II FSK 2265/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA (del.) Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1436/12 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2010-2011 oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1436/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 października 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. oraz 2011r. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Wójt Gminy S. decyzją z dnia 20 lutego 2012 r. określił skarżącej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2010 w kwocie 1.936,00 zł oraz za rok 2011 w kwocie 3.927,00 zł. W uzasadnieniu wskazano, że w deklaracji na podatek od nieruchomości podatnik nie wykazał do opodatkowania budowli (słupów oświetleniowych). Po rozpatrzeniu odwołania strony Skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało powyższą decyzję za prawidłową. Zdaniem organu drugiej instancji słupy oświetleniowe należy uznać za budowle. Słupy oświetleniowe są urządzeniami technicznymi, związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o których mowa w definicji pasa drogowego, zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.) kwalifikują budowle instalacji oświetlenia drogowego jako urządzenia technicznego wyposażenia dróg. Jeżeli zgodnie z § 1 ust. 3 tego rozporządzenia warunki techniczne drogi mają zapewnić bezpieczeństwo jej użytkowania, to stanowi to przesłankę przesadzającą o konieczności zaliczenia urządzeń oświetleniowych do kategorii urządzeń technicznych, związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Z art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l, wynika, że budowla usytuowana w pasie drogowym jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, o ile jest w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Jeżeli zatem budowla jest usytuowana w pasie drogi publicznej, ale służy prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych, to podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Z wskazanych powodów uznano, że znajdujące się w pasach drogowych dróg publicznych na terenie gminy S. urządzenia oświetleniowe (latarnie), stanowiące własność Spółki nie są wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., gdyż urządzenia te są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Spółkę innej niż eksploatacja autostrad. W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę wskazał, że w rozpatrywanej sprawie istotą jest ustalenie drugiej z powyższych kategorii przedmiotów objętych wyłączeniem podatkowym, tj. zlokalizowanych w pasach drogowych budowli, z wyjątkiem tych, które są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Wskazano, że jeśli słupy oświetleniowe są zlokalizowane w pasie drogi publicznej, to należy je uznać za budowle, o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Jednak w przepisie tym wskazano także, że budowla nie może być związana z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Oznacza to, że nawet jeżeli budowla jest usytuowana w pasie drogi publicznej, ale służy prowadzeniu działalności gospodarczej, to powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Z tego względu sąd pierwszej instancji uznał, że latarnie oświetleniowe będące w posiadaniu przedsiębiorcy podlegają wyłączeniu tylko w przypadku gdy są związane z eksploatacją autostrad płatnych. Od powyższego wyroku pełnomocnik strony Skarżącej wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., polegające na ustaleniu, że strona skarżąca jest zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości od stanowiących jej własności słupów oświetleniowych (budowli) zlokalizowanych w pasach drogowych dróg publicznych na terenie Gminy S. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych ewentualnie uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Spór, który zaistniał między stronami niniejszego postępowania dotyczy możliwości opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowiących własność Spółki słupów oświetleniowych, zlokalizowanych na gruntach zajętych pod pasy drogowe dróg publicznych, w stanie prawnym obowiązującym w latach 2010 oraz 2011. Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organów, że znajdujące się w pasach drogowych dróg publicznych urządzenia oświetleniowe (latarnie), stanowiące własność Spółki nie są wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., gdyż urządzenia te są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez podatnika innej niż eksploatacja autostrad. Przeciwnego zdania jest Spółka, według której wymienione urządzenia oświetleniowe są - na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. – wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd prezentowany przez Spółkę nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Kluczowe wszakże znaczenie dla rozstrzygnięcia zarysowanego wyżej spornego problemu ma wykładnia art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. Stosownie do tego przepisu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle – z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Przedstawiony wyżej problem był już przedmiotem wypowiedzi orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku NSA z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2128/11 (także w wyroku z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II FSK 203/11), uznając zarazem za właściwe przywołanie przytoczonej tam argumentacji. Z przywołanych regulacji prawnych materialnego prawa podatkowego wynika, że: 1) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości; 2) stanowiące przesłankę opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli: związanie ich z działalnością gospodarczą - uzasadnione jest posiadaniem tych budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą; 3) przepis art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. nie wprowadza nieograniczonego przedmiotowo zwolnienia podatkowego z podatku od nieruchomości wszystkich budowli związanych z działalnością gospodarczą. Zgodnie z interpretowanym art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. wyłączone z opodatkowania są grunty zajęte na pasy drogowe dróg publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle – z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Zapisany w art. 2 ust. 3 pkt in fine u.p.o.l. związek ze wskazaną w tym przepisie działalnością gospodarczą inną niż prowadzenie płatnych autostrad dotyczy wyłącznie gruntów zajętych pod pasy drogowe dróg publicznych. Jeżeli bowiem zlokalizowana w gruncie zajętym pod pas drogowy budowla nie byłaby związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, to niezależnie od wyłączenia podatkowego z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. nie podlegałaby opodatkowaniu: wobec niespełnienia przesłanki z art. 2 ust. 1pkt 3 in fine u.p.o.l. Opodatkowaniu podlegają wszak tylko budowle związane z działalnością gospodarczą. Jeżeli więc grunt zajęty pod pas drogowy drogi publicznej nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych – nie podlega on podatkowi od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Jeśli natomiast w gruncie objętym wyłączeniem z opodatkowania z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. zlokalizowana jest budowla, to – na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. – podlega ona opodatkowaniu, jeżeli, zgodnie z wymogiem art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. Szczególna sytuacja zachodzi w przypadku gruntów zajętych na pasy drogowe dróg publicznych oraz zlokalizowanych w nich budowli – związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w postaci eksploatacji autostrad płatnych. W takim przypadku wyłączeniu od opodatkowania podlega grunt zajęty pod pas drogowy, ponieważ nie dotyczy go negatywna przesłanka analizowanego wyłączenia w postaci: związania z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja płatnych autostrad. Nieopodatkowane są również budowle zlokalizowane na tym gruncie z uwagi na to, że objęte są związkiem ze szczególną - wskazaną w statuującym wyłączenie z opodatkowania przepisie w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. - działalnością gospodarczą w postaci eksploatacji autostrad płatnych. Reasumując, w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r., z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. nie są wyłączone zlokalizowane w pasach drogowych dróg publicznych budowle w postaci słupów oświetleniowych, jeżeli są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej, niż eksploatacja autostrad płatnych. Kierując się przedstawioną powyżej wykładnią prawa, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., rozpoznaną skargę kasacyjną – jako niezasadną – oddalił.