II SAB/Ol 57/15

Dnia 3 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu w udzieleniu informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A kwotę 357 złotych (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stowarzyszenie "[...]" zwróciło się z wnioskiem z dnia 18 lutego 2015 r. do Okręgowego Sądu "[...]" o udzielenie informacji publicznej, przez nadesłanie pocztą elektroniczną lub tradycyjną, informacji o terminach i miejscach posiedzeń Okręgowego Sądu "[...]" w 2015 r. W związku z nieudzieleniem żądanej informacji i brakiem reakcji organu na wniosek, Stowarzyszenie złożyło do tut. Sądu skargę na bezczynność organu. W skardze zarzuciło organowi bezczynność w udzieleniu wnioskowanej informacji i wniosło o zobowiązanie skarżonego do rozpoznania powyższego wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Stowarzyszenie wywiodło, że sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organy danej jednostki organizacyjnej jest formą wykonywania władzy publicznej. Tym samym, organ wykonuje zadania publiczne, polegające na sprawowaniu sądownictwa dyscyplinarnego, a co za tym idzie - m.in. decyduje o możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego. W tej sytuacji, brak reakcji organu na przedmiotowy wniosek uzasadniał wniesienie skargi. W odpowiedzi na skargę, Okręgowy Sąd "[...]" uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że nieudzielenie informacji zgodnie z wnioskiem Stowarzyszenia było bezpodstawne i wynikało z niedopatrzenia organizacyjnego. Organ zobowiązał się jednocześnie do udzielenia żądanej informacji. Pismem z dnia 17 września 2015 r., Okręgowy Sąd "[...]" poinformował skarżące Stowarzyszenie, że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 18 lutego 2015 r. nie miało miejsca żadne posiedzenie "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, dostępny w: internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podnieść również należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Bezsporne jest, że do dnia wniesienia skargi na bezczynność, Okręgowy Sąd "[...]" nie rozpoznał wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia 18 lutego 2015 r. Jednak po wniesieniu skargi, pismem z dnia 17 września 2015 r., organ ten udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd, Okręgowy "[...]" nie pozostawał już bezczynności, skoro zrealizował obowiązek informacyjny, wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Usunięcie przez organ stanu bezczynności po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność nie zwalnia sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność, należy mieć na uwadze, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, CBOSA). W okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika z wyjaśnień organu, zawartych w odpowiedzi na skargę, organ przyznał, że bezczynność była bez podstawy prawnej i wynikała z niedopatrzenia organizacyjnego. Ponadto, choć niewątpliwie organ przekroczył ustawowe terminy, to niezwłocznie po otrzymaniu skargi udzielił wnioskowanej informacji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, iż działania organu w przedmiotowej sprawie nie cechuje tak znaczny stopień naruszenia prawa, który uzasadniałby stwierdzenie, iż zaistniała bezczynność nosi cechę rażącego naruszenia prawa. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a,. Sąd w pkt. I. sentencji wyroku umorzył postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; w pkt. II. orzekł, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pkt. III. orzekł o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.