II GZ 461/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. Spółki z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 16 października 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1139/15 o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi E. Spółki z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych postanawia: oddalić zażalenie. Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z [...] lipca 2015 r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych HOT SPOT PLATIN nr fabryczny HSP [...]. E. Sp. z o.o. we W. pismem z [...] września 2015 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. decyzję z [...] lipca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w S. w dniu [...] września 2015 r. przekazał do Sądu skargę wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę oraz decyzją z [...] września 2015 r. nr [...], którą uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] listopada 2014 r. i umorzył postępowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podkreślił, że biorąc pod uwagę treść zarzutów i okoliczności sprawy, uwzględnił w całości skargę spółki na podstawie 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. postanowieniem z 16 października 2015 r. umorzył postępowanie sądowe ze skargi E. Sp. z o.o. we W. na decyzję z [...] lipca 2015 r., zasądził od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz spółki E. 500 złotych tytułem kosztów postępowania sądowego oraz oddalił wniosek pełnomocnika skarżącej o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe i niewątpliwie dotyczy to także sytuacji, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w rezultacie skorzystania przez organ z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd uznał, że na podstawie art. 200 i 201 § 1 p.p.s.a. należało orzec o zwrocie na rzecz skarżącej kosztów sądowych, które poniosła w związku z wniesieniem skargi. W ocenie WSA koszty postępowania sądowego w tej sprawie, niezbędne do celowego dochodzenia praw spółki, stanowi uiszczony wpis od skargi w kwocie 500 złotych. Spółka E. wniosła zażalenie na postanowienie z 16 października 2015 r., zarzucając: I. Naruszenie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub ewentualnie b) oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.) w związku z: 1) rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie właściwych przepisów, na mocy których poświadczenie rejestracji będące przedmiotem postępowania administracyjnego wygasło przed wydaniem decyzji ostatecznej w sprawie, tj, rażącym naruszeniem art. 23a ust. 6 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm.; dalej: ustawa o grach hazardowych) i art. 11 ust 1 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) w związku z art. 23c pkt 2 ustawy o grach hazardowych oraz § § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 roku w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier, albowiem w dacie wydania decyzji ostatecznej była ona pozbawiona przedmiotu i organ administracji winien był umorzyć postępowanie ze względu na wycofanie przez skarżącą automatu z eksploatacji a nie z powodu upływu terminu poświadczenia rejestracji automatu; 2) naruszeniem art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych oraz art. 120, art. 121 § 1 w związku z art. 127 i art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613), poprzez ich brak zastosowania w niniejszej sprawie i bezpodstawne uznanie, iż automat do gry już zarejestrowany oraz użytkowany przez Skarżącą nie spełniał warunków określonych w ustawie i w konsekwencji brak uchylenia decyzji organu administracji, a w konsekwencji akceptację umorzenia postępowania przez organ drugiej instancji z powodu upływu terminu poświadczenia rejestracji automatu, podczas, gdy powinien on umorzyć postępowanie ze względu na wycofanie automatu z eksploatacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Norma zawarta w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia zakończenie (poprzez umorzenie) postępowania sądowoadministracyjnego w wyniku zajścia w toku tego postępowania innych niż wymienione w pkt 1 i 2 (cofnięcie skargi i śmierć strony) zdarzeń, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Inne przyczyny, o których mowa w tym przepisie, nie zostały zdefiniowane. Muszą to jednak być przyczyny wywołujące bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Użycie w § 1 pkt 3 tego przepisu słowa "bezprzedmiotowe" odnosi się do sytuacji, gdy przestaje istnieć przedmiot postępowania. Stwierdzić należy, że podjęcie przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma miejsce, gdy w toku postępowania sądowego a przed wydaniem wyroku przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia, co zachodzi np. w przypadku skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że sytuacja taka miała miejsce w toku postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektor Izby Celnej w S. z [...] lipca 2015 r. W konsekwencji wydania przez Dyrektora Izby Celnej decyzji z [...] września 2015 r. nr [...], którą uchylono w całości zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] listopada 2014 r. przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Tym samym, odpadła przyczyna będąca podstawą wniesienia skargi. Okoliczność ta sprawia, że postępowanie sądowoadministracyjne, zainicjowane wniesieniem skargi, stało się bezprzedmiotowe. Oznacza to, że WSA umorzył postępowanie prawidłowo wskazując na "inne przyczyny" jego umorzenia o czym mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu