I SA/Rz 929/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi spółki "A" w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia umorzyć postępowanie sądowe. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie z odwołania A. S.A. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia [...] czerwca 2014r. określającej spółce wysokość starty poniesionej za 2008r. w wysokości 1 583 416,85zł. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem zawieszenia postępowania było wystąpienie przez organ prowadzący postępowanie do organów podatkowych Chińskiej Republiki Ludowej z wnioskiem o przekazanie danych istotnych do rozpatrzenia sprawy a podstawą prawną tego zawieszenia art. 201§1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613)– zwanej dalej Op. Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie stwierdził bowiem, iż kluczowym dla zgodnego z prawem rozliczenia podatkowego spółki za 2008r. jest ustalenie – w kontekście zasad unikania podwójnego opodatkowania obowiązujących pomiędzy Polską a Chinami – czy przychód ze sprzedaży w Chinach udziałów skarżącej spółki, podlegał opodatkowaniu w tym państwie, a w dalszej kolejności określenie właściwego sposobu unikania podwójnego opodatkowania oraz rozlicznie transakcji sprzedaży. Tym samym organ uznał, iż koniecznym do rozstrzygnięcia tej sprawy jest pozyskanie informacji od organów podatkowych obcego państwa, a tym samym spełnione zostały przesłanki do zawieszenia postępowania. Po uzyskaniu odpowiedzi od organów podatkowych Chińskiej Republiki Ludowej, Dyrektor Izby Skarbowej w R. postanowieniem z dnia [...] września 2015r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie odwoławcze a następnie decyzją z dnia [...] września 2015r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i określił spółce stratę za 2008r. w nowej wyższej wysokości – w kwocie 2 289 178,71 zł. W skardze na opisane na wstępie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia [...] maja 2015r. w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego, skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów art. 201 §1 pkt 6 Op. oraz art. 121 §1 i 125§1 Op. stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o umorzenie postępowania stwierdzając, iż wobec podjęcia i zakończenia postępowania odwoławczego, postępowanie w przedmiocie jego zawieszenia stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu z mocy art. 161 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej - p.p.s.a. Pismem procesowym z dnia [...] września 2015r. skarżąca spółka podtrzymała prezentowane wcześniej stanowisko o braku podstaw do zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn aniżeli wymienione we wcześniejszej części tego przepisu. Do przyczyn tych niewątpliwie zaliczyć należy podjęcie a następnie zakończenie tego postępowania. Umorzenie postępowania oznacza bowiem przerwanie i zakończenie postepowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku takich zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Powoduje zatem zakończenie postępowania orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy sądowoadministracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn zachodzi m.in. wtedy, kiedy w toku danego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia, a więc gdy zaskarżona decyzja lub postanowienie zostają pozbawione bytu prawnego. W ocenie Sądu, taka sytuacja wystąpiła na gruncie rozpatrywanej sprawy. Kontroli Sądu poddano bowiem postanowienie organu odwoławczego, w przedmiocie zawieszenia prowadzonego postępowania odwoławczego w przedmiocie określenia skarżącej spółce straty za rok 2008, w sytuacji gdy postępowanie to zostało w międzyczasie podjęte – postanowieniem z dnia 3 września 2015r. - i merytorycznie zakończone decyzją z dnia 16 września 2015r. W orzecznictwie wielokrotnie zajmowane było stanowisko, że wraz z podjęciem postępowania ustają skutki prawne wynikające z postanowienia o zawieszeniu postępowania i to bez konieczności wydawania formalnego rozstrzygnięcia o uchyleniu tego ostatniego postanowienia. (przykładowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 8.02.2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3034/05, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29.12.2009 r., sygn. akt I SA/Bd 800/09 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27.02.2008 r., sygn. akt I SA/Wr 782/07 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA"). Wobec tego podjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej zawieszonego postępowania odjęło pierwszoinstancyjnemu postanowieniu w przedmiocie zawieszenia oraz postanowieniu utrzymującemu je w mocy, będącego przedmiotem zaskarżenia, zdolność wywoływania skutków prawnych. Za prawidłowością powyższego stanowiska przemawia także analiza omawianego problemu z punktu widzenia oceny skutków ewentualnego orzeczenia sądowego uwzględniającego skargę. Gdyby nawet przyjąć, że wniesiona skarga okazałaby się uzasadniona i skuteczna, sąd kontrolujący zaskarżone postanowienie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mógłby jedynie uchylić je, zobowiązując organ do kontynuowania nieprawidłowo zawieszonego postepowania. Kontrola sądowoadministracyjna ma bowiem prowadzić do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, co w przypadku niezasadnego zawieszenia postępowania oznacza właśnie kontynuację tego postępowania. Rozstrzygnięcie takie, w sytuacji gdy zawieszone postępowanie zostało podjęte i zakończone byłoby bezcelowe. Tym samym należy uznać, że podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego stanowiło "inną przyczynę" bezprzedmiotowości postępowania sądowego w sprawie ze skargi na postanowienie zawieszające postępowanie administracyjne, w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.