V SA/Wa 1671/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-03
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Krajewska, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie wypłacone osobie fizycznej prowadzącej jednocześnie szkołę i pełniącej funkcję jej dyrektora może być uznane za prawidłowe wykorzystanie dotacji oświatowej, czy też stanowi dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wynagrodzenie wypłacone osobie fizycznej prowadzącej szkołę i jednocześnie pełniącej funkcję dyrektora nie może być uznane za prawidłowe wykorzystanie dotacji oświatowej, jeśli struktura organizacyjna szkoły, wynikająca ze statutów i zgłoszenia do ewidencji, wyłączała możliwość łączenia tych funkcji. W takiej sytuacji kwota ta stanowi dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i podlega zwrotowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Starosty o ustaleniu wysokości dotacji podlegającej zwrotowi. Dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości oraz wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Skarżąca, prowadząca dwie placówki oświatowe, kwestionowała ustalenia organów, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych oraz błędne uznanie, że wypłacone jej wynagrodzenie jako osobie prowadzącej szkoły i jednocześnie dyrektorowi nie stanowiło prawidłowego wykorzystania dotacji. SKO uznało, że wypłacona kwota 155.889 zł stanowiła zysk z działalności oświatowej, a nie wynagrodzenie dyrektora, ponieważ struktura organizacyjna szkół wyłączała możliwość łączenia tych funkcji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant specjalista - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R.M., dalej "Skarżąca" lub "Strona" jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., dalej "SKO" lub "organ II instancji" z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...], dalej "Starosta" lub "organ I instancji" z dnia [...] października 2014 r. nr [...] orzekającą wysokość należności przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu [...] przez Skarżącą z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco;
Decyzją administracyjną z dnia [...] czerwca 2014 r. Starosta ustalił wysokość należności przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu [...] przez Skarżącą - prowadzącą Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "E." w M. oraz Policealną Szkołę Zawodową "E." w M. z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. W tej samej decyzji Starosta ustalił również wysokość należności przypadającej do zwrotu z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodne z przeznaczeniem.
Skarżąca złożyła w terminie odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...], podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i decyzją administracyjną z dnia [...] października 2014 r. ustalił wysokość należności przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu [...] z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w okresie od września 2012 roku do sierpnia 2013 roku na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "E." oraz Policealnej Szkoły Zawodowej "E." w M. w łącznej w kwocie 8.094 zł oraz ustalił wysokość należności przypadającej do zwrotu z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodne z przeznaczeniem w tym samym okresie otrzymanej na prowadzenie wskazanych szkół.
Od decyzji Skarżąca złożyła w terminie ustawowym odwołanie, w którym zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 40 § 2 Kpa, poprzez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi, art. 10 § 1 Kpa, poprzez zaniechanie zapewnienia pełnomocnikowi czynnego udziału w każdym stadium postępowania, art. 138 § 2 Kpa, poprzez brak wyjaśnienia, czy środki finansowe zostały wypłacone Skarżącej jako osobie fizycznej pełniącej funkcję dyrektora placówek oraz oceny, czy stanowią one wynagrodzenie, o jakim mowa w przepisach o systemie oświaty.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w I instancji jako bezprzedmiotowego, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wniosła również o uzupełnienie materiału dowodowego, poprzez przeprowadzenie dowodu z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia [...] września 2014 r., mocą której stwierdzono prawidłowość ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla Skarżącej, jako przedsiębiorcy będącego równocześnie organem prowadzącym szkoły i pobierającym wynagrodzenie w związku z pełnieniem funkcji dyrektora na podstawie mianowania oraz na okoliczność wskazania, iż osoba fizyczna, która prowadzi placówkę oświatową może jednocześnie pełnić funkcję dyrektora w tej placówce.
Po rozpoznaniu odwołania, SKO decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji powołując przepisy ustawy o systemie oświaty wskazał, że niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych otrzymują dotację, której wysokość zostaje określona jako iloczyn liczby uczniów i kwoty przewidzianej na jednego ucznia. Dlatego koniecznym elementem trybu udzielania dotacji musi być ustalenie sposobu i terminu informowania organu udzielającego dotacji o rzeczywistej liczbie uczniów w każdym miesiącu, gdyż od tej liczby zależy wysokość dotacji. SKO podzieliło ocenę organu I instancji zgodnie z którą w informacjach o liczbie uczniów za miesiąc wrzesień 2012 r. i za miesiąc październik 2012 r. Skarżąca zawyżyła liczbę słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego "E." stanowiącą podstawę naliczenia dotacji o 48 osób. W związku z powyższym dotacja z tego tytułu została zawyżona o kwotę 6.144 zł.
SKO podzieliło również ustalenia organu I instancji według których w okresie od [...] stycznia 2013 r. do sierpnia 2013 r. Skarżąca w składnych informacjach o liczbie uczniów zawyżyła liczbę słuchaczy spełniających warunek uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Z tego tytułu dotacja została zawyżona o łączną kwotę 1.950 zł (15 słuchaczy x 130 zł).
Dokonując rozliczenia dotacji w rozpatrywanej sprawie organ administracji uwzględnił część kwestionowanych przez kontrolujących wydatków, w tym: wydatki z tytułu wynagrodzeń dwóch pracowników zatrudnionych na stanowiskach sekretarzy, wydatki z tytułu wynagrodzeń poniesione na podstawie umów zlecenia oraz większość zakwestionowanych wydatków związanych z zakupem materiałów, energii i usług. Zakwestionowano natomiast wydatki z tytułu odsetek za zwłokę, nieudokumentowany wydatek z tytułu zakupu usługi telekomunikacyjnej oraz karę za wznowienie dostawy energii elektrycznej. Opisane wydatki w łącznej kwocie 364 zł stanowią dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
SKO podtrzymało stanowisko wyrażone w poprzednio wydanej decyzji, iż w przypadku osoby fizycznej prowadzącej placówkę oświatową w strukturze organizacyjnej takiej jednostki funkcjonuje organ prowadzący placówkę oświatową, oraz dyrektor, przy czym może to być ta sama osoba fizyczna. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego za wykonywanie zadań określonych w art. 39 ustawy o systemie oświaty dyrektor może pobierać wynagrodzenie.
Organ II instancji zauważył jednak, że przepisy ustawy o systemie oświaty przewidują, iż zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać m.in. dane dotyczące kwalifikacji dyrektora przewidzianego do zatrudnienia w szkole. W ocenie SKO oznacza to, że w przypadku osoby fizycznej prowadzącej szkołę z chwilą wpisu tej szkoły do ewidencji szkół i placówek niepublicznych następuje potwierdzenie "zatrudnienia" tej osoby jako dyrektora. Dokonując wpisu do ewidencji placówek oświatowych organ ewidencyjny wyraża aprobatę na dyrektora przewidzianego do zatrudnienia w szkole.
SKO zwróciło uwagę, że w wykazie kadry pedagogicznej dołączonym do zgłoszenia Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "E." oraz Policealnej Szkoły Zawodowej "E." w M., jako osoba przewidziana do zatrudnienia na stanowisku dyrektora tych szkół został wskazany T.G.. Wykaz ten nie był aktualizowany na rok szkolny 2012/2013. Z treści statutów określających organizacje Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "E." oraz Policealnej Szkoły Zawodowej "E." wynika, że Skarżąca jest osobą prowadzącą szkoły, a nie ich dyrektorem. Dyrektora szkoły zatrudnia i zwalnia osoba prowadząca szkoły, a nauczycieli i innych pracowników zatrudnia i zwalnia dyrektor szkoły w porozumieniu z osobą prowadzącą szkołę. W ocenie SKO w szkołach prowadzonych przez Stronę rozdzielono funkcję dyrektora szkoły od funkcji organu prowadzącego i powierzono je różnym osobom.
W objętym zaskarżoną decyzją okresie, tj. w roku 2012 oraz od stycznia do sierpnia 2013 roku Skarżąca nie zgłosiła organowi ewidencyjnemu zmian w strukturze organizacyjnej szkół, poprzez stosowną zmianę statutu, ani poprzez aktualizację wykazu kadry pedagogicznej. Mając na uwadze wskazane ustalenia organy administracji przyjęły, że wypłacane kwoty stanowiły zysk z tytułu prowadzonej działalności oświatowej.
Wobec powyższego SKO stwierdziło, iż wydatki w kwocie 155.889 zł nie mogły być uznane za wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej Liceum Ogólnokształcące oraz Policealną Szkołę Zawodową "podlegające rozliczeniu z dotacji. Dlatego kwotę tę uznano za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych podlegającą zwrotowi do budżetu powiatu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Decyzji zarzuciła naruszenie:
art. 40 § 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nie doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej decyzji Starosty, nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości wydania tej decyzji, podczas gdy doszło w ten sposób do złamania zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, w szczególności iż przed wydaniem decyzji pełnomocnik nie został zawiadomiony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonej decyzji i wadliwe uznanie, że wynagrodzenie w łącznej kwocie 155.889,60 zł wypłacone Skarżącej jako osobie prowadzącej Liceum i Szkołę Zawodową jednocześnie pełniącej funkcje ich dyrektora nie może być uznane za wykorzystanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy Skarżąca faktycznie wykonywała funkcję dyrektora tych placówek, a Starosta [...] jako organ dotujący nigdy nie kwestionował czynności podejmowanych przez Skarżącą jako dyrektora.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu państwa:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 3). Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust.4). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust.5).
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ocena legalności decyzji, w której organy administracji ustaliły wysokość należności przypadającej do zwrotu z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodne z przeznaczeniem.
Przechodząc do oceny podniesionych zarzutów, w ocenie Sądu nie można stwierdzić, że w postępowaniu administracyjnym prowadzące to postępowanie organy naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 k.p.a. W ocenie Skarżącej organy błędnie ustaliły stan faktyczny i wadliwie uznały, że wynagrodzenie wypłacone Skarżącej jako osobie prowadzącej Liceum oraz Szkołę Zawodową i jednocześnie pełniącej funkcje ich dyrektora nie może być uznane za wykorzystanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy Skarżąca faktycznie wykonywała dwie funkcje w tych placówkach.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis art. 107 § 1 k.pa. określa natomiast, co powinna zawierać ważna decyzja administracyjna.
Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdza, aby w toku rozpoznawania sprawy organy administracji naruszyły powołane przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 k.p.a.
Odwołując się do przepisu art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572) przypomnieć należy, że osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Stosownie do art. 82 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać m. in. oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić szkołę lub placówkę, jej miejsca zamieszkania lub siedziby, a na podstawie art. 82 ust. 2 pkt 5 ustawy o systemie oświaty dane dotyczące kwalifikacji pracowników pedagogicznych i dyrektora, przewidzianych do zatrudnienia w szkole lub placówce. Przepisy ustawy o systemie oświaty przewidują więc, iż zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać m.in. dane dotyczące kwalifikacji dyrektora przewidzianego do zatrudnienia w szkole. Dokonując wpisu do ewidencji placówek oświatowych organ ewidencyjny wyraża aprobatę na dyrektora przewidzianego do zatrudnienia w szkole.
Poza sporem – wbrew wywodom Skarżącej - pozostaje, że w przypadku osoby fizycznej prowadzącej placówkę oświatową funkcję organu prowadzącego placówkę oświatową i funkcję dyrektora, może pełnić ta sama osoba fizyczna. Za wykonywanie zadań określonych w art. 39 ustawy o systemie oświaty dyrektor może pobierać wynagrodzenie, a koszty wynagrodzenia należą do wydatków bieżących. Sąd podziela pogląd stron postępowania, że wynagrodzenie przyznane za wykonanie zadań przez dyrektora szkoły może być finansowane ze środków pochodzących z dotacji oświatowej.
Warto powołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 października 2014 r., I SA/Po 344/14, w którym Sąd ten wskazał, że "osoba fizyczna prowadząca przedszkole nie zawiera umowy o pracę z samym sobą, zatem pobierania wynagrodzenia przez podmiot prowadzący przedszkole nie można utożsamiać z wynagrodzeniem za pracę w sytuacji istnienia relacji pracodawca - pracownik".
W przypadku Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "E." w M. oraz Policealnej Szkoły Zawodowej "E." w M. w wykazie kadry pedagogicznej dołączonym do zgłoszenia tych szkół, jako osoba przewidziana do zatrudnienia na stanowisku dyrektora został wskazany T.G..
W ocenie Sądu struktura organizacyjna szkół określona w statutach wyłączała możliwość łączenia funkcji dyrektora szkoły i funkcji organu prowadzącego. Z ich treści wynikało, iż dyrektora szkoły zatrudnia i zwalnia osoba prowadząca placówkę oświatową, a nauczycieli i innych pracowników zatrudnia i zwalnia dyrektor szkoły w porozumieniu z osobą prowadzącą placówkę. Ze statutów określających organizacje Liceum i Szkoły Zawodowej wynikało, iż Skarżąca jest osobą prowadzącą szkoły, a nie dyrektorem tych szkół. Taka struktura organizacyjna była realizowana w 2011 r., bo w tym czasie w wykazie kadry pedagogicznej dołączonym do zgłoszenia szkół, jako osoba przewidziana do zatrudnienia na stanowisku dyrektora został wskazany T.G..
Wskazać również należy na inne zapisy statutów, np. § 3 ust. 6 pkt 13, § 4 ust. 6 statutu Liceum i § 3 ust. 7 statutu Policealnej Szkoły Zawodowej, w których przewidziano, że określone decyzje dyrektor szkoły podejmuje w porozumieniu z osobą prowadzącą szkołę.
Zgodnie z § 18 statutu Liceum i § 20 statutu Policealnej Szkoły Zawodowej w przypadku zmian organizacyjnych funkcjonowania szkoły dokonuje się nowelizacji statutu, a o zmianach w statucie powiadamia się organy wewnętrzne szkoły, osobę prowadzącą szkoły, organ nadzorujący i organ rejestrowy. Podkreślić należy, że w roku 2012 oraz od stycznia do sierpnia 2013 roku Skarżąca nie zgłosiła organowi ewidencyjnemu zmian w strukturze organizacyjnej szkół, poprzez stosowną zmianę statutu, ani poprzez aktualizację wykazu kadry pedagogicznej.
W ocenie Sądu, oznacza to, że we wskazanym okresie nadal obowiązywała struktura organizacyjna wyłączająca możliwość łączenia funkcji dyrektora szkoły i funkcji organu prowadzącego szkoły. W świetle przeprowadzonych rozważań nie mają znaczenia prawnego argumenty Skarżącej, zgodnie z którymi statuty szkół nie wymieniały z imienia i nazwiska osoby pełniącej funkcję dyrektora, tak więc nie zachodziła konieczność zmiany statutu w sytuacji, gdy dyrektorem została inna osoba niż ta wskazana w zgłoszeniu placówek jako osoba przewidziana do zatrudnienia na tym stanowisku.
Odnosząc się do zarzutu, zgodnie z którym dyrektor nie stanowi kadry pedagogicznej stwierdzić należy, że funkcja dyrektora placówki oświatowej składa się na strukturę organizacyjną placówki. Powtórzyć należy, że w statutach szkół określających ich organizację wskazano, że Skarżąca jest osobą prowadzącą szkoły i jako osoba prowadząca szkoły zatrudnia i zwalnia ich dyrektora. W ocenie Sądu nie można przyjąć, iż według statutu w wersji obowiązującej w okresie objętym badanym postępowaniem osoba prowadząca szkoły mogła jednocześnie funkcję dyrektora tych placówek oświatowych.
Odnoszą się do zarzutu naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nie doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej decyzji organu I instancji, nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości wydania tej decyzji, podczas gdy doszło w ten sposób do złamania zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, w szczególności iż przed wydaniem decyzji pełnomocnik nie został zawiadomiony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań wskazać należy, że w istocie w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji doszło do naruszenia wskazanego przepisu.
Rozważając zasadność podniesionego zarzutu naruszenia przepisów procesowych ocenić jednak należy wpływ wskazanego naruszenia na wynik postępowania. Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż użycie w tym przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 199/14, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 kwietnia 2014 r" II SA/Rz 1369/13; opubl. na stronach www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Istotnie, w rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik Strony został pominięty w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji. SKO podzielając podniesiony w odwołaniu zarzut pominięcia pełnomocnika Strony, przeprowadziło ponownie postępowanie administracyjne, uzupełniło akta sprawy i wyznaczyło Stronie reprezentowanej przez adwokata termin do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zauważyć jednak należy, że ani Skarżąca ani jej pełnomocnik nie odpowiedziały na wezwanie organu, nie zapoznały się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i nie wypowiedziały się co do tego materiału. Równocześnie Strona reprezentowana przez pełnomocnika nie przedłożyła dowodów potwierdzających, iż w sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uzasadniałoby uchylenie decyzji wydanej w I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Sąd podziela również pogląd reprezentowany przez organ II instancji zgodnie z którym, nie w każdym przypadku naruszenie przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a. musi prowadzić do uchylenia decyzji wydanej w I instancji. W niniejszej sprawie Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, ani w odwołaniu, ani w skardze nie wykazała, że naruszenie przez organ I instancji art. 10 k.p.a. uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Nie są zasadne zarzuty skargi, iż prawo do kontroli wykorzystania dotacji ograniczone być powinno do liczby uczniów, jak również te, zgodnie z którymi żądanie przedstawienia kserokopii faktur, rachunków, list płac nie znajduje umocowania prawnego w przepisach ustawy o systemie oświaty, z których wynika, iż dotacja przysługuje na każdego ucznia.
Podkreślić należy, że ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r., Nr 56, poz.458) zmieniającej ustawę o systemie oświaty z dniem 22 kwietnia 2009 r., do art. 90 ustawy o systemie oświaty dodane zostały ust. 3d - 3g. Zgodnie z art. 90 ust. 3d, dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. W myśl art. 90 ust. 3e organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 1a-3b, mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek. Stosowanie do art. 90 ust. 3f osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w ust. 3e, mają prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania. Zaś zgodnie z brzmieniem art. 90 ust. 3g organy, o których mowa w ust. 3e, w związku z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji przez szkoły i placówki mogą przetwarzać dane osobowe uczniów tych szkół i placówek.
Na mocy ustawy z dnia 19 marca 2009 r. zmianie uległ też art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, który w nowym brzmieniu stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela poglądy prezentowane przez sądy administracyjne dotyczące przepisów ustawy o systemie oświaty obowiązujące od 22 kwietnia 2009 r. W wyrokach wydanych w oparciu o cytowane wyżej przepisy wskazuje się, iż "nowelizacja jednoznacznie wskazała cel, na jaki mogą być przeznaczone omawiane dotacje dla szkół, przedszkoli niepublicznych. Wobec tego beneficjent może dotację przeznaczyć tylko na cele wskazane w art. 90 ust. 3d u.s.o. Następnie z wykorzystania dotacji ma się rozliczyć, (...) organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek (art. 90 ust. 3e u.s.o.), a osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w ust. 3e, mają prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania (art. 90 ust. 3f u.s.o.)" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2014 r., II GSK 1132/13; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło