I SAB/Wa 574/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. G. z dnia [...] września 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nr hip. [...] - w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z 18 maja 2015 r., uzupełnionym pismem z 31 sierpnia 2015 r., M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] września 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że w związku z nierozpoznaniem przedmiotowego wniosku w terminie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego wniosła zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. W następstwie rozpoznania powyższego Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2014 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. Termin ten upłynął bezskutecznie, wobec czego, pismem z 22 kwietnia 2015 r. ponownie wezwała organ do rozpoznania jej wniosku, pod rygorem wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazała, że wezwanie to również pozostało bez odpowiedzi, wobec czego skarga na bezczynność stała się uzasadniona. Jednocześnie zarzuciła, że wniosek z [...] września 2011 r. dotyczy żądania zapłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, jednak z innej podstawy prawnej niż w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z [...] maja 2002 r. Zdaniem skarżącej twierdzenie organu o niedopuszczalności orzekania w przedmiocie odszkodowania jest całkowicie bezzasadne. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzją z [...] czerwca 2001 r., nr [...] Starosta Powiatu [...] odmówił przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość [...], gdyż przedmiotowa działka przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) nie była przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz pozbawienie faktycznej możliwości władania działką nastąpiło przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Decyzją Wojewody [...] z [...] maja 2002 r., nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 listopada 2004 r., sygn. akt 1449/02 oddalił skargę wniesioną na decyzję Wojewody [...], a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 318/05 oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prezydent wskazał, że pismem z 18 sierpnia 2015 r. M. G. poinformowana została o tym, że sprawa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, która znajduje się w obrocie prawnym. Wobec tego organ uznał, że ponowne rozpatrzenie sprawy było niedopuszczalne, gdyż podjęte w tym zakresie decyzje dotknięte byłyby wadą nieważności jako dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Podniósł, że wydanie w takiej sprawie ponownej decyzji merytorycznej naruszyłoby zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 k.p.a., a sama decyzja dotknięta byłaby kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a, co skutkowałoby obowiązkiem stwierdzenia jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie podjął żadnych czynności wobec wniosku skarżącej z [...] września 2011 r. Od ww. daty rozpoczął bieg termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy organ nie wydał rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Wskazówka sprawnego procedowania w sprawie indywidualnej wypływa z treści art. 7 i art. 12 § 1 k.p.a. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. miesięcznego terminu do załatwienia sprawy (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Oceniając charakter bezczynności Sąd uznał, że nosi ona cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 353/11; WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 60/10, WSA w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11; https://cbois.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ nie podjął żadnych czynności. Nawet po złożeniu przez skarżącą zażalenia z 14 kwietnia 2014 r., jak również po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z [...] lipca 2014 r. uznającego je za uzasadnione, a dodatkowy termin nim wskazany upłynął bezskutecznie. Ponadto organ nie dopełniał obowiązku wynikającego z treści art. 36 k.p.a., albowiem przez ponad cztery lata od złożenia wniosku nie poinformował o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Jedyną czynnością Prezydenta było pismo z 18 sierpnia 2015 r., którym poinformował, że sprawa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Starosty Powiatu [...] z [...] czerwca 2001 r. nr [...], która znajduje się w obrocie prawnym w związku z tym organ uznał, że ponowne rozpatrzenie sprawy było niedopuszczalne. Jednakże jak wynika z akt sprawy uczynił to w konsekwencji wniesienia przez M. G. skargi na bezczynność, co wynika z zestawienia daty jej wpływu (tj. 27 maja 2015 r.) oraz daty pisma organu (tj. 18 sierpnia 2015 r.). Podkreślenia wymaga, że nie miało znaczenia, że organ uznał, iż sprawa została załatwiona inną decyzją, gdyż ostatecznie wniosek skarżącej z [...] września 2011 r. nie został przez niego załatwiony. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulują sytuację, gdy wnoszący podanie domaga się rozpoznania wniosku, a organ uznaje, że postępowanie z określonych przyczyn nie może być wszczęte. Biorąc wszystkie wyżej poczynione ustalenia pod uwagę, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.