I SA/Ol 631/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]", "[...]", "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", orzekającej o odpowiedzialności W. B., jako członka Zarządu "A." Sp. z o.o., solidarnie ze Spółką, za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r., podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r., odsetki za zwlokę od tych zaległości oraz koszty postępowania egzekucyjnego. W podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej powołał przepis art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wskazał również, że stosownie do brzmienia art. 223 § 2 pkt 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Uwzględniając te unormowania, organ odwoławczy podniósł, że decyzja organu i instancji została doręczona stronie w trybie zastępczym, na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, w dniu 30 kwietnia 2014 r., na adres zamieszkania: M. "[...]", O.. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 maja 2014 r. Natomiast odwołanie od tej decyzji zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 20 maja 2015 r., wobec czego zachodziły podstawy do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości, zarzucając mu naruszenie: - art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia 30 kwietnia 2014 r., pomimo że w tym dniu nie została stronie doręczona decyzja, a ponadto decyzja w ogóle nie została jej doręczona; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Wskazując w uzasadnieniu skargi, że decyzja organu I instancji nie została doręczona, skarżący podniósł, że wiedzę o jej wydaniu powziął dopiero w dniu 13 maja 2015 r., kiedy to po zajęciu rachunku bankowego przez organ egzekucyjny, niezwłocznie udał się do Urzędu Skarbowego, celem wyjaśnienia przyczyny zajęcia. Skarżący złożył niezwłocznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym podniósł przede wszystkim, że nigdy nie otrzymał decyzji, gdyż nie przebywał pod adresem, na który kierowana była korespondencja. Wyjaśnił, że w okresie od lutego do października 2014 r. przebywał w W., gdzie jako przewodniczący Rady Nadzorczej B. S.A., wykonywał czynności związane z wejściem tej Spółki na giełdę. Charakter jego pracy wymagał częstych wyjazdów, zaś pod adresem w M. przebywa jedynie sporadycznie. Powyższe okoliczności obiektywnie uniemożliwiły mu dochowanie terminu do wniesienia odwołania, a niedotrzymanie terminu było niezawinione. Ponadto, w ocenie skarżącego, w związku z tym, że wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, organ powinien był poddać ocenie, czy skarżący miał możliwość odebrać korespondencję zawierającą decyzję. W jego opinii, nie miał on tej możliwości, a nawet nie wiedział, że korespondencja jest do niego kierowana. Uprawdopodobnił tym samym, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, a odwołanie powinno zostać rozpatrzone przez organ. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Jako niezrozumiały ocenił wywód strony skarżącej, która z jednej strony kwestionowała skuteczność doręczenia decyzji organu I instancji, z drugiej zaś – wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Za bezzasadną uznał również argumentację strony, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Jak wskazał organ, odniósł się do tego zarzutu w sposób wyczerpujący w postanowieniu z dnia "[...]", którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zasadnicza kwestia sporna w świetle przedmiotu i treści zaskarżonego postanowienia oraz argumentacji skargi sprowadza się w niniejszej sprawie do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji orzekająca o solidarnej odpowiedzialności strony ze Spółką z o.o. "A." za zaległości podatkowe tej Spółki, odsetki za zwlokę od tych zaległości oraz koszty postępowania egzekucyjnego, została skutecznie stronie doręczona w dniu 30 kwietnia 2014 r. Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ odwoławczy, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w trybie uregulowanym w art. 150 § 1 – 2 Ordynacji podatkowej. Powołane unormowanie wprowadza instytucję fikcji prawnej doręczenia, która ma zastosowanie, gdy doręczyciel nie ma możliwości doręczenia przesyłki w sposób właściwy, czyli do rąk adresata (art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej), lub też w sposób zastępczy – do rąk innej osoby (art. 149 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Stosownie do art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej, adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zgodnie zaś z § 2 powołanego przepisu, zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z zestawienia powołanych wyżej norm prawnych wynikają dwie podstawowe przesłanki skuteczności przewidzianego nim doręczenia. Pierwszą przesłanką jest przechowywanie pisma przez oznaczony czas w placówce pocztowej. Drugą przesłanką jest zaś umieszczenie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni. W przypadku spełnienia łącznie powołanych przesłanek, doręczenie dokonane przez operatora pocztowego w trybie art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej może być uznane za skutecznie. Mając na uwadze powyższe unormowania, a także wnioski płynące z analizy akt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skierowane pod adresem organu odwoławczego zarzuty w celu podważenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie są zasadne. Z adnotacji znajdujących się na dołączonej do akt sprawy przesyłce zawierającej decyzję organu I instancji (k. 178 akt adm.) wynika bowiem, że z powodu nieobecności adresata i niemożności jej doręczenia w sposób przewidziany w art. 149 Ordynacji podatkowej, przesyłkę dwukrotnie awizowano (w dniach 16 i 24 kwietnia 2014 r.), umieszczając w skrzynce pocztowej adresata informacje o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, oraz że wobec niepodjęcia korespondencji przez adresata, w dniu 5 maja 2014 r. zwrócono tę przesyłkę do organu I instancji. W takiej sytuacji prawidłowo wywiódł organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 150 Ordynacji podatkowej, że znajduje zastosowanie fikcja prawna doręczenia decyzji organu I instancji z dniem 30 kwietnia 2014 r. i – w konsekwencji – że termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął przed wniesieniem przez stronę odwołania. Sąd nie znalazł przy tym podstaw do uwzględnienia argumentacji skargi, że decyzja organu I instancji nie została skutecznie doręczona w związku z tym, że korespondencję kierowano na adres, pod którym skarżący przebywał jedynie sporadycznie, będąc zaangażowanym w okresie od lutego do października 2014 r. w pełnienie obowiązków w B. S.A. z siedzibą w W.. W związku z tym zarzutem Sąd stwierdził, że doręczenia decyzji organu I instancji dokonano na adres podatnika wynikający z akt rejestracyjnych tego organu, tj.: M. "[...]", O. (k. 165 akt adm.). Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1314 ze zm.) osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu. Na mocy art. 5 ust 1 ustawy podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw. Stosownie zaś do art. 5 ust. 2 ustawy, zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera nazwisko, imiona, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo lub obywatelstwa, adres miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy, rodzaj i numer dowodu tożsamości oraz numer PESEL w przypadku osób fizycznych objętych tym rejestrem. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że skoro skarżący w zgłoszeniu identyfikacyjnym na potrzeby prowadzonej przez organ podatkowy ewidencji wskazał w okresie od dnia 23 lipca 2011 r. adres: M. "[...]", O., a z akt sprawy nie wynikało, by zgłoszenie to było aktualizowane lub by skarżący podał inny adres do korespondencji na potrzeby prowadzonego postępowania podatkowego, to prawidłowo postąpił organ I instancji, kierując decyzję na wskazany wyżej adres. W świetle powyższego, bieg 14 – dniowego terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 maja 2014 r. Odwołanie nadane zostało zaś w dniu 20 maja 2015 r., co wynika z daty na stemplu pocztowym kierowanej do organu I instancji korespondencji. Jeżeli zatem odwołanie złożone zostało po upływie ustawowego terminu, to stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy zobligowany był do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przez organ przedłużany, czy też skracany. Co istotne, rozstrzygnięcie w tym zakresie nie jest zależne od swobodnego uznania organu podatkowego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok NSA z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 563/07, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Sąd nie uznał zasadne zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jak również zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Na marginesie powyższych uwag podkreślić również należy, iż sąd administracyjny jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zakres kontroli w ramach postępowania sądowego w niniejszej sprawie ograniczał się do zbadania legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym postępowaniem nie było kompetencją Sądu rozstrzyganie w przedmiocie kwestii podniesionych w skardze, dotyczących w szczególności braku winy skarżącego i istnienia obiektywnych okoliczności, które uniemożliwiły mu dochowanie ustawowego terminu. Kwestia zawinienia bądź niezawinienia strony skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania nie dotyczy niniejszej sprawy i mogłaby podlegać badaniu jedynie w sprawie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym zaś przedmiocie toczyło się odrębne postępowanie podatkowe zakończone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zauważyć przy tym należy, że pomimo wniesienia skargi na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, również sama strona skarżąca zdaje się nie kwestionować okoliczności uchybienia terminowi, skoro przedstawia okoliczności świadczące o braku jej winy w uchybieniu, a ponadto wniosła o przywrócenie terminu, w sytuacji, gdy instytucja ta znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy doszło do uchybienia terminowi i okoliczność ta jest bezsporna. Reasumując stwierdzić należało, że zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, iż odwołanie od wymienionej wyżej decyzji organu I instancji wniesione zostało z uchybieniem 14 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W świetle treści art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Z powyższych względów, nie stwierdzając aby w związku z wydaniem zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia prawa, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.