II GZ 824/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 3028/15 o umorzeniu postępowania w spawie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 3028/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie przyznania praw pomocy W. K. (dalej: skarżący). Sąd I instancji stwierdził, że skarżący już dwukrotnie składał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W wyniku rozpoznania pierwszego wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z 6 listopada 2015 r., referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Po rozpoznaniu sprzeciwu od tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 14 stycznia 2016 r. wydał postanowienie, w którym również odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z 10 marca 2016 r., sygn. akt II GZ 228/1.6 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie od powyższego postanowienia. W dniu [...] sierpnia 2016 r. strona ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Po rozpoznaniu wniosku starszy referendarz sądowy postanowieniem z 12 października 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy w powołanym zakresie. Postanowienie to uprawomocniło się. WSA, rozpoznając trzeci z kolei wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym, stwierdził, że treść tego wniosku nie wskazuje, by w jakimkolwiek zakresie nakierowany był on na wykazanie zmiany okoliczności dotyczących sytuacji materialnej skarżącego. We wniosku tym skarżący ponownie złożył tożsame oświadczenia w zakresie swojej sytuacji. Sąd nie mógł więc uznać, że za złożeniem wniosku stała zmiana (pogorszenie) możliwości finansowych skarżącego. Zdaniem Sądu I instancji, w sytuacji gdy strona składa kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty na identycznej argumentacji, jak podnoszona w prawomocnie oddalonym już rozstrzygnięciu i który de facto ma na celu jedynie przedłużenie toczącego się postępowania sądowego, zastosowanie znaleźć powinien art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.). WSA umorzył więc postępowanie z wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem W. K. Sąd I instancji niezasadnie nie odniósł się do argumentacji dot. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 249a p.p.s.a., postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy umarza się, jeśli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Należy również zaznaczyć, jak zasadnie podniósł Sąd I instancji, że art. 249a p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie (R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 989, postanowienie NSA z 25 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 561/17). Wobec powyższego NSA uznał, że Sąd I instancji zasadnie umorzył postępowanie z wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznawany na obecnym etapie postępowania wniosek o przyznanie prawa pomocy był trzecim wnioskiem złożonym przez skarżącego w tym przedmiocie w sprawie, a jego treść była identyczna jak wcześniejszych wniosków. Wobec tego słusznie WSA uznał, że składając wniosek, skarżący nie zmierzał do wykazania nowych okoliczności, które mogłyby być podstawą przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy prawidłowo Sąd uznał, że należało umorzyć postępowanie jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a. Twierdzenia skarżącego, że Sad I instancji uchylił się od oceny meritum sprawy nie zasługują na uwzględnienie. Należy bowiem zaznaczyć, że Sąd I instancji rozpoznawał jedynie incydentalny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy i nie mógł zbadać przedmiotu postępowania głównego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.