I SA/Rz 966/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-12-17
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Tomasz Smoleń, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy faktury dokumentujące nabycie usług reklamowych stwierdzają czynności, które nie zostały faktycznie dokonane, a podatnik nie dołożył należytej staranności w celu weryfikacji wykonania tych usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje, gdy faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. Podkreślono, że na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że usługi zostały faktycznie wykonane, zwłaszcza gdy organy podatkowe kwestionują materialną prawidłowość faktury. W sytuacji braku należytej staranności podatnika w weryfikacji wykonania usług, odmowa prawa do odliczenia jest uzasadniona.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. Spółka Komandytowa wniosła skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające prawa do odliczenia podatku VAT za okresy maj, lipiec i grudzień 2008 roku. Spółka nabyła usługi reklamowe od Klubu "D", które zdaniem organów podatkowych nie zostały faktycznie wykonane, poza usługami związanymi z Rajdem w sierpniu 2008 roku. Organy podatkowe uznały, że faktury wystawione przez Klub "D" nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co skutkowało odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz niepowiadomienie Prezesa Spółki o czynnościach przesłuchania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi Spółki "A" spółka z o.o. spółka komandytowa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Tomasz Smoleń / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013r. spraw ze skarg "A" spółka z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2013r. -nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2008 roku, -nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2008 roku, -nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2008 roku - oddala skargi-
I SA/Rz 966/13
UZASADNIENIE
"A" Sp. z o.o. Spółka Komandytowa (zwana dalej Spółką, Skarżącą) powstała w wyniku przekształcenia się spółki "B" sp. z o.o. w K.
Przedmiotem działalności Spółki w kontrolowanym okresie było prowadzenie trzech restauracji na podstawie zawartych z "C" Sp. z o.o. umów franchisowych, które zawierały m.in. postanowienia w zakresie prowadzenia kampanii reklamowych na podstawie których franchisobiorca miał obowiązek wpłacać minimum 4,5% wartości sprzedaży brutto do wykorzystania w krajowej działalności reklamowej i promocyjnej na promocję systemu "C" jako całości. Ponadto musiał prowadzić własną działalność promocyjno-reklamową o wartości minimum 1% rocznej sprzedaży restauracji brutto.
W ramach tej działalności Skarżąca zawarła w dniu 15 kwietnia 2008 r. umowę z Klubem ""D"" na usługi reklamowe. Przedmiotem umowy było przeprowadzenie kampanii reklamowej w trakcie sezonu rajdowego w 2008 r.
W okresie objętym kontrolą Spółka zaewidencjonowała 20 faktur VAT wystawionych przez Klub ""D"" w R. "za usługi reklamowe zgodnie z umową" na łączną kwotę 200.000 zł (podatek VAT w kwocie 44.000 zł). Faktury te Skarżąca ujęła w ewidencji zakupu w miesiącach: maj, lipiec, sierpień i grudzień 2008 r. Każda z faktur opiewała na kwotę 10.000 zł netto, podatek VAT w kwocie 2.200 zł.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej uznał, że Klub ""D", poza reklamą przeprowadzoną w trakcie Rajdu w sierpniu 2008 r., nie wykonał usług będących przedmiotem umowy, a co za tym idzie ww. faktury VAT nie dokumentują stanu faktycznego.
W oparciu o przepis art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a ustawy z dnia 11 mara 2004r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. 2011.177.1054 ze zm. zwanej dalej ptu) przyjęto, że wymienione faktury VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego, zgodnie bowiem z tym przepisem nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku, gdy wystawione faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane w części dotyczącej tych czynności.
Rozstrzygnięcie takie zostało zawierają decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...], [...] oraz [...].
Od powyższych decyzji Spółka złożyła odwołania wnosząc o ich uchylenie w całości.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając wniesione odwołania decyzjami z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...], [...] oraz [...], utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej oceniając całość zebranego materiału stwierdził, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, nie dopatrując się naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Zebrano obszerny materiał dowodowy, a ocena tego materiału przez organ pierwszej instancji nie jest oceną dowolną, jest zgodna z dyspozycją art. 191 Ordynacji podatkowej.
Organ dokonał oceny poszczególnych dowodów oraz oceny wszystkich dowodów we wzajemnej łączności oraz uzasadnił swoje stanowisko kierując się przy tym zasadą swobodnej oceny dowodów, swoją wiedzą i doświadczeniem życiowym. Organowi nie można zarzucić przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i dowolności w tym zakresie, bowiem wyciągnięte wnioski są logiczne i rzeczowe, a tym samym uprawione w świetle całokształtu okoliczności sprawy.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji słusznie stwierdził, że poza Rajdem w sierpniu 2008r., co do którego istnieją jakiekolwiek dowody nabycia usługi reklamowej, Klub "D" nie wywiązał się z umowy z dnia 15 kwietnia 2008r. na świadczenie usług reklamy na rzecz "B" sp. z o.o.
Analiza całości materiału dowodowego doprowadziła oba organy podatkowe do stwierdzenia, ze w stosunku do faktur VAT wystawionych przez Klub "D" w miesiącach maj, lipiec i grudzień 2008 r. za wykonane usługi reklamowej zgodnie z umową z dnia 15 kwietnia 2008 r. nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z dyspozycją art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ptu. Stwierdzone w toku postępowania okoliczności wskazują, że transakcje pomiędzy Klubem "D", a "B" sp. z o.o. nie wystąpiły, a wystawione faktury potwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.
Organy podatkowe oceniły, że zeznania świadków oraz ich różnorodność, zwłaszcza w zakresie sposobu prowadzenia reklamy na samochodzie rajdowym G.G. są niewiarygodne i nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Twierdzenia świadków i strony są w wielu punktach sprzeczne.
Również przekazany materiał filmowy, który miał być dla podatnika źródłem informacji o rzeczywistym świadczeniu usług nie zawiera takich obrazów dotyczących chociażby jednego rajdu, które świadczyłyby o wykonaniu usługi reklamy. Nie stwierdzono ani jednego przypadku reklamowania Skarżącej w jakichkolwiek sposób.
Jedyne dowody jakie przedłożyła Spółka są elementem szeroko pojętego systemu marketingowego "C" sp. z o.o., a nie elementem umowy reklamy z dnia 15 kwietnia 2008 r. W kwestii kserokopii zdjęć banerów nie ma możliwości potwierdzenia ich związku z umową.
Organy podatkowe podkreśliły, że postępowanie kontrolne zostało wszczęte w oparciu o postanowienie z dnia 16 maja 2011r., od tego czasu Spółka miała nieograniczoną możliwość poszukiwania dowodów na świadczenie usług w trakcie sezonu rajdowego, zgodnie z umową.
Skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2013r. wniosła Spółka domagając się ich uchylenia.
Jej zdaniem zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem:
1. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 art. 191, art. 193 § 1 i 2 oraz art. 210 § 1 pkt. 4,5, i 6 Ordynacji podatkowej,
2. art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt.4 lit. a ptu.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżone decyzje naruszają swobodę działalności gospodarczej, bowiem prace, których wykonanie dokumentują sporne faktury zostały wystawione przez ich Wykonawcę w stopniu zadowalającym Odbiorcę usługi. W sprawie, już po wydaniu decyzji, został przesłuchany Z.G., natomiast strona Prezes Spółki, na żadnym etapie postępowania nie został powiadomiony o mającej nastąpić czynności przesłuchania go w charakterze strony.
W ocenie Skarżącej ciężar dowodzenia został przerzucony na stronę, a wszelkie dowody zostały zinterpretowane na jej niekorzyść, czym naruszono, wskazane w skardze przepisy Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargi, wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zasadniczą kwestią sporną pomiędzy Skarżącą a organami podatkowymi, we wszystkich rozpoznawanych sprawach, jest prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych. Podważając ich prawidłowość Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, odnoszących się do sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie i została wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Ponadto podniosła, że Prezes Spółki na żadnym etapie postępowania prowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej nie został powiadomiony o mającej nastąpić czynności przesłuchania Go w charakterze strony.
Oceniając sposób procedowania organów podatkowych w rozpoznawanych sprawach, w szczególności rodzaj i sposób przeprowadzenia czynności dowodowych, jak również wyciągnięte na ich podstawie wnioski nie można podzielić zarzutów skarg, że organy nie podjęły wszelkich czynności, których przeprowadzenie było niezbędne do wyjaśnienia sprawy i w rezultacie ich załatwienia. W przedmiotowych sprawach przeprowadzono liczne czynności dowodowe, obejmujące przesłuchanie osób mogących mieć potencjalne informacje na temat okoliczności istotnych dla rozstrzyganych spraw. Zeznania powyższe zostały uzupełnione i skonfrontowane z innymi dowodami w postaci materiałów filmowych i fotografii a także pozyskanych z Internetu. Materiał dowodowy uzupełniają dowody zebrane w innych postępowaniach, prowadzonych wobec innych niż Spółka podmiotów.
Zakres i sposób zebrania materiału dowodowego wskazuje na to, że organy podatkowe uczyniły zadość zasadzie prawdy obiektywnej, mającej podstawowe znaczenie na gruncie postępowania podatkowego a także kontrolnego, gromadząc i weryfikując w oparciu o dostępne i obiektywne dane relacje i twierdzenia przesłuchanych świadków.
W ocenie Sądu nie ma podstaw do uznania zasadności zarzutów Spółki, że decyzje wydano przedwcześnie i na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Należy wskazać, że Z.G. w toku postępowania kontrolnego był dwukrotnie przesłuchiwany. Miało to miejsce w dniu 15 listopada 2011r. oraz w dniu 25 czerwca 2012r. dlatego nie można zasadnie zarzucić organom podatkowym, że wydały decyzje z pominięciem jego zeznań z dnia 5 sierpnia 2013r. tym bardziej, że przesłuchanie to przeprowadzone zostało w związku z prowadzonymi postępowaniami w sprawach odwołań Skarżącej od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] lutego 2013r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008r. oraz w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2008r. a wiec za okres inny niż w rozpoznawanych skargach.
Odnosząc się do zarzutu niepowiadomienia Prezesa Spółki o czynności przesłuchania Go w charakterze Strony należy wskazać na regulację zawartą w art. 145 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 Ordynacji pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Oznacza to, że w przypadku, gdy strona działa przez pełnomocnika obowiązkiem organu było doręczenie wszystkich pism procesowych ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Od zgłoszenia się pełnomocnika procesowego w postępowaniu podatkowym organ ma obowiązek zawiadamiać go o wszystkich czynnościach w sprawie i wzywać do udziału w nich nie na równi ze stroną, ale w pierwszej kolejności przed stroną. Ustanowienie pełnomocnika nie nadaje mu przymiotu strony, jednak musi on być traktowany w postępowaniu jako postać pierwszoplanowa. W doktrynie zgodnie przyjmuje się, że w sensie proceduralnym jest to osoba ważniejsza niż strona postępowania. Zasada pierwszeństwa pełnomocnika ma zastosowanie uniwersalne. Dotyczy to każdego etapu postępowania, wszystkich terminów i wszystkich pism. Obowiązek doręczenia pism pełnomocnikowi dotyczy również przypadków, gdy pismo wzywa do udziału stronę w czynnościach, której charakter wymaga jej osobistego działania. W wielu orzeczeniach sądów administracyjnych wskazano, że doręczenie pisma stronie w sytuacji gdy ustanowiła ona pełnomocnika nie ma żadnego znaczenia procesowego. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanych spraw należy wskazać, że spółka ustanowiła pełnomocnika. Dyrektor Izby Skarbowej wydając postanowienie z dnia [...] maja 2013r. o przeprowadzeniu dowodu z zeznań Prezesa Spółki jako strony postępowania jednocześnie określił gdzie, w którym dniu i o której godzinie dowód ten zostanie przeprowadzony. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi Spółki 31 maja 2013r. Organ podatkowy wypełnił zatem obowiązek wynikający z przepisu art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej i zarzut Skarżącej należy uznać za niezasadny. Skoro nie ma żadnego znaczenia procesowego fakt, że pismo doręczono stronie zamiast pełnomocnikowi, którego wcześniej ustanowiła, to nie można skutecznie zarzucać organowi, że realizując przepis art. 145 § 2 Ordynacji postanowienie o dopuszczeniu dowodu z przesłuchania Prezesa Spółki w charakterze strony z wezwaniem do stawiennictwa w określonej dacie kieruje do pełnomocnika z pominięciem strony.
Zdaniem Sądu brak jest podstaw do zarzucenia organom naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej, gdyż podstawą przyjętych ustaleń faktycznych był całokształt zebranego materiału dowodowego, z tym zastrzeżeniem, że nie uwzględniono w tym zakresie tych dowodów, którym odmówiono wiarygodności. Fakt, że niektórym dowodom organy podatkowe nie dały wiary uznając je za niewiarygodne nie może być poczytywany jako symptom wybiórczego podejścia do dowodów. Organ prowadzący postępowanie jest zobligowany do dokonania rzeczowych i konkretnych ustaleń, w oparciu o dostępne środki dowodowe. Dowody te winny być jednak w sposób należyty zweryfikowane, zwłaszcza w sytuacji, jaka ma miejsce w rozpoznawanych sprawach, w których płynące z tych dowodów wnioski są sprzeczne. Ten rodzaj ich weryfikacji nie świadczy o wybiórczym podejściu organów. Dlatego sposób oceny zebranego materiału dowodowego zdaniem Sądu jest prawidłowy. Organom nie można zarzucić przekroczenia granic swobodnej oceny poszczególnych dowodów i dowolności w tym zakresie. Z dokonanych ustaleń organy wyciągnęły logiczne i rzeczowe wnioski, uprawnione w świetle całokształtu okoliczności wszystkich spraw.
W rozpoznawanych sprawach organy obu instancji stwierdziły, że umowa z dnia 15 kwietnia 2008r. zawarta pomiędzy Skarżącą a Klubem, dotycząca świadczenia usług reklamowych nie została wykonana przez Klub, za wyjątkiem tej części wykreowanego nią zobowiązania, która była związana z Rajdem. Wynika to jednoznacznie z tego, że strona odpowiedzialna za prowadzenie kampanii reklamowej nie posiada żadnej dokumentacji w postaci zdjęć, nagrań bądź innej, która mogłaby świadczyć, że usługi reklamowe na rzecz Skarżącej zostały wykonane. Z kolei strona zlecająca usługi reklamowe używa ogólnikowych stwierdzeń, nie wskazując na żadne szczegóły związane z realizacją umowy, nie posiada dowodów prowadzenia reklamy. Za dowody takie nie można uznać również przekazany materiał filmowy, który miał być dla Spółki źródłem informacji o rzeczywistym świadczeniu usług nie zawiera takich obrazów dotyczących chociażby jednego rajdu, które świadczyłyby o wykonaniu usługi reklamy. Nie stwierdzono ani jednego przypadku reklamowania firmy Skarżącej w jakikolwiek sposób. Jedynie dowody jakie przedłożyła strona są elementem szeroko pojętego systemu marketingowego "C" sp. z o.o., a nie elementem umowy reklamy z dnia 15 kwietnia 2008r. Kserokopie zdjęć banerów nie dają zaś możliwości potwierdzenia ich związku z umową.
Powyższe ustalenia organów należy uznać za prawidłowe i dokonane z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie wymogów formalnych, dlatego nie można zasadnie stawiać im zarzutów, które prowadziłyby do konieczności wyeliminowania z obiegu prawnego zaskarżonych rozstrzygnięć.
Co do zasady ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, spoczywa na organie podatkowym. Nie jest to jednak obowiązek nieograniczony, a szczególnie jeżeli podatnik usiłuje wywieść korzystne dla siebie skutki podatkowe. W sytuacji, gdy podatnik kwestionuje ustalenia organów, to na nim ciąży obowiązek wykazania, że są one nieprawidłowe lub niekompletne. Ustalenie niektórych faktów, zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie podatnik, pozostaje poza zakresem organów podatkowych. W takich przypadkach współdziałanie podatnika w ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego nabiera szczególnego znaczenia.
Należy zauważyć, że faktura winna odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesu gospodarczego jednak przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie dają podstawy do konstruowania domniemania prawdziwości faktury i wynikającego zeń zwolnienia podatnika z obowiązku współdziałania z organami podatkowymi w zakresie gromadzenia dowodów świadczących o tym, że stwierdzone fakturami usługi reklamowe były rzeczywiście świadczone.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w przypadku zaistnienia dwóch okoliczności, a to otrzymania faktury stwierdzającej nabycie towaru lub usługi oraz otrzymanie towaru lub wykonanie usługi.
W rozpoznawanych sprawach gdzie mamy do czynienia z działalnością usługową do uznania, że usługa została wykonana, nie wystarczy samo zawarcie umowy i zapłata umówionej ceny. Warunkiem koniecznym jest wykonanie świadczenia w związku z tym należy uznać, że to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że stwierdzone fakturami czynności gospodarcze (usługi) zostały dokonane, w sytuacji gdy organy podatkowe kwestionują materialną prawidłowość faktury. Dlatego, też jako niezasadny należy uznać zarzut przerzucenia w całości ciężaru dowodzenia na Skarżącą.
W złożonej skardze Spółka podnosi zarzut naruszenia prawa materialnego i wskazuje, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 86 ust. 1 i 2 ptu i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ptu.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ptu w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Kwotę podatku naliczonego stanowi z zastrzeżeniem ust. 3-7 suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ptu).
W myśl przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ptu nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane w części dotyczącej tych czynności.
Literalna wykładnia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ptu jednoznacznie wskazuje, że w sytuacji w której rzeczywiście nie doszło do wykonania usługi, jej nabywcy nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego, o wynikający z faktur dokumentujących ich nabycie, podatek naliczony.
W połączonych sprawach C-80/11 i C-142/11 TSUE dokonując oceny podobnych regulacji krajowych z regulacjami wspólnotowymi stwierdził, że art. 167 i art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stają one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy, na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, e transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie. Ponadto TSUE stanął na stanowisku, że art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a i art. 273 dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia dotyczy, jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada poza fakturą innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełniane były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w dyrektywie 2006/112/WE, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa. W powyższych wyrokach TSUE kładzie nacisk na świadomość podatnika co do istnienia lub możliwości zaistnienia okoliczności wykluczających możliwość skorzystania przez niego z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Możliwość pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego uzależnia od posiadania bądź też możliwości posiadania wiedzy co do tego faktu, a więc dołożenia w tym zakresie należnej staranności.
W rozpoznawanych sprawach brak jest podstaw do stwierdzenia, że Skarżąca nie miała podstaw podejrzewać, lub przy dołożeniu należytej staranności, nie było w stanie stwierdzić, że jej kontrahent nie wywiązał się z zawartej umowy. Należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że dokonane ustalenia wskazują, że Spółka nie wykazała zbytniego zainteresowania tym, jakie konkretne usługi reklamowe zostały na jej rzecz świadczone w trakcie poszczególnych rajdów. Nie domagała się żadnych dowodów potwierdzających wykonanie usługi. Należyta staranność w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą uzasadnia zwiększone oczekiwania co do wiedzy, umiejętności skrupulatności i rzetelności.
Należy wskazać, że Spółka realizowała płatności za kolejne, wystawione faktury w sytuacji gdy kontrahent nie wywiązał się z realizacji zawartej umowy, za wyjątkiem [...] Rajdu. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia spraw, ma fakt, że rajdy na których miała być realizowana umowa były relacjonowane w telewizji, prasie czy też Internecie. W tej sytuacji stwierdzenie niewykonania przez klub zawartej umowy było obiektywnie możliwe i nie nastręczało większych kłopotów. Dlatego nie można przyjąć, że Spółka dochowała należytej staranności, jeżeli chodzi o wywiązywanie się przez kontrahenta z obowiązków wynikających z zawartej umowy.
Podnoszony przez Skarżącą zarzut, że organy podatkowe wszelkie dowody interpretowały na niekorzyść Spółki, a wątpliwości rozstrzygnięto wbrew zasadzie domniemania prawdy został sformułowany bardzo lakonicznie bez szerszego uzasadnienia. Ocena postępowań we wszystkich sprawach nie daje podstaw do uznania zasadności tych zarzutów. Fakt, że organy podatkowe poczyniły ustalenia, z którymi Skarżący się nie zgadza, nie jest okolicznością wystarczającą do stwierdzenia jakiejkolwiek dyskryminacji.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu powodującym konieczność ich eliminacji z obiegu prawnego. Dlatego na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło