłowego doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności - co w konsekwencji spowodowało, że decyzja pierwszoinstancyjna nie mogła podlegać wykonaniu - SKO zauważyło, że zagadnienie wejścia w życie decyzji podatkowej wymierzającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r., jak również skuteczności nadania wspomnianej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności - było przedmiotem rozpoznania w ramach odrębnego postępowania jurysdykcyjnego. Sprawa ta zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. W postępowaniu tym podnoszono okoliczności, które stanowiły podstawę do zgłoszenia przez Spółkę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej objętych zaskarżonym postanowieniem. Stąd w ocenie organu nadzoru niedopuszczalne były w świetle art. 34 § 1 a u.p.e.a. zarzuty dotyczące:
1. nieistnienia dochodzonego obowiązku - w związku z niedoręczeniem przed terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego decyzji określającej wysokość tego zobowiązania;
2. braku wymagalności dochodzonego obowiązku - w związku z niedoręczeniem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej.
Jak wskazało Kolegium, organ egzekucyjny w niniejszej sprawie uznał bezzasadność wspomnianych zarzutów, przy czym zbędnie dokonał ich merytorycznej oceny. Na poparcie tej tezy SKO przywołało wyrok NSA z dnia 7 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 280/13, gdzie Sąd stwierdził, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nawiązujący do braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy ów brak wymagalności obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły już po wydaniu tego tytułu. W ocenie organu nadzoru wierzyciel winien był poprzestać na stwierdzeniu, że zgłoszone przez Spółkę zarzuty w części, w jakiej dotyczą okoliczności będących przedmiotem rozpoznania w odrębnych postępowaniach są niedopuszczalne, niemniej jednak nie miało to istotnego wpływu na wynika sprawy.
Końcowo Kolegium podniosło, że zagadnienie skuteczności doręczenia postanowienia nadającego nieostatecznej decyzji podatkowej rygor natychmiastowej wykonalności nie może być kwalifikowane jako mieszczące się w obrębie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z art. 33 pkt 6 u.p.e.a. Spółka błędnie upatruje podstaw niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w okolicznościach związanych z wejściem w życie decyzji wymiarowej. Egzekucja administracyjna w niniejszej sprawie była dopuszczalna. Dochodzony obowiązek (podatek od nieruchomości) może być przedmiotem egzekucji administracyjnej jako wskazany w art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zobowiązana nie zalicza się do podmiotów, wobec których nie jest dopuszczalne prowadzenie egzekucji administracyjnej.
W skardze na postanowienie organu nadzoru skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W ocenie pełnomocnika Spółki rozstrzygnięcie to narusza art. 34 § 1a u.p.e.a., gdyż w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów, co w istocie jest treścią zaskarżonego postanowienia.
Wbrew stanowisku Kolegium podniesione w zarzutach kwestie pozostają poza zakresem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu sądowym, administracyjnym lub podatkowym. Kwestia niedoręczenia postanowienia o nadaniu rygoru dotyczy ściśle egzekucji; choćby z tego powodu, że zgodnie z art. 3 u.p.e.a. podstawą egzekucji jest decyzja, zaś zgodnie z art. 239k O.p. - decyzja podlega wykonaniu tylko pod warunkiem nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, a więc brak w obrocie prawnym postanowienia o nadaniu rygoru czyni egzekucję niedopuszczalną, jak i nieuzasadnioną. Ponadto, żaden z zarzutów wobec egzekucji nie dotyczył określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Zatem zdaniem pełnomocnika jest bezpodstawne orzeczenie o niedopuszczalności zarzutów, co jednocześnie oznacza, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 34a § 1 u.p.e.a. (powinno być art. 34 § 1a - uwaga Sądu).
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwaną dalej p.p.s.a.). Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało ostateczne postanowienie organu nadzoru o nieuwzględnieniu zarzutów zobowiązanej Spółki w prowadzonym wobec niej postępowaniu egzekucyjnym.
Przystępując do jej rozpoznania na wstępie zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 33 ustawy egzekucyjnej podstawą prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Z treści zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą wynika, iż obejmują one sytuacje przewidziane w art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 9 u.p.e.a., a konkretnie brak wymagalności obowiązku z innego powodu i niedopuszczalność egzekucji administracyjnej a także prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Z kolei w skardze strona zarzuciła organowi nadzoru naruszenie art. 34 § 1a u.p.e.a., wobec braku podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów. Niedopuszczalność egzekucji uzasadniła tym, że w obrocie prawnym nie było postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności - ze względu na jego wadliwe doręczenie. Innych zastrzeżeń w skardze nie sformułowano.
W pierwszej kolejności za nietrafny uznać przyjdzie zarzut, że Naczelnik [...][...] Urzędu Skarbowego w W. nie był organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 8 grudnia 2014 r. uchwałę (sygn. akt II FPS 5/14, LEX nr 1551532), której tezy brzmią:
1. W egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, art. 19 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) nie określa w sposób wyłączny właściwości organu egzekucyjnego, będącego właściwym organem gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu w.
2. Na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych określonych w art. 19 § 2 powyższej ustawy właściwym organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego o ile zobowiązany zamieszkuje lub ma siedzibę, bądź też znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część, znajduje się na terenie działania innej gminy niż ta jednostka samorządu terytorialnego, która ustaliła lub określiła dochodzoną należność.
Ustanowiona w art. 269 § 1 p.p.s.a. zasada ogólnej mocy wiążącej uchwał nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA (por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 824/10). W świetle tej zasady skład sądu, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że uchwała w istocie nie dotyczy tylko danej sprawy, ale także wszystkich spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przez Naczelny Sąd Administracyjny przepis prawa.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, związany stanowiskiem wyrażonym w uchwale z dnia 8 grudnia 2014 r. podziela zawartą w niej ocenę prawną.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że analiza regulacji zawartych w art. 19 i 22 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że przepis art. 19 § 2 u.p.e.a. nie określa w wyłączny sposób właściwości organu egzekucyjnego, będącego właściwym organem gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz miasta stołecznego W. Powyższy przepis bowiem reguluje jedynie właściwość rzeczową organu egzekucyjnego o charakterze szczególnym. Z faktu, że sposób regulacji właściwości miejscowej tego organu egzekucyjnego, zawarty w art. 22 § 2 -3a u.p.e.a., może wywoływać wątpliwości interpretacyjne, nie można wysnuwać wniosku, że art. 19 § 2 u.p.e.a. zawiera unormowania w zakresie właściwości rzeczowej i miejscowej. Ponadto wykładnia systemowa wewnętrzna przemawia za tezą, że przepis art. 19 u.p.e.a. odnosi się wyłącznie do właściwości rzeczowej, zaś art. 22 u.p.e.a. do właściwości miejscowej. Skoro przepis art. 19 § 1 i § 2 u.p.e.a. reguluje wyłącznie kwestie związane z właściwością rzeczową, w żadnej mierze z tej normy prawnej nie można wyprowadzać wniosków w zakresie właściwości miejscowej. Rozumowanie takie byłoby bowiem wnioskowaniem contra legem.
W konsekwencji NSA wskazał, że odpowiedzi w zakresie ustalenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego z art. 19 § 2 u.p.e.a. należy szukać w unormowaniach zawartych w art. 22 u.p.e.a. Przyjmując, że naczelnik urzędu skarbowego jest podstawowym organem egzekucyjnym oraz że posiada najszersze kompetencje w zakresie właściwości rzeczowej, w tym uprawnienie do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych NSA wywiódł, że w sytuacji gdy zobowiązany zamieszkuje lub ma swą siedzibę na terenie innej gminy w tym również takiej, która posiada status miasta, organem egzekucyjnym jest zawsze właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego.
Tym samym zgodzić się trzeba z poglądem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że organem właściwym do prowadzenia egzekucji należności pieniężnej w odniesieniu do Spółki był Naczelnik [...][...] Urzędu Skarbowego w W. Konstatacji tej strona w skardze nie kwestionowała.
W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe zarzuty strony skarżącej.
Należy wyraźnie podkreślić, że kwestia prawidłowości doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nie podlega weryfikacji przez organ egzekucyjny. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w przytoczonym przez organ nadzoru wyroku NSA o sygn. akt II FSK 280/13, że "zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy ów brak wymagalności obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły już po wydaniu tego tytułu" (por. także wyrok NSA z 14 stycznia 2010r., sygn. akt II FSK 1378/08). Natomiast w rozpoznawanej sprawie strona formułując zarzuty, ów brak wymagalności obowiązku i niedopuszczalność egzekucji opierała jedynie na twierdzeniu o formalnym nie wejściu do obrotu postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Kwestia ta była przedmiotem kontroli w postępowaniu wdrożonym na skutek zażalenia Spółki od ww. postanowienia, także przez tut. Sąd w wyroku z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 516/14, gdzie Sąd za chybiony uznał zarzut skargi co do nieprawidłowego doręczenia ww. postanowienia pełnomocnikowi Spółki reprezentującemu ją w postępowaniu podatkowym. Trafnie zatem organ nadzoru wskazał na zasadność zastosowania art. 34 § 1a u.p.e.a., w miejsce merytorycznej oceny zarzutów z tym związanych. Przepis art. 34 § 1a ustawy pozbawia bowiem wierzyciela i organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Z tej przyczyny twierdzenia skargi uznać należy na nieusprawiedliwione.
Rację trzeba natomiast przyznać organowi nadzoru, że w przepisie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych a nie merytorycznych, o których mowa w pkt 1 i 2 tego uregulowania. Inaczej rzecz ujmując, niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Może być powodowana przesłankami natury podmiotowej (np. immunitet dyplomatyczny zobowiązanego) jak i przedmiotowej. Środek egzekucyjny jest niedopuszczalny wówczas, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, albo został wprawdzie przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. W rozpatrywanej sprawie podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące rzekomo wadliwego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności do takich okoliczności nie mogą zostać zaliczone.
Końcowo zauważyć przyjdzie, iż wspomnianym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 516/14 WSA w Gliwicach uchylił postanowienie SKO w K. z dnia [...]r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w podatku od nieruchomości za 2008 r. Wyrok ten nie jest prawomocny albowiem wniesiona została o niego skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. To zaś oznacza, że do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tej sprawy postanowienie to korzysta z domniemania prawidłowości. Podkreślenia wymaga, że zagadnienie zgodności z prawem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej wykracza poza granicę sprawy jaką są zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Niemniej jednak w przypadku jego prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego strona korzysta z ochrony prawnej albowiem zastosowanie znajdą normy art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 §1 u.p.e.a., stanowiące o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i uchyleniu zastosowanych środków egzekucyjnych (vide. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13).
Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regułą prawa, tym samym nie dopatrzył się naruszenia przepisów w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło