I OSK 627/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Julia Chudzyńska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 475/15 w sprawie ze skargi A. S. na akt Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania karty parkingowej uchyla zaskarżony wyrok oraz akt Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Wyrokiem z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/GI 475/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę A. S. na akt Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach z dnia [...] września 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania karty parkingowej. Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. A. S. wystąpiła do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach z wnioskiem o wydanie karty parkingowej dla osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Katowicach pismem z dnia [...] września 2014 r., nr [...], zawiadomił wnioskodawczynię o odmowie przyznania karty parkingowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 23 października 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1446) osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i mającym przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-0 (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna), zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych – kartę parkingową wydaje się na podstawie tego orzeczenia. Z uwagi na to, że dołączone do wniosku orzeczenie nie zawiera ww. wskazania o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej, organ odmówił wydania karty parkingowej A. S. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał: Zgodnie z art. 8 ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) organ słusznie odmówił skarżącej wydania karty, nie ze względu na niewłaściwe oznaczenie symbolu przyczyny niepełnosprawności, lecz z uwagi na brak w orzeczeniu o niepełnosprawności wymaganych ustawą dodatkowych wskazań. Prawo do karty parkingowej przysługuje osobie niepełnosprawnej, jedynie wówczas jeśli legitymuje się ona wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności, czy też orzeczeniem o wskazaniach do ulg i uprawnień, a w orzeczeniach tych znalazło się wskazanie (mające charakter dodatkowej adnotacji), o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Nadto osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i mającej przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-0 (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna), zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych – kartę parkingową wydaje się na podstawie tego orzeczenia. Niezależnie od ustalonego stopnia niepełnosprawności i niezależnie od tego czy w konkretnym przypadku rozważać należy przepisy znowelizowane, czy też z mocy przepisu przejściowego stan poprzedni (wymagający dodatkowo określonego symbolu przyczyny niepełnosprawności), uprawnienie do karty parkingowej może przysługiwać wnioskodawcy jedynie wówczas gdy w orzeczeniu o niepełnosprawności znalazło się wskazanie, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Skarżąca, zgodnie z orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Katowicach z dnia [...] października 1999 r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, co oznacza, że może ona ubiegać się o wydanie karty parkingowej, jednakże jednym z warunków sine qua non wydania karty jest wskazanie w tym orzeczeniu, że spełnia przesłanki z art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym warunkujące uzyskanie uprawnienia do karty. Zaś w ww. orzeczeniu wydający je organ wskazania takiego nie umieścił, zatem nie jest możliwe wydanie karty parkingowej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, domagając się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 3a i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz. 1446 ze zm.) – poprzez nietrafne przyjęcie, że ocena warunków do uzyskania karty parkingowej może być dokonana wyłącznie na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego na podstawie przepisów obowiązujących po 1 stycznia 2002 r., a więc zawierającego wskazania, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.); 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, b) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie przez sąd administracyjny skargi, pomimo że powinna ona zostać uwzględniona z uwagi na mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organ administracji publicznej art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Artykuł 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), "p.p.s.a", stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji. Oceniając zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za usprawiedliwione. Nie można uznać za słuszne stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że we wszystkich przypadkach, niezależnie od ustalonego stopnia niepełnosprawności i od tego, czy rozważać przepisy znowelizowane czy też stan poprzedni, uprawnienie do karty parkingowej może przysługiwać jedynie wówczas, gdy w orzeczeniu znalazło się wskazanie, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Celem nadrzędnym wydawania kart parkingowych osobom niepełnosprawnym jest dobro tych osób, pomoc im w sytuacji gdy tego potrzebują. Wydanie zatem karty parkingowej wymaga indywidualnego podejścia, zresztą tak jak każda sprawa administracyjna. W niniejszej sprawie właśnie nie bez znaczenia jest data, w której wydano A. S. orzeczenie o niepełnosprawności. O ile bowiem orzeczenia wydawane już na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 musza zawierać, o tyle przed nowelizacją takiego wymogu nie było. Warunek, aby w orzeczeniu poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności zawrzeć wskazania co do spełnienia przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym obowiązuje bowiem od 23 września 2009 r. Obecnie, także na skutek nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym karty parkingowe wydaje się na podstawie ważnego orzeczenia o niepełnosprawności i mającej przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-0, 05-R lub 10-N, zawierającą wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do wydania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych. Jednakże wymogi zawarcia w orzeczeniu o niepełnosprawności wskazań co do przesłanek uprawniających wydanie karty parkingowej, w tym oznaczenie niepełnosprawności symbolami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji i art.6 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym mogą dotyczyć tylko orzeczeń wydanych już po nowelizacji obu ustaw, w tym jako wcześniejszej ustawy o rehabilitacji. Jeżeli idzie o orzeczenia wydawane przed nowelizacją, skoro wymogów takich nie było nie mogły one wskazań takich zawierać. Orzeczenie o niepełnosprawności A. S. zostało wydane [...] października 1999 r., z oznaczeniem stopnia niepełnosprawności jako znacznego i trwałego o symbolu RN, a orzeczenie zostało wydane na stałe. Żadne przepisy nowelizujące ustawy o rehabilitacji nie przewidywały wygaszenia wydanych orzeczeń i wydania nowych, czy konieczności ich zmiany, zatem orzeczenie A. S. jest aktualne, co nie wymaga od niej występowania o nowe, bowiem posiada ona orzeczenie pozostające w mocy. Kwestię zatem wydania A. S. karty parkingowej należy rozpatrywać na podstawie art. 8 ust. 3a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z nim kartę tę wydaje się osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego przemieszczania się. Z orzeczenia A. S. i przyczyn jego wydania właśnie wynika, że została ona zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, a jej samodzielne poruszanie się jest znacznie ograniczone, przy czym jej niepełnosprawność RN odpowiada w rezultacie wymogom art. 6 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. W takim stanie rzeczy odmowa wydania A. S. karty parkingowej, mimo jej znacznego stopnia niepełnosprawności i znacznie ograniczonej możliwości poruszania się jest niezgodna z art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 p.p.s.a.